Khóa luận tốt nghiệp: Đánh giá kết quả điều trị áp xe ruột thừa tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức

Áp xe ruột thừa (AXRT) là một biến chứng nghiêm trọng của viêm ruột thừa (VRT) không được chẩn đoán và điều trị… 75 trang · Đại học Quốc gia Hà Nội · 2022.

• Tác giả: Lê Anh Tuấn
• Người hướng dẫn: TS. Dương Trọng Hiền
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Y đa khoa
• Đề tài: Đánh giá hiệu quả điều trị áp xe ruột thừa tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. LỊCH SỬ NGHIÊN CỨU VIÊM RUỘT THỪA VÀ ÁP XE RUỘT THỪA
• 1.2. GIẢI PHẪU VÀ SINH LÝ RUỘT THỪA
• 1.2.1. Phôi thai học
• 1.2.2. Giải phẫu ruột thừa
• 1.2.3. Sinh lý ruột thừa
• 1.3. ÁP XE RUỘT THỪA
• 1.3.1. Triệu chứng lâm sàng
• 1.3.2. Chẩn đoán hình ảnh áp xe ruột thừa
• 1.3.2.1. Chụp cắt lớp vi tính
• 1.3.3. Cận lâm sàng khác
• 1.3.4. Vi sinh áp xe ruột thừa
• 1.3.5. Biến chứng của áp xe ruột thừa
• 1.4. PHƯƠNG PHÁP ĐIỀU TRỊ
• 1.4.1. Nguyên tắc điều trị
• 1.4.2. Mổ nội soi cắt ruột thừa
• 1.4.3. Mổ mở cắt ruột thừa
• 2. CHƯƠNG II: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
• 2.1.1. Tiêu chuẩn lựa chọn bệnh nhân
• 2.1.2. Tiêu chuẩn loại trừ bệnh nhân
• 2.1.3. Tiêu chuẩn chẩn đoán áp xe ruột thừa
• 2.2. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.2.1. Phương pháp nghiên cứu
• 2.3. CÁC BIẾN SỐ VÀ CHỈ TIÊU NGHIÊN CỨU
• 2.3.1. Nghiên cứu một số đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng của áp xe ruột thừa
• 2.3.2. Nghiên cứu kết quả điều trị áp xe ruột thừa không phẫu thuật
• 2.3.3. Nghiên cứu kết quả điều trị áp xe ruột thừa bằng phẫu thuật nội soi
• 2.3.4. ĐẠO ĐỨC TRONG NGHIÊN CỨU
• 2.3.5. XỬ LÍ SỐ LIỆU
• 3. CHƯƠNG III: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG, CẬN LÂM SÀNG ÁP XE RUỘT THỪA
• 3.1.1. Đặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu
• 3.1.2. Đặc điểm lâm sàng
• 3.2. Kết quả điều trị
• 3.2.1. Tỷ lệ giữa các phương pháp điều trị
• 4. CHƯƠNG IV: BÀN LUẬN
• 4.1. ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG, CẬN LÂM SÀNG CỦA ÁP XE RUỘT THỪA
• 4.1.1. Đặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu
• 4.1.2. Đánh giá kết quả điều trị
• 4.1.3. So sánh các phương pháp điều trị áp xe ruột thừa
• 5. CHƯƠNG V: KẾT LUẬN
• 5.1. Đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng của BN áp xe ruột thừa
• 5.1.1. Đặc điểm chung
• 5.1.2. Triệu chứng lâm sàng
• 5.1.3. Cận lâm sàng
• 5.2. Đánh giá kết quả điều trị áp xe ruột thừa tại bệnh viện hữu nghị Việt Đức
• 5.2.1. Kết quả điều trị áp xe ruột thừa ở nhóm điều trị nội khoa
• 5.2.2. Kết quả điều trị áp xe ruột thừa ở nhóm điều trị ngoại khoa
• 6. CHƯƠNG VI: KIẾN NGHỊ
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH

Tóm tắt

I. Đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng của áp xe ruột thừa

Áp xe ruột thừa (AXRT) là một biến chứng nghiêm trọng của viêm ruột thừa (VRT) không được chẩn đoán và điều trị kịp thời. Theo nghiên cứu, tỷ lệ gặp AXRT chỉ khoảng 2-6% trong các trường hợp VRT. Triệu chứng lâm sàng của AXRT rất đa dạng, phụ thuộc vào vị trí và kích thước của ổ áp xe. Bệnh nhân thường có triệu chứng đau bụng, sốt cao, và có thể có dấu hiệu tắc ruột. Việc chẩn đoán hình ảnh qua siêu âm và chụp cắt lớp vi tính (CLVT) là rất quan trọng để xác định vị trí và kích thước của ổ áp xe. Siêu âm cho thấy hình ảnh dịch tích tụ, trong khi CLVT có thể phát hiện các dấu hiệu viêm và áp xe rõ ràng. Đặc biệt, việc phân lập vi khuẩn từ mủ của ổ áp xe cho thấy sự hiện diện của các vi khuẩn kỵ khí và hiếu khí, trong đó Bacteroides fragilis và Escherichia coli là hai loại vi khuẩn chính gây bệnh. Điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc chẩn đoán và điều trị sớm để giảm thiểu biến chứng.

1.1 Triệu chứng lâm sàng

Triệu chứng lâm sàng của AXRT thường bao gồm đau bụng dữ dội, sốt cao, và có thể có dấu hiệu tắc ruột. Bệnh nhân có thể cảm thấy đau ở vùng hố chậu phải, và khi thăm khám, có thể phát hiện khối u cạnh rốn bên phải. Việc chẩn đoán phân biệt với các bệnh lý khác như áp xe cơ thành bụng hay u manh tràng là cần thiết. Siêu âm và CLVT là các phương pháp chẩn đoán hình ảnh hữu ích để xác định tình trạng của ổ áp xe. Chọc hút mủ dưới hướng dẫn siêu âm có thể được thực hiện để xác định vi khuẩn gây bệnh và điều trị kịp thời.

1.2 Chẩn đoán hình ảnh

Chẩn đoán hình ảnh đóng vai trò quan trọng trong việc xác định và đánh giá tình trạng của AXRT. Siêu âm có thể phát hiện dịch tích tụ và các dấu hiệu viêm, trong khi CLVT cung cấp hình ảnh chi tiết hơn về ổ áp xe và các tạng lân cận. Việc sử dụng thuốc cản quang trong CLVT giúp phân biệt AXRT với các nguyên nhân khác gây đau bụng. Kết quả từ các phương pháp chẩn đoán hình ảnh này sẽ hỗ trợ bác sĩ trong việc quyết định phương pháp điều trị phù hợp.

II. Phương pháp điều trị áp xe ruột thừa

Điều trị AXRT có thể được thực hiện bằng phương pháp nội khoa hoặc phẫu thuật, tùy thuộc vào tình trạng của bệnh nhân và kích thước của ổ áp xe. Nguyên tắc điều trị chủ yếu là điều trị nội khoa với kháng sinh phổ rộng, đặc biệt là đối với các ổ áp xe có kích thước nhỏ. Đối với các ổ áp xe lớn hơn, việc dẫn lưu mủ dưới hướng dẫn siêu âm là cần thiết. Nếu bệnh nhân không đáp ứng với điều trị nội khoa hoặc có nguy cơ vỡ ổ áp xe, phẫu thuật sẽ được chỉ định. Phẫu thuật có thể bao gồm dẫn lưu ổ áp xe và cắt ruột thừa trong cùng một lần. Việc theo dõi tình trạng bệnh nhân sau điều trị là rất quan trọng để phát hiện sớm các biến chứng.

2.1 Điều trị nội khoa

Điều trị nội khoa cho AXRT bao gồm việc sử dụng kháng sinh phổ rộng và theo dõi chặt chẽ tình trạng bệnh nhân. Đối với các ổ áp xe có kích thước nhỏ, chỉ cần điều trị nội khoa là đủ. Tuy nhiên, nếu kích thước ổ áp xe lớn hơn 4cm, cần thực hiện dẫn lưu mủ dưới hướng dẫn siêu âm. Việc theo dõi công thức máu và tình trạng lâm sàng của bệnh nhân là rất quan trọng để đánh giá hiệu quả điều trị.

2.2 Phẫu thuật

Phẫu thuật được chỉ định trong trường hợp bệnh nhân không đáp ứng với điều trị nội khoa hoặc có nguy cơ vỡ ổ áp xe. Phẫu thuật có thể bao gồm dẫn lưu ổ áp xe và cắt ruột thừa trong cùng một lần. Việc lựa chọn phương pháp phẫu thuật (mổ mở hay nội soi) phụ thuộc vào tình trạng cụ thể của bệnh nhân và vị trí của ổ áp xe. Kết quả phẫu thuật thường tốt, nhưng cần lưu ý đến các biến chứng có thể xảy ra sau mổ.

III. Đánh giá kết quả điều trị

Kết quả điều trị AXRT tại Bệnh viện Hữu Nghị Việt Đức cho thấy tỷ lệ thành công cao với các phương pháp điều trị hiện tại. Đặc biệt, việc áp dụng các phương pháp chẩn đoán hình ảnh tiên tiến và điều trị kịp thời đã giúp giảm thiểu biến chứng và thời gian nằm viện của bệnh nhân. Nghiên cứu cho thấy rằng điều trị nội khoa có thể đạt hiệu quả tốt đối với các ổ áp xe nhỏ, trong khi phẫu thuật là cần thiết cho các trường hợp nặng hơn. Việc theo dõi và đánh giá kết quả điều trị là rất quan trọng để cải thiện chất lượng chăm sóc bệnh nhân.

3.1 Tỷ lệ thành công

Tỷ lệ thành công trong điều trị AXRT tại Bệnh viện Hữu Nghị Việt Đức rất khả quan. Các nghiên cứu cho thấy rằng hầu hết bệnh nhân đều hồi phục tốt sau điều trị, với tỷ lệ biến chứng thấp. Điều này cho thấy hiệu quả của các phương pháp điều trị hiện tại và sự quan tâm của đội ngũ y tế trong việc chăm sóc bệnh nhân.

3.2 Thời gian nằm viện

Thời gian nằm viện của bệnh nhân điều trị AXRT đã giảm đáng kể nhờ vào việc áp dụng các phương pháp điều trị hiệu quả. Bệnh nhân được theo dõi chặt chẽ và có thể xuất viện sớm hơn so với trước đây. Điều này không chỉ giúp giảm chi phí điều trị mà còn nâng cao chất lượng cuộc sống cho bệnh nhân.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Áp xe ruột thừa là một thể lâm sàng tiến triển nặng của viêm ruột thừa cấp do không được chẩn đoán và xử trí kịp thời hoặc do diễn biến viêm hoại tử nhanh dẫn đến thủng ruột thừa, sau đó được mạc nối lớn và các tạng lân cận bao bọc khu trú lại thành ổ mủ có vỏ bọc. Tỷ lệ áp xe ruột thừa chiếm khoảng 2% đến 7,51% tổng số các ca viêm ruột thừa theo y văn trong và ngoài nước. Diễn tiến tự nhiên của ổ áp xe nếu không được can thiệp tháo mủ có thể dẫn đến vỡ vào ổ phúc mạc gây viêm phúc mạc toàn thể, vỡ vào khối cơ thắt lưng chậu, rò ra thành bụng hoặc rò vào các tạng rỗng lân cận như đại tràng, ruột non và bàng quang.

Quan điểm điều trị kinh điển trước đây là phẫu thuật mở dẫn lưu ổ mủ và hẹn cắt ruột thừa nguội sau 3 đến 6 tháng. Tuy nhiên, can thiệp phẫu thuật mở giai đoạn này thường có tỷ lệ biến chứng nhiễm trùng cao, thời gian nằm viện kéo dài và tăng chi phí điều trị. Xu hướng điều trị hiện đại trên thế giới và tại Việt Nam đã có sự chuyển dịch sang can thiệp xâm lấn tối thiểu bao gồm: điều trị kháng sinh bảo tồn đơn thuần, chọc hút hoặc đặt dẫn lưu ổ áp xe qua da dưới hướng dẫn của siêu âm/chụp cắt lớp vi tính, kết hợp với phẫu thuật nội soi làm sạch ổ mủ khi có chỉ định phù hợp.

Nhằm tổng kết thực tiễn lâm sàng tại một trung tâm ngoại khoa tuyến cuối, khóa luận tốt nghiệp ngành Y đa khoa của sinh viên Lê Anh Tuấn (Trường Đại học Y Dược – Đại học Quốc gia Hà Nội, năm 2022) thực hiện đề tài "Đánh giá kết quả điều trị áp xe ruột thừa tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức" dưới sự hướng dẫn của TS. Dương Trọng Hiền.

Khóa luận xác định hai mục tiêu nghiên cứu cụ thể:

1. Mô tả đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng của bệnh nhân áp xe ruột thừa được điều trị tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức.
2. Đánh giá kết quả sớm điều trị áp xe ruột thừa tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng: Tất cả bệnh nhân từ 15 tuổi trở lên được chẩn đoán xác định áp xe ruột thừa và điều trị nội khoa hoặc can thiệp phẫu thuật tại Khoa Phẫu thuật Cấp cứu Tiêu hóa, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức.
• Phạm vi không gian: Khoa Phẫu thuật Cấp cứu Tiêu hóa, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, Hà Nội.
• Phạm vi thời gian: Thu thập và hồi cứu số liệu bệnh án từ tháng 9 năm 2020 đến tháng 4 năm 2022.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết và kiến thức chuyên ngành

Khóa luận xây dựng trên nền tảng giải phẫu học, sinh lý học tiêu hóa - miễn dịch và bệnh học ngoại khoa ruột thừa:

• Giải phẫu và định vị ruột thừa: Ruột thừa xuất phát từ đáy manh tràng, nơi hội tụ của ba dải cơ dọc cách góc hồi manh tràng khoảng 2 – 2,5 cm. Kích thước trung bình ở người Việt Nam dài 8 cm (biến thiên 3 – 20 cm), đường kính 5 – 7 mm. Vị trí đầu ruột thừa biến đổi đa dạng: hố chậu phải (53,3% – 83,4%), sau manh tràng (14,89% – 30%), tiểu khung, dưới gan hoặc giữa các quai ruột. Động mạch ruột thừa là nhánh tận của động mạch hồi - kết tràng, không có tuần hoàn bàng hệ nên khi tắc mạch dễ dẫn đến thiếu máu cục bộ, hoại tử và thủng ruột thừa.
• Vi sinh vật học trong áp xe ruột thừa: Ổ mủ hình thành do sự phối hợp giữa vi khuẩn kỵ khí (Bacteroides fragilis) và vi khuẩn hiếu khí/kỵ khí tùy tiện đường ruột (Escherichia coli).
• Nguyên tắc điều trị phân tầng: Chỉ định điều trị nội khoa bảo tồn bằng kháng sinh phổ rộng (Cephalosporin thế hệ 2, 3 kết hợp Metronidazole) cho các ổ áp xe nhỏ dưới 4 cm; chỉ định chọc hút/dẫn lưu dưới hướng dẫn của siêu âm cho ổ áp xe tại hố chậu phải kích thước từ 4 cm trở lên chưa vỡ; chỉ định phẫu thuật (nội soi hoặc mổ mở) khi ổ áp xe nằm ở vị trí khó can thiệp qua da (giữa mạc treo, tiểu khung), thất bại với điều trị nội khoa hoặc có nguy cơ vỡ gây viêm phúc mạc.

Phương pháp nghiên cứu

• Thiết kế nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang hồi cứu thông qua thu thập dữ liệu từ hồ sơ bệnh án lưu trữ.
• Cỡ mẫu và chọn mẫu: Chọn mẫu thuận tiện theo mục tiêu nghiên cứu với $n = 30$ bệnh nhân đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn lựa chọn và loại trừ.
• Tiêu chuẩn lựa chọn: Bệnh nhân được chẩn đoán xác định áp xe ruột thừa, được điều trị nội khoa hoặc phẫu thuật, có hồ sơ bệnh án đầy đủ thông tin lâm sàng, cận lâm sàng và quá trình điều trị.
• Tiêu chuẩn loại trừ: Bệnh nhân dưới 15 tuổi; chẩn đoán sau mổ không phải áp xe ruột thừa; bệnh nhân bị đám quánh ruột thừa; hồ sơ bệnh án thiếu dữ liệu.
• Nguồn dữ liệu: Hồ sơ bệnh án lưu trữ tại Phòng Lưu trữ hồ sơ và Khoa Phẫu thuật Cấp cứu Tiêu hóa, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức.
• Xử lý số liệu: Nhập liệu bằng phần mềm Microsoft Excel, phân tích thống kê y học bằng phần mềm SPSS phiên bản 20.0. Mô tả các biến định tính bằng tần số và tỷ lệ phần trăm (%). So sánh khác biệt tỷ lệ bằng kiểm định Chi-square ($\chi^2$), ngưỡng ý nghĩa thống kê xác định tại giá trị $p < 0,05$.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương I: Tổng quan tài liệu

Chương này hệ thống hóa toàn diện các kiến thức y văn về bệnh lý ruột thừa:

• Lịch sử nghiên cứu: Ghi nhận các mốc lịch sử từ Berengarius Carpus (1522), Mestivier (1759) mô tả ca tử vong do vỡ ruột thừa, Reginald Fitz (1886) đề xuất thuật ngữ viêm ruột thừa và phẫu thuật cắt bỏ sớm, Charles McBurney (1889) xác lập điểm đau và đường mổ kinh điển.
• Giải phẫu và sinh lý: Trình bày phôi thai học từ túi thừa manh tràng ở tuần thứ 6 thai kỳ; các biến thể vị trí giải phẫu; hệ thống mạch máu nuôi dưỡng; chức năng miễn dịch (tổ chức lympho tạo lympho B), chức năng tiết dịch kiềm và enzym tiêu hóa (khoảng 2 ml dịch nhầy/24h).
• Bệnh học áp xe ruột thừa: Phân loại theo vị trí lâm sàng (áp xe ngoài phúc mạc, trong phúc mạc, vùng tiểu khung); hình ảnh học trên siêu âm (vùng giảm âm/trống âm tăng cường âm phía sau, có thể có bọt khí hoặc sỏi phân) và cắt lớp vi tính (tụ dịch có ngấm thuốc viền xung quanh ruột thừa hoại tử); đặc điểm dịch mủ thối khắm và vi khuẩn học phối hợp.
• Phương pháp điều trị: Trình bày chi tiết phác đồ nội khoa kháng sinh, quy trình kỹ thuật chọc hút mủ dưới siêu âm (chuẩn bị, vô cảm, chọn đường chọc ngắn nhất tránh mạch máu/quai ruột, bơm rửa nước muối sinh lý/Gentamycine), kỹ thuật mổ nội soi ổ bụng (vị trí 3 trocar, phẫu tích ổ mủ, xử trí mạc treo bằng dao siêu âm/clip, dẫn lưu) và kỹ thuật mổ mở theo đường McBurney hoặc đường trắng bên phải.

Chương II: Đối tượng và phương pháp nghiên cứu

Trình bày chặt chẽ phương pháp luận nghiên cứu hồi cứu trên 30 bệnh nhân tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức:

• Xây dựng hệ thống tiêu chuẩn chẩn đoán xác định dựa trên lâm sàng (sốt dao động, mạch nhanh, sờ thấy khối đau rõ bờ trong ở hố chậu phải), cận lâm sàng (siêu âm, chụp cắt lớp vi tính) và tiêu chuẩn vàng về giải phẫu bệnh đại thể/vi thể.
• Định nghĩa chi tiết các biến số nghiên cứu: đặc điểm nhân khẩu học, tiền sử bệnh mạn tính, tiền sử dùng kháng sinh, triệu chứng cơ năng (vị trí, tính chất, cường độ đau, nôn, rối loạn đại tiện), triệu chứng thực thể, các chỉ số huyết học (số lượng bạch cầu, tỷ lệ bạch cầu đa nhân trung tính), đặc điểm hình ảnh học và diễn biến lâm sàng sau 3 ngày và khi ra viện.
• Xác định rõ tiêu chí đánh giá kết quả sớm của điều trị nội khoa (Tốt, Trung bình, Xấu) và tiêu chuẩn phẫu thuật thành công/thất bại. Đảm bảo các nguyên tắc y đức trong nghiên cứu y học (bảo mật dữ liệu, phê duyệt của Hội đồng và Ban lãnh đạo bệnh viện).

Chương III: Kết quả nghiên cứu

Trình bày chi tiết toàn bộ dữ liệu thu thập được trên 30 bệnh nhân (phân nhóm gồm 23 ca điều trị nội khoa và 7 ca can thiệp ngoại khoa):

• Phân tích cơ cấu dịch tễ: phân bố theo giới tính, nhóm tuổi, vùng miền, tiền sử bệnh phối hợp và tỷ lệ tự dùng kháng sinh trước nhập viện.
• Phân tích triệu chứng lâm sàng và xét nghiệm: thời gian khởi phát đau bụng trước viện, vị trí và tính chất đau, mức độ sốt, phản ứng thành bụng, kích thước ổ áp xe trên chẩn đoán hình ảnh.
• Kết quả điều trị nội khoa: theo dõi đáp ứng nhiệt độ, động học giảm số lượng bạch cầu và tỷ lệ bạch cầu đa nhân trung tính, mức độ thuyên giảm đau bụng và mức độ thu nhỏ kích thước ổ áp xe trên siêu âm sau 3 ngày và tại thời điểm xuất viện. Cơ cấu can thiệp nội khoa gồm tỷ lệ dùng kháng sinh đơn thuần và tỷ lệ phối hợp chọc hút dẫn lưu dưới siêu âm.

Chương IV: Bàn luận

Tác giả so sánh các kết quả nghiên cứu thu được với các công trình nghiên cứu trong và ngoài nước:

• Bàn luận về dịch tễ học: độ tuổi mắc bệnh trung bình, sự chênh lệch tỷ lệ giới tính nữ/nam, tỷ lệ bệnh nhân đến viện muộn sau 72 giờ và thực trạng sử dụng kháng sinh trước khi nhập viện làm biến đổi triệu chứng lâm sàng.
• Bàn luận về giá trị của siêu âm và chụp cắt lớp vi tính trong định vị ổ mủ và đo đạc kích thước áp xe.
• Đánh giá hiệu quả, tính an toàn và thời gian nằm viện của phương pháp điều trị bảo tồn nội khoa kết hợp chọc hút mủ dưới siêu âm so với can thiệp phẫu thuật trong giai đoạn cấp.

Chương V: Kết luận

Khóa luận tổng kết ngắn gọn các kết quả tương ứng với 2 mục tiêu nghiên cứu ban đầu về đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng và kết quả điều trị sớm tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức.

Chương VI: Kiến nghị

Đề xuất các khuyến nghị thực tiễn trong thực hành ngoại khoa tiêu hóa: mở rộng chỉ định điều trị bảo tồn nội khoa kết hợp chọc hút dưới siêu âm cho các trường hợp áp xe ruột thừa chưa có biến chứng vỡ, nâng cao năng lực chẩn đoán sớm tại tuyến y tế cơ sở nhằm giảm thiểu tỷ lệ biến chứng đến viện muộn.

---

Kết quả và đóng góp

Số liệu kết quả nghiên cứu lâm sàng và cận lâm sàng

Tổng số nghiên cứu gồm 30 bệnh nhân, chia thành 2 nhóm: nhóm điều trị nội khoa ($n = 23$) và nhóm can thiệp ngoại khoa ($n = 7$).

Chỉ tiêu lâm sàng / Cận lâm sàng	Nhóm Nội khoa ($n=23$)	Nhóm Ngoại khoa ($n=7$)	Chung ($n=30$)
Giới tính
- Nữ	17 (73,9%)	4 (57,1%)	21 (70,0%)
- Nam	6 (26,1%)	3 (42,9%)	9 (30,0%)
Tuổi trung bình (năm)	$44,91 \pm 20,62$ (18–96)	$49,00 \pm 15,75$ (29–74)	-
Tiền sử bệnh lý mạn tính (THA, ĐTĐ)	3 (21,7%)	2 (14,3%)	5 (16,7%)
Tiền sử dùng kháng sinh trước viện	9 (39,1%)	3 (42,9%)	12 (40,0%)
Thời gian đau bụng đến viện > 72 giờ	10 (43,5%)	6 (85,7%)	16 (53,3%)
Vị trí đau khu trú hố chậu phải	20 (87,0%)	6 (85,7%)	26 (86,7%)
Tính chất đau âm ỉ	23 (100%)	7 (100%)	30 (100%)
Sốt khi nhập viện ($> 37,5^\circ\text{C}$)	17 (73,9%)	6 (85,7%)	23 (76,7%)
Khám sờ thấy khối gồ vùng hố chậu phải	19 (82,6%)	5 (71,4%)	24 (80,0%)
Ấn đau vùng hố chậu phải	23 (100%)	7 (100%)	30 (100%)
Số lượng bạch cầu tăng ($> 10\text{ G/L}$)	21 (91,3%)	5 (71,4%)	26 (86,7%)
Tỷ lệ bạch cầu đa nhân trung tính ($> 70%$)	19 (82,6%)	5 (71,4%)	24 (80,0%)
Kích thước ổ áp xe trung bình (mm)	$36,35 \pm 10,00$ (18–60)	$43,14 \pm 17,66$ (23–78)	-

Kết quả điều trị ở nhóm nội khoa ($n = 23$)

• Phương pháp điều trị nội khoa:
  • Điều trị kháng sinh đơn thuần: 17 bệnh nhân (chiếm 73,9%).
  • Điều trị kháng sinh kết hợp chọc hút/dẫn lưu mủ dưới hướng dẫn siêu âm: 6 bệnh nhân (chiếm 26,1%), trong đó có 2 bệnh nhân cần chọc hút lại lần 2.
• Thời gian nằm viện: Thời gian điều trị trung bình là $7,5 \pm 3,0$ ngày (ngắn nhất 3 ngày, dài nhất 15 ngày). Trong đó, nhóm nằm viện 5 – 7 ngày chiếm tỷ lệ cao nhất với 43,5% (10 bệnh nhân), trên 7 ngày chiếm 34,8% (8 bệnh nhân).
• Động học theo dõi điều trị nội khoa:

Chỉ số theo dõi	Trước điều trị	Sau 3 ngày điều trị	Khi xuất viện
Thân nhiệt bình thường ($< 37,5^\circ\text{C}$)	6 (26,1%)	12 (52,2%)	22 (95,7%)
Bạch cầu về bình thường ($< 10\text{ G/L}$)	2 (8,7%)	13 (56,5%)	21 (91,3%)
Tỷ lệ Neu bình thường ($< 70%$)	4 (17,4%)	14 (60,9%)	20 (87,0%)
Triệu chứng đau bụng hố chậu phải:
- Đau tăng lên	23 (100%)	1 (4,3%)	0 (0%)
- Đau giảm đi	0 (0%)	19 (82,6%)	16 (69,6%)
- Hết đau hoàn toàn	0 (0%)	3 (13,0%)	7 (30,4%)
Kích thước ổ áp xe trên siêu âm:
- Giảm kích thước rõ rệt	0 (0%)	15 (65,2%)	20 (87,0%)
- Không giảm kích thước	23 (100%)	7 (30,5%)	3 (13,0%)
- Chuyển thành khối viêm	0 (0%)	1 (4,3%)	0 (0%)

Giải pháp và kiến nghị của tác giả

• Khẳng định tính khả thi và an toàn của điều trị bảo tồn nội khoa (kháng sinh kết hợp chọc hút dưới siêu âm) cho các trường hợp áp xe ruột thừa kích thước nhỏ và vừa.
• Đề xuất quy trình theo dõi chặt chẽ lâm sàng, công thức máu và siêu âm sau 3 ngày điều trị để kịp thời đánh giá đáp ứng, chỉ định chọc hút bổ sung hoặc chuyển phẫu thuật khi thất bại.
• Nhấn mạnh sự cần thiết của việc tuyên truyền cộng đồng không tự ý sử dụng kháng sinh khi đau bụng chưa rõ nguyên nhân để tránh làm lu mờ triệu chứng và trì hoãn thời gian nhập viện.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế về cỡ mẫu: Nghiên cứu được thực hiện trên cỡ mẫu thuận tiện tương đối nhỏ ($n = 30$ bệnh nhân), phản ánh số lượng ca bệnh thu thập trong một khoảng thời gian nhất định tại một khoa lâm sàng.
• Hạn chế về thiết kế nghiên cứu: Nghiên cứu hồi cứu qua hồ sơ bệnh án nên thiếu các thông tin chi tiết về tiền sử dùng thuốc ngoại viện (chưa xác định được chính xác chủng loại kháng sinh, liều lượng và thời gian sử dụng trước khi vào viện ở 40% số ca).
• Hạn chế về thời gian theo dõi: Khóa luận tập trung chủ yếu vào kết quả điều trị sớm trong thời gian nằm viện; chưa có số liệu theo dõi dọc dài hạn (1, 3, 6, 12 tháng) sau xuất viện về tỷ lệ viêm ruột thừa tái phát hoặc tỷ lệ phẫu thuật cắt ruột thừa nguội.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Cần tiến hành các nghiên cứu tiến cứu đa trung tâm với cỡ mẫu lớn hơn, thiết lập quy trình theo dõi dài hạn sau xuất viện để đánh giá toàn diện tỷ lệ tái phát và hiệu quả kinh tế - y tế giữa điều trị bảo tồn và phẫu thuật nội soi cắt ruột thừa một thì.

---

Giá trị tham khảo

• Đối tượng thụ hưởng: Tài liệu có giá trị tham khảo chuyên môn thiết thực cho sinh viên y khoa năm cuối, bác sĩ nội trú, học viên chuyên khoa Ngoại tiêu hóa và các bác sĩ thực hành lâm sàng tại khoa cấp cứu ngoại tổng hợp.
• Nội dung giá trị:
  • Khung lý thuyết giải phẫu, vi sinh và cơ chế bệnh sinh chi tiết của biến chứng áp xe ruột thừa.
  • Phác đồ phân tầng chỉ định can thiệp giữa điều trị nội khoa bảo tồn, chọc hút ổ mủ dưới hướng dẫn siêu âm và phẫu thuật.
  • Các mốc dữ liệu định lượng cụ thể về diễn biến lâm sàng, chỉ số bạch cầu và hình ảnh siêu âm sau 3 ngày điều trị giúp thiết lập tiêu chuẩn theo dõi và tiên lượng bệnh nhân trên thực tế lâm sàng.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận ghi nhận tỷ lệ phân bố bệnh nhân áp xe ruột thừa theo giới tính và độ tuổi như thế nào?

Trong tổng số 30 bệnh nhân nghiên cứu, tỷ lệ nữ giới chiếm ưu thế rõ rệt với 70,0% (21 bệnh nhân), nam giới chiếm 30,0% (9 bệnh nhân). Ở nhóm điều trị nội khoa, tuổi trung bình của bệnh nhân là $44,91 \pm 20,62$ tuổi (biến thiên từ 18 đến 96 tuổi). Ở nhóm điều trị ngoại khoa, tuổi trung bình là $49,00 \pm 15,75$ tuổi (biến thiên từ 29 đến 74 tuổi).

2. Tỷ lệ bệnh nhân tự sử dụng kháng sinh trước khi nhập viện và thời gian khởi phát bệnh trong nghiên cứu là bao nhiêu?

Nghiên cứu ghi nhận có 40,0% bệnh nhân (12/30 ca) đã tự dùng thuốc kháng sinh trước khi vào viện (nhóm nội khoa là 39,1% và nhóm ngoại khoa là 42,9%). Đa số bệnh nhân đến bệnh viện muộn, trong đó tỷ lệ bệnh nhân có thời gian đau bụng kéo dài trên 72 giờ trước khi nhập viện chiếm 43,5% ở nhóm nội khoa và 85,7% ở nhóm ngoại khoa.

3. Kích thước ổ áp xe ruột thừa trung bình của các nhóm bệnh nhân lúc vào viện là bao nhiêu?

Kích thước ổ áp xe trên siêu âm lúc nhập viện ở nhóm điều trị nội khoa có giá trị trung bình là $36,35 \pm 10,00\text{ mm}$ (dao động từ 18 mm đến 60 mm), trong đó khoảng kích thước từ 31 – 40 mm chiếm tỷ lệ cao nhất (47,9%). Ở nhóm điều trị ngoại khoa, kích thước ổ áp xe đo trên chụp cắt lớp vi tính trung bình là $43,14 \pm 17,66\text{ mm}$ (dao động từ 23 mm đến 78 mm).

4. Kết quả điều trị bảo tồn nội khoa tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức đạt hiệu quả như thế nào?

Trong 23 bệnh nhân điều trị nội khoa, có 73,9% (17 ca) được điều trị thành công bằng kháng sinh đơn thuần và 26,1% (6 ca) điều trị kết hợp chọc hút dẫn lưu mủ dưới hướng dẫn siêu âm. Sau 3 ngày điều trị, 82,6% bệnh nhân giảm đau và 56,5% số lượng bạch cầu về bình thường. Tại thời điểm xuất viện, 95,7% bệnh nhân hết sốt, 91,3% bạch cầu trở về mức bình thường, 87,0% có kích thước ổ áp xe thu nhỏ trên siêu âm và thời gian nằm viện trung bình là $7,5 \pm 3,0$ ngày.

5. Tiêu chuẩn chẩn đoán áp xe ruột thừa được khóa luận áp dụng gồm những yếu tố nào?

Chẩn đoán xác định áp xe ruột thừa dựa trên sự kết hợp giữa: triệu chứng toàn thân (sốt cao dao động, mạch nhanh); thăm khám bụng (khối đau vùng hố chậu phải, bờ trong tương đối rõ, bờ ngoài không rõ, liên tục với thành bụng); thăm trực tràng (sờ thấy cực dưới khối rất đau); hình ảnh siêu âm (khối dịch không đồng nhất ở hố chậu phải); chụp cắt lớp vi tính (xác định ổ áp xe ruột thừa) và tiêu chuẩn giải phẫu bệnh (ruột thừa viêm mủ, hoại tử đã vỡ có giả mạc và dịch mủ khu trú).

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của Lê Anh Tuấn đã mô tả toàn diện các đặc điểm dịch tễ, lâm sàng và cận lâm sàng của 30 bệnh nhân áp xe ruột thừa điều trị tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức giai đoạn 2020 – 2022. Kết quả nghiên cứu chứng minh tính an toàn và hiệu quả của phương pháp điều trị bảo tồn nội khoa bằng kháng sinh đơn thuần hoặc phối hợp chọc hút mủ dưới siêu âm với tỷ lệ cải thiện lâm sàng cao, giảm viêm rõ rệt và thời gian nằm viện trung bình $7,5$ ngày. Công trình cung cấp nguồn tư liệu học thuật và cơ sở dữ liệu thực tiễn có giá trị cho việc chuẩn hóa quy trình tiếp cận, theo dõi và xử trí bệnh lý áp xe ruột thừa trong chuyên ngành ngoại tiêu hóa.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG I: TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1.1 LỊCH SỬ NGHIÊN CỨU VIÊM RUỘT THỪA VÀ ÁP XE RUỘT THỪA Ruột thừa được mô tả lần đầu tiên vào năm 1522 bởi nhà giải phẫu học Berengarius Carpus ở Bologna. Ông đã mô tả ruột thừa là “phần thêm vào” ở cuối manh tràng, trong lòng rỗng, có đường kính nhỏ hơn ngón tay út [4]. Năm 1759, Mestivies báo cáo một trong những trường hợp viêm ruột thừa đầu tiên, báo cáo này được xem là sự mô tả có căn cứ về bệnh lý viêm ruột thừa. đã cho rằng viêm ruột thừa thủng là nguyên nhân phổ biến nhất của viêm phúc mạc và gây tử vong ở người trẻ tuổi, nhưng giá trị của quan sát này đã bị phủ nhận bởi các nhận xét sai lầm của Duputren B.

(1833), người đã gán cho bệnh lý viêm quanh manh tràng hơn là của ruột thừa. Fitz quan sát thấy triệu chứng của 209 trường hợp viêm phúc mạc tương tự triệu chứng của 257 trường hợp quan sát thấy ruột thừa thủng, và khuyến cáo rằng cắt ruột thừa là phương pháp điều trị cho kết quả tốt nhất và phải được thực hiện trong giai đoạn sớm của bệnh. Ông đã đề nghị dùng từ “viêm ruột thừa” thay thế cho thuật ngữ “viêm quanh manh tràng”. Năm 1889 Charles Mac Burney đưa ra các triệu chứng lâm sàng kinh điển của viêm ruột thừa cấp, các mốc bệnh lý, đường mổ và cách thức phẫu thuật mà đến nay vẫn được áp dụng [4] Trải qua hơn 100 năm, bệnh lý này đã được hiểu một cách tương đối đầy đủ, nhiều tiến bộ khoa học kỹ thuật được ứng dụng vào giúp chẩn đoán sớm, nâng cao hiệu quả điều trị viêm ruột thừa cấp.

Tuy nhiên vẫn còn những trường hợp nặng do biến chứng của viêm ruột thừa như: Áp xe ruột thừa,. 3 Bệnh VRT được Fernel (Pháp) mô tả năm 1554. Năm 1759 Mestivier (Pháp) đã mô tả trường hợp AXRT đầu tiên, nhưng bệnh tử vong, tiến hành mỗ tử thi phát hiện VRT vỡ gây AXRT. Ngày 19/4/1886“ Homans báo cáo điều trị thành công AXRT cho bé trai 11 tuổi.

Năm 1902 Treves đã điều trị AXRT thành công cho Vua Edward VII.2 GIẢI PHẪU VÀ SINH LÝ RUỘT THỪA 1.1 Phôi thai học RT phát triển từ túi thừa manh tràng (MT) ở bào thai. Khi bào thai được 6 tuần, nguyên thuỷ MT bắt đầu từ một chóp hình nón dọc theo bờ mạc treo ruột của phần cuối vòng ruột giữa. Đầu hình nón ở phía dưới của MT tạo ra một đoạn hình lồi là RT.2 Giải phẫu ruột thừa Ruột thừa là đoạn cuối của manh tràng, lúc đầu có hình chóp nón lộn ngược ở đầu và phía trong của manh tràng, nhưng do quá trình phát triển không đồng đều của manh tràng chủ yếu ở bên phải phía trước làm ruột thừa xoắn dần vào phía trong sau và lên trên. Ở người trưởng thành ba dải dọc cơ của manh tràng gặp nhau tại chỗ nối manh tràng và ruột thừa cách góc hồi manh tràng khoảng 2 – 2,5cm.

Ở người Việt Nam, theo Đỗ Xuân Hợp, ruột thừa dài từ 5 - 20cm đường kính từ 5 - 7mm [5]. Theo Nguyễn Quang Quyền ruột thừa có chiều dài 3 - 13cm, trung bình dài 8cm, lòng ruột thừa có đường kính 5 - 7mm [6] Gốc ruột thừa cố định nhưng đầu ruột thừa lại nằm ở nhiều vị trí khác nhau so với vị trí của manh tràng [7] [8] [9]. Chiều dài của ruột thừa và sự bao phủ của phúc mạc với ruột thừa sẽ tạo các vị trí khác nhau của nó. Theo tác giả Wakeley qua thống kê 1000 trường hợp mổ tử thi thấy: ruột thừa ở sau manh tràng hay gặp nhất (65,28%), ruột thừa hố chậu phải (31.01%), 4 ruột thừa cạnh manh tràng (2,26%), trước hồi tràng (1%), cạnh đại tràng và sau hồi tràng 0,45%, dưới gan 0,1%.

Ở Việt Nam theo Nguyễn Quang Quyền (2008): ruột thừa ở hố chậu phải chiếm 53,3%, ruột thừa sau manh tràng 30%, các vị trí khác chiếm tỷ lệ ít hơn [6]. Theo Nguyễn Văn Khoa và cộng sự (1996) thấy 83,4% ruột thừa ở hố chậu phải, 14,89% ruột thừa ở sau manh tràng, ruột thừa trong chậu hông chiếm 0,6%, dưới gan 0,41%, giữa các quai ruột 0,7% [10] Trong y văn, một số dạng đặc biệt của ruột thừa được mô tả như sau: - Ruột thừa sau phúc mạc. - Ruột thừa ở hố chậu trái trong những trường hợp đảo lộn phủ tạng. - Ruột thừa quá dài ngọn ruột thừa kéo sang trái ổ bụng, khi viêm gây đau hố chậu trái.

- Trong những trường hợp ruột xoay không hết, manh tràng ở vị trí bất thường, có thể thấy ruột thừa ở thượng vị, cạnh dạ dày hoặc dưới gan phải. - Không có ruột thừa. - Có hai ruột thừa.1: Các vị trí của ruột thừa * Nguồn: theo Nguyễn Quang Quyền (2001) [11] 5 Mạc treo ruột thừa là phần tiếp tục của lá dưới mạc treo tiểu tràng, đi qua phía sau đoạn cuối hồi tràng. Nếu mạc treo ruột thừa dài thì ruột thừa thẳng, dễ tách; nếu mạc treo ruột thừa ngắn hoặc dính vào thành bụng sau thì tách rất khó.

Động mạch ruột thừa chạy từ bờ tự do của mạc treo ruột thừa, là nhánh của động mạch hồi - kết tràng. Ruột thừa không có hệ tuần hoàn bên nên trong viêm ruột thừa cấp, khi động mạch này bị tắc sẽ dẫn đến hoại tử và cuối cùng là thủng ruột thừa [12] [13]. Ở nhiều bệnh nhân còn có thêm động mạch ruột thừa phụ xuất phát từ động mạch manh tràng sau, cung cấp máu cho gốc ruột thừa tại chỗ nối của nó với manh tràng [9]. Tĩnh mạch của ruột thừa đổ và tĩnh mạch hồi manh tràng, sau đó đổ vào tĩnh mạch mạc treo tràng trên.

Các đường bạch mạch từ mạc treo ruột thừa đổ vào các mạch hồi manh tràng.2: Giải phẫu manh tràng và ruột thừa * Nguồn: theo Nguyễn Quang Quyền (2001) [11] 1.3 Sinh lý ruột thừa - Các nghiên cứu cho thấy ruột thừa có 3 chức năng chính: + Chức năng miễn dịch: Gorgollon cho rằng ruột thừa là tổ chức lympho phát triển với chức năng miễn dịch. Fichtelius xem ruột thừa như là cơ quan bạch huyết trung tâm, liên quan đến quá trình trưởng thành của tế bào lympho B. 6 + Chức năng bảo vệ: E. Sinhennhicop và Gross cho rằng ruột thừa có nhiều đám bạch huyết đóng vai trò quan trọng trong chức năng bảo vệ cơ thể chống lại vi trùng.

Chức năng phòng chống nhiễm trùng của ruột thừa (hệ thống bạch huyết ở ruột thừa) cũng không kém phần quan trọng như chức năng của hệ thống bạch huyết của Amygdale ở vòm họng. + Chức năng tiêu hóa: ruột thừa tiết ra chất dịch kiềm, gồm các men như Amylaza, Pepsin và chất nhầy. Trong 24 giờ ruột thừa người trưởng thành tiết ra khoảng 2ml dịch nhầy, Amylaza và các men tiêu Protide.3 ÁP XE RUỘT THỪA 1.1 Triệu chứng lâm sàng - Áp xe ngoài phúc mạc Khi ruột thừa nằm sát thành bụng bên, sau bên hoặc sau như: ruột thừa sau manh tràng khi bị vỡ mủ, lúc đó các tạng lận cận cùng mạc nối lớn tới bao bọc khu trú ổ mủ lại, biệt lập nó với các tạng còn lại ở trong ổ bụng bởi thành trong, còn thành ngoài chính là thành bụng. Thăm khám thấy một khối dính sát thành bụng trước bên hoặc sau bên liên tục với mào chậu, khối tròn, căng, ranh giới rõ, ấn đau, đôi khi sắp vỡ ra da làm ta thấy rõ các dấu hiệu: sưng, nóng, đỏ, đau.

Trong trường hợp này cần chẩn đoán phân biệt thêm với áp xe cơ thành bụng và áp xe cơ đái chậu, phân biệt với u manh trành xâm lấn vào thành bụng. Cần làm siêu âm và chụp khung đại tràng để chẩn đoán xác định. Xử trí: chọc dò trên điểm đau nhất, sưng nhất, căng nhất, gần thành bụng nhất, tốt nhất là chọc dò dưới hướng dẫn của siêu âm và theo kim chọc dò để rạch tháo mủ ngoài phúc mạc, không nhất thiết phải cắt ruột thừa. Nếu khi rạch không thấy ruột thừa thì chỉ cần tháo mủ để da hở hoàn toàn và hẹn bệnh nhân sau 6 tháng vào mổ cắt ruột thừa.

- Áp xe ruột thừa trong phúc mạc 7 Khi ruột thừa nằm quanh dễ mạc treo, ruột thừa vỡ mủ được các rễ mạc treo cùng các qui ruột và mạc nối lớn tới khu trú ổ mủ lại. Bệnh nhân thường sốt cao dao động kèm triệu chứng tắc ruột hoặc bán tắc ruột, khám thấy khối u cạnh rốn bên phải cách xa thành bụng, ranh giới rõ, ấn rất đau, không di động, X quang có dấu hiệu tắc ruột, siêu âm cho ta thấy hình ảnh của áp xe. Trường hợp này phải mổ vào ổ bụng, hút sạch ổ áp xe, gỡ dính ruột, lập lại lưu thông của đường tiêu hóa, lau rửa sạch ổ bụng. - Áp xe vùng tiểu khung Khi ruột thừa vỡ nằm sau dưới tiểu khung thường thấy bệnh nhân đau vùng hạ vị, hố chậu phải đau ít và đau mơ hồ, phản ứng thành bụng không rõ, chủ yếu là đau vùng trên xương mu bên phải , sốt cao dao động.

Có đái rắt, đái buốt, thậm chí bí đái. Có kèm theo triệu chứng rối loạn tiêu hóa giống như lỵ: đau quặn, mót rặn phân lầy nhầy lẫn máu, thăm trực tràng và âm đạo túi cùng Douglas và cùng đồ bên phải thấy đau, cơ thắt hậu môn nhão, siêu âm thấy 1 khối áp xe trong tiểu khung. Nếu dẫn lưu, mủ được qua đường túi cùng Douglas chỉ sau 6 tháng hẹn bệnh nhân vào mổ lại để cắt ruột thừa. Chẩn đoán hình ảnh viêm ruột thừa 1.

Siêu âm Hình 1.3 Hình ảnh áp xe ruột thừa trên siêu âm * Nguồn BV Medlatec [17] Do bản chất dịch nên hiện tượng tăng cường âm phía sau ổ áp xe rất rõ, dich mủ thường không có hồi âm hoặc lợn cợn hồi âm bên trong dịch, đôi khi có hiện diện của những bọt hơi đọng ở trên cao ổ áp xe hoặc rải rác trong dịch mủ của ổ áp xe. Khảo sát siêu âm Doppler cho thấy tình trạng sung huyết trên thành của ổ áp xe thể hiện sự gia tăng tín hiệu Doppler. Chụp cắt lớp vi tính Hình 1.4 Hình ảnh áp xe ruột thừa trên CLVT *Nguồn Dr Mohamed Saber [18] Fluid collection is seen in the appendicular region with or without air within. Many times an appendicolith may be visualized [18] (Có thể thấy dịch tích tụ ở vùng ruột thừa kèm theo khí hoặc không.

Có nhiều lúc có thể thấy cả sỏi). Có hình ảnh ổ áp xe vùng hố chậu phải, hình ảnh ruột thừa viêm đã vỡ, đôi khi thấy có sỏi phân bên trong ổ áp xe. Tốt nhất nên chụp có thuốc cản quang, chẩn đoán chính xác tình trạng ổ áp xe ruột thừa, đồng thời phân biệt được với các nguyên nhân khác. Cận lâm sàng khác 10 1.