Đánh Giá Khả Năng Phòng Trừ Của Một Số Vi Khuẩn Đối Kháng Đối Với Bệnh Héo Xanh Trên Cà Chua

Khóa luận đánh giá khả năng phòng trừ của vi khuẩn đối kháng với bệnh héo xanh do Ralstonia solanacearum trên cà chua trong phòng thí nghiệm.

• Tác giả: Võ Thị Thúy Huỳnh
• Người hướng dẫn: TS. Võ Thị Ngọc Hà
• Trường học: Trường Đại Học Nông Lâm
• Chuyên ngành: Bảo Vệ Thực Vật
• Đề tài: Đánh Giá Khả Năng Phòng Trừ Bệnh Héo Xanh Trên Cà Chua Do Vi Khuẩn Ralstonia Solanacearum
• Loại tài liệu: Khóa Luận Tốt Nghiệp
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• TÓM TẮT
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Giới thiệu tổng quan về cây cà chua
• 1.2. Tổng quan về bệnh héo xanh do vi khuẩn Ralstonia solanacearum gây ra
• 1.2.1. Triệu chứng bệnh
• 1.2.2. Biện pháp phòng trừ
• 1.3. Sơ lược về vi khuẩn Ralstonia solanacearum
• 1.3.1. Phân bố và tác hại
• 1.3.2. Điều kiện phát triển
• 1.4. Lịch sử nghiên cứu
• 1.5. Tổng quan về vi khuẩn đối kháng
• 1.5.1. Vi khuẩn Bacillus amyloliquefaciens
• 2. CHƯƠNG 2: NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Nội dung nghiên cứu
• 2.2. Thời gian và địa điểm nghiên cứu
• 2.3. Hóa chất và thành phần môi trường
• 2.4. Phương pháp nghiên cứu
• 2.4.1. Đánh giá khả năng phòng trừ của một số vi khuẩn đối với vi khuẩn Ralstonia solanacearum trên hạt trong điều kiện phòng thí nghiệm
• 2.4.2. Khảo sát khả năng phòng, trừ bệnh đối với bệnh héo xanh của một số phương pháp xử lí trong nhà
• 2.4.3. Đánh giá khả năng phòng, trừ bệnh của một số vi khuẩn đối kháng đối với vi khuẩn Ralstonia solanacearum gây bệnh héo xanh trong điều kiện nhà lưới
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Đánh giá khả năng phòng trừ của một số vi khuẩn đối kháng đối với vi khuẩn Ralstonia solanacearum trên hạt trong điều kiện phòng thí nghiệm
• 3.1.1. Hiệu quả phòng bệnh của một số vi khuẩn đối kháng đối với vi khuẩn Ralstonia solanacearum trên hạt trong phòng thí nghiệm
• 3.1.2. Hiệu quả trừ bệnh của một số vi khuẩn đối kháng với vi khuẩn Ralstonia solanacearum trên hạt trong phòng thí nghiệm
• 3.2. Khảo sát khả năng phòng, trừ bệnh héo xanh của một số phương pháp xử lí trong nhà lưới
• 3.3. Đánh giá khả năng phòng, trừ bệnh của một số vi khuẩn đối kháng đối với vi khuẩn Ralstonia solanacearum gây bệnh héo xanh trong điều kiện nhà lưới
• 3.3.1. Chỉ tiêu sinh trưởng của cây cà chua khi xử lý một số vi khuẩn đối kháng
• 3.3.2. Tỷ lệ bệnh, chỉ số bệnh, hiệu quả giảm bệnh của một số vi khuẩn đối kháng
• 4. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• DANH SÁCH CHỮ VIẾT TẮT
• DANH SÁCH CÁC BẢNG
• DANH SÁCH CÁC HÌNH

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Bệnh Héo Xanh Trên Cà Chua Do Ralstonia Solanacearum

Bệnh héo xanh do vi khuẩn Ralstonia solanacearum là một trong những bệnh nghiêm trọng nhất ảnh hưởng đến cây cà chua. Bệnh này gây ra những thiệt hại lớn cho nông dân, làm giảm năng suất và chất lượng sản phẩm. Vi khuẩn này có khả năng tồn tại lâu dài trong đất và lây lan qua nhiều phương thức khác nhau, từ nước tưới đến dụng cụ canh tác. Việc hiểu rõ về bệnh héo xanh và tác động của nó là rất quan trọng để phát triển các biện pháp phòng trừ hiệu quả.

1.1. Triệu Chứng Của Bệnh Héo Xanh Trên Cà Chua

Triệu chứng bệnh héo xanh xuất hiện ngay sau khi vi khuẩn xâm nhập vào cây. Cây bị bệnh thường có lá héo, màu sắc nhợt nhạt và không thể phục hồi. Trong điều kiện ẩm ướt, bệnh có thể phát triển nhanh chóng, dẫn đến chết cây. Việc nhận diện sớm triệu chứng là rất quan trọng để có biện pháp xử lý kịp thời.

1.2. Tác Động Của Bệnh Héo Xanh Đến Năng Suất Cà Chua

Bệnh héo xanh do Ralstonia solanacearum có thể gây thiệt hại lên đến 95% năng suất cà chua. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến thu nhập của nông dân mà còn tác động đến nguồn cung thực phẩm. Việc phòng trừ bệnh là cần thiết để bảo vệ sản xuất nông nghiệp.

II. Thách Thức Trong Việc Phòng Trừ Bệnh Héo Xanh Trên Cà Chua

Việc phòng trừ bệnh héo xanh gặp nhiều khó khăn do vi khuẩn có khả năng tồn tại lâu trong đất và có phạm vi ký chủ rộng. Các biện pháp hóa học thường không hiệu quả và có thể gây ra kháng thuốc. Do đó, cần tìm kiếm các giải pháp sinh học an toàn và hiệu quả hơn.

2.1. Khó Khăn Trong Việc Kiểm Soát Vi Khuẩn

Vi khuẩn Ralstonia solanacearum có khả năng sống sót lâu dài trong đất và lây lan qua nhiều phương thức. Điều này làm cho việc kiểm soát bệnh trở nên khó khăn hơn, đặc biệt trong các vùng có điều kiện khí hậu thuận lợi cho sự phát triển của bệnh.

2.2. Tác Động Của Biến Đổi Khí Hậu Đến Bệnh Héo Xanh

Biến đổi khí hậu có thể làm gia tăng sự phát triển của bệnh héo xanh. Thời tiết ẩm ướt và nhiệt độ cao tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn phát triển, làm tăng nguy cơ lây lan bệnh trong các vụ mùa.

III. Phương Pháp Phòng Trừ Bệnh Héo Xanh Hiệu Quả Trên Cà Chua

Để phòng trừ bệnh héo xanh, các biện pháp sinh học đang được nghiên cứu và áp dụng rộng rãi. Sử dụng vi khuẩn đối kháng và các chế phẩm sinh học là một trong những phương pháp hứa hẹn nhất. Những biện pháp này không chỉ hiệu quả mà còn an toàn cho môi trường.

3.1. Sử Dụng Vi Khuẩn Đối Kháng Để Phòng Trừ Bệnh

Vi khuẩn Bacillus amyloliquefaciens đã được chứng minh có khả năng phòng trừ bệnh héo xanh hiệu quả. Nghiên cứu cho thấy vi khuẩn này có thể giảm thiểu tỷ lệ bệnh lên đến 99,33% trong điều kiện phòng thí nghiệm.

3.2. Ứng Dụng Chế Phẩm Sinh Học Trong Nông Nghiệp

Chế phẩm sinh học từ vi khuẩn đối kháng không chỉ giúp phòng trừ bệnh mà còn cải thiện sức khỏe của cây trồng. Việc áp dụng các chế phẩm này trong sản xuất nông nghiệp đang trở thành xu hướng phổ biến.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Về Khả Năng Phòng Trừ Bệnh Héo Xanh

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng vi khuẩn Bacillus amyloliquefaciens có hiệu quả cao trong việc phòng trừ bệnh héo xanh do Ralstonia solanacearum. Kết quả cho thấy khả năng phòng trừ bệnh đạt 76,67% trong điều kiện nhà lưới, cho thấy tiềm năng ứng dụng trong thực tiễn.

4.1. Hiệu Quả Phòng Bệnh Trong Điều Kiện Phòng Thí Nghiệm

Trong các thí nghiệm phòng thí nghiệm, vi khuẩn DXT6 cho thấy hiệu quả phòng bệnh cao nhất, đạt 99,33%. Điều này cho thấy khả năng ứng dụng của vi khuẩn này trong việc kiểm soát bệnh héo xanh.

4.2. Kết Quả Thí Nghiệm Trong Nhà Lưới

Kết quả thí nghiệm trong nhà lưới cho thấy vi khuẩn DXT6 có hiệu lực phòng trừ cao, đạt 76,67%. Điều này mở ra hướng đi mới cho việc phòng trừ bệnh héo xanh trong sản xuất nông nghiệp.

V. Kết Luận Về Khả Năng Phòng Trừ Bệnh Héo Xanh Trên Cà Chua

Việc đánh giá khả năng phòng trừ bệnh héo xanh do Ralstonia solanacearum là rất cần thiết để phát triển các biện pháp phòng trừ hiệu quả. Nghiên cứu cho thấy vi khuẩn đối kháng có tiềm năng lớn trong việc kiểm soát bệnh, góp phần bảo vệ sản xuất nông nghiệp.

5.1. Tương Lai Của Nghiên Cứu Về Bệnh Héo Xanh

Nghiên cứu về các biện pháp sinh học trong phòng trừ bệnh héo xanh sẽ tiếp tục được mở rộng. Việc phát triển các chế phẩm sinh học mới sẽ giúp nâng cao hiệu quả phòng trừ bệnh.

5.2. Đề Xuất Các Giải Pháp Phòng Trừ Bệnh Hiệu Quả

Cần tiếp tục nghiên cứu và phát triển các biện pháp sinh học, đồng thời kết hợp với các phương pháp canh tác hợp lý để giảm thiểu tác động của bệnh héo xanh đến sản xuất cà chua.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Bệnh héo xanh do vi khuẩn Ralstonia solanacearum là một trong những dịch hại truyền qua đất phổ biến và nghiêm trọng hàng đầu trên các loại cây trồng họ Cà (Solanaceae), đặc biệt là cây cà chua (Solanum lycopersicum L.). Vi khuẩn này có khả năng lưu tồn trong đất từ 5 đến 6 năm, trong tàn dư thực vật hoặc hạt giống đến 7 tháng, đồng thời có phổ ký chủ rất rộng với hơn 200 loài thuộc 25 họ thực vật khác nhau. Khi xâm nhiễm qua vết thương cơ giới hoặc chóp rễ, vi khuẩn tấn công bó mạch dẫn, làm tắc nghẽn quá trình vận chuyển nước và chất dinh dưỡng, khiến cây héo rũ nhanh chóng khi lá vẫn còn xanh và dẫn đến chết cây hàng loạt. Tại các vùng chuyên canh cà chua ở Việt Nam cũng như trên thế giới, thiệt hại về năng suất do bệnh héo xanh gây ra thường dao động ở mức nghiêm trọng, nhiều trường hợp làm thất thu từ 95% đến mất trắng toàn bộ diện tích canh tác.

Tập quán canh tác thâm canh liên tục tạo điều kiện cho nguồn bệnh tích lũy và lây lan qua đất, nguồn nước tưới và công cụ lao động. Trong khi đó, việc lạm dụng thuốc bảo vệ thực vật hóa học không chỉ làm tăng tính kháng thuốc của quần thể vi khuẩn mà còn gây ô nhiễm môi trường đất, nguồn nước và để lại dư lượng độc hại trong nông sản. Xuất phát từ yêu cầu phát triển nông nghiệp bền vững, việc khai thác các vi sinh vật đối kháng có sẵn trong tự nhiên nhằm tạo lập chế phẩm sinh học phòng trừ bệnh héo xanh là hướng tiếp cận có tính khả thi cao. Từ thực tiễn đó, khóa luận tốt nghiệp tiến hành đề tài: "Đánh giá khả năng phòng trừ của một số vi khuẩn đối kháng đối với bệnh héo xanh do vi khuẩn Ralstonia solanacearum trên cà chua trong điều kiện phòng thí nghiệm và nhà lưới".

Mục tiêu tổng quát của đề tài là đánh giá khả năng phòng và trừ bệnh héo xanh do vi khuẩn R. solanacearum gây ra trên cây cà chua trong điều kiện phòng thí nghiệm và nhà lưới, từ đó tuyển chọn chủng vi khuẩn đối kháng triển vọng cùng phương pháp xử lý đạt hiệu lực cao nhất. Để thực hiện mục tiêu này, hai nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể được xác định:

1. Đánh giá khả năng phòng, trừ bệnh của một số vi khuẩn đối kháng đối với vi khuẩn Ralstonia solanacearum gây bệnh héo xanh trên cây cà chua trong điều kiện phòng thí nghiệm.
2. Đánh giá khả năng phòng, trừ bệnh của một số vi khuẩn đối kháng đối với vi khuẩn Ralstonia solanacearum trong điều kiện nhà lưới.

Đối tượng nghiên cứu bao gồm giống cà chua lai F1 siêu kháng bệnh PN - 209 (do Cơ sở hạt giống Phú Nông cung cấp); chủng vi khuẩn gây bệnh Ralstonia solanacearum CXT3 có độc tính mạnh; cùng 4 chủng vi khuẩn đối kháng không gây độc thực vật đã được tuyển chọn sơ bộ gồm: Klebsiella pneumoniae chủng ĐXT1, Actinobacteria chủng CC - LD 2.2, Bacillus amyloliquefaciens chủng ĐXT6 và Enterobacteriaceae chủng ĐHT1.

Phạm vi nghiên cứu về thời gian được thực hiện từ tháng 05/2023 đến tháng 11/2023. Phạm vi không gian đặt tại phòng thí nghiệm Bộ môn Bảo vệ Thực vật và trại thực nghiệm Khoa Nông học, Trường Đại học Nông Lâm Thành phố Hồ Chí Minh. Giới hạn nghiên cứu tập trung đánh giá hiệu lực sinh học và các chỉ tiêu sinh trưởng ở giai đoạn hạt nảy mầm và giai đoạn cây con đến 28 ngày sau trồng.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Nghiên cứu dựa trên cơ sở sinh học về cơ chế đối kháng của vi sinh vật vùng rễ đối với vi khuẩn gây bệnh bó mạch Ralstonia solanacearum. Vi khuẩn R. solanacearum thuộc chi Ralstonia, họ Burkholderiaceae, bộ Burkholderiales, lớp Betaproteobacteria; có dạng hình gậy, Gram âm, chuyển động nhờ một lông roi ở đầu, thích hợp phát triển ở nhiệt độ 28 - 33°C và pH 6,8 - 7,2. Cơ chế đối kháng của các vi sinh vật tuyển chọn được tổng hợp qua nhiều nghiên cứu:

• Bacillus amyloliquefaciens: Có khả năng sản sinh nhiều loại enzyme phân giải màng tế bào mầm bệnh (protease, cellulase, amylase), tổng hợp các hợp chất lipopeptide kháng khuẩn (surfactin, iturin, fengycin, bacillomycin D) và các hợp chất hữu cơ dễ bay hơi (VOCs), đồng thời tiết hormone sinh trưởng thực vật (IAA) và siderophore cạnh tranh nguồn sắt.
• Actinobacteria (Xạ khuẩn): Tiết các enzyme thủy phân vách tế bào (chitinase, cellulase, protease), tổng hợp siderophore hấp thu sắt và sản sinh các hợp chất kháng sinh tự nhiên kìm hãm mầm bệnh.
• Klebsiella pneumoniae và Enterobacteriaceae: Cạnh tranh dinh dưỡng, cố định đạm, hòa tan lân khó tan, sinh tổng hợp hợp chất kích thích sinh trưởng thực vật (IAA) và các hợp chất kháng khuẩn như meso-2,3-butanediol.

Về vật liệu, nghiên cứu sử dụng hạt giống cà chua F1 PN - 209; các môi trường nuôi cấy gồm Luria Broth (LB) lỏng và đặc (thành phần: 10 g peptone, 5 g cao nấm men, 10 g NaCl, 20 g agar, 1000 ml nước cất) và môi trường Water Agar (WA: 20 g agar, 1000 ml nước cất); giá thể nhà lưới phối trộn theo tỷ lệ 2 đất : 1 xơ dừa : 1 phân bò. Thiết bị chính gồm tủ cấy vô trùng Esco IIAC2-4E8, nồi hấp ALP MS40L, máy đo mật độ quang học NanoVue Plus, máy lắc Stuart SSL1 và cân phân tích Ohaus PX224.

Phương pháp nghiên cứu thực nghiệm áp dụng theo quy trình của Silva và cộng tác viên (2003) có cải tiến, bố trí theo kiểu hoàn toàn ngẫu nhiên (CRD):

• Thí nghiệm 1 (In vitro - Phòng thí nghiệm): Đánh giá trên hạt nảy mầm đặt trên đĩa petri chứa môi trường WA ở nhiệt độ phòng. Mật độ vi khuẩn đối kháng và vi khuẩn gây bệnh đều được chuẩn hóa ở nồng độ $10^7 \text{ CFU/ml}$. Bố trí 10 nghiệm thức (NT), 3 lần lặp lại (LLL), mỗi đĩa petri chứa 10 hạt. Ở thí nghiệm phòng bệnh, hạt nảy mầm được ngâm trong dịch vi khuẩn đối kháng 30 phút, thấm khô rồi ngâm tiếp vào dịch vi khuẩn bệnh CXT3 30 phút. Ở thí nghiệm trừ bệnh, trình tự ngâm được đảo ngược (ngâm dịch vi khuẩn bệnh trước 30 phút, sau đó ngâm dịch đối kháng 30 phút). Các nghiệm thức đối chứng gồm đối chứng lây bệnh CXT3, đối chứng nước cất và đối chứng chỉ xử lý từng loại vi khuẩn đối kháng. Thời gian theo dõi là 7 ngày sau khi xử lý.
• Thí nghiệm 2 (Nhà lưới - Khảo sát phương pháp xử lý): Khảo sát 3 phương thức tác động gồm: ngâm hạt trong huyền phù vi khuẩn 30 phút; tưới huyền phù vi khuẩn ($10 \text{ ml/cây}$ ở nồng độ $10^7 \text{ CFU/ml}$) khi cây đạt 2 lá thật (7 - 10 ngày sau trồng); và kết hợp đồng thời cả ngâm hạt và tưới gốc. Bố trí hoàn toàn ngẫu nhiên với 10 nghiệm thức, 3 lần lặp lại, mỗi lần lặp lại gồm 4 chậu.
• Thí nghiệm 3 (Nhà lưới - Đánh giá 4 chủng vi khuẩn đối kháng): Áp dụng phương pháp xử lý có hiệu quả cao nhất từ Thí nghiệm 2 (ngâm hạt) để so sánh 4 chủng đối kháng. Bố trí 10 nghiệm thức, 3 lần lặp lại, mỗi lần lặp lại gồm 6 chậu, theo dõi trên 5 cây mỗi chậu.

Các chỉ tiêu theo dõi gồm: chiều cao cây, chiều dài rễ, khối lượng tươi, khối lượng khô; tỷ lệ bệnh (TLB %); chỉ số bệnh (CSB %) tính theo thang phân cấp 0 - 4 của Deberdt và cộng tác viên (1999); hiệu lực phòng trừ (HLPT %) tính theo công thức Abbott (1925); và chỉ số diện tích dưới đường cong tiến triển bệnh (AUDPC) theo Jeger và cộng tác viên (2001). Số liệu được xử lý phân tích phương sai (ANOVA) và kiểm định phân hạng Duncan ở mức ý nghĩa $\alpha = 0,01$ bằng phần mềm SAS 9.1 và Excel 2016.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Tổng quan tài liệu

Chương này tổng thuật các tài liệu khoa học trong và ngoài nước liên quan đến cây cà chua, bệnh héo xanh và các tác nhân sinh học:

• Khái quát giá trị kinh tế của cây cà chua trên phạm vi toàn cầu (diện tích 5.388 ngàn ha theo FAO, 2021) và Việt Nam (diện tích gieo trồng 23 - 25 ngàn ha; riêng tỉnh Lâm Đồng có diện tích rau họ Cà đạt 13.300 - 13.600 ha, chiếm 25% diện tích rau toàn tỉnh).
• Đặc điểm phân loại, hình thái, điều kiện sinh thái của vi khuẩn Ralstonia solanacearum, cơ chế gây tắc mạch dẫn và triệu chứng héo rũ kèm dịch nhờn vi khuẩn màu trắng sữa tiết ra từ bó mạch khi cắt ngang thân.
• Phân tích các biện pháp phòng chống hiện hành: luân canh cây trồng khác họ, chọn giống sạch bệnh, sử dụng gốc ghép kháng bệnh (như cà tím EG 203, cà nâu F1 TN 75A theo nghiên cứu của Trần Thị Ba và Phạm Thanh Phong, 2010), dịch chiết thực vật (bạch đàn, sả theo Trần Anh Vũ, 2019) và biện pháp phòng trừ sinh học.
• Tổng hợp cơ chế tác động và lịch sử nghiên cứu các nhóm vi khuẩn đối kháng: Bacillus amyloliquefaciens (chủng SQR-9, FJAT-2349, Cas02, DB9), Actinobacteria (các chủng Streptomyces PB01, BT02, AN090126), Klebsiella pneumoniae (chủng KL11, JCK-2201 sản sinh 2,3-butanediol) và các chủng thuộc họ Enterobacteriaceae (Enterobacter cloacae, E. hormaechei).

Chương 2: Nội dung và phương pháp nghiên cứu

Chương này mô tả chi tiết phương pháp luận, địa điểm, vật liệu và quy trình thực nghiệm:

• Lựa chọn 4 chủng vi khuẩn đối kháng từ kết quả sàng lọc trước đó của Đặng Thị Huỳnh Như (2022) do không thể hiện độc tính trên cây.
• Quy trình nhân sinh khối vi khuẩn trong môi trường LB lỏng trong 36 giờ, đo quang phổ và điều chỉnh về mật độ chuẩn $10^7 \text{ CFU/ml}$.
• Quy trình xử lý hạt cà chua: khử trùng bề mặt bằng cồn 70° trong 30 giây, tráng rửa bằng nước cất vô trùng và ủ nảy mầm trên giấy thấm ẩm trước khi bố trí thí nghiệm.
• Thiết kế chi tiết sơ đồ bố trí 10 nghiệm thức cho từng thí nghiệm (phòng bệnh, trừ bệnh, đối chứng nước cất, đối chứng bệnh CXT3 và đối chứng chỉ có vi khuẩn đối kháng).
• Các công thức toán học tính toán tỷ lệ bệnh, chỉ số bệnh (CSB), hiệu lực phòng trừ (HLPT) theo công thức Abbott và diện tích tích lũy bệnh AUDPC.

Chương 3: Kết quả và thảo luận

Chương này trình bày các phát hiện thực nghiệm qua hệ thống bảng số liệu và phân tích thống kê:

1. Đánh giá khả năng phòng trừ trên hạt trong điều kiện phòng thí nghiệm (sau 7 ngày)

Ở thí nghiệm phòng bệnh, chủng B. amyloliquefaciens ĐXT6 cho thấy khả năng bảo vệ vượt trội, hạn chế tối đa sự xâm nhiễm của vi khuẩn CXT3 và kích thích mạnh mẽ các chỉ tiêu sinh trưởng của mầm cà chua.

Nghiệm thức	Chiều cao thân (mm)	Chiều dài rễ (mm)	Khối lượng tươi (mg)	Khối lượng khô (mg)	Tỷ lệ bệnh (%)	Hiệu lực phòng trừ (%)
ĐXT1 - CXT3	26,01	22,77	206,00	24,67	10,00	88,47
CC-LD 2.2 - CXT3	20,02	18,37	260,33	23,67	23,33	73,10
ĐXT6 - CXT3	35,59	23,33	374,67	32,67	6,67	99,33
ĐHT1 - CXT3	16,37	14,70	152,77	21,33	26,67	69,20
Đối chứng CXT3	12,95	7,77	184,67	11,67	86,67	0,00
Xử lý nước cất	24,55	25,83	229,00	24,33	0,00	100,00
ĐXT1 đơn lẻ	31,11	29,87	346,67	27,00	0,00	100,00
CC-LD 2.2 đơn lẻ	23,87	26,73	213,00	20,33	0,00	100,00
ĐXT6 đơn lẻ	40,52	37,20	318,67	26,33	0,00	100,00
ĐHT1 đơn lẻ	24,97	20,83	264,33	19,00	0,00	100,00

Ở thí nghiệm trừ bệnh (hạt nhiễm mầm bệnh CXT3 trước 30 phút rồi mới xử lý đối kháng), chủng B. amyloliquefaciens ĐXT6 tiếp tục thể hiện hiệu lực khống chế bệnh cao nhất, hạn chế tỷ lệ bệnh chỉ còn 3,33%.

Nghiệm thức	Chiều cao thân (mm)	Chiều dài rễ (mm)	Khối lượng tươi (mg)	Khối lượng khô (mg)	Tỷ lệ bệnh (%)	Hiệu lực phòng trừ (%)
CXT3 - ĐXT1	23,13	28,07	215,33	23,30	16,67	80,77
CXT3 - CC-LD 2.2	20,47	21,83	256,33	17,30	23,33	73,07
CXT3 - ĐXT6	33,02	30,20	314,33	26,67	3,33	96,17
CXT3 - ĐHT1	15,11	9,60	178,67	18,33	33,33	61,53
Đối chứng CXT3	12,95	7,17	184,67	11,67	86,67	0,00
Xử lý nước cất	24,55	25,83	229,00	24,33	0,00	100,00
ĐXT1 đơn lẻ	31,11	29,87	346,67	27,00	0,00	100,00
CC-LD 2.2 đơn lẻ	23,88	26,73	213,00	20,33	0,00	100,00
ĐXT6 đơn lẻ	40,52	37,20	318,67	26,33	0,00	100,00
ĐHT1 đơn lẻ	24,97	20,83	264,33	19,00	0,00	100,00

2. Khảo sát phương pháp xử lý trong điều kiện nhà lưới (sau 28 ngày)

Khi so sánh giữa 3 phương thức xử lý (ngâm hạt, tưới huyền phù lên cây và phối hợp cả hai), phương pháp ngâm hạt trong huyền phù vi khuẩn mang lại chỉ tiêu sinh trưởng và khả năng kìm hãm bệnh héo xanh tốt nhất ở cả hai mô hình phòng và trừ bệnh.

Nghiệm thức phòng bệnh (28 NST)	Chiều cao cây (cm)	Chiều dài rễ (cm)	Trọng lượng tươi (g)	Trọng lượng khô (g)
Ngâm hạt đối kháng - Ngâm hạt CXT3	13,80	14,43	66,67	26,83
Tưới đối kháng - Tưới CXT3	10,07	11,20	40,00	21,47
Kết hợp Ngâm và Tưới (phòng)	8,17	7,00	40,00	17,14
Đối chứng ngâm hạt CXT3	6,73	6,23	23,33	12,68
Đối chứng tưới CXT3	6,70	6,70	18,33	14,14
Đối chứng ngâm + tưới CXT3	6,70	8,03	13,33	9,91
Đối chứng ngâm hạt đối kháng	16,40	16,30	70,00	32,62
Đối chứng tưới đối kháng	15,97	24,30	66,67	35,01
Đối chứng ngâm + tưới đối kháng	18,03	28,60	96,67	37,26
Xử lý nước cất	14,90	17,80	63,33	22,16

Ở thí nghiệm trừ bệnh trong nhà lưới, nghiệm thức ngâm hạt bị nhiễm bệnh CXT3 rồi ngâm hạt đối kháng (NCXT3 - NĐK) đạt chiều cao cây 11,97 cm, chiều dài rễ 14,73 cm, trọng lượng tươi 53,33 g và trọng lượng khô 23,62 g, cao hơn rõ rệt so với phương thức tưới huyền phù hay kết hợp ngâm và tưới.

3. Đánh giá 4 chủng vi khuẩn đối kháng trong nhà lưới bằng phương pháp ngâm hạt

Áp dụng phương pháp ngâm hạt, chủng Bacillus amyloliquefaciens ĐXT6 tiếp tục khẳng định tính ưu việt tại thời điểm 28 ngày sau trồng, đạt hiệu lực phòng trừ bệnh héo xanh cao nhất với 76,67% ở thí nghiệm phòng bệnh và 72,00% ở thí nghiệm trừ bệnh. Chủng Enterobacteriaceae ĐHT1 thể hiện hiệu quả thấp nhất trong nhóm vi khuẩn thí nghiệm.

---

Kết quả và đóng góp

Nghiên cứu đã thu thập và lượng hóa đầy đủ các số liệu thực nghiệm chứng minh hiệu quả sinh học của các chủng vi khuẩn đối kháng đối với bệnh héo xanh trên cà chua:

• Trong điều kiện phòng thí nghiệm (sau 7 ngày): Chủng Bacillus amyloliquefaciens ĐXT6 đạt hiệu lực phòng trừ cao nhất, đạt 99,33% ở thí nghiệm phòng bệnh (tỷ lệ bệnh chỉ 6,67% so với đối chứng bệnh 86,67%) và đạt 96,17% ở thí nghiệm trừ bệnh (tỷ lệ bệnh 3,33%). Chủng Klebsiella pneumoniae ĐXT1 xếp thứ hai với hiệu lực phòng bệnh đạt 88,47% và trừ bệnh đạt 80,77%. Chủng Enterobacteriaceae ĐHT1 có hiệu lực thấp nhất (69,20% phòng bệnh và 61,53% trừ bệnh).
• Về phương pháp xử lý tại nhà lưới (sau 28 ngày sau trồng): Phương pháp ngâm hạt giống trong dịch vi khuẩn đối kháng 30 phút đạt hiệu quả giảm bệnh cao nhất, đạt 80,03% ở thí nghiệm phòng bệnh và 76,00% ở thí nghiệm trừ bệnh. Đồng thời, phương pháp ngâm hạt kích thích các chỉ tiêu sinh trưởng vượt trội so với phương pháp tưới gốc hoặc phương pháp kết hợp cả ngâm và tưới.
• Trong điều kiện nhà lưới (sau 28 ngày sau trồng): Khi áp dụng phương pháp ngâm hạt, chủng B. amyloliquefaciens ĐXT6 đạt hiệu lực phòng trừ cao nhất, đạt 76,67% ở thí nghiệm phòng bệnh và 72,00% ở thí nghiệm trừ bệnh.

Khóa luận đề xuất giải pháp kỹ thuật: Khuyến nghị ứng dụng chủng vi khuẩn Bacillus amyloliquefaciens ĐXT6 ở mật độ $10^7 \text{ CFU/ml}$ bằng phương pháp ngâm hạt giống trước khi gieo nhằm hạn chế tối đa sự xâm nhiễm của vi khuẩn Ralstonia solanacearum, hỗ trợ cây con sinh trưởng khỏe mạnh trong giai đoạn vườn ươm và đầu vụ.

Đóng góp khoa học của đề tài thể hiện ở việc xác định được chủng vi khuẩn bản địa B. amyloliquefaciens ĐXT6 có khả năng đối kháng mạnh và ổn định qua cả hai giai đoạn phòng thí nghiệm và nhà lưới; đồng thời chứng minh xử lý ngâm hạt là giải pháp đơn giản, tiết kiệm lượng dịch vi khuẩn nhưng mang lại hiệu quả bảo vệ cây cao hơn so với biện pháp tưới vào vùng rễ sau khi trồng.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận ghi nhận các giới hạn nghiên cứu xuất phát từ điều kiện thực nghiệm:

• Đề tài chỉ mới thực hiện trên 1 giống cà chua duy nhất (giống lai F1 siêu kháng bệnh PN - 209) và 1 chủng vi khuẩn gây bệnh đại diện (R. solanacearum CXT3).
• Các đánh giá mới dừng lại ở quy mô phòng thí nghiệm và chậu thí nghiệm trong nhà lưới với thời gian theo dõi tối đa 28 ngày sau trồng, chưa theo dõi đến giai đoạn ra hoa, đậu quả và thu hoạch.
• Chưa khảo nghiệm ngoài đồng ruộng thực tế - nơi chịu ảnh hưởng phức tạp của các yếu tố biến động thời tiết, độ ẩm đất và hệ vi sinh vật bản địa cạnh tranh.

Hướng nghiên cứu tiếp theo được đề xuất bao gồm:

• Tiến hành thử nghiệm diện rộng ngoài đồng ruộng đối với chủng B. amyloliquefaciens ĐXT6 trên các vùng chuyên canh cà chua có áp lực bệnh cao.
• Theo dõi mật độ lưu tồn và khả năng định cư của vi khuẩn đối kháng trong vùng rễ cây cà chua qua các giai đoạn sinh trưởng tiếp theo.
• Nghiên cứu công nghệ lên men và xây dựng công thức chất mang để sản xuất chế phẩm sinh học thương phẩm dạng bột hoặc dạng lỏng từ chủng ĐXT6 phục vụ sản xuất đại trà.

---

Giá trị tham khảo

Công trình là tài liệu tham khảo hữu ích cho sinh viên, học viên cao học và giảng viên thuộc các chuyên ngành Bảo vệ Thực vật, Nông học, Nông nghiệp Công nghệ cao và Công nghệ Sinh học Nông nghiệp.

Các nội dung có giá trị tham khảo chuyên môn cao bao gồm:

• Quy trình chuẩn hóa sàng lọc vi khuẩn đối kháng trên hạt nảy mầm (phương pháp cải tiến từ Silva và cộng tác viên, 2003) trên môi trường đĩa thạch WA, cho phép đánh giá phân tách rõ rệt giữa cơ chế phòng bệnh và cơ chế trừ bệnh.
• Phương pháp luận bố trí thí nghiệm so sánh các kỹ thuật xử lý chế phẩm sinh học (ngâm hạt so với tưới gốc và kết hợp ngâm - tưới) trong điều kiện nhà lưới.
• Thang phân cấp bệnh héo xanh theo Deberdt và cộng tác viên (1999) cùng hệ thống công thức tính toán chỉ số bệnh (CSB), hiệu lực phòng trừ Abbott và phân tích phương sai Duncan qua phần mềm SAS.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Chủng vi khuẩn đối kháng nào đạt hiệu lực phòng trừ bệnh héo xanh cao nhất trong toàn bộ nghiên cứu?
Chủng Bacillus amyloliquefaciens ĐXT6 đạt hiệu lực cao nhất ở mọi điều kiện thí nghiệm: trong phòng thí nghiệm đạt hiệu lực phòng bệnh 99,33% và trừ bệnh 96,17% (sau 7 ngày); trong nhà lưới đạt hiệu lực phòng bệnh 76,67% và trừ bệnh 72,00% (sau 28 ngày sau trồng).

2. Tại sao phương pháp ngâm hạt lại cho hiệu quả phòng trừ cao hơn phương pháp tưới huyền phù lên cây trong nhà lưới?
Theo số liệu ở Bảng 3.3 và Bảng 3.4, việc ngâm hạt trong huyền phù vi khuẩn đối kháng 30 phút giúp vi khuẩn bám dính sớm và bao bọc bề mặt vỏ hạt ngay từ khi nảy mầm, tạo hàng rào sinh học ngăn chặn vi khuẩn CXT3 xâm nhập qua các vết nứt tự nhiên ở đầu rễ non. Ngược lại, phương pháp tưới sau 7 - 10 ngày xử lý khi hệ thống rễ đã phát triển trong đất, vi khuẩn đối kháng phải cạnh tranh với vi sinh vật giá thể và khó bao phủ đồng đều toàn bộ vùng rễ.

3. Mật độ tế bào vi khuẩn chuẩn hóa và môi trường nuôi cấy được sử dụng trong các thí nghiệm là bao nhiêu?
Cả vi khuẩn gây bệnh R. solanacearum CXT3 và 4 chủng vi khuẩn đối kháng đều được nhân nuôi trong môi trường dinh dưỡng LB lỏng trong 36 giờ, sau đó đo độ đục quang học và chuẩn hóa về mật độ tế bào đạt $10^7 \text{ CFU/ml}$.

4. Vì sao chủng vi khuẩn Enterobacteriaceae ĐHT1 lại bị đánh giá kém hiệu quả nhất?
Ở thí nghiệm phòng thí nghiệm, nghiệm thức xử lý ĐHT1 cho hiệu lực phòng bệnh thấp nhất (69,20%) và trừ bệnh thấp nhất (61,53%), tỷ lệ bệnh lên đến 26,67% - 33,33%. Đồng thời, các chỉ tiêu chiều cao thân (15,11 - 16,37 mm) và chiều dài rễ (9,60 - 14,70 mm) của cây xử lý ĐHT1 đều thấp nhất trong 4 chủng, cho thấy khả năng cạnh tranh và ức chế mầm bệnh CXT3 của chủng này còn hạn chế.

5. Thang phân cấp bệnh héo xanh trong nhà lưới được tác giả đánh giá theo tiêu chí nào?
Tác giả áp dụng thang đánh giá 4 cấp của Deberdt và cộng tác viên (1999): Cấp 1 khi cây có 1 lá bị héo rũ; Cấp 2 khi có 2 đến 3 lá héo rũ; Cấp 3 khi có từ 4 lá trở lên bị héo rũ; Cấp 4 khi toàn cây bị héo rũ và chết hoàn toàn.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Võ Thị Thúy Huỳnh đã xác định được chủng vi khuẩn Bacillus amyloliquefaciens ĐXT6 có khả năng đối kháng vượt trội đối với vi khuẩn Ralstonia solanacearum CXT3 gây bệnh héo xanh trên cà chua, đạt hiệu lực bảo vệ lên đến 99,33% trong phòng thí nghiệm và 76,67% trong điều kiện nhà lưới. Nghiên cứu đồng thời chứng minh phương pháp ngâm hạt giống trong huyền phù vi khuẩn 30 phút trước khi gieo là kỹ thuật xử lý tối ưu, giúp cây cà chua sinh trưởng khỏe mạnh và gia tăng đáng kể khả năng kháng bệnh. Đây là tiền đề thực nghiệm quan trọng phục vụ công tác nghiên cứu, sản xuất chế phẩm sinh học phòng trừ bệnh héo xanh hướng đến nền nông nghiệp an toàn và bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TỎNG QUAN TÀI LIỆU 1.1 Giới thiệu tổng quan về cây cà chua Cà chua có tên khoa học là Solanum lycopersicum L., thuộc học Cà Solanaceae, là loại thực phẩm được sử dụng phổ biến trên thế giới. Được trồng phô biến ở nhiều nơi, đặc biệt là các vùng nhiệt đới, cận nhiệt đới và ôn đới (Somraj và ctv 2017). Theo tổ chức nông lương thế giới (FAO, 2021), diện tích trồng cà chua trên thế giới vào khoảng 5.388 ha với sản lượng 189. Là cây rau có giá trị kinh tế và có sản lượng chiếm 1/6 tổng sản lượng rau trên thé giới và luôn đứng thứ nhất về sản lượng.

Ở Việt Nam, cà chua là loại rau ăn quả phổ biến được Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn ưu tiên phát triển, với diện tích gieo trồng trong khoảng 23 — 25 ngàn hecta, hiện nay quy mô trồng được lan rộng đến các tỉnh miền Trung, Tây Nguyên và Nam Bộ do áp dụng những giống mới, có kha năng thích nghi với thé nhưỡng và khí hậu đa dạng (Bộ khoa học và Công Nghệ, 2020, Trần Thị Định và ctv, 2021). Theo thống kê của Chi cục TT & BVTV Lâm Đồng (2020), trên địa bàn các huyện Đức Trọng, Đơn Dương, Đà Lạt và Lạc Dương, nông dân xuống giống trồng cây rau họ cà trên điện tích từ 13.300 ha đến gần 13.600 ha, chiếm 25% tổng diện tích rau các loại trên toàn tỉnh Lâm Đồng. Tuy nhiên, việc sản xuất còn gặp nhiều hạn chế đo nhiều tác nhân gây bệnh như nam, vi khuẩn và côn trùng gây hại, nhất là trong bối cảnh biến đôi khí hậu hiện nay rất phù hợp cho sâu bệnh hại phát triển nhanh chóng.2 Tổng quan về bệnh héo xanh do vi khuẩn Ralstonia solanacearum gây ra 1.1 Triệu chứng bệnh Bệnh phát sinh cả giai đoạn cây con và trưởng thành. Triệu chứng được biểu hiện ngay sau khi bệnh xâm nhập vào cây.

Ở cây bị bệnh, ban ngày lá mat màu nhẫn bóng, tái xanh, héo cup xuống. Ở giai đoạn cây con thường biểu hiện trên toàn cây, còn ở giai đoạn trưởng thành bệnh thường biéu hiện ở lá ngọn trước. Ở 1 - 2 ngày dau cây có thé phục hồi vào lúc trời mát hoặc về đêm, nhưng sau 2 - 3 ngày lá héo không thé phục hồi lại được nữa, toàn cây bị héo rũ rồi chết. Cắt ngang đoạn thân cây gần gốc ta thay bó mạch bị hóa nau, cho vào cốc nước, thấy có giọt dịch khuẩn màu trắng sữa tiết ra.

Trong điều kiện 4m độ cao thân cây bị bệnh dần dần thối mềm, ấn gần miệng vết cắt có dịch nhờn vi khuẩn tiết ra, màu trắng sữa. Rê có màu nâu đen và thôi. Thời gian vi khuẩn tồn lưu trong đất phụ thuộc nhiều yếu tô như: âm độ, nhiệt độ, pH đất, hóa lý đất. Vi khuẩn có thé tồn lưu trong đất từ 5 - 6 năm, trong cây kí chủ hoặc trong hạt giống tới 7 tháng, còn nếu bám dính trên bề mặt hạt chỉ 2 - 7 ngày (Vũ Triệu Man và Lê Tương Té, 1998).

Vi khuẩn xâm nhập vào cây trồng thông qua vết thương cơ giới, lỗ hở tự nhiên, vết nứt đầu rễ, vết chích hút do côn trùng. Dưới những điều kiện thuận lợi vi khuẩn có thể di chuyên xuyên qua lớp vỏ và đi ra môi trường đất, đó là sự tương tác giữa đất và rễ, vi khuan xâm nhập vào cây trồng thông qua rễ trong môi trường đất và ngược lại vi khuẩn từ trong cây đi ra môi trường đất (Lê Tương Té và Vũ Triệu Man, 1998). Thời vụ trồng cũng là yêu tố ảnh hưởng đến sự phát sinh, phát triển bệnh, thời vụ trồng có mưa nhiều, âm độ cao làm gia tăng sự phát sinh phát triển bệnh. Mật độ trồng cao, tỉ lệ bệnh thường cao do tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát sinh, phát triển bệnh.

Vi khuẩn lan truyền chủ yếu bằng nguồn nước, đất như bám dính vào giày dép, dụng cụ canh tác. Phương pháp tưới cũng cần được quan tâm, do nguồn nước tưới là nguồn lây lan bệnh chủ yếu.2 Biện pháp phòng trừ Phòng chống bệnh héo xanh là một vấn đề khó khăn do chúng có phô kí chủ rộng, khả năng lưu tồn trong đất lâu. Luân canh cây trồng với cây không phải là cây kí chủ của vi khuẩn Ralstonia solanacearum giúp giảm mật độ vi khuẩn, hạn chế tàn dư thực vật, mầm bệnh từ vụ trước. Xử lí hạt giống: dùng giống sạch bệnh, kháng bệnh héo xanh, sử dụng cây giống ở vườn ươm không bị bệnh.

Theo Đỗ Tan Dũng (2002), trong kết quả nghiên cứu về bệnh héo rũ hại cây trồng cạn và biện pháp phòng chống, cho rằng: sử dụng các vi sinh vật đối kháng bằng cách xử lý củ giống trước khi trồng và đưa vi sinh vật đối kháng vào vùng rễ cây khoai tây ngay từ giai đoạn đầu sau trồng 7 - 10 ngày sẽ có khả năng hạn chế và giảm tác hại của bệnh héo xanh vi khuân trên đồng ruộng. Sử dụng gốc ghép cũng là biện pháp phòng trừ đang được sử dụng. Theo Trần Thị Ba và Phạm Thanh Phong (2010), đã có thí nghiệm về ảnh hưởng của gốc ghép đến khả năng chống chịu bệnh héo xanh do R. solanacearum gây ra trên cà chua ghép trong điều kiện nhà lưới.

Qua kết quả chủng bệnh bang cách tưới huyền phù khuan gây bệnh 8. solanacearum vào gốc sau 15 ngày trồng. Cho thấy 3 gốc ghép ca tím EG 203, Mustang và ca nâu F1 TN 7§A hoàn toàn không nhiễm bệnh với chủng vi khuẩn V1 và V2 so với đối chứng cà chua RC 250 (không ghép) bị nhiễm bệnh với tỉ lệ 60 — 73,3%. Sử dụng dịch chiết từ thực vật cũng là mục tiêu nghiên cứu phô biến hiện nay.

Theo Trần Anh Vũ (2019), đã có nghiên cứu đánh giá hiệu quả của dịch chiết bạc hà, sả và bạch đàn đối với vi khuân R. solanacearum gây bệnh héo xanh trên ớt. Với thí nghiệm trong điều kiện in vitro, cho thấy hiệu quả ức chế của dịch chiết bạch đàn, các dịch chiết có bổ sung bạc nitrate có hiệu quả 100% đối với vi khuẩn R. Tiếp theo là địch chiết sả và bạc hà có hiệu quả ức chế lần lượt là 70,81% và 24,58%.

Với thí nghiệm ngoài nhà lưới nghiệm thức xử lý dịch chiết bạch đàn 1,25% có hiệu quả ức chế bệnh héo xanh cao và có hiệu quả tương đương với nghiệm thức xử lý thuốc hóa học Acid oxolinic TS1N. Biện pháp sinh học thường dùng là các chất kháng sinh hay các vi sinh vật đối kháng như: Pseudomonas spp., được coi là biện pháp có triển vọng. Vừa dé phân hủy, có tác dụng chon lọc cao, độ độc thấp, không gây 6 nhiễm môi trường, nhất là có khả năng ức chế các vi sinh vật đã kháng thuốc.3 Sơ lược về vi khuẩn Ralstonia solanacearum Giới: Bacteria Ngành: Pseudomonas Lớp: Betaproteobacter1a Bộ: Burkholderiales Chi: Ralstonia Loài: Ralstonia solanacearum 1.1 Phân bố và tác hai Vi khuẩn Ralstonia solanacearum được tim thấy trên hầu hết các châu lục như Châu Á, Châu Mỹ, Châu Phi, Châu Dai Dương. Phố biến ở các nước như: Angola, Trung Quốc, Bangladesh, An Độ, Indonesia, Srilanka, Đông An Ethiopia, Lybia, Kenya, Malaysia, Nigieria, Philippines, Nam Phi, Dai Loan, Thai Lan, Uganda, Hoa Ky, Viét Nam, Zambia.

Trên ca chua, vi khuan gây bệnh héo xanh, là một trong những bệnh gây hại nghiêm trọng nhất đối với hầu hết các vùng trồng cà chua trên thế giới, gây thiệt hại khá nghiêm trọng đến năng suất, có khi lên đến 95% thậm chí mất trang H6 Thanh Hoang, (2005).2 Diéu kién phat trién Vi khuẩn tồn tai trong đất, nước, tan du cây trồng, cỏ dai, hạt giống. Vi khuẩn có thể lan truyền qua cây giống, gió, nhờ nước, côn trùng, qua công cụ chăm sóc, tỉa cành. Vi khuẩn xâm nhập thông qua vết thương cơ giới, vết chích, hút của côn trùng, lỗ hở tự nhiên, vết nứt đầu rễ. Sau khi xâm nhập vào cây trồng, chúng tắn công vào mạch dẫn và di chuyền vào trong bó mạch, làm hư bó mạch, làm cây không thể vận chuyền nước và dinh dưỡng dẫn đến hiện tượng héo xanh, nặng có thé gây chết cây.

6 Vi khuẩn thích hợp sống ở nhiệt độ 28 - 33°C. Nhiệt độ tối đa là 41°C, tối thấp là 10°C, nhiệt độ gây chết là 55°C. Nhiệt độ từ 20 - 25°C bệnh nhẹ, 15 - 20°C không có bệnh. Chúng tôn tại và phát triển trên phạm vi rộng pH= 6,8 - 7,2.

Vùng có cau trúc đất không tơi xốp, đất thịt nặng, thoát nước kém, khả năng nhiễm bệnh cao.3 Đặc điểm hình thái Vi khuẩn Ralstonia solanacearum có dang hình gậy, hai đầu hơi tròn, có một lông roi ở một đầu, kích thước 0,5 - 1,5m, là vi khuẩn gram âm. Đề phát hiện dòng vi khuân có tính độc thông thường sử dụng môi trường TZC, trên môi trường phân lập này vi khuẩn có tính độc sẽ có khuẩn lạc ở giữa màu hồng, ria trắng. Nếu vi khuẩn chuyên sang kiểu khuẩn lạc nâu, nhăn nheo là những vi khuẩn mắt tính độc (Vũ Triệu Mân, 2007) 1.4 Lịch sử nghiên cứu bệnh Được Smith nghiên cứu, mô ta năm 1896 và được đặt tên là Pseudomonas solanacearum. Đến năm 1996, Yabuuchi đã nghiên cứu, đề nghị đồi tên vi khuẩn héo xanh thành tên mới là Ralstonia solanacearum.

Là bệnh quan trọng va điển hình ở vùng nhiệt đới, cận nhiệt đới và những vùng có khí hậu ôn đới trên thế giới. Vi khuẩn Ralstonia solanacearum gây hại nghiêm trọng đến năng suất, chất lượng nông sản. Gây hại trên 25 họ thực vật và trên 200 loài thực vật.1 Nghiên cứu trong nước Bệnh héo xanh gây thiệt hại nghiêm trọng đến năng suất và chất lượng nhiều loại nông sản ở nước ta, ảnh hưởng đến kinh tế của nông dân. Vì thế, nhiều nghiên cứu về vi khuẩn héo xanh đã được thực hiện.

Theo Nguyễn Tất Thắng và Đỗ Tân Dũng (2011), nghiên cứu bệnh héo xanh vi khuẩn Ralstonia solanacearum hại cây khoai tây vùng Hà Nội — phụ cận và biện pháp phòng trừ. Đã đưa ra kết luận: Có thé sử dụng chế phẩm vi sinh vật đối kháng B. subtilis kết hợp với thuốc kháng sinh, thuốc hóa học để phòng trừ bệnh héo xanh vi khuẩn hại cây khoai tây cho hiệu quả cao. Sử dụng chế phẩm vi sinh vật đối kháng B.

subtilis xử lý đất trước khi trồng khoai tây có tác dụng hạn chế khả năng xâm nhiễm, phát sinh, phát triển của bệnh héo xanh vi khuẩn. Theo nghiên cứu của Phạm Thị Kim Loan (2021), “Phân lập và đánh giá khả năng đối kháng của các vi khuẩn trong đất đối với vi khuẩn Ralstonia solanacearum gây bệnh héo rũ trên cây họ Cà”.