HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGUYỄN QUANG MINH ĐÁNH GIÁ TÌNH HÌNH GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP VỀ ĐẤT ĐAI TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN GIA LÂM, THÀNH PHỐ HÀ NỘI Ngành: Quản lý đất đai Mã số: 8850103 Người hướng dẫn khoa học : PGS. Đỗ Nguyên Hải NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2019 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày 16 tháng 09 năm 2019 Tác giả luận văn Nguyễn Quang Minh i LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.
Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc PGS. Đỗ Nguyên Hải đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Khoa Quản lý Đất đai - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ viên chức UBND huyện Gia Lâm đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài.
Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn. Hà Nội, ngày 16 tháng 09 năm 2019 Tác giả luận văn Nguyễn Quang Minh ii MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt.
vi Danh mục bảng. vii Danh mục sơ đồ, biểu đồ. viii Trích yếu luận văn. ix Thesis abstract.
Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học và thực tiễn.
Những đóng góp mới. Ý nghĩa khoa học. Ý nghĩa thực tiễn. Tổng quan tài liệu.
Cơ sở lý luận về tranh chấp đất đai. Một số khái niệm. Phân loại tranh chấp đất đai. Nguyên nhân phát sinh tranh chấp đất đai.
Thẩm quyền giải quyết tranh chấp đất đai. Trình tự, thủ tục giải quyết tranh chấp đất đai của cơ quan hành chính cấp huyện. Cơ sở thực tiễn của giải quyết tranh chấp đất đai của một số nước trên thế giới. Bài học kinh nghiệm về giải quyết tranh chấp đất đai tại các nước nghiên cứu.
Tình hình nghiên cứu đến đề tài luận văn. Tình hình giải quyết tranh chấp đất đai trên địa bàn của cả nước và thành phố Hà Nội. Tình hình giải quyết tranh chấp về đất đai trên địa bàn của cả nước. Tình hình giải quyết tranh chấp về đất đai trên địa bàn thành phố Hà Nội từ năm 2014 - 2018.
Nội dung và phương pháp nghiên cứu. Địa điểm nghiên cứu. Thời gian nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu.
Nội dung nghiên cứu. Khái quát điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội. Tình hình quản lý, sử dụng đất đai trên địa bàn huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội. Thực trạng giải quyết tranh chấp đất đai huyện Gia Lâm giai đoạn 2014 - 2018.
Đánh giá những vấn đề tồn tại về thực trạng giải quyết tranh chấp đất đai trên địa bàn huyện Gia Lâm giai đoạn 2014 - 2018. Đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả công tác giải quyết tranh chấp đất đai trên địa bàn huyện Gia Lâm, TP Hà Nội. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp.
Phương pháp điều tra thu thập số liệu sơ cấp. Phương pháp xử lý, tổng hợp, phân tích số liệu. Phương pháp chuyên khảo. Phương pháp minh họa bằng sơ đồ, đồ thị.
Kết quả nghiên cứu. Khái quát điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội. Điều kiện tự nhiên. Điều kiện lịch sử.
Điều kiện kinh tế. Đánh giá chung về điều kiện tự nhiên, kinh tế và xã hội của huyện Gia Lâm. Tình hình quản lý, sử dụng đất đai trên địa bàn huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội. Hiện trạng sử dụng đất huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội năm 2018.
Thực trạng giải quyết tranh chấp đất đai huyện gia Lâm Giai đoạn 2014 - 2018. Tình hình tranh chấp đất đai tại huyện Gia Lâm. Thực trạng giải quyết tranh chấp về đất đai huyện Gia Lâm giai đoạn 2014 - 2018. Đánh giá những vấn đề tồn tại về thực trạng giải quyết tranh chấp đất đai trên địa bàn huyện Gia Lâm giai đoạn 2014 - 2018.
Những kết quả đạt được. Những mặt tồn tại, hạn chế. Đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả công tác giải quyết tranh chấp đất đai trên địa bàn huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội. Giải pháp tổ chức cán bộ về công tác xử lý, giải quyết đơn thư về tranh chấp đất đai để nâng cao hiệu quả của hoạt động tiếp dân, giải quyết kịp thời những thắc mắc khiếu nại về tranh chấp đất đai.
Phân định rõ thẩm quyền giải quyết tranh chấp đất đai giữa Tòa án nhân dân và Ủy ban nhân dân. Giải pháp hoàn thiện hệ thống hồ sơ địa chính, tăng cường công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Giải pháp tăng cường công tác hòa giải cấp cơ sở. Giải pháp tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật về Luật đất đai nhằm nâng cao nhận thức, hiểu biết của nhân dân về pháp luật và Luật đất đai qua đó hạn chế những vấn đề về tranh chấp đất đai.
Kết luận và kiến nghị. 67 Tài liệu tham khảo. 71 v DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt GCN QSDĐ Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất HSĐC Hồ sơ địa chính QSDĐ Quyền sử dụng đất TAND Tòa án nhân dân TCĐĐ Tranh chấp đất đai UBND Ủy ban nhân dân vi DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Bảng tổng hợp hồ sơ tiếp nhận và xử lý tranh chấp đất đai năm 2017.
Bảng cơ cấu ngành của huyện Gia Lâm theo báo cáo thống kê của UBND các xã, thị trấn từ năm 2015 đến năm 2018. Hiện trạng sử dụng đất huyện Gia Lâm năm 2018. Tổng hợp các dạng tranh chấp về đất đai ở huyện Gia Lâm giai đoạn 2014 - 2018. Tổng hợp số lượt tiếp dân, số đơn thư về tranh chấp đất đai của cơ quan hành chính huyện Gia Lâm tiếp nhận từ 2014 - 2018.
Kết quả hòa giải tranh chấp đất đai giai đoạn 2014 - 2018. Thực trạng giải quyết tranh chấp đất đai tại huyện Gia Lâm giai đoạn 2014 - 2018. Tổng hợp kết quả giải quyết tranh chấp đất đai và ý kiến của người dân về tranh chấp đất đai. Tổng hợp ý kiến của cán bộ, công chức về công tác giải quyết tranh chấp đất đai.
56 vii DANH MỤC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ Sơ đồ 4. Sơ đồ vị trí địa lý của huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội. Cơ cấu sử dụng đất huyện Gia Lâm năm 2018. 42 viii TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Nguyễn Quang Minh Tên luận văn: Đánh giá tình hình giải quyết tranh chấp về đất đai trên địa bàn huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội.
Ngành: Quản lý đất đai Mã số: 8850103 Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu - Đánh giá, phân tích, trình bày giải quyết tranh chấp đất đai trên địa bàn huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội. - Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả giải quyết các tranh chấp đất đai trên địa bàn nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu - Phương pháp điều tra, thu thập số liệu thứ cấp: Nhằm thu thập các tài liệu, số liệu tại các cơ quan, đơn vị có liên quan đến đề tài tại huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội; - Phương pháp điều tra số liệu sơ cấp: Tiến hành điều tra 45 hộ dân tại huyện Gia Lâm có đơn thư tranh chấp về đất đai và điều tra 15 cán bộ, công chức trực tiếp thực hiện giải quyết tranh chấp đất đai; - Phương pháp xử lý, tổng hợp, phân tích số liệu: các số liệu được xử lý, tổng hợp và phân tích bằng phần mềm Excel; - Phương pháp chuyên khảo; - Phương pháp minh họa bằng sơ đồ, đồ thị. Kết quả chính và kết luận (i) Tình hình quản lý đất đai trên địa bàn huyện Gia Lâm những năm gần đây, đặc biệt trong giai đoạn 2014 - 2018 đã có những chuyển biến tích cực.
Công tác ban hành và thực hiện các văn bản quy phạm pháp luật trong lĩnh vực đất đai được thực hiện thường xuyên; công tác lập và công khai lấy ý kiến đóng góp của người dân về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất được thực hiện theo đúng quy định; trong giai đoạn 2014 - 2018, toàn huyện đã thực hiện chuyển mục đích sử dụng đất 9.56 ha đất để sử dụng vào mục đích phát triển kinh tế, cơ sở hạ tầng. Tuy nhiên, công tác quản lý Nhà nước về đất đai trên địa bàn huyện vẫn bộc lộ những hạn chế, bất cập nhất định làm nảy sinh trực tiếp hoặc gián tiếp đến việc tranh chấp đất đai của công dân trên địa bàn huyện. (ii) Trong giai đoạn 2014 - 2018, việc áp dụng pháp luật trong giải quyết tranh chấp về đất đai trên địa bàn huyện Gia Lâm đã dần đi vào nề nếp. Trong đó, đã giải quyết được 145/152 vụ tranh chấp về đất đai (chiếm 95%).
Phần lớn số vụ tranh chấp ix đất đai liên quan đến việc tranh chấp ranh giới sử dụng giữa các chủ sử dụng đất liền kề, còn lại là tranh chấp ngõ đi chung và việc thừa kế quyền sử dụng đất. Dù vẫn còn những vụ tranh chấp đất đai tồn tại, chưa giải quyết được dứt điểm nhưng nhìn chung công tác giải quyết tranh chấp đất đai trên địa bàn huyện Gia Lâm đã cơ bản đáp ứng được yêu cầu đặt ra của Huyện ủy - HĐND - UBND huyện.