Kết quả điều trị ung thư âm hộ di căn hạch: Phẫu thuật kết hợp xạ trị gia tốc

• Tác giả: Lê Trí Chinh
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Văn Tuyên
• Trường học: Trường Đại học Y Hà Nội
• Chuyên ngành: Ung thư
• Đề tài: Đánh giá kết quả điều trị ung thư âm hộ di căn hạch bằng phương pháp phẫu thuật kết hợp xạ trị gia tốc
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ y học
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
• 1.1. Đặc điểm giải phẫu
• 1.2. Hình thể ngoài
• 1.3. Cấu trúc bạch huyết
• 1.4. Dịch tễ học, cơ chế bệnh sinh ung thư âm hộ
• 1.4.1. Dịch tễ học
• 1.4.2. Các yếu tố nguy cơ
• 1.4.3. Tiến triển tự nhiên của ung thư âm hộ
• 1.5. Chẩn đoán bệnh ung thư âm hộ
• 1.5.1. Triệu chứng lâm sàng
• 1.5.2. Triệu chứng cận lâm sàng
• 1.5.3. Chẩn đoán giai đoạn
• 1.6. Đặc điểm giải phẫu bệnh học
• 1.6.1. Phân loại mô bệnh học
• 1.6.2. Đặc điểm mô bệnh học ung thư biểu mô vảy ở âm hộ
• 1.6.3. Phân độ mô học
• 1.7. Điều trị ung thư âm hộ di căn hạch bẹn
• 1.8. Biến chứng trong quá trình điều trị
• 1.9. Các yếu tố tiên lượng ở bệnh nhân ung thư âm hộ
• 1.9.1. Kích thước khối u âm hộ
• 1.9.2. Độ sâu xâm lấn mô đệm. Độ mô học khối u âm hộ
• 1.9.3. Diện cắt khối u âm hộ
• 1.9.4. Tình trạng di căn hạch bẹn
• 1.9.5. Các yếu tố khác
• 1.10. Các nghiên cứu về ung thư âm hộ di căn hạch bẹn tại Việt Nam và trên thế giới
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng nghiên cứu
• 2.2. Thời gian và địa điểm nghiên cứu
• 2.3. Phương pháp nghiên cứu
• 2.4. Tính cỡ mẫu
• 2.5. Phương pháp tiến hành và quy trình thực hiện nghiên cứu
• 2.6. Các chỉ số, biến số trong nghiên cứu
• 2.7. Thu thập, phân tích, xử lý số liệu
• 2.8. Vấn đề đạo đức trong nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đặc điểm của bệnh nhân trong nghiên cứu
• 3.2. Chỉ số toàn trạng
• 3.3. Triệu chứng lâm sàng
• 3.4. Tiền sử bệnh tật của bệnh nhân
• 3.5. Kết quả điều trị
• 3.5.1. Kết quả điều trị phẫu thuật
• 3.5.2. Kết quả giải phẫu bệnh sau mổ
• 3.5.3. Phân loại giai đoạn bệnh sau mổ
• 3.5.4. Kết quả điều trị tia xạ
• 3.6. Đặc điểm tái phát, di căn
• 3.7. Thời gian sống thêm. Một số yếu tố tiên lượng ở bệnh nhân ung thư âm hộ di căn hạch
• 3.8. Các yếu tố ảnh hưởng đến tỉ lệ tái phát
• 3.9. Các yếu tố ảnh hưởng đến thời gian sống thêm toàn bộ
• 4. CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN
• 4.1. Đặc điểm của bệnh nhân trong nghiên cứu
• 4.2. Tuổi mắc bệnh
• 4.3. Chỉ số toàn trạng
• 4.4. Triệu chứng lâm sàng
• 4.5. Tiền sử bệnh tật của bệnh nhân
• 4.6. Kết quả điều trị
• 4.6.1. Kết quả điều trị phẫu thuật
• 4.6.2. Kết quả giải phẫu bệnh sau mổ
• 4.6.3. Phân loại giai đoạn bệnh sau mổ
• 4.6.4. Kết quả điều trị xạ trị
• 4.7. Đặc điểm tái phát, di căn
• 4.8. Thời gian sống thêm. Một số yếu tố tiên lượng ở bệnh nhân ung thư âm hộ di căn hạch
• 4.9. Các yếu tố ảnh hưởng đến tỉ lệ tái phát u âm hộ
• 4.10. Các yếu tố ảnh hưởng đến tỉ lệ tái phát hạch bẹn
• 4.11. Các yếu tố ảnh hưởng đến thời gian sống thêm toàn bộ
• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU ĐÃ CÔNG BỐ CÓ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về ung thư âm hộ và di căn hạch

Ung thư âm hộ là một bệnh lý hiếm gặp, chiếm khoảng 3-5% trong các loại ung thư phụ khoa. Theo thống kê của GLOBOCAN năm 2018, trên toàn thế giới có khoảng 44.235 ca mắc mới và 15.222 ca tử vong hàng năm. Tại Việt Nam, tỷ lệ mắc bệnh là 0,11%, với 188 ca mới và 87 ca tử vong trong năm 2018. Di căn hạch là yếu tố tiên lượng quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến thời gian sống thêm của bệnh nhân. Khoảng 25-30% bệnh nhân được chẩn đoán có di căn hạch bẹn, làm giảm tỷ lệ sống thêm 5 năm từ 70-93% xuống còn 25-41%.

1.1. Đặc điểm giải phẫu và dịch tễ học

Ung thư âm hộ thường gặp ở phụ nữ lớn tuổi, sau mãn kinh. Các triệu chứng phổ biến bao gồm ngứa, đau, và tổn thương da vùng âm hộ. Chẩn đoán xác định dựa vào sinh thiết và giải phẫu bệnh. Di căn hạch thường xảy ra ở hạch bẹn, đặc biệt là hạch bẹn nông, sau đó lan đến hạch bẹn sâu và hạch chậu. Các yếu tố nguy cơ bao gồm nhiễm HPV, hút thuốc, và suy giảm miễn dịch.

1.2. Tiến triển tự nhiên và chẩn đoán

Ung thư âm hộ có xu hướng phát triển chậm tại chỗ nhưng có thể xâm lấn vào các cơ quan lân cận như âm đạo, niệu đạo, và hậu môn. Di căn hạch thường xảy ra sớm, đặc biệt ở các tổn thương gần đường giữa. Chẩn đoán dựa vào triệu chứng lâm sàng như ngứa, đau, và tổn thương da, kết hợp với các phương pháp cận lâm sàng như sinh thiết và chẩn đoán hình ảnh.

II. Phương pháp điều trị ung thư âm hộ di căn hạch

Phẫu thuật và xạ trị gia tốc là hai phương pháp chính trong điều trị ung thư âm hộ di căn hạch. Phẫu thuật kinh điển bao gồm cắt âm hộ toàn bộ và vét hạch bẹn hai bên. Phương pháp này đã được cải tiến để giảm thiểu biến chứng và tăng hiệu quả điều trị. Xạ trị gia tốc được chỉ định sau phẫu thuật để giảm tỷ lệ tái phát và tăng thời gian sống thêm, đặc biệt ở những bệnh nhân có nguy cơ cao.

2.1. Phẫu thuật ung thư âm hộ

Phẫu thuật là phương pháp cơ bản trong điều trị ung thư âm hộ di căn hạch. Phương pháp kinh điển là cắt âm hộ toàn bộ và vét hạch bẹn hai bên. Tuy nhiên, phương pháp này có tỷ lệ biến chứng cao. Các phương pháp phẫu thuật ít tàn phá hơn đã được phát triển, giúp giảm thiểu biến chứng mà vẫn đảm bảo hiệu quả điều trị.

2.2. Xạ trị gia tốc trong điều trị

Xạ trị gia tốc được sử dụng sau phẫu thuật để giảm tỷ lệ tái phát tại chỗ và tăng thời gian sống thêm. Các kỹ thuật xạ trị hiện đại như xạ trị điều biến liều (IMRT) và xạ trị proton mang lại hiệu quả cao với ít tác dụng phụ. Xạ trị được chỉ định cho những bệnh nhân có di căn hạch, diện cắt không đảm bảo, hoặc tổn thương xâm lấn sâu.

III. Kết quả điều trị và yếu tố tiên lượng

Hiệu quả điều trị của ung thư âm hộ di căn hạch phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm giai đoạn bệnh, kích thước khối u, và tình trạng di căn hạch. Các yếu tố tiên lượng quan trọng bao gồm độ sâu xâm lấn mô đệm, số lượng hạch di căn, và tình trạng diện cắt khối u. Thời gian sống thêm của bệnh nhân được cải thiện đáng kể khi kết hợp phẫu thuật và xạ trị gia tốc.

3.1. Kết quả điều trị phẫu thuật và xạ trị

Kết quả điều trị cho thấy tỷ lệ sống thêm 5 năm của bệnh nhân ung thư âm hộ di căn hạch được cải thiện đáng kể khi kết hợp phẫu thuật và xạ trị gia tốc. Các yếu tố như kích thước khối u, độ sâu xâm lấn, và số lượng hạch di căn ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả điều trị. Phương pháp điều trị đa mô thức giúp giảm tỷ lệ tái phát và tăng thời gian sống thêm.

3.2. Yếu tố tiên lượng và tái phát

Các yếu tố tiên lượng quan trọng trong ung thư âm hộ di căn hạch bao gồm độ sâu xâm lấn mô đệm, số lượng hạch di căn, và tình trạng diện cắt khối u. Tái phát thường xảy ra tại chỗ hoặc di căn xa, đặc biệt ở những bệnh nhân có di căn hạch nhiều. Việc xác định các yếu tố tiên lượng giúp xây dựng chiến lược điều trị phù hợp và cải thiện kết quả điều trị.