ĐẶT VẤN ĐỀ 'Cuộc hội thảo Quốc tế về nông lâm kết hợp (Agrofore: ìng Châu. Thái Bình Dương được tổ chức tại Bangkok (Thailand) S năm 1990 Í2 nước tham gia, trong đó có Việt Nam. Hội nghị đã thér mặt Nguyên nhân để ching minh sự cdn thiết phải mé rộng và phát triển WORE ẩn két Bap rong vùng dé là : Ay a + Vang Chiu A - Thái Binh đương có dân số chiém 8920 Ăn số th gii, nhưng chỉ có 28% đất canh tác nông nghiệp so Với đất canh tác toàn thé giới, nên. điện tích đất canh tác bình quân theo đề thấp thí đạt 027ha/nguồi.
Do sic ép dân số với đất canh tác nên hàng năm có khoảng 2 uiệu bcta rừng b tn phá và i dụng 75% đện ích 4 dua vp canh ác nông nấÖp.dương âmtrong vùng nhiệt đổi nóng. ẩm, nơi có lượng mưa lớn và mùi nên khi thim thực vật bị tân phá th tổng đất mặt bị xói mòn nha tei, Sân và nghèo dnh dưỡng một cách Chính do vậy mà trong hai kỷ họp của FAO (tổ chức nông nghiệp vi nhanh chóng. lưỡng thực thé giớ) vil cổế năm 1967 vã 1969 đã đĩ đến một nhất tri đứng din là “Ap dụng các phương. sai Kết hợp là biện pháp tốt nhất để sử dụng đất răng nhiệt đi tất các hợp ý, hợp, nhằm gi quyết vin để lương thực thực phẩm và sử cđứtthỏa, đồng thôi thiết lập lại cân bằng sinh thi mồi Xx de 1b 12,8 iệu ha trong đó khoảng $0% li đất xấu ein được h xen kế độc đáo : Núi + Biển + Đẳng bằng; Núi + Cao :326 hang, Việt Nam chỉ là 0,55 ha/ người, trong đó đất canh tắc 0,1 ha/ngời.
Đây là mỘt nguyên nhân cơ bản dẫn dén sự phá nói riêng còn thp, dẫn dn sự phá rừng bữa bãi af sẵn khác. "Đặc biệt ở nhiễu vũng đổi núi và cao nguyên ding bào. Ăn còn tiến hành lối canh tác du canh, du cứ, đây là phương thúc đẩy nhanh quá trình suy thoái nguồn tài nguyên dit, rừng. Trước đổy Đẳng và Nhà nước luôn nhận thấy tắm quan trọng và quan tam đúng mức tớ sự phát triển của nông lâm nghiệp.
Điều này được thể hiện rõ trong lời lên ko nón Hạn Vy tại hội nghị sin xuất nông lâm nghiệp trung du miễn núi nm 1977: “Chúng ta phải hai hoang để rồng cây lượng thự, ông cy o iệp, nhưng không phải bằng, cái giá phải phá rừng, phá dit, phá môi trường.sin No nào biết làm, biết kết hợp. ông làm, bo vệ rồng, trồng cây Vi tạo đất da thêm canh ruộng vi, ii tạo rà một nén sản xuất thịnh Tại nơi nào không trồng cây ma phá rằng lấy đất trồng cây lướng thực, thực phẩm tế bốc lột đất dai th khai hoang rồi lại bổ hoang. Lei lồng ngày nay lại còn có ý nghĩa hon khi “chúng ta đang phat tiển kinh tế nông lâm nghiệp kết hợp nhằm khai thác, sử dụng eó hiệuq\ ÔNG 86 vã io vs iu cffkinu Bế Hiến nay WBA nước Chủ trương một trong những biện pháp phủ xanh đất i núi trọc 6 i phong thức nông lâm kết hợp. Day là một gidi pháp đúng.
" “Tiếp theo là nghị quyết 29 về việc đẩy mạnh giao dit giao. rùng, xây đựng rừng và tổ chức kinh doanh theo phương thức nông lâm kết hợp. Đại 2 Hội Ding toàn quốc lẫn thử VII đã chỉ ra chiến lược phát triển kính tế nông- lam nghiệp của nước ta trong giai đoạn hiện nay là : với công nghiệp chế biến, phát triển toàn diện kinh tế nôi thôn mới” với lâm nghiệp “phát triển kinh tế rừng, núi rọe, nâng cao hiệu quả khai thác và sử dụng tài và môi trường sinh thi.” và “Thực hiện các biện phấp Bốn lâm lết hợp, nhanh: chống phủ xanh đất trống đổi múi rọc, Tăng độ ch phi của ring lên 40% (hiện nay chỉ côn dudi 20%) (Văn kiện dai hội VII t bitsy thật - 1991 - trang, 63 - 64 và 71). Cụ thể hóa nghị quyết ng, chính phử đã có những chương, trình đúng đắn nhằm phát triển kinh tế iệp cũng như kinh tế vùng miễn núi xa sôi bêo lánh như : chương tình 327/CT, chương trình định canh định cứ phit tiến in sẽ hi củ các ne ida ông xÖ ha in, ce chương oh khuyến nông, khuyến lâm.
lính nhở códing cinh sich đúng đắn của Đảng. và nhà nước, kết hợp với sự hỗ trở Oa nhiễu thule quốc tế (SIDA, CIDSE, PAM, rổ ret. Các vùng nông ( nen tng Bi: phá ign cv đồi sống vật cất và văn hóa, nhiều mô. nghiệp đạt hiệu quả đã và dang được xây dựng, tổng kết và nhân ror inh i; VAC; VACR; vườn ning.
với nhiều loài vật nuôi, cây, 06 Cả cây trồng lâm nghiệp, cây công nghiệp, cây da tác dung, a tàn ShỜNG Ree ky đgs trổ ag Và quý riaà Baan cảnh,dềền thái nhất định góp phin đáng kể vào công cuộc phát Ot tinh nằm 6 trung tâm cao nguyên nam trung bộ, rong những, thực hiện chương trình phát triển kinh tế nông - lâm - nghiệp. 3 "Việt Nam và là mặt hàng xuất khẩu chủ yếu, có giá trị kinh tế cao. Cả phê Dak Lak được trồng bầu hết 6 các huyện trong nh, nhiễu nhất là các Ana; Krông Buk; Krông Pak; Cul M'nga; Thành phố But Thuột. nhiều Ở nông trường đã có các mô hình truyền thống trồng kết ‘ho đậu) phòng hộ cho Ca phê như : Muéng den, So đũa.
Trong các vườn Cả phê gia đình, nhân. quả để vila phát huy tinh năng phỏng hộ vừa. ~*~ ‘sin phat hàng hóa nut Chuối, Mit, Bo, Sầu riêng. Trong những năm gần đây, có mội\số đơn vi ign dạn đưa cây Quế (Cinnamomum cassia BL) trồng kết hìnhQỲ phê - Keo lá trim.
Qua khảo sắt chúng tôi nhận thấy : Ở tuổi thứ 3 vườn Ca phê và Keo lá trim tạo ra độ che bóng thích hợp cho Qué mũi tring, nho có siah bánh thuận lợi : được chăm se, bón phân, tưới nước nên cây trdởng pit biển nhanh. Mô hình nông làm kết hợp này mổ ra triển voág to lớn ¿ho Dak Lak vì ngoài Cà phê, mô hình còn tạo ra nguồn đặc sin vỏ Qué có gid tj kinh tẾ cao. Tuy nhiên hiện nay chứa có một công tình nào nghitla chân th, đốt i một cách có có khoa bo chức chấn về hiệu quả kinh tế cd hiệu qu sinh hái môi tưởng của mô hình nông lầm kết hợp này. Xuấtp Ếkách quan, chúng tôi tiền hành để ti : “Bước đầu inh giá hiếu quả kink ¢2 sinh thái mô hình nông - lâm kết hợp Cà phê jer ) - Qué (Cinnamomum cassia Blume.) và Keo lá trim sực hiện sẽ làm phong phú thêm nguồn tt vé hiệu quả kinh "hệ thống nông lâm kết hợp phổ bién ở Việt Nam.
Đối với thực cđất và vi khí hậu sẽ khẳng định tinh wu việt của mô hình, Qué vào tập đoàn cây trồng nông lâm kết hợp với Cả "hân rộng m6 hình tại địa phương. 'CHƯƠNG 2 TONG QUAN VẤN DENG! 2.1 Lich sử nghiên eau vấn đề trên thể giới: & x “Trồng cây gỗ kết hợp với cây công nghiệp là thúccŠNHTu đồi đã được phổ biển trên thể giới. King (1987) cho si nông lân kết hợp là ở Châu Âu, từ thời trung cổ nhân dân đã có tập quánct hạ cay đốt phá và sau đồ trồng cây lướng thực, tring hoặc gieo. tác bode đồng thời hoặc sau khi trồng cây nông nghiệp.
Hệ thống cánh tác này phổ biển ở Phan Lan cho tdi suối thế ký XIX và được duy tì ở một số vũng của Đức 89 tối những năm 20 của thé kỷ XX này. v G vùng nhiệt đổi của nước Mỹ nhiều tổ chức đã bắt chước điều kiện của rừng nhằm đạt được những ảnhhe có lợi của hệ sin lãi rừng (The forest ecosystem) ví dụ : trong một thời gian đài Strung tâm ñước Mỹ đã tổn tại một phương thức truyền thống là trồng, 24 loài cấ*ưên một khoảng đất lớn hơn 1/10 ha. Họ trồng ting trên cùng là Dita (Coconut) hoặc Du đủ (Papaya), ting dưới là Chuối payee rerat racine fa A cuối cùng là mặt đất được che phủ bằng, các loại cây thấp, có. bỏ laấ như Bí (Squash).
Đây là hệ thống kết hợp cộng sinh của nhiều loài cây, mỗi tmột ting có cấu trúc riêng, ngoại hình ting thứ gin giống, fahiee Bd.) Nim 1606, Miễn- ‘ Điện là ma phn ofa An D9 huge đã của Ảnh Ông U ih. dân trồng ring Tếch (Tectona grandis) và cho phép người nông, 6 rộng, nó được áp dụng 6 miễn nam Châu Phi từ năm 1E (Eils - 1957) và sau đó là Châu A và Châu Mỹ la tỉnh. Theo Vonhesmer (1966 - 1 (1979) thì hầu như trồng ring ở nhiệt đổi được bắt dẫu từ phương thik nây, đặc biệt Ja Ở Châu A và Châu Phí. Như vậy có thể nói Taungya là một nh cóag ‘du canh sang nông lâm kết hợp.
Do đặc điểm vẻ dit khác nhau, đặc biệt là sự khác biệt về kỹ thuật canh. giữa các khu vực, phương thức Taungya đã ay pháế ign thành các hệ thống, các phương thie nông lâm kết hợp đa dạng nh hiện naÿ`` Tử năm 1960 đến nay, các tổ chức quốt tế rắt quan Wit cho sự phát triển của nông lâm kết hợp nhằm giải quyết vi we, thực Bhd và môi trường sống cho con người, nó là chủ để nóng bổng được chứ đồng thảo luận tại các hội nghị -quốc tế bản về lương thực và ti nguyên rừng. Đực Điẹtnăm 1977, hội đẳng quốc tế nghiên eu về nông làm kết hộp ICRAF) dược Binh lập, Nhd có sự quan tâm đầu tw nghiên edu, tổng kết và uyên truiền phổ iền thông tin của ác tổ chức quốc tế nên nông lâm kết hợp có bị "triển nha, vọt trong thời kỳ này. Người ta di sâu vào phân loại các canh i, tr, din i, tổng kết các mô hình, tổ chức xây dựng cá i phừ hợp với tng vùng kính t = sin thấ, nh thành các tổ chứ€ cl iéwet u tuyển chọn, sưu tắm các loải cây đa tác dụng : cy cổ dinh dẫn, ety My gỗ GÌ ly thực phẩm, đặc sản, dược liệu.
để gây tng Kết hợp v nghiệp Và cây nông nghiệp. Đã có những công tình đi sâu nghiên củu cấu ide, sự ánh hưởng qua li giữa các thành ph, vòng tuẫn hoàn dink dưỡng Khoảng trong mỗ hình nông lâm kết hợp. 7 cây ăn quả, cây cho hiệu quả kinh tế cao (chủ yếu là Cả pha) dy cho gỗ củi, vật nuõi (nhỏ nguồn quả, cỏ khô, rau, chuối ở vườn). 'Vùng đổi hệ nông lâm ổ phía tây Sumantra vườn cây iểu lắng: phía dui là trắng cổ, phía rên là cây thân gỗ gdm Qué - Cảbề - Shu r Tương tự ở Nam Mỹ cũng trồng nhiễu Cà.