Khóa luận đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp tại thị trấn Nà Phặc, Ngân Sơn, Bắc Kạn

Luận văn phân tích hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp tại thị trấn Nà Phặc, huyện Ngân Sơn, tỉnh Bắc Kạn, cung cấp cái nhìn sâu sắc về quản lý đất đai.

• Tác giả: La Thị Thào
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Ngọc Nông
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Quản lý đất đai
• Đề tài: Đánh Giá Hiệu Quả Sử Dụng Đất Nông Nghiệp Tại Thị Trấn Nà Phặc, Huyện Ngân Sơn, Tỉnh Bắc Kạn
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. Phần 1: Tính cấp thiết của đề tài
• 1.1. Mục tiêu của đề tài
• 1.1.1. Mục tiêu tổng quát
• 1.1.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.2. Ý nghĩa của đề tài
• 2. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Cơ sở khoa học của đề tài
• 2.2. Cơ sở thực tiễn
• 3. ĐỐI TƯỢNG NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 3.2. Nội dung nghiên cứu
• 3.3. Phương pháp nghiên cứu
• 4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của thị trấn Nà Phặc, huyện Ngân Sơn tỉnh Bắc Kạn
• 4.1.1. Điều kiện tự nhiên, các nguồn tài nguyên và môi trường
• 4.1.2. Điều kiện kinh tế - xã hội
• 4.1.2.1. Dân số, lao động, việc làm và thu nhập
• 4.1.2.2. Thực trạng phát triển các khu dân cư nông thôn
• 4.1.2.3. Thực trạng phát triển cơ sở hạ tầng
• 4.1.2.4. Giáo dục - đào tạo
• 4.1.2.5. Văn hoá, thể dục thể thao
• 4.1.2.6. Năng lượng, bưu chính viễn thông
• 4.1.2.7. Quốc phòng, an ninh
• 4.2. Đánh giá chung về điều kiện tự nhiên - kinh tế - xã hội của thị trấn Nà Phặc ảnh hưởng tới sử dụng đất
• 4.3. Đánh giá hiện trạng và xác định loại hình sử dụng đất của thị trấn Nà Phặc
• 4.3.1. Hiện trạng sử dụng đất
• 4.3.2. Hiện trạng sử dụng đất theo đối tượng sử dụng và quản lý
• 4.3.3. Các loại hình sử dụng đất nông nghiệp của thị trấn Nà Phặc
• 4.4. Đánh giá hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp
• 4.4.1. Hiệu quả kinh tế
• 4.4.2. Hiệu quả xã hội
• 4.4.3. Hiệu quả môi trường
• 4.5. Lựa chọn các loại hình sử dụng đất sản xuất nông nghiệp đạt hiệu quả kinh tế - xã hội - môi trường cho thị trấn Nà Phặc
• 4.5.1. Nguyên tắc lựa chọn
• 4.5.2. Tiêu chuẩn lựa chọn
• 4.5.3. Hướng lựa chọn các loại hình sử dụng đất
• 4.5.4. Định hướng sử dụng đất nông nghiệp đạt hiệu quả cho xã
• 4.6. Một số giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp cho thị trấn Nà Phặc, huyện Ngân Sơn, tỉnh Bắc Kạn
• 4.6.1. Giải pháp chung
• 4.6.2. Giải pháp cụ thể
• 5. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Đánh Giá Hiệu Quả Sử Dụng Đất Nông Nghiệp

Đất đai là tài nguyên vô cùng quý giá, là tư liệu sản xuất đặc biệt trong nông nghiệp. Việc sử dụng đất hiệu quả, hợp lý là vấn đề toàn cầu, đặc biệt quan trọng với Việt Nam, một nước có nền kinh tế nông nghiệp chủ yếu. Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp giúp đảm bảo an ninh lương thực, phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường. Nghiên cứu này tập trung vào thị trấn Nà Phặc, huyện Ngân Sơn, tỉnh Bắc Kạn, nơi sản xuất nông nghiệp vẫn đóng vai trò quan trọng. Tuy nhiên, việc sử dụng đất còn nhiều hạn chế, cần có giải pháp để nâng cao hiệu quả. Theo Luật Đất đai 2013, đất đai là nguồn tài nguyên quốc gia vô cùng quý giá, là tư liệu sản xuất đặc biệt, không có khả năng tái tạo, là thành phần quan trọng hàng đầu của môi trường sống.

1.1. Tầm quan trọng của việc đánh giá hiệu quả sử dụng đất

Đánh giá hiệu quả sử dụng đất giúp xác định mức độ khai thác và sử dụng tài nguyên đất một cách tối ưu. Nó cung cấp thông tin quan trọng cho việc quy hoạch sử dụng đất, đảm bảo sử dụng đất bền vững và hiệu quả về kinh tế, xã hội và môi trường. Việc đánh giá này cũng giúp phát hiện những bất cập trong quản lý và sử dụng đất, từ đó đề xuất các giải pháp cải thiện.

1.2. Mục tiêu và phạm vi nghiên cứu tại thị trấn Nà Phặc

Nghiên cứu này tập trung vào đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp tại thị trấn Nà Phặc, huyện Ngân Sơn, tỉnh Bắc Kạn. Mục tiêu là xác định các loại hình sử dụng đất hiệu quả, phù hợp với điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của địa phương. Phạm vi nghiên cứu bao gồm đánh giá hiện trạng sử dụng đất, phân tích hiệu quả kinh tế, xã hội, môi trường của các loại hình sử dụng đất, và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả.

II. Thực Trạng Sử Dụng Đất Nông Nghiệp Tại Thị Trấn Nà Phặc

Thị trấn Nà Phặc có tiềm năng phát triển nông nghiệp, nhưng việc sử dụng đất còn nhiều hạn chế. Diện tích đất nông nghiệp ngày càng bị thu hẹp do chuyển đổi mục đích sử dụng. Cơ sở hạ tầng còn hạn chế, trình độ dân trí chưa đáp ứng được yêu cầu sản xuất. Tài nguyên đất đai và nhân lực chưa được khai thác đầy đủ. Cần có đánh giá chi tiết về hiện trạng sử dụng đất để đưa ra giải pháp phù hợp. Theo báo cáo, việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng vật nuôi theo hướng sản xuất hàng hóa còn chậm, phát triển nuôi trồng thủy sản và các hoạt động dịch vụ, du lịch trên địa bàn chưa tương xứng với tiềm năng, lợi thế của địa phương.

2.1. Phân tích hiện trạng sử dụng đất theo mục đích

Phân tích hiện trạng sử dụng đất theo mục đích giúp xác định cơ cấu sử dụng đất hiện tại, bao gồm diện tích đất trồng lúa, đất trồng màu, đất trồng cây công nghiệp, đất lâm nghiệp, đất nuôi trồng thủy sản, và các loại đất khác. Việc phân tích này giúp đánh giá tính hợp lý của cơ cấu sử dụng đất, và xác định những loại đất nào đang được sử dụng hiệu quả, loại đất nào chưa được sử dụng hiệu quả.

2.2. Đánh giá biến động sử dụng đất nông nghiệp

Đánh giá biến động sử dụng đất nông nghiệp giúp xác định xu hướng thay đổi trong sử dụng đất, bao gồm diện tích đất nông nghiệp bị chuyển đổi sang mục đích khác, diện tích đất nông nghiệp được cải tạo, và diện tích đất nông nghiệp bị thoái hóa. Việc đánh giá này giúp dự báo những tác động của biến động sử dụng đất đến sản xuất nông nghiệp và môi trường.

2.3. Các loại hình sử dụng đất nông nghiệp phổ biến

Các loại hình sử dụng đất nông nghiệp phổ biến tại thị trấn Nà Phặc bao gồm trồng lúa, trồng ngô, trồng rau màu, trồng cây ăn quả, và chăn nuôi. Mỗi loại hình sử dụng đất có những đặc điểm riêng về kỹ thuật canh tác, năng suất, và hiệu quả kinh tế. Việc xác định các loại hình sử dụng đất phổ biến giúp tập trung nghiên cứu và đánh giá hiệu quả của từng loại hình.

III. Phương Pháp Đánh Giá Hiệu Quả Sử Dụng Đất Nông Nghiệp

Đánh giá hiệu quả sử dụng đất cần một phương pháp tiếp cận toàn diện, kết hợp các yếu tố kinh tế, xã hội và môi trường. Các chỉ số đánh giá cần được lựa chọn phù hợp với điều kiện cụ thể của thị trấn Nà Phặc. Việc thu thập và phân tích dữ liệu cần được thực hiện một cách khoa học và chính xác. Cần sử dụng các phương pháp thống kê, phân tích kinh tế, và đánh giá tác động môi trường để đưa ra kết luận khách quan. Theo tài liệu, cần đánh giá những thuận lợi và khó khăn của điều kiện tự nhiên, – kinh tế xã hội tác động đến sản xuất nông nghiệp của thị trấn

3.1. Các chỉ số đánh giá hiệu quả kinh tế

Các chỉ số đánh giá hiệu quả kinh tế bao gồm năng suất cây trồng, thu nhập từ nông nghiệp, chi phí sản xuất, lợi nhuận, và hiệu quả sử dụng vốn. Các chỉ số này giúp đánh giá khả năng sinh lời của các loại hình sử dụng đất, và xác định những loại hình nào mang lại hiệu quả kinh tế cao nhất.

3.2. Các chỉ số đánh giá hiệu quả xã hội

Các chỉ số đánh giá hiệu quả xã hội bao gồm tạo việc làm, cải thiện đời sống người dân, nâng cao trình độ dân trí, và giảm nghèo. Các chỉ số này giúp đánh giá tác động của việc sử dụng đất đến cộng đồng địa phương, và xác định những loại hình sử dụng đất nào mang lại lợi ích xã hội lớn nhất.

3.3. Các chỉ số đánh giá hiệu quả môi trường

Các chỉ số đánh giá hiệu quả môi trường bao gồm bảo vệ đất, bảo vệ nguồn nước, bảo vệ đa dạng sinh học, và giảm phát thải khí nhà kính. Các chỉ số này giúp đánh giá tác động của việc sử dụng đất đến môi trường, và xác định những loại hình sử dụng đất nào thân thiện với môi trường nhất.

IV. Kết Quả Đánh Giá Hiệu Quả Sử Dụng Đất Tại Nà Phặc Bắc Kạn

Sau khi áp dụng các phương pháp đánh giá, kết quả cho thấy có sự khác biệt về hiệu quả sử dụng đất giữa các loại hình sử dụng đất tại thị trấn Nà Phặc. Một số loại hình sử dụng đất mang lại hiệu quả kinh tế cao, nhưng lại gây ra tác động tiêu cực đến môi trường. Cần có sự cân nhắc kỹ lưỡng để lựa chọn các loại hình sử dụng đất phù hợp, đảm bảo hài hòa giữa các mục tiêu kinh tế, xã hội và môi trường. Theo kết quả nghiên cứu, cần lựa chọn loại hình sử dụng đất sản xuất nông nghiệp đạt hiệu quả kinh tế- xã hội- môi trường cho thị trấn Nà Phặc.

4.1. So sánh hiệu quả kinh tế giữa các loại hình sử dụng đất

So sánh hiệu quả kinh tế giữa các loại hình sử dụng đất giúp xác định những loại hình nào mang lại lợi nhuận cao nhất. Kết quả cho thấy trồng rau màu và cây ăn quả mang lại hiệu quả kinh tế cao hơn so với trồng lúa và ngô. Tuy nhiên, cần xem xét thêm các yếu tố khác như chi phí đầu tư, rủi ro thị trường, và tác động môi trường.

4.2. Đánh giá tác động xã hội của các loại hình sử dụng đất

Đánh giá tác động xã hội của các loại hình sử dụng đất giúp xác định những loại hình nào tạo ra nhiều việc làm, cải thiện đời sống người dân, và góp phần vào phát triển cộng đồng. Kết quả cho thấy chăn nuôi và trồng cây công nghiệp tạo ra nhiều việc làm hơn so với trồng lúa và ngô. Tuy nhiên, cần đảm bảo rằng các hoạt động này không gây ra các vấn đề xã hội như ô nhiễm môi trường, tranh chấp đất đai, và bất bình đẳng.

4.3. Phân tích tác động môi trường của các loại hình sử dụng đất

Phân tích tác động môi trường của các loại hình sử dụng đất giúp xác định những loại hình nào gây ra ít tác động tiêu cực đến môi trường nhất. Kết quả cho thấy trồng rừng và áp dụng các biện pháp canh tác bền vững giúp bảo vệ đất, bảo vệ nguồn nước, và bảo vệ đa dạng sinh học. Cần khuyến khích các hoạt động này để đảm bảo sử dụng đất bền vững.

V. Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Sử Dụng Đất Nông Nghiệp Tại Nà Phặc

Để nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp tại thị trấn Nà Phặc, cần có các giải pháp đồng bộ, bao gồm quy hoạch sử dụng đất hợp lý, đầu tư cơ sở hạ tầng, chuyển giao khoa học kỹ thuật, và hỗ trợ chính sách. Cần khuyến khích người dân áp dụng các biện pháp canh tác bền vững, bảo vệ môi trường, và nâng cao giá trị sản phẩm nông nghiệp. Theo tài liệu, cần đề xuất loại hình sử dụng đất sản xuất nông nghiệp và giải pháp phát triển phù hợp cho sản xuất nông nghiệp tại thị trấn Nà Phặc, huyện Ngân Sơn, tỉnh Bắc kạn.

5.1. Quy hoạch sử dụng đất hợp lý và bền vững

Quy hoạch sử dụng đất cần dựa trên đánh giá tiềm năng đất đai, nhu cầu thị trường, và các yếu tố kinh tế, xã hội, môi trường. Cần xác định rõ các khu vực trồng lúa, khu vực trồng màu, khu vực chăn nuôi, và khu vực bảo vệ môi trường. Quy hoạch cần đảm bảo sử dụng đất hiệu quả, bền vững, và hài hòa giữa các mục tiêu phát triển.

5.2. Đầu tư cơ sở hạ tầng phục vụ sản xuất nông nghiệp

Đầu tư cơ sở hạ tầng bao gồm hệ thống thủy lợi, giao thông, điện, và thông tin liên lạc. Cần nâng cấp và xây dựng mới các công trình thủy lợi để đảm bảo cung cấp nước cho sản xuất nông nghiệp. Cần cải thiện hệ thống giao thông để tạo điều kiện thuận lợi cho việc vận chuyển nông sản. Cần đảm bảo cung cấp điện ổn định và phát triển hệ thống thông tin liên lạc để người dân có thể tiếp cận thông tin thị trường và khoa học kỹ thuật.

5.3. Chuyển giao khoa học kỹ thuật và hỗ trợ chính sách

Chuyển giao khoa học kỹ thuật bao gồm các giống cây trồng, vật nuôi mới, các biện pháp canh tác tiên tiến, và các công nghệ chế biến bảo quản nông sản. Cần tổ chức các lớp tập huấn, hội thảo, và trình diễn mô hình để người dân có thể tiếp cận và áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật. Cần có các chính sách hỗ trợ về vốn, tín dụng, và bảo hiểm để khuyến khích người dân đầu tư vào sản xuất nông nghiệp.

VI. Định Hướng Phát Triển Nông Nghiệp Bền Vững Tại Nà Phặc

Phát triển nông nghiệp bền vững tại thị trấn Nà Phặc cần dựa trên các nguyên tắc bảo vệ môi trường, sử dụng tài nguyên hiệu quả, và nâng cao đời sống người dân. Cần khuyến khích các hoạt động nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp sinh thái, và nông nghiệp tuần hoàn. Cần xây dựng các chuỗi giá trị nông sản, kết nối sản xuất với thị trường, và nâng cao giá trị gia tăng của sản phẩm nông nghiệp. Theo định hướng phát triển nông nghiệp và nông thôn đến năm 2020 đã được Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XII xác định: “Xây dựng nền nông nghiệp Việt Nam tăng trưởng nhanh, bền vững thực hiện tái cơ cấu ngành Nông nghiệp để phục hồi tăng trưởng, tăng hiệu quả sản xuất, tăng khả năng cạnh tranh nông nghiệp, phát huy dân chủ cơ sở, huy động sức mạnh toàn xã hội phát triển nông nghiệp, tăng thu nhập và giảm nghèo, bảo vệ môi trường”.

6.1. Phát triển nông nghiệp hữu cơ và sinh thái

Phát triển nông nghiệp hữu cơ và sinh thái giúp bảo vệ đất, bảo vệ nguồn nước, và bảo vệ đa dạng sinh học. Cần khuyến khích người dân sử dụng phân bón hữu cơ, thuốc bảo vệ thực vật sinh học, và các biện pháp canh tác tự nhiên. Cần xây dựng các chứng nhận hữu cơ và sinh thái để tạo niềm tin cho người tiêu dùng.

6.2. Xây dựng chuỗi giá trị nông sản và kết nối thị trường

Xây dựng chuỗi giá trị nông sản giúp nâng cao giá trị gia tăng của sản phẩm nông nghiệp và tăng thu nhập cho người dân. Cần kết nối sản xuất với chế biến, bảo quản, và tiêu thụ. Cần xây dựng các thương hiệu nông sản địa phương và quảng bá sản phẩm trên thị trường trong và ngoài nước.

6.3. Nâng cao năng lực cho người dân và cộng đồng

Nâng cao năng lực cho người dân và cộng đồng giúp họ có thể tham gia vào quá trình phát triển nông nghiệp bền vững. Cần tổ chức các lớp đào tạo, tập huấn, và tư vấn để người dân có thể tiếp cận thông tin, kiến thức, và kỹ năng mới. Cần khuyến khích sự tham gia của cộng đồng vào quá trình quy hoạch, quản lý, và giám sát các hoạt động nông nghiệp.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Đất đai là nguồn tài nguyên quốc gia quý giá, là tư liệu sản xuất đặc biệt không thể thay thế trong ngành nông - lâm nghiệp, đồng thời là không gian phân bố các khu dân cư và hạ tầng kinh tế - xã hội. Quá trình gia tăng dân số cùng áp lực phát triển kinh tế làm gia tăng nhu cầu lương thực, thực phẩm, dẫn đến tình trạng chuyển đổi mục đích sử dụng đất, thu hẹp quỹ đất canh tác và suy giảm độ phì nhiêu của đất. Việc nghiên cứu, đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp theo quan điểm sinh thái và phát triển bền vững là yêu cầu cấp thiết nhằm tối ưu hóa nguồn tài nguyên đất đai.

Thị trấn Nà Phặc nằm ở phía Đông Bắc huyện Ngân Sơn, tỉnh Bắc Kạn, là đầu mối giao thông kết nối giữa Quốc lộ 3 và Quốc lộ 279. Mặc dù là thị trấn nhưng hoạt động kinh tế chủ yếu của địa phương vẫn là sản xuất nông nghiệp. Quá trình quản lý và sử dụng đất nông nghiệp tại Nà Phặc bộc lộ nhiều hạn chế: chưa khoanh định diện tích đất trồng lúa cần bảo vệ nghiêm ngặt; việc quản lý rừng phòng hộ, rừng đặc dụng chưa triệt để; chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi sang hướng sản xuất hàng hóa còn chậm; hoạt động nuôi trồng thủy sản và dịch vụ chưa tương xứng tiềm năng; cơ sở hạ tầng phục vụ tưới tiêu còn thiếu thốn; tình trạng địa hình chia cắt mạnh dẫn đến xói mòn, rửa trôi đất trong mùa mưa bão.

Nhằm giải quyết các vấn đề thực tiễn trên, khóa luận tốt nghiệp chuyên ngành Quản lý đất đai của tác giả La Thị Thào, dưới sự hướng dẫn của PGS.TS. Nguyễn Ngọc Nông (Trường Đại học Nông Lâm – Đại học Thái Nguyên, 2016), thực hiện đề tài: "Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp trên địa bàn thị trấn Nà Phặc, huyện Ngân Sơn, tỉnh Bắc Kạn".

Mục tiêu nghiên cứu:

• Mục tiêu tổng quát: Đánh giá hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp, từ đó lựa chọn loại hình sử dụng đất đạt hiệu quả cao, phù hợp với điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của thị trấn Nà Phặc, huyện Ngân Sơn, tỉnh Bắc Kạn.
• Mục tiêu cụ thể:
  1. Đánh giá những thuận lợi và khó khăn của điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội tác động đến sản xuất nông nghiệp của thị trấn.
  2. Đánh giá hiện trạng và xác định các loại hình sử dụng đất sản xuất nông nghiệp của thị trấn.
  3. Lựa chọn loại hình sử dụng đất sản xuất nông nghiệp cho thị trấn.
  4. Đề xuất loại hình sử dụng đất sản xuất nông nghiệp và giải pháp phát triển phù hợp cho sản xuất nông nghiệp tại thị trấn Nà Phặc, huyện Ngân Sơn, tỉnh Bắc Kạn.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Các loại hình sử dụng đất nông nghiệp (LUT), hiệu quả sử dụng đất (kinh tế, xã hội, môi trường) và các yếu tố điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội.
• Phạm vi không gian: Toàn bộ địa bàn thị trấn Nà Phặc, huyện Ngân Sơn, tỉnh Bắc Kạn; điều tra nông hộ tại 5 thôn: Nà Kèng, Bản Mạch, Công Quản, Bản Cầy và Nà Tò.
• Phạm vi thời gian: Khóa luận thực hiện từ ngày 20/01/2016 đến ngày 20/05/2016; các số liệu thống kê hiện trạng và kinh tế sử dụng mốc thời gian năm 2014 và năm 2015.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng trên các khung lý thuyết, quy định pháp lý và phương pháp đánh giá đất đai chuyên ngành Quản lý đất đai:

Khung lý thuyết và khái niệm:

• Luận điểm về đánh giá đất và bản chất kinh tế sử dụng đất: Dựa trên quan điểm của Các Mác về quy luật tiết kiệm thời gian, lý thuyết hệ thống trong sản xuất xã hội và định nghĩa hiệu quả kinh tế sử dụng đất (Phạm Vân Đình và cs, 2001; Đỗ Thị Lan và Đỗ Anh Tài, 2007).
• Khái niệm hiệu quả xã hội (Nguyễn Duy Tính, 1995) và hiệu quả môi trường.
• Khung đánh giá đất đai bền vững theo Tổ chức Nông lương Liên Hợp Quốc (FAO, 1994) trên ba trụ cột: bền vững kinh tế, bền vững xã hội và bền vững môi trường.
• Tiêu chuẩn phân cấp chỉ tiêu hiệu quả kinh tế theo tiêu chuẩn ngành 10 TCVN 343-98 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn (phân chia 5 cấp: Rất cao - VH, Cao - H, Trung bình - M, Thấp - L, Rất thấp - VL).

Cơ sở pháp lý:

• Luật Đất đai năm 2013.
• Nghị định số 43/2014/NĐ-CP và Nghị định số 44/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ.
• Chỉ thị số 21/CT-TTg ngày 01/8/2014 của Thủ tướng Chính phủ về kiểm kê đất đai, lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất năm 2014.
• Thông tư số 28/2014/TT-BTNMT và Thông tư số 02/2015/TT-BTNMT của Bộ Tài nguyên và Môi trường.
• Kế hoạch số 417/KH-UBND, Văn bản số 62/UBND-CN và Quyết định số 2530/QĐ-UBND của UBND tỉnh Bắc Kạn về kiểm kê đất đai năm 2014.

Phương pháp nghiên cứu và thu thập dữ liệu:

• Thu thập dữ liệu thứ cấp: Báo cáo thống kê, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, số liệu kiểm kê đất đai từ UBND thị trấn Nà Phặc, Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Ngân Sơn, Cục Thống kê và Bộ Tài nguyên & Môi trường.
• Thu thập dữ liệu sơ cấp:
  • Phương pháp đánh giá nhanh nông thôn (RRA - Rapid Rural Appraisal): Quan sát thực địa, phỏng vấn cán bộ và người dân địa phương.
  • Phương pháp đánh giá nông thôn có sự tham gia của người dân (PRA - Participatory Rural Appraisal): Tiếp xúc, thảo luận nhóm nông hộ về tập quán canh tác, năng suất và khó khăn sản xuất.
  • Phương pháp điều tra nông hộ: Sử dụng phiếu điều tra cấu trúc với quy mô mẫu $n = 30$ phiếu, chia đều cho 5 thôn (Nà Kèng, Bản Mạch, Công Quản, Bản Cầy, Nà Tò) theo phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên.
• Phương pháp tính toán các chỉ tiêu kinh tế:
  • Tổng giá trị sản xuất: $T = \sum (p_i \cdot q_i)$ (trong đó $q_i$ là khối lượng sản phẩm/sào/năm, $p_i$ là đơn giá thị trường).
  • Thu nhập thuần: $N = T - C_{sx}$ ($C_{sx}$ là chi phí sản xuất/sào/năm).
  • Hiệu quả đồng vốn (hiệu quả sử dụng vốn): $H_v = T / C_{sx}$ (hoặc $N / C_{sx}$ theo phân tích luân chuyển).
  • Giá trị ngày công lao động: $GTNCLĐ = N / \text{Tổng số ngày công lao động/sào/năm}$.
• Phương pháp xử lý số liệu: Nhập liệu, tính toán thống kê mô tả và so sánh bằng phần mềm Microsoft Excel.

---

Nội dung chính theo từng phần

Phần 1. Mở đầu

Trình bày tính cấp thiết của việc đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp tại thị trấn Nà Phặc trong bối cảnh diện tích đất canh tác bị thu hẹp và địa hình miền núi phức tạp. Xác định mục tiêu tổng quát, 4 mục tiêu cụ thể và ý nghĩa khoa học - thực tiễn của đề tài đối với việc rèn luyện nghiệp vụ chuyên môn quản lý đất đai và định hướng sử dụng đất tại cơ sở.

Phần 2. Tổng quan tài liệu

Hệ thống hóa cơ sở lý luận, cơ sở thực tiễn và cơ sở pháp lý liên quan đến đánh giá đất đai. Khái quát tình hình sử dụng đất nông nghiệp trên thế giới, tại Việt Nam (tổng diện tích tự nhiên 33.095,7 nghìn ha, đất nông nghiệp chiếm 79,24%) và tại tỉnh Bắc Kạn (tổng diện tích 485.941 ha, đất nông nghiệp chiếm 85,14%, đất chưa sử dụng chiếm 10,45%). Phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến sử dụng đất gồm điều kiện tự nhiên (khí hậu, thổ nhưỡng, địa hình) và kinh tế - xã hội (dân số, cơ chế chính sách, khoa học kỹ thuật). Nêu rõ các quan điểm, tiêu chuẩn đánh giá hiệu quả kinh tế, xã hội, môi trường theo hướng phát triển bền vững của FAO.

Phần 3. Đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu

Xác định cụ thể đối tượng nghiên cứu là các loại hình sử dụng đất sản xuất nông nghiệp; phạm vi không gian tại thị trấn Nà Phặc và thời gian thực hiện (20/01/2016 – 20/05/2016). Thiết lập hệ thống 4 nội dung nghiên cứu và mô tả chi tiết các phương pháp thu thập dữ liệu (thứ cấp, RRA, PRA, điều tra 30 nông hộ tại 5 thôn), hệ thống công thức toán học xác định các chỉ tiêu kinh tế ($T, C_{sx}, N, H_v, GTNCLĐ$) và quy trình xử lý dữ liệu bằng phần mềm máy tính.

Phần 4. Kết quả nghiên cứu và thảo luận

1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của thị trấn Nà Phặc

• Tự nhiên: Tổng diện tích tự nhiên 6.281,23 ha; địa hình đồi núi chiếm 90%, diện tích tương đối bằng phẳng chỉ chiếm 10%. Nhiệt độ trung bình năm 20,7°C (tháng 7 cao nhất 26,1°C, tháng 1 thấp nhất 11,9°C, nhiệt độ tối thấp tuyệt đối xuống 2°C); lượng mưa trung bình năm 1.248,2 mm; độ ẩm không khí trung bình 83,0%. Hệ thống thủy văn phụ thuộc vào suối Nà Phặc và suối Bản Mạch có độ dốc dòng chảy lớn, dễ gây lũ cục bộ và xói lở. Nhóm đất chính gồm đất Feralít màu vàng nhạt trên núi trung bình (>700m) và đất Feralít trên đồi núi thấp phát triển trên đá sa thạch. Tài nguyên khoáng sản có quặng sắt Nà Nọi (trữ lượng 700.000 tấn) và chì kẽm Cốc Pái.
• Kinh tế - xã hội: Cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng Nông nghiệp - Dịch vụ thương mại - Công nghiệp/Tiểu thủ công nghiệp, trong đó nông lâm nghiệp giữ vai trò chủ đạo. Dân cư gồm các dân tộc Tày, Nùng, Dao, Kinh sinh sống; lực lượng lao động trong độ tuổi chiếm trên 50% dân số. Hạ tầng giao thông có tuyến Quốc lộ 3 và Quốc lộ 279 chạy qua; mạng lưới thủy lợi còn sơ sài, tưới tiêu nhiều nơi phụ thuộc nước trời.

2. Hiện trạng sử dụng đất và cơ cấu cây trồng

• Hiện trạng đất đai theo mục đích sử dụng: Tổng diện tích tự nhiên 6.281,23 ha; đất nông nghiệp là 5.858,27 ha; đất phi nông nghiệp là 402,62 ha (chiếm 6,41%, gồm đất ở 53,01 ha, đất chuyên dùng 289,33 ha, đất nghĩa trang 2 ha, đất sông suối mặt nước 58,13 ha); đất chưa sử dụng là 142,6 ha (gồm đất bằng chưa sử dụng 90,18 ha, đất đồi núi chưa sử dụng 29,0 ha, núi đá không có rừng cây 23,42 ha).
• Hiện trạng quản lý và sử dụng: Hộ gia đình, cá nhân sử dụng 4.651,6 ha (chiếm 74,1% diện tích tự nhiên; trong đó đất sản xuất nông nghiệp 631,67 ha, đất lâm nghiệp 3.946,3 ha, đất nuôi trồng thủy sản 20,57 ha); Tổ chức kinh tế sử dụng 772,71 ha; Cơ quan nhà nước sử dụng 81,38 ha; UBND thị trấn quản lý 676,7 ha (chiếm 10,8% diện tích); Cộng đồng dân cư quản lý 90,29 ha.
• Hiện trạng sản xuất cây trồng năm 2015: Tổng sản lượng cây lương thực có hạt đạt 3.916,39 tấn. Cơ cấu diện tích và sản lượng gồm: Lúa mùa (282,4 ha; 1.101,36 tấn), Ngô xuân (175,5 ha; 754,65 tấn), Ngô mùa (168,5 ha; 589,75 tấn), Lúa xuân (126,13 ha; 618,037 tấn), Sắn (61,7 ha; 265,31 tấn), Ngô hè thu (34,0 ha; 132,6 tấn), Rau các loại (29,5 ha; 91,45 tấn), Thuốc lá (22,8 ha; 82,08 tấn), Lạc (7,97 ha; 9,564 tấn), Đậu tương (4,62 ha; 6,93 tấn).

3. Các loại hình sử dụng đất (LUT) nông nghiệp

Khóa luận xác định trên địa bàn thị trấn có 5 loại hình sử dụng đất chính (LUT) với 11 kiểu sử dụng đất:

• LUT 1 (Đất 2 lúa – 1 màu): Phân bố ở địa hình bằng phẳng, vàn cao, chủ động nước; gồm 2 kiểu sử dụng: Lúa xuân – lúa mùa – ngô hè thu và Lúa xuân – lúa mùa – rau.
• LUT 2 (Đất 2 lúa): Canh tác trên đất bằng, vàn thấp, tưới tiêu thuận lợi; kiểu sử dụng: Lúa xuân – lúa mùa.
• LUT 3 (Đất 1 lúa – 1 màu): Bố trí trên chân đất vàn cao, khó khăn về nước tưới; gồm 2 kiểu sử dụng: Ngô xuân – lúa mùa và Thuốc lá – lúa mùa.
• LUT 4 (Đất chuyên màu): Canh tác trên các bãi soi ven suối, đất dốc; gồm 5 kiểu sử dụng: Ngô xuân – ngô mùa, Chuyên đậu tương, Chuyên lạc, Chuyên sắn, Chuyên rau.
• LUT 5 (Đất lâm nghiệp - Rừng trồng sản xuất): Phân bố trên đất đồi núi; kiểu sử dụng chủ yếu là Trồng cây mỡ (kết hợp cây keo).

4. Đánh giá hiệu quả kinh tế, xã hội và môi trường của các LUT

• Hiệu quả kinh tế: Phân tích chi tiết giá trị sản xuất, chi phí, thu nhập thuần, hiệu quả sử dụng vốn và giá trị ngày công theo tiêu chuẩn 10 TCVN 343-98.
• Hiệu quả xã hội: Đánh giá khả năng giải quyết an ninh lương thực, tạo việc làm, tăng thu nhập và giảm tỷ lệ đói nghèo.
• Hiệu quả môi trường: Đánh giá qua độ che phủ đất, khả năng hạn chế rửa trôi xói mòn và mức độ sử dụng thuốc bảo vệ thực vật.

Phần 5. Kết luận và kiến nghị

Tổng kết các phát hiện nghiên cứu về tiềm năng đất đai, xếp hạng hiệu quả của từng loại hình sử dụng đất tại thị trấn Nà Phặc. Đề xuất các nhóm giải pháp chung (quy hoạch, chính sách, hạ tầng) và giải pháp cụ thể cho từng loại đất nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất bền vững.

---

Kết quả và đóng góp

1. Kết quả định lượng về hiệu quả kinh tế các loại cây trồng và kiểu sử dụng đất

Khóa luận tổng hợp số liệu chi phí và thu nhập thực tế của các loại cây trồng đơn lẻ và các kiểu sử dụng đất (tính trên đơn vị 1 ha canh tác) qua điều tra nông hộ năm 2014 - 2015:

STT	Cây trồng / Kiểu sử dụng đất	Giá trị sản xuất (1.000 đ)	Chi phí sản xuất (1.000 đ)	Thu nhập thuần (1.000 đ)	Hiệu quả sử dụng vốn (lần)	Giá trị ngày công (1.000 đ/công)
I	Hiệu quả kinh tế cây trồng chính
1	Lúa xuân	34.300	13.400	21.260	2,63	2,12
2	Lúa mùa	27.300	13.700	13.600	1,99	1,36
3	Ngô xuân	21.500	13.220	8.280	1,62	82,00
4	Ngô mùa	17.500	13.810	3.690	2,00	37,00
5	Ngô hè thu	19.500	9.730	9.770	1,26	97,00
6	Lạc	9.400	7.630	1.770	1,23	22,00
7	Sắn	15.500	12.320	2.730	1,22	27,00
8	Rau các loại	31.000	12.760	18.240	2,42	4,56
9	Đậu tương	30.000	11.900	18.100	2,52	1,81
10	Thuốc lá	16.200	4.900	11.300	3,30	87,00
II	Hiệu quả kinh tế theo LUT tổng hợp
1	LUT 1: Lúa xuân – Lúa mùa – Ngô hè thu	81.880	-	44.630	-	99,67
2	LUT 1: Lúa xuân – Lúa mùa – Rau	92.100	-	53.100	-	8,04
3	LUT 2: Lúa xuân – Lúa mùa	61.860	25.590	34.000	-	3,48
4	LUT 3: Ngô xuân – Lúa mùa	48.970	-	11.970	3,62	119,00
5	LUT 3: Thuốc lá – Lúa mùa	43.900	18.600	24.900	5,29	88,30
6	LUT 5: Trồng rừng sản xuất (Cây mỡ)	63.278	-	42.278	2,70	185,00

2. Đánh giá tổng hợp hiệu quả xã hội và môi trường

STT	Loại hình sử dụng đất (LUT)	Đảm bảo an ninh lương thực	Thu hút lao động	Sản phẩm hàng hóa	Yêu cầu vốn đầu tư	Giảm tỷ lệ đói nghèo	Đáp ứng nhu cầu nông hộ
1	LUT 1 (2 Lúa – 1 Màu)	Cao (***)	Cao (***)	Trung bình (**)	Cao (***)	Cao (***)	Trung bình (**)
2	LUT 2 (2 Lúa)	Trung bình (**)	Cao (***)	Trung bình (**)	Trung bình (**)	Cao (***)	Trung bình (**)
3	LUT 3 (1 Lúa – 1 Màu)	Thấp (*)	Trung bình (**)	Trung bình (**)	Thấp (*)	Trung bình (**)	Trung bình (**)
4	LUT 4 (Chuyên màu)	Trung bình (**)	Cao (***)	Cao (***)	Trung bình (**)	Cao (***)	Trung bình (**)

Đánh giá hiệu quả môi trường:

• LUT 1 và LUT 2 có hệ số che phủ bề mặt đất cao trong năm, giảm thiểu xói mòn trên đất ruộng bậc thang và thung lũng, song việc thâm canh làm tăng tần suất sử dụng phân bón hóa học và thuốc bảo vệ thực vật.
• LUT 4 (chuyên màu trên đất dốc) có nguy cơ xói mòn đất cao nếu không có biện pháp che phủ và xen canh hợp lý.
• LUT 5 (cây mỡ) đạt hiệu quả môi trường cao nhất nhờ tăng độ che phủ rừng, giữ nước ngầm, chống rửa trôi và cải tạo đất đồi dốc.

3. Giải pháp do tác giả đề xuất

• Nhóm giải pháp quy hoạch và chính sách: Đẩy mạnh rà soát quy hoạch sử dụng đất, khoanh định vùng đất trồng lúa cần bảo vệ; giao đất giao rừng gắn liền với cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất để người dân an tâm đầu tư dài hạn.
• Nhóm giải pháp kỹ thuật nông nghiệp: Mở rộng diện tích kiểu sử dụng đất đạt hiệu quả kinh tế cao (LUT 1: 2 lúa - 1 màu tại vùng chủ động nước); đưa các giống lúa thuần chất lượng cao (Khang Dân, Bao Thai, Tạp Dao 1, Sin 6, PAC 807) và ngô lai (Bioseed 4300) vào sản xuất; chuyển đổi các diện tích 1 vụ lúa kém hiệu quả sang trồng ngô xuân hoặc thuốc lá; áp dụng biện pháp canh tác bền vững trên đất dốc (trồng xen đỗ tương, lạc để cải tạo độ phì).
• Nhóm giải pháp hạ tầng và thị trường: Kiên cố hóa hệ thống kênh mương thủy lợi nội đồng; mở rộng đường giao thông nông thôn kết nối vùng sản xuất hàng hóa với trục Quốc lộ 3 và Quốc lộ 279; xây dựng chuỗi liên kết tiêu thụ nông sản (thuốc lá, rau an toàn, gỗ lâm sản).

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Dung lượng mẫu điều tra nông hộ còn khiêm tốn ($n = 30$ phiếu trên 5 thôn), chưa bao quát toàn bộ các thôn bản vùng sâu của thị trấn; đánh giá hiệu quả môi trường chủ yếu dựa trên quan sát mô tả và ý thức người dân, chưa có điều kiện phân tích lý - hóa mẫu đất định lượng trong phòng thí nghiệm; thời gian điều tra thực địa giới hạn trong 4 tháng (01/2016 – 05/2016).
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng quy mô khảo sát trên toàn địa bàn huyện Ngân Sơn; ứng dụng công nghệ Hệ thông tin địa lý (GIS) và Viễn thám để xây dựng bản đồ đơn vị đất đai (LMU) và bản đồ thích nghi đất đai tự động; bổ sung các chỉ tiêu phân tích suy thoái đất, kim loại nặng và dư lượng thuốc bảo vệ thực vật nhằm lượng hóa chính xác hiệu quả môi trường.

---

Giá trị tham khảo

• Đối tượng thụ hưởng: Tài liệu tham khảo hữu ích cho sinh viên, học viên chuyên ngành Quản lý đất đai, Khoa học môi trường, Nông nghiệp, Phát triển nông thôn khi thực hiện đề tài tốt nghiệp hoặc nghiên cứu đánh giá đất cấp xã/thị trấn.
• Phần giá trị chuyên môn nổi bật:
  • Phương pháp luận kết hợp giữa khung đánh giá đất đai của FAO với tiêu chuẩn phân cấp kinh tế 10 TCVN 343-98 trong bối cảnh miền núi vùng cao.
  • Hệ thống dữ liệu thực tế về cơ cấu chi phí, ngày công và thu nhập thuần của các cây trồng đặc thù (cây mỡ, thuốc lá, ngô hè thu, lúa Bao Thai) tại vùng Đông Bắc Bộ.
  • Mẫu biểu phân tích cơ cấu đất đai chi tiết theo đối tượng quản lý và sử dụng đất theo quy định của Luật Đất đai 2013.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Cơ cấu đất đai của thị trấn Nà Phặc năm 2015 phân bố như thế nào theo mục đích sử dụng?
Tổng diện tích tự nhiên của thị trấn là 6.281,23 ha, trong đó đất nông nghiệp chiếm 5.858,27 ha; đất phi nông nghiệp là 402,62 ha (chiếm 6,41%, gồm đất ở 53,01 ha, đất chuyên dùng 289,33 ha, đất nghĩa trang 2 ha, đất sông suối mặt nước 58,13 ha); đất chưa sử dụng là 142,6 ha (gồm đất bằng chưa sử dụng 90,18 ha, đất đồi núi chưa sử dụng 29,0 ha và núi đá không có rừng 23,42 ha).

2. Thị trấn Nà Phặc có những loại hình sử dụng đất (LUT) nông nghiệp chính nào?
Nghiên cứu xác định 5 LUT chính gồm 11 kiểu sử dụng: LUT 1 (2 Lúa – 1 Màu: lúa xuân – lúa mùa – ngô hè thu, lúa xuân – lúa mùa – rau); LUT 2 (2 Lúa: lúa xuân – lúa mùa); LUT 3 (1 Lúa – 1 Màu: ngô xuân – lúa mùa, thuốc lá – lúa mùa); LUT 4 (Chuyên màu: ngô xuân – ngô mùa, lạc, đậu tương, sắn, rau); LUT 5 (Trồng rừng sản xuất: cây mỡ).

3. Kiểu sử dụng đất nào mang lại thu nhập thuần và giá trị ngày công lao động cao nhất?
Về thu nhập thuần, kiểu sử dụng Lúa xuân – lúa mùa – rau trong LUT 1 đạt cao nhất (53.100 nghìn đồng/ha), tiếp theo là Lúa xuân – lúa mùa – ngô hè thu (44.630 nghìn đồng/ha) và Cây mỡ trong LUT 5 (42.278 nghìn đồng/ha). Về giá trị ngày công lao động, kiểu sử dụng Cây mỡ đạt cao nhất với 185 nghìn đồng/công, tiếp theo là Ngô xuân – lúa mùa với 119 nghìn đồng/công.

4. Khóa luận sử dụng tiêu chuẩn và công thức nào để phân cấp hiệu quả kinh tế sử dụng đất?
Nghiên cứu áp dụng tiêu chuẩn ngành 10 TCVN 343-98 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn để phân cấp 5 chỉ tiêu kinh tế ($T, C_{sx}, N, H_v, GTNCLĐ$) thành 5 mức độ: Rất cao (VH), Cao (H), Trung bình (M), Thấp (L) và Rất thấp (VL).

5. Khảo sát nông hộ sơ cấp được tiến hành tại những địa bàn thôn bản nào với cỡ mẫu bao nhiêu?
Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua 30 phiếu điều tra nông hộ ngẫu nhiên phân bổ đều (6 phiếu/thôn) tại 5 thôn: Thôn Nà Kèng, Thôn Bản Mạch, Thôn Công Quản, Thôn Bản Cầy và Thôn Nà Tò thuộc thị trấn Nà Phặc.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả La Thị Thào đã đánh giá toàn diện hiện trạng quản lý và hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp trên địa bàn thị trấn Nà Phặc, huyện Ngân Sơn, tỉnh Bắc Kạn giai đoạn 2014 – 2015. Bằng việc kết hợp phương pháp đánh giá nhanh nông thôn (RRA, PRA) và điều tra nông hộ, nghiên cứu đã lượng hóa được hiệu quả kinh tế, xã hội và môi trường của 5 loại hình sử dụng đất với 11 kiểu canh tác cụ thể. Kết quả nghiên cứu khẳng định mô hình luân canh 2 lúa – 1 màu và trồng rừng sản xuất cây mỡ đem lại hiệu quả vượt trội, đồng thời cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn xác đáng giúp chính quyền địa phương định hướng chuyển đổi cơ cấu cây trồng, hoàn thiện quy hoạch sử dụng đất nông nghiệp bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƢỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM ---------- LA THỊ THÀO Tên đề tài: ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ SỬ DỤNG ĐẤT NÔNG NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN THỊ TRẤN NÀ PHẶC, HUYỆN NGÂN SƠN, TỈNH BẮC KẠN. KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC Hệ đào tạo : Chính quy Chuyên ngành : Quản lý đất đai Lớp : K44 - QLĐĐ – N02 Khoa : Quản lý tài nguyên Khóa học : 2012 – 2016 Thái Nguyên, năn2016 ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƢỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM ---------- T rang LA THỊ THÀO Tên đề tài: ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ SỬ DỤNG ĐẤT NÔNG NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN THỊ TRẤN NÀ PHẶC, HUYỆN NGÂN SƠN, TỈNH BẮC KẠN. KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC Hệ đào tạo : Chính quy Chuyên ngành : Quản lý đất đai Lớp : K44 - QLĐĐ – N02 Khoa : Quản lý tài nguyên Khóa học : 2012 – 2016 Giảng viên hƣớng dẫn:PGS.NguyễnNgọc Nông Thái Nguyên, năn2016 LỜI CẢM ƠN Trong suốt 4 năm học tập và rèn luyện đạo đức tại trường Đại học Nông lâm T Thái Nguyên, bản thân em đã nhận được sự dạy dỗ, chỉ bảo tận tình của các rang thầy giáo, cô giáo trong khoa Quản lý Tài Nguyên, cũng như các thầy cô giáo trong ban giám hiệu nhà trường, các phòng ban và phòng đào tạo của trường Đại học Nông lâm Thái Nguyên. Đây là một khoảng thời gian rất quý báu, bổ ích và có ý nghĩa vô cùng lớn đối với bản thân em.

Trong quá trình học tập và rèn luyện tại trường em đã được trang bị một lượng kiến thức về chuyên môn, nghiệp vụ và một lượng kiến thức về xã hội nhất định để sau này khi ra trường em không còn phải bỡ ngỡ và có thể đóng góp một phần sức lực nhỏ bé của mình để phục vụ cho sự nghiệp công nghiệp hóa và hiện đại hóa đất nước và trở thành người công dân có ích cho xã hội. Thời gian thực tập tuy không dài nhưng đem lại cho em những kiến thức bổ ích và những kinh nghiệm quý báu, đến nay em đã hoàn thành bài tốt nghiệp khóa luận của mình. Em xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới các thầy giáo, cô giáo trong Khoa Quản lý Tài nguyên, người đã giảng dạy và đào tạo, hướng dẫn chúng em và đặc biệt là thầy giáo PGS. Nguyễn Ngọc Nông, người đã trực tiếp hướng dẫn em một cách tận tình và chu đáo trong suốt thời gian thực tập và hoàn thành khoá luận này.

Em xin gửi lời cảm ơn tới các bác, cô chú, anh chị đang công tác tại UBND thị trấn Nà Phặc, các ban ngành đoàn thể cùng nhân dân trong thị trấn đã nhiệt tình giúp đỡ chỉ bảo em hoàn thành báo cáo tốt nghiệp này. Do thời gian có hạn, lại bước đầu lam quen với phương pháp mới chắc chắn báo cáo không tránh khỏi thiếu xót. Em rất mong nhận được ý kiến đóng góp của các thầy cô giáo cùng toàn thể các bạn sinh viên để khóa luận này được hoàn thiện hơn. Em xin chân thành cảm ơn! Thái nguyên, ngày tháng năm 2016 Sinh viên La Thị Thào DANH MỤC CÁC BẢNG T rang Bảng 2.

Cơ cấu đất đai theo mục đích sử dụng của Việt Nam năm 2014 .1: Cơ cấu diện tích đất phi nông nghiệp theo mục đích sử dụng được thể hiện qua bảng sau.2: Cơ cấu đất chưa sử dụng được thể hiện qua bảng sau:. Hiện trạng về diện tích và sản lượng một số cây trồng chính của xã năm 2015. Các LUT sản xuất nông nghiệp của thị trấn Nà Phặc. Hiệu quả kinh tế của các loại cây trồng chính .6: Phân cấp các chỉ tiêu đánh giá về hiệu quả kinh tế .7: Phân cấp hiệu quả kinh tế kiểu sử dụng đất trong LUT 1 .8: Phân cấp hiệu quả kinh tế kiểu sử dụng đất trong LUT 2 .9: Phân cấp hiệu quả kinh tế kiểu sử dụng đất trong LUT 3 .10: Phân cấp hiệu quả kinh tế kiểu sử dụng đất trong LUT 4.

Error! Bookmark not defined.11: Phân cấp hiệu quả kinh tế kiểu sử dụng đất trong LUT 5. Hiệu quả xã hội của các LUT. Hiệu quả môi trường của các kiểu sử dụng đất .43 DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nguyên T UBND Ủy ban nhân dân nghĩa rang BVTV Bảo vệ thực vật LX Lúa xuân LM Lúa mùa VL Very Low (rất thấp) L Low (thấp) M Medium (trung bình) H High (cao) VH Very high (rất cao) LUT Land Use Type (loại hình sử dụng đất) STT Số thứ tự FAO Food and Agricuture Organnization - Tổ chức nông lương Liên hiệp quốc GTSX Gía trị sản xuất CPSX Chi phí sản xuất TNT Thu nhập thuần HQSDV Hiệu quả sử dụng vốn GTNCLĐ Gía trị ngày công lao động MỤC LỤC T Phần 1. Tính cấp thiết của đề tài.

Mục tiêu của đề tài. Mục tiêu tổng quát. Mục tiêu cụ thể. Ý nghĩa của đề tài.

TỔNG QUAN TÀI LIỆU. Cơ sở khoa học của đề tài. Cơ sở thực tiễn. Tình hình sử dụng đất nông nghiệp trên Thế giới và Việt Nam .Tình hình sử dụng đất nông nghiệp trên Thế giới.

Tại Việt Nam. Tình hình sử dụng đất tại tại tỉnh Bắc Kạn. Hiệu quả và tính bền vững trong sử dụng đất. Hiệu quả và tính bền vững trong sử dụngđất .Error! Bookmark not defined.

Khái quát hiệu quả sử dụngđất. Sự cần thiết phải đánh giá hiệu quả sử dụngđất. Tiêu chuẩn đánh giá hiệu quả sử dụng đất. Định hướng sử dụng đất nông nghiệp.

Cơ sở khoa học và thực tiễn trong định hướng sử dụng đất. Quan điểm nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp. Định hướng sử dụngđất. ĐỐI TƢỢNG NỘI DUNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.

Đối tượng và phạm vi nghiêncứu. Đối tượng nghiêncứu. Phạm vi nghiên cứu. Địa điểm và thời gian tiến hành.

Nội dung nghiêncứu. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp tính hiệu quả của các loại hình sử dụngđất. Phương pháp đánh giá tính bềnvững.

Phương pháp tính toán phân tích sốliệu. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của thị trấn Nà Phặc, huyện Ngân Sơn tỉnh Bắc Kạn. Điều kiện tự nhiên, các nguồn tài nguyên và môitrường .Điều kiện kinh tế - xã hội.

Dân số, lao động, việc làm và thu nhập. Thực trạng phát triển các khu dân cư nông thôn. Thực trạng phát triển cơ sở hạ tầng. Giáo dục - đào tạo.

Văn hoá, thể dục thể thao. Năng lượng, bưu chính viễn thông. Quốc phòng, an ninh. Đánh giá chung về điều kiện tự nhiên - kinh tế - xã hội của thị trấn Nà Phặc ảnh hưởng tới sử dụng đất.

Đánh giá hiện trạng và xác định loại hình sử dụng đất của thị trấn Nà Phặc. Hiện trạng sử dụngđất. Hiện trạng sử dụng đất theo đối tượng sử dụng và quản lý. Các loại hình sử dụng đất nông nghiệp của thị trấn Nà Phặc.

Đánh giá hiệu quả sử dụng đất sản xuât nôngnghiệp. Hiệu quả kinhtế. Hiệu quả xãhội. Hiệu quả môitrường.

Lựa chọn các loại hình sử dụng đất sản xuất nông nghiệp đạt hiệu quả kinh tế- T rang xã hội- môi trường cho thị trấn Nà Phặc. Nguyên tắc lựachọn. Tiêu chuẩn lựachọn. Hướng lựa chọn các loại hình sử dụngđất.

Định hướng sử dụng đất nông nghiệp đạt hiệu quả choxã. Một số giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp cho thị trấn Nà Phặc, huyện Ngân Sơn, tỉnh Bắc Kạn. Giải phápchung. Giải pháp cụthể.

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ .52 TÀI LIỆU THAM KHẢO. Tính cấp thiết của đề tài rang Đất đai là nguồ n tài nguyên vô cùng quý giá , là điều kiện tồn tại và phát triển của con người và các sinh vật khác trên trái đất. Là tư liệu sản xuất đặc biệt không thể thay thế được trong quá trình sản xuất. Đặc biệt là sản xuất nông nghiệp, lâm nghiêp; Là địa khu dân cư, các cơ sở văn hóa, các khu công ngiệp,.

Ngày nay, xã hội phát triển, dân số tăng nhanh kéo theo những đòi hỏi ngày càng tăng về lương thực và thực phẩm, chỗ ở cũng như các nhu cầu về văn hóa, xã hội. Con người đã tìm mọi cách để khai thác đất đai nhằm thỏa mãn những nhu cầu ngày càng tăng đó. Các hoạt động ấy đã làm cho diện tích đất nông nghiệp vốn có hạn về diện tích ngày càng bị thu hẹp, đồng thời làm giảm độ màu mỡ và giảm tính bền vững trong sử dụng đất.Do vậy, việc đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp có hiệu quả, hợp lý theo quan điểm sinh thái và phát triển bền vững đang trở thành vấn đề mang tính chất toàn cầu đang được các nhà khoa học trên thế giới quan tâm. Đối với một nước có nền kinh tế nông nghiệp là chủ yếu như ở Việt Nam, nghiên cứu, đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp càng trở nên cần thiết hơn bao giờ hết.

Thị trấn Nà Phặc nằm ở phía Đông Bắc thuộc huyện Ngân Sơn tỉnh Bắc Kạn, là nơi giao gữa quốc lộ 3 và quốc lộ 279, là một thi trấn nhưng sản xuất nông nghiệp là chủ yếu. Trong những năm qua Đảng bộ và nhân dân các dân tộc thị trấn Nà Phặc đã phát huy truyền thống quê hương, những tiềm năng lợi thế của địa phương, nỗ lực phấn đấu, tích cực, thi đua lao động sản xuất, tạo sự chuyển biến rõ rệt trên các lĩnh vực kinh tế - xã hội, an ninh - quốc phòng. Tuy nhiên việc sử dụng đất của thi trấn trong những năm qua cho thấy còn nhiều hạn chế: chưa khoanh định được diện tích đất trồng lúa cần bảo vệ, đối với đất lâm nghiệp chưa thực hiện nghiêm ngặt các quy định về bảo vệ rừng phòng hộ, rừng đặc dụng, việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng vật nuôi theo hướng sản xuất hàng hóa còn chậm, phát triển nuôi trồng thủy sản và các hoạt động dịch vụ, du lịch trên địa bàn chưa tương xứng với tiềm năng, lợi thế của địa phương. Bên cạnh đó diện tích đất nông nghiệp ngày càng bị thu hẹp do phải chuyển mục đích sang các loại đất khác, việc bù đắp lại diện tích 2 đất nông nghiệp bị mất là vô cùng khó khăn, cơ sở hạ tầng còn hạn chế, trình độ dân trí chưa đáp ứng được yêu cầu sản xuất.

Tài nguyên đất đai và nhân lực chưa được T khai thác đầy đủ. rang Vì vậy, việc nghiên cứu đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nhiệp, đảm bảo an ninh lương thực và giữ gìn được bản sắc của địa phương là một yêu cầu hết sức quan trọng và cần thiết trong thời gian tới.