Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu
Công tác quản lý nhà nước về đất đai là hoạt động then chốt của các cơ quan có thẩm quyền nhằm thực hiện và bảo vệ quyền sở hữu toàn dân đối với đất đai do Nhà nước đại diện chủ sở hữu, nắm chắc tình hình sử dụng, phân phối quỹ đất theo quy hoạch, kế hoạch và điều tiết các nguồn lợi từ đất. Trong bối cảnh phát triển kinh tế, đô thị hóa và công nghiệp hóa, nhu cầu về đất ở, đất xây dựng công trình công cộng và khu công nghiệp trên cả nước gia tăng nhanh chóng. Tuy nhiên, tại nhiều địa phương, đặc biệt là ở cấp cơ sở (xã, phường, thị trấn), việc quản lý và sử dụng đất đai vẫn còn tình trạng buông lỏng, sử dụng chưa hợp lý hoặc chưa bám sát quy hoạch.
Trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên nói chung và xã Lương Sơn (TP. Thái Nguyên) nói riêng, công tác quản lý nhà nước về đất đai chịu áp lực lớn từ quá trình đô thị hóa và chuyển dịch cơ cấu kinh tế. Khóa luận tốt nghiệp "Đánh giá công tác quản lý Nhà nước về đất đai trên địa bàn xã Lương Sơn - TP. Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2012 - 2014" do sinh viên Nguyễn Hùng Cường thực hiện dưới sự hướng dẫn của ThS. Trương Thành Nam (ngành Địa chính môi trường, Khoa Quản lý tài nguyên, Trường Đại học Nông Lâm – Đại học Thái Nguyên) được triển khai nhằm làm rõ bức tranh thực tế tại địa phương.
Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được xác định cụ thể gồm:
- Đánh giá thực trạng công tác quản lý nhà nước về đất đai và tiềm năng đất đai tại xã Lương Sơn theo 13 nội dung quy định tại Luật Đất đai năm 2003.
- Đề xuất một số giải pháp có ý nghĩa và góp phần nâng cao hiệu quả công tác quản lý nhà nước về đất đai tại địa phương trong giai đoạn tiếp theo.
Nhiệm vụ và mục đích nghiên cứu chi tiết:
- Tìm hiểu tình hình quản lý và sử dụng đất đai giai đoạn 2012 - 2014 của xã Lương Sơn theo 13 nội dung quản lý nhà nước.
- Nghiên cứu cơ sở lý luận và các căn cứ pháp lý của công tác quản lý đất đai.
- Đánh giá những thành tựu, tồn tại, hạn chế và nguyên nhân trong công tác quản lý và sử dụng đất đai tại xã.
- Đề xuất các giải pháp khả thi, phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương.
Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:
- Đối tượng nghiên cứu: Công tác quản lý nhà nước về đất đai trên địa bàn xã Lương Sơn, TP. Thái Nguyên giai đoạn 2012 - 2014.
- Phạm vi nội dung: Giới hạn trong 13 nội dung quản lý nhà nước về đất đai theo Khoản 2 Điều 6 Luật Đất đai năm 2003.
- Phạm vi không gian: Toàn bộ địa bàn hành chính xã Lương Sơn với tổng diện tích tự nhiên 1.560,80 ha, phân bố trên 24 xóm.
- Thời gian tiến hành nghiên cứu: Từ ngày 05/01/2015 đến ngày 05/04/2015.
Cơ sở lý thuyết, pháp lý và phương pháp nghiên cứu
Cơ sở lý luận và khung khái niệm
Khóa luận tiếp cận quản lý nhà nước về đất đai dưới góc độ là tổng hợp các hoạt động của cơ quan nhà nước có thẩm quyền để thực hiện và bảo vệ quyền sở hữu Nhà nước đối với đất đai, điều tiết việc phân bổ, giám sát và khai thác quỹ đất (dẫn theo Nguyễn Khắc Thái Sơn, 2007). Hệ thống quản lý được vận hành dựa trên 3 nhóm công cụ chính:
- Công cụ pháp luật (hệ thống Luật và văn bản dưới luật).
- Công cụ quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất.
- Công cụ tài chính (thuế, tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, phí và lệ phí).
Cơ sở pháp lý
Khóa luận căn cứ trên hệ thống văn bản quy phạm pháp luật bao gồm:
- Luật: Luật Đất đai 2003 (Khoản 2 Điều 6 quy định 13 nội dung quản lý), Luật Bảo vệ môi trường 2005, Luật Kinh doanh bất động sản 2006, Luật Nhà ở 2011, Luật Khoáng sản 2010.
- Nghị định của Chính phủ: Nghị định số 181/2004/NĐ-CP (hướng dẫn thi hành Luật Đất đai 2003), 182/2004/NĐ-CP (xử phạt vi phạm hành chính), 188/2004/NĐ-CP (phương pháp xác định giá đất), 197/2004/NĐ-CP (bồi thường, hỗ trợ, tái định cư), 198/2004/NĐ-CP (thu tiền sử dụng đất), 149/2004/NĐ-CP (thủ tục hành chính), 142/2005/NĐ-CP (thu tiền thuê đất), 84/2007/NĐ-CP, 120/2010/NĐ-CP, 121/2010/NĐ-CP, 38/2011/NĐ-CP, 20/2011/NĐ-CP.
- Thông tư, Quyết định và Chỉ thị chuyên ngành: Quyết định 08/2006/QĐ-BTNMT, Quyết định 08/2008/QĐ-BTNMT (thành lập bản đồ địa chính), Quyết định 12/2008/QĐ-BTNMT (quy chuẩn kỹ thuật phân định địa giới hành chính); Thông tư 01/2005/TT-BTNMT, 28/2004/TT-BTNMT, 05/2006/TT-BTNMT, 114/2004/TT-BTC, 08/2007/TT-BTNMT, 09/2007/TT-BTNMT, 19/2009/TT-BTNMT, 39/2011/TT-BTC; Thông tư liên tịch 04/2006/TTLT-BTP-BTNMT, 14/2008/TTLT-BTC-BTNMT, 07/2011/TTLT-BNNPTNT-BTNMT; các Chỉ thị 18/1999/CT-TTg, 05/2006/CT-TTg, 11/2007/CT-TTg, 01/2008/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ.
- Văn bản của tỉnh Thái Nguyên: Quyết định số 10/2012/QĐ-UBND (hạn mức đất ở tính thuế), Quyết định 13/2012/QĐ-UBND (cấp GCN và đăng ký biến động), Quyết định 47/2012/QĐ-UBND (cơ chế một cửa liên thông), Quyết định 52/2012/QĐ-UBND và 36/2013/QĐ-UBND (giá đất các năm 2013, 2014), Hướng dẫn số 39/HD-STNMT năm 2014 của Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh.
Phương pháp nghiên cứu và nguồn dữ liệu
Tác giả kết hợp các phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng:
- Phương pháp thu thập số liệu: Thu thập số liệu thứ cấp từ báo cáo hành chính, bảng thống kê đất đai của UBND xã Lương Sơn, Phòng Tài nguyên và Môi trường TP. Thái Nguyên, Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Thái Nguyên, Niên giám thống kê TP. Thái Nguyên 2010, Báo cáo chính trị Đảng bộ xã Lương Sơn khóa 2010 - 2015. Thu thập số liệu sơ cấp thông qua kiểm tra đơn thư khiếu nại và quy hoạch sử dụng đất.
- Phương pháp điều tra trực tiếp, đối chiếu thực địa: Sử dụng phiếu điều tra phát cho các hộ gia đình, cá nhân trên địa bàn xã (được tổng hợp tại Bảng 4.16); phỏng vấn trực tiếp cán bộ quản lý địa chính xã; đối chiếu hiện trạng sử dụng đất ngoài thực địa với hệ thống hồ sơ, bản đồ.
- Phương pháp tổng hợp, phân tích, xử lý số liệu: Thống kê mô tả, so sánh cơ cấu, tính toán tỷ lệ phần trăm theo các chỉ tiêu quản lý đất đai trên phần mềm máy tính.
Nội dung chính theo từng chương
Phần 1: Mở đầu
Trình bày tính cấp thiết của đề tài trong bối cảnh phát triển kinh tế - xã hội, nhu cầu sử dụng đất đô thị và công nghiệp gia tăng; xác định mục đích, mục tiêu, yêu cầu và ý nghĩa học tập cũng như ý nghĩa thực tiễn của công tác đánh giá quản lý đất đai cấp xã.
Phần 2: Tổng quan tài liệu
- Khái quát cơ sở lý luận, mục đích, nguyên tắc, phương pháp và công cụ quản lý nhà nước về đất đai.
- Hệ thống hóa 13 nội dung quản lý nhà nước về đất đai theo Khoản 2 Điều 6 Luật Đất đai 2003.
- Tổng quan tình hình quản lý nhà nước về đất đai trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên: Toàn tỉnh đã cấp trên 437.000 GCN với diện tích trên 163.000 ha (đạt gần 60% diện tích cần cấp); thu hồi gần 2.000 ha đất nông lâm trường bàn giao cho địa phương; nguồn thu từ đất tăng từ trên 136 tỷ đồng (2005) lên trên 460 tỷ đồng (2011); độ che phủ rừng đạt 47% (2011).
- Tổng quan tại TP. Thái Nguyên: Bộ máy Phòng Tài nguyên và Môi trường thành phố gồm 51 cán bộ chia làm 6 tổ chuyên môn và Văn phòng Đăng ký quyền sử dụng đất; 28/28 phường xã đều có cán bộ địa chính trình độ đại học. Đồng thời chỉ rõ các tồn tại như công tác giải phóng mặt bằng còn chậm, việc chỉnh lý biến động địa chính chưa thường xuyên và ứng dụng công nghệ thông tin/GIS còn hạn chế.
Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu
Quy định cụ thể đối tượng nghiên cứu là công tác quản lý đất đai tại xã Lương Sơn giai đoạn 2012 - 2014; thiết lập khung 4 nội dung nghiên cứu chính (điều kiện tự nhiên - kinh tế xã hội, hiện trạng sử dụng đất, đánh giá 13 nội dung quản lý nhà nước, đề xuất giải pháp); xây dựng hệ thống phương pháp thu thập, điều tra xã hội học và phân tích dữ liệu.
Phần 4: Kết quả nghiên cứu và thảo luận
1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội xã Lương Sơn
- Vị trí và địa hình: Nằm ở phía Đông Nam TP. Thái Nguyên, cách trung tâm 12 km, gồm 24 xóm; phía Bắc và Tây Bắc giáp phường Tân Thành và Hương Sơn; phía Nam giáp huyện Phổ Yên và thị xã Sông Công; phía Đông giáp huyện Phú Bình; phía Tây giáp thị xã Sông Công. Địa hình dạng đồi bát úp (cao độ 50 - 60 m) xen kẽ ruộng trũng (cao độ 20 - 25 m).
- Khí hậu và thủy văn: Nhiệt độ trung bình 22 - 23°C; lượng mưa trung bình 1.764 mm/năm (85% tập trung từ tháng 6 đến tháng 9); độ ẩm 82%. Sông Cầu chảy qua xã dài 4,5 km (lưu lượng trung bình 51,4 m³/s); suối Lương Sơn dài 1,20 km (rộng 35 m); ngòi Phố Hương dài 0,90 km (rộng 5 m).
- Tài nguyên: Đất phù sa ven sông Cầu và đất vàng nhạt trên đá cát; 76,55 ha đất lâm nghiệp (100% là rừng sản xuất với keo, bạch đàn, vải, nhãn); mực nước ngầm tầng nông 4 - 5 m.
- Kinh tế và dân sinh: Dân số năm 2014 là 12.317 người (chiếm 4,23% dân số TP. Thái Nguyên), mật độ 757 người/km², tỷ lệ gia tăng tự nhiên 0,80%. Thu nhập bình quân đầu người đạt 15 - 17 triệu đồng/năm; tỷ lệ hộ nghèo giảm từ 5,6% (2012) xuống 4,8% (2014); bình quân lương thực 420 kg/người/năm (năm 2014 đạt tổng sản lượng hạt 4.675 tấn, giá trị canh tác 55 triệu đồng/ha/năm). Toàn xã có 285 ha cây ăn quả (chủ yếu là vải thiều), 20 ha mặt nước nuôi cá (sản lượng 50 - 60 tấn/năm), 213 hộ kinh doanh dịch vụ buôn bán, giá trị sản xuất công nghiệp và thương mại - dịch vụ năm 2014 đạt 1,6 tỷ đồng.
2. Hiện trạng sử dụng đất xã Lương Sơn năm 2014
Tổng diện tích tự nhiên của xã là 1.560,80 ha, trong đó đất đã đưa vào sử dụng đạt 1.541,23 ha (chiếm 99,75% diện tích tự nhiên).
| STT |
Loại đất |
Mã |
Diện tích (ha) |
Cơ cấu (%) |
| 1 |
ĐẤT NÔNG NGHIỆP |
NNP |
1.203,20 |
77,10 |
| 1.1 |
Đất sản xuất nông nghiệp |
SXN |
1.094,68 |
70,09 |
|
- Đất trồng cây hàng năm |
CHN |
682,42 |
43,72 |
|
+ Đất chuyên trồng lúa nước |
LUC |
334,82 |
21,45 |
|
+ Đất trồng lúa nước còn lại |
LUK |
136,80 |
8,76 |
|
+ Đất trồng cây hàng năm còn lại |
HNC |
210,80 |
13,45 |
|
- Đất trồng cây lâu năm |
CLN |
412,26 |
26,41 |
| 1.2 |
Đất lâm nghiệp (Đất rừng sản xuất) |
LNP (RSX) |
76,55 |
4,90 |
| 1.3 |
Đất nuôi trồng thuỷ sản |
NTS |
31,79 |
2,03 |
| 2 |
ĐẤT PHI NÔNG NGHIỆP |
PNN |
338,21 |
21,66 |
| 2.1 |
Đất ở tại nông thôn |
ONT |
91,31 |
5,80 |
| 2.2 |
Đất chuyên dùng |
CDG |
226,61 |
14,50 |
|
- Đất trụ sở cơ quan, công trình sự nghiệp |
CTS |
0,56 |
0,03 |
|
- Đất quốc phòng |
CQP |
4,30 |
0,27 |
|
- Đất an ninh |
CAN |
9,90 |
0,64 |
|
- Đất sản xuất, kinh doanh phi nông nghiệp |
CSK |
7,61 |
0,48 |
|
+ Đất cơ sở sản xuất, kinh doanh |
SKC |
7,43 |
0,47 |
|
+ Đất sản xuất vật liệu xây dựng, gốm sứ |
SKX |
0,18 |
0,01 |
|
- Đất có mục đích công cộng |
CCC |
200,24 |
12,80 |
|
+ Đất giao thông |
DGT |
125,59 |
8,04 |
|
+ Đất thuỷ lợi |
DTL |
61,74 |
3,90 |
|
+ Đất công trình bưu chính viễn thông |
DBV |
0,02 |
0,0012 |
|
+ Đất cơ sở văn hóa |
DVH |
4,41 |
0,28 |
|
+ Đất cơ sở y tế |
DYT |
0,38 |
0,024 |
|
+ Đất cơ sở giáo dục - đào tạo |
DGD |
8,10 |
0,52 |
| 2.3 |
Đất tôn giáo, tín ngưỡng |
TTN |
0,59 |
0,04 |
| 2.4 |
Đất nghĩa trang, nghĩa địa |
NTD |
13,03 |
0,85 |
| 2.5 |
Đất mặt nước chuyên dùng |
SMN |
10,67 |
0,68 |
| 3 |
ĐẤT CHƯA SỬ DỤNG |
CSD |
19,57 |
1,25 |
|
(Đất đồi núi chưa sử dụng: 1,65 ha; Đất bằng chưa sử dụng: 17,92 ha) |
|
|
|
| TỔNG |
TỔNG DIỆN TÍCH TỰ NHIÊN |
|
1.560,80 |
100,00 |
3. Thực hiện các nội dung quản lý nhà nước về đất đai tại xã Lương Sơn
- Ban hành văn bản: Tiếp nhận và triển khai đầy đủ các văn bản chỉ đạo của cấp trên (Quyết định 10/2012/QĐ-UBND, 13/2012/QĐ-UBND, 47/2012/QĐ-UBND, 52/2012/QĐ-UBND, 36/2013/QĐ-UBND, Hướng dẫn 39/HD-STNMT).
- Địa giới hành chính: Thực hiện theo Chỉ thị 364/HĐBT, xã lưu trữ 04 tờ bản đồ địa giới hành chính và quản lý 13 mốc địa giới còn nguyên vẹn trên thực địa (gồm các mốc: TN121, TN127, TN133, TN135, TN136, TN137, TN138, TN189, TN140, TN141, TN142, TN122, TN143 thuộc các mảnh bản đồ danh định F-48-56-D-c và F-48-56-D-d).
- Đo đạc, lập bản đồ địa chính: Xã quản lý 4 loại tài liệu bản đồ chính:
- Bản đồ địa chính: Đo vẽ năm 1995, tỷ lệ 1:500 (26 tờ) và năm 2009 tỷ lệ 1:2000.
- Bản đồ hiện trạng sử dụng đất: Thành lập năm 2010, tỷ lệ 1:5000 (01 tờ).
- Bản đồ quy hoạch chung: Lập năm 2010, tỷ lệ 1:5000 (01 tờ).
- Bản đồ 299: Đo vẽ năm 1994, tỷ lệ 1:1000 (40 tờ).
- Quản lý quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất: Xã đã lập quy hoạch sử dụng đất đến năm 2020 và kế hoạch sử dụng đất kỳ đầu (2011 - 2015). Cơ cấu đất đai chuyển dịch theo định hướng giảm đất nông nghiệp và tăng đất phi nông nghiệp:
| Chỉ tiêu đất đai |
Hiện trạng 2010 (ha) |
Quy hoạch đến 2015 (ha) |
Quy hoạch đến 2020 (ha) |
| Đất nông nghiệp (NNP) |
1.206,13 (77,28%) |
1.162,64 (74,49%) |
1.013,70 (64,95%) |
| - Đất trồng lúa (LUA) |
473,09 |
465,36 |
443,56 |
| - Đất trồng cây hàng năm khác (HNC) |
211,97 |
189,17 |
128,83 |
| - Đất trồng cây lâu năm (CLN) |
412,73 |
393,52 |
340,89 |
| - Đất rừng sản xuất (RSX) |
76,55 |
74,01 |
56,76 |
| - Đất nuôi trồng thủy sản (NTS) |
31,79 |
31,79 |
24,87 |
| - Đất nông nghiệp khác (NKH) |
0,00 |
8,79 |
18,79 |
| Đất phi nông nghiệp (PNN) |
335,10 (21,47%) |
379,47 (24,31%) |
530,57 (33,99%) |
| - Đất phát triển hạ tầng (DHT) |
196,96 |
210,59 |
311,73 |
| - Đất ở tại nông thôn (ONT) |
91,48 |
102,46 |
117,94 |
| - Đất cơ sở sản xuất kinh doanh (SKC) |
7,43 |
18,00 |
36,07 |
| - Đất khu công nghiệp (SKK) |
0,00 |
7,40 |
16,05 |
| - Đất quốc phòng và an ninh |
14,20 |
16,40 |
26,50 |
| Đất chưa sử dụng (CSD) |
19,57 (1,25%) |
18,69 (1,20%) |
16,53 (1,06%) |
| Tổng diện tích tự nhiên |
1.560,80 (100%) |
1.560,80 (100%) |
1.560,80 (100%) |
- Các nội dung nghiệp vụ khác: Khóa luận phản ánh tiến độ thực hiện giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất, đăng ký biến động, cấp GCNQSDĐ, lưu trữ hồ sơ địa chính, thu ngân sách từ đất, kiểm soát thị trường bất động sản, công tác thanh tra - xử lý vi phạm và giải quyết đơn thư khiếu nại, tranh chấp theo quy định.
Kết quả và đóng góp
Kết quả chính dựa trên số liệu văn bản
- Phản ánh toàn diện hiện trạng đất đai xã Lương Sơn: Quỹ đất tự nhiên 1.560,80 ha được khai thác đạt tỷ lệ 99,75% (1.541,23 ha đã sử dụng, chỉ còn 19,57 ha chưa sử dụng gồm 17,92 ha đất bằng và 1,65 ha đất đồi núi). Đất nông nghiệp chiếm ưu thế tuyệt đối với 77,10% (1.203,20 ha), đất phi nông nghiệp chiếm 21,66% (338,21 ha).
- Đánh giá chi tiết phương án quy hoạch đất đai: Giai đoạn 2010 - 2020, diện tích đất nông nghiệp giảm 192,43 ha (từ 1.206,13 ha xuống 1.013,70 ha) nhằm chuyển sang đất phi nông nghiệp (tăng từ 335,10 ha lên 530,57 ha), trọng tâm là đất hạ tầng kỹ thuật (tăng lên 311,73 ha), đất ở nông thôn (tăng lên 117,94 ha) và đất khu/cơ sở sản xuất công nghiệp (tăng lên 52,12 ha).
- Đánh giá tính pháp lý và kỹ thuật hồ sơ địa chính: Xác định rõ xã đang lưu trữ 04 tờ bản đồ địa giới hành chính, 13 mốc giới nguyên vẹn; hệ thống bản đồ địa chính tỷ lệ 1:500 (1995) gồm 26 tờ và bản đồ 299 tỷ lệ 1:1000 gồm 40 tờ.
- Tổng hợp nhận thức người dân: Khóa luận tổng hợp kết quả điều tra xã hội học qua phiếu lấy ý kiến hộ gia đình/cá nhân (Bảng 4.16) để đo lường mức độ hiểu biết pháp luật đất đai và đánh giá sự hài lòng đối với dịch vụ hành chính công tại xã.
Tồn tại, hạn chế của công tác quản lý được tác giả chỉ ra
- Bản đồ địa chính lập từ năm 1995 đã có nhiều biến động thực tế nhưng chưa được đo đạc chỉnh lý biến động kịp thời, dẫn đến sai lệch thông tin địa chính.
- Hòm đựng hồ sơ địa giới hành chính và tài liệu mô tả mốc giới đã xuống cấp nghiêm trọng do thời gian sử dụng lâu năm.
- Chất lượng quy hoạch sử dụng đất chưa cao, việc công bố công khai quy hoạch còn mang tính hình thức, tình trạng "quy hoạch treo" hoặc chậm tiến độ giải phóng mặt bằng còn diễn ra.
- Hiện tượng lấn chiếm đất đai, xây dựng công trình trái phép và chuyển mục đích sử dụng đất khi chưa được phê duyệt quy hoạch chi tiết vẫn phát sinh tại một số xóm.
- Năng lực cán bộ và trang thiết bị làm việc tại cơ sở còn thiếu thốn, chưa ứng dụng rộng rãi công nghệ thông tin và GIS vào quản lý hồ sơ địa chính.
Đề xuất giải pháp của tác giả
- Đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa liên thông trong giao đất, cho thuê đất, cấp giấy chứng nhận và bồi thường giải phóng mặt bằng nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho tổ chức, hộ gia đình.
- Nâng cao chất lượng lập và quản lý quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất; tăng cường công tác công bố công khai quy hoạch và giám sát thực hiện quy hoạch sau khi được phê duyệt.
- Đầu tư kinh phí đo đạc, chỉnh lý và số hóa hệ thống bản đồ địa chính chính quy; bảo quản, khôi phục hồ sơ và mốc địa giới hành chính.
- Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến Luật Đất đai đến từng xóm và hộ dân; tăng cường đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ địa chính xã.
- Tăng cường thanh tra, kiểm tra, phát hiện và xử lý dứt điểm các hành vi vi phạm pháp luật đất đai, giải quyết kịp thời đơn thư khiếu nại, tranh chấp đất đai ngay từ cơ sở.
Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp
- Hạn chế của đề tài: Phạm vi nghiên cứu giới hạn tại một đơn vị hành chính cấp xã (xã vùng ven Lương Sơn, TP. Thái Nguyên) trong mốc thời gian 2012 - 2014; nguồn dữ liệu khảo sát dựa trên số liệu thống kê thời điểm và phản ánh của một bộ phận người dân qua phiếu điều tra; công tác đánh giá phân hạng đất chưa thực hiện mới mà kế thừa số liệu năm 1994.
- Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng phạm vi đánh giá công tác quản lý nhà nước về đất đai trên quy mô toàn thành phố hoặc so sánh giữa các xã nông nghiệp và phường đô thị hóa; nghiên cứu chuyển tiếp việc thi hành Luật Đất đai năm 2013 thay thế Luật Đất đai năm 2003; nghiên cứu ứng dụng công nghệ hệ thống thông tin địa lý (GIS) và cơ sở dữ liệu số trong việc xây dựng, quản lý và vận hành hệ thống hồ sơ địa chính cấp xã.
Giá trị tham khảo
- Đối tượng tham khảo: Sinh viên, học viên chuyên ngành Địa chính môi trường, Quản lý tài nguyên, Quản lý đất đai; cán bộ công chức địa chính - xây dựng - môi trường cấp xã, phường; cán bộ Phòng Tài nguyên và Môi trường cấp huyện/thành phố.
- Nội dung có giá trị tham khảo cao:
- Khung phương pháp đánh giá thực trạng quản lý đất đai cấp cơ sở dựa trên 13 nội dung của Luật Đất đai.
- Hệ thống số liệu thống kê chi tiết về hiện trạng cơ cấu đất năm 2014 và phân kỳ quy hoạch 2010 - 2020 của xã Lương Sơn.
- Bảng danh mục mốc địa giới hành chính (13 mốc) và số hiệu các mảnh bản đồ địa giới tương ứng.
- Mẫu tổng hợp phiếu điều tra hộ gia đình về mức độ hiểu biết pháp luật và dịch vụ hành chính công về đất đai.
Câu hỏi thường gặp
1. Tổng diện tích đất tự nhiên và cơ cấu các loại đất của xã Lương Sơn năm 2014 được xác định như thế nào?
Tổng diện tích tự nhiên của xã là 1.560,80 ha. Trong đó, đất nông nghiệp là 1.203,20 ha (chiếm 77,10%), đất phi nông nghiệp là 338,21 ha (chiếm 21,66%) và đất chưa sử dụng là 19,57 ha (chiếm 1,25% gồm 17,92 ha đất bằng và 1,65 ha đất đồi núi).
2. Địa giới hành chính xã Lương Sơn được quản lý bằng bao nhiêu tờ bản đồ và cột mốc?
Theo kết quả thực hiện Chỉ thị 364/HĐBT, xã Lương Sơn lưu trữ và quản lý 04 tờ bản đồ địa giới hành chính (nguyên vẹn) cùng 13 mốc địa giới hành chính trên thực địa (các mốc từ TN121 đến TN143 thuộc hai mảnh bản đồ số hiệu F-48-56-D-c và F-48-56-D-d).
3. Hiện trạng hệ thống bản đồ địa chính xã Lương Sơn đến năm 2014 có những loại nào?
Xã quản lý 4 loại bản đồ chính: Bản đồ địa chính đo vẽ năm 1995 tỷ lệ 1:500 (26 tờ) và năm 2009 tỷ lệ 1:2000; Bản đồ hiện trạng sử dụng đất lập năm 2010 tỷ lệ 1:5000 (01 tờ); Bản đồ quy hoạch chung năm 2010 tỷ lệ 1:5000 (01 tờ); và Bản đồ 299 đo vẽ năm 1994 tỷ lệ 1:1000 (40 tờ).
4. Mục tiêu phân bổ diện tích đất theo quy hoạch đến năm 2020 của xã Lương Sơn thay đổi ra sao so với năm 2010?
Theo quy hoạch, diện tích đất nông nghiệp giảm từ 1.206,13 ha (năm 2010) xuống còn 1.013,70 ha (năm 2020, chiếm 64,95% diện tích tự nhiên); diện tích đất phi nông nghiệp tăng từ 335,10 ha (năm 2010) lên 530,57 ha (năm 2020, chiếm 33,99% diện tích tự nhiên); đất chưa sử dụng giảm từ 19,57 ha xuống 16,53 ha (chiếm 1,06%).
5. Cơ cấu nhân khẩu và kinh tế nông nghiệp của xã Lương Sơn năm 2014 đạt các chỉ số chính nào?
Dân số trung bình năm 2014 là 12.317 người (mật độ 757 người/km², gồm 24 xóm). Tổng sản lượng lương thực có hạt đạt 4.675 tấn (trong đó lúa 3.680 tấn với diện tích gieo trồng 828 ha, năng suất 46,4 tạ/ha; ngô 888 tấn với diện tích 242 ha). Thu nhập bình quân đầu người đạt 15 - 17 triệu đồng/năm, tỷ lệ hộ nghèo giảm còn 4,8%.
Kết luận
Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Hùng Cường đã hệ thống hóa và đánh giá chi tiết thực trạng công tác quản lý nhà nước về đất đai tại xã Lương Sơn, TP. Thái Nguyên giai đoạn 2012 - 2014 dựa trên 13 nội dung của Luật Đất đai năm 2003. Công trình cung cấp hệ thống số liệu xác thực về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội, hiện trạng sử dụng 1.560,80 ha đất tự nhiên và phương án phân bổ quy hoạch sử dụng đất đến năm 2020. Đồng thời, tác giả đã chỉ rõ các bất cập trong lưu trữ hồ sơ địa giới, chỉnh lý bản đồ địa chính và tiến độ giải phóng mặt bằng, từ đó đề xuất 5 nhóm giải pháp quản lý đất đai có tính khả thi cho chính quyền cơ sở.
