Luận văn thạc sĩ: Đánh giá hiện trạng và giải pháp quản lý chất thải rắn huyện Phúc Thọ, Hà Nội

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu chuyên ngành khoa học môi trường đánh giá hiện trạng và đề xuất giải pháp cải thiện kết quả quản lý, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất

• Tác giả: Nguyen Quoc Khanh
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Văn Thắng
• Trường học: Đại học Thủy Lợi
• Chuyên ngành: Khoa học môi trường
• Đề tài: Đánh giá Hiện Trạng Và Đề Xuất Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Quản Lý Chất Thải Rắn Tại Huyện Phúc Thọ, Hà Nội
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG HỢP MỘT SỐ KIẾN THỨC CHẤT THẢI RẮN
• 1.1. Chất thải rắn
• 1.2. Nguồn gốc phát sinh CTR
• 1.3. Tổng quan về tình hình phát sinh và quản lý CTR ở Việt Nam
• 1.3.1. Tình hình phát sinh
• 1.3.2. Tình hình quản lý CTR
• 2. CHƯƠNG 2: ĐÁNH GIÁ HIỆN TRẠNG QUẢN LÝ CHẤT THẢI RẮN HUYỆN PHÚC THỌ, THÀNH PHỐ HÀ NỘI
• 2.1. Điều kiện tự nhiên và kinh tế, xã hội huyện Phúc Thọ
• 2.2. Đánh giá hiện trạng quản lý chất thải rắn ở huyện Phúc Thọ
• 2.3. Thu thập thông tin số liệu, điều tra thực địa
• 2.4. Đánh giá hiện trạng phát sinh CTR huyện Phúc Thọ
• 2.5. Tình hình quản lý CTR
• 3. CHƯƠNG 3: NGHIÊN CỨU ĐỀ XUẤT MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUẢN LÝ CHẤT THẢI RẮN HUYỆN PHÚC THỌ
• 3.1. Tính toán CTR phát sinh của huyện Phúc Thọ đến năm 2030
• 3.2. Chất thải rắn sinh hoạt và nông nghiệp
• 3.3. Nghiên cứu đề xuất định hướng, giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý chất thải rắn trên địa bàn huyện Phúc Thọ
• 3.3.1. Cơ sở đề xuất giải pháp
• 3.3.2. Phân tích xác định hướng cho các giải pháp đề xuất
• 3.3.3. Đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý chất thải rắn trên địa bàn huyện Phúc Thọ
• 3.3.3.1. Giải pháp xây dựng mô hình hộ gia đình phân loại, thu gom, CTR bền vững và nhân rộng
• 3.3.3.2. Giải pháp xây dựng mô hình hợp tác xã dịch vụ môi trường huyện để thu gom, vận chuyển CTR thống nhất, bền vững
• 3.3.3.3. Giải pháp lò đốt chất thải rắn công suất nhỏ
• KẾT LUẬN

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản lý chất thải rắn

Quản lý chất thải rắn (chất thải rắn) tại huyện Phúc Thọ, Hà Nội, là một vấn đề cấp thiết trong bối cảnh gia tăng dân số và phát triển kinh tế. Theo báo cáo Môi trường quốc gia, lượng chất thải rắn phát sinh tại các đô thị ngày càng gia tăng, đặt ra thách thức lớn cho công tác quản lý. Huyện Phúc Thọ, với đặc điểm là huyện nông thôn, cũng không nằm ngoài tình trạng này. Việc quản lý chất thải rắn bao gồm các bước từ phân loại tại nguồn, thu gom, vận chuyển đến xử lý. Tuy nhiên, tình hình hiện tại cho thấy nhiều khó khăn trong việc thực hiện các quy trình này, nhất là trong việc thu gom và xử lý chất thải sinh hoạt và nông nghiệp. Đặc biệt, tỷ lệ thu gom chất thải rắn tại huyện vẫn còn thấp so với yêu cầu. "Công tác quản lý chất thải rắn cần được cải thiện để đảm bảo vệ sinh môi trường và sức khỏe cộng đồng."

1.1. Đặc điểm tình hình phát sinh chất thải

Tình hình phát sinh chất thải rắn tại huyện Phúc Thọ chủ yếu đến từ sinh hoạt và nông nghiệp. Chất thải từ sinh hoạt chiếm tỷ lệ lớn, với nguồn phát sinh chủ yếu từ các hộ gia đình. Nguồn chất thải nông nghiệp cũng đáng kể, bao gồm phụ phẩm nông nghiệp và chất thải từ chăn nuôi. Theo thống kê, lượng chất thải rắn sinh hoạt tại huyện Phúc Thọ đang tăng nhanh, đòi hỏi các giải pháp quản lý hiệu quả. "Chất thải rắn nông nghiệp và sinh hoạt cần được quản lý đồng bộ để giảm thiểu tác động đến môi trường."

II. Đánh giá hiện trạng quản lý chất thải rắn

Đánh giá hiện trạng quản lý chất thải rắn tại huyện Phúc Thọ cho thấy nhiều vấn đề cần khắc phục. Công tác thu gom chất thải rắn còn mang tính chất tự phát, không đồng bộ và thiếu sự phối hợp giữa các cấp chính quyền. Tình trạng ô nhiễm môi trường do chất thải rắn là một trong những vấn đề nhức nhối tại địa phương. "Việc quản lý chất thải rắn hiện nay chưa đáp ứng được yêu cầu thực tiễn, đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt từ chính quyền và cộng đồng." Bên cạnh đó, các chính sách quản lý chất thải rắn chưa được triển khai hiệu quả, dẫn đến tình trạng nhiều khu vực còn tồn đọng rác thải, ảnh hưởng đến đời sống người dân.

2.1. Khó khăn trong quản lý chất thải

Khó khăn trong quản lý chất thải rắn tại huyện Phúc Thọ chủ yếu đến từ việc thiếu cơ sở hạ tầng thu gom và xử lý. Nhiều khu vực nông thôn không có hệ thống thu gom rác thải hợp lý, dẫn đến tình trạng rác thải tồn đọng. "Cần có các giải pháp đồng bộ để cải thiện cơ sở hạ tầng và nâng cao ý thức của người dân trong việc quản lý chất thải." Việc thiếu nguồn lực và kinh phí cho công tác quản lý cũng là một rào cản lớn, cần sự hỗ trợ từ chính quyền cấp trên và các tổ chức xã hội.

III. Giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý chất thải rắn

Để nâng cao hiệu quả quản lý chất thải rắn tại huyện Phúc Thọ, cần thiết phải triển khai các giải pháp đồng bộ. Một trong những giải pháp quan trọng là xây dựng mô hình thu gom rác thải sinh hoạt tại hộ gia đình, kết hợp với việc tuyên truyền nâng cao nhận thức cho người dân. "Mô hình hợp tác xã dịch vụ môi trường cần được thành lập để thu gom và xử lý chất thải một cách hiệu quả và bền vững." Ngoài ra, cần có sự đầu tư mạnh mẽ vào cơ sở hạ tầng thu gom và xử lý chất thải, nhằm đảm bảo vệ sinh môi trường và sức khỏe cộng đồng.

3.1. Đề xuất mô hình quản lý hiệu quả

Đề xuất mô hình quản lý chất thải rắn hiệu quả bao gồm việc phân loại chất thải tại nguồn và xây dựng các điểm tập kết rác thải hợp lý. Cần thiết lập các quy trình thu gom và xử lý chất thải rõ ràng, đồng thời khuyến khích người dân tham gia tích cực vào công tác quản lý. "Việc áp dụng công nghệ mới trong xử lý chất thải cũng là một giải pháp cần được xem xét để nâng cao hiệu quả xử lý." Mô hình này không chỉ giúp giảm thiểu ô nhiễm môi trường mà còn tạo ra giá trị kinh tế từ việc tái chế chất thải.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Quản lý chất thải rắn (CTR) đang là một trong những thách thức lớn đối với các địa phương tại Việt Nam, đặc biệt là ở khu vực nông thôn. Theo báo cáo môi trường quốc gia năm 2014, lượng chất thải rắn sinh hoạt phát sinh tại các khu vực nông thôn đạt khoảng 6,6 triệu tấn/năm, chiếm tỷ lệ đáng kể trong tổng lượng chất thải rắn phát sinh trên toàn quốc. Huyện Phúc Thọ, thuộc thành phố Hà Nội, với dân số khoảng 176.241 người và diện tích tự nhiên 117 km², là một huyện thuần nông có đặc điểm phát sinh chất thải rắn chủ yếu từ sinh hoạt và nông nghiệp. Lượng chất thải rắn sinh hoạt phát sinh bình quân đầu người tại huyện dao động từ 0,48 đến 0,64 kg/người/ngày, với tổng lượng phát sinh khoảng 88.120 tấn/năm.

Vấn đề nghiên cứu tập trung vào đánh giá hiện trạng quản lý chất thải rắn trên địa bàn huyện Phúc Thọ, từ đó đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý, góp phần bảo vệ môi trường và phát triển bền vững. Mục tiêu cụ thể của nghiên cứu là khảo sát nguồn phát sinh, thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải rắn sinh hoạt và nông nghiệp tại huyện, đồng thời đề xuất các mô hình quản lý phù hợp với đặc thù địa phương. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các xã tiêu biểu như Liên Hiệp, Phúc Hòa, Thọ Lộc, Võng Xuyên và thị trấn Phúc Thọ trong giai đoạn 2013-2015.

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp số liệu thực tiễn, làm cơ sở khoa học cho các cơ quan quản lý địa phương trong việc hoạch định chính sách và triển khai các giải pháp quản lý chất thải rắn hiệu quả, góp phần cải thiện chất lượng môi trường sống và phát triển kinh tế xã hội bền vững tại huyện Phúc Thọ.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình quản lý chất thải rắn bền vững, bao gồm:

• Lý thuyết quản lý chất thải rắn tổng hợp (Integrated Solid Waste Management - ISWM): Nhấn mạnh việc kết hợp các phương pháp thu gom, vận chuyển, xử lý và tái chế chất thải nhằm tối ưu hóa hiệu quả quản lý và giảm thiểu tác động môi trường.
• Mô hình phân loại và thu gom tại nguồn: Tập trung vào việc phân loại chất thải ngay tại hộ gia đình để nâng cao hiệu quả tái chế và xử lý.
• Khái niệm về chất thải rắn sinh hoạt và nông nghiệp: Bao gồm các thành phần hữu cơ dễ phân hủy, nhựa, bao bì thuốc bảo vệ thực vật, phân gia súc, rơm rạ và các phụ phẩm nông nghiệp khác.
• Mô hình hợp tác xã dịch vụ môi trường: Tổ chức thu gom và vận chuyển chất thải theo mô hình hợp tác xã nhằm tăng tính bền vững và hiệu quả kinh tế.

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Nghiên cứu sử dụng dữ liệu thứ cấp từ các báo cáo của UBND huyện Phúc Thọ, Sở Tài nguyên và Môi trường Hà Nội, Tổng cục Thống kê, cùng các tài liệu pháp luật liên quan như Luật Bảo vệ Môi trường 2014 và các quyết định của UBND thành phố Hà Nội. Dữ liệu sơ cấp được thu thập qua khảo sát thực địa, phỏng vấn 50 hộ gia đình tại thị trấn Phúc Thọ và 4 xã tiêu biểu (Liên Hiệp, Phúc Hòa, Thọ Lộc, Võng Xuyên).
• Phương pháp chọn mẫu: Mẫu khảo sát được chọn theo phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên có chủ đích, đảm bảo đại diện cho các khu vực đô thị và nông thôn trong huyện.
• Phương pháp phân tích: Sử dụng phân tích thống kê mô tả để đánh giá lượng phát sinh, tỷ lệ thu gom, xử lý chất thải; phân tích so sánh giữa các khu vực; đồng thời áp dụng phương pháp kế thừa để tham khảo các mô hình quản lý và xử lý chất thải đã thành công tại các địa phương khác.
• Timeline nghiên cứu: Khảo sát và thu thập dữ liệu thực địa được thực hiện trong vòng 3 tháng (từ tháng 6 đến tháng 8 năm 2015). Quá trình tổng hợp, phân tích và đề xuất giải pháp hoàn thành trong năm 2016.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Lượng chất thải rắn sinh hoạt phát sinh: Trung bình lượng chất thải rắn sinh hoạt phát sinh tại thị trấn Phúc Thọ là 0,64 kg/người/ngày, cao hơn so với các xã nông thôn như Liên Hiệp (0,54 kg/người/ngày), Thọ Lộc (0,52 kg/người/ngày), Võng Xuyên và Phúc Hòa (0,48 kg/người/ngày). Tổng lượng chất thải rắn sinh hoạt phát sinh toàn huyện đạt khoảng 88.120 tấn/năm, trong đó khu vực nông thôn chiếm 95,3%.
2. Tỷ lệ thu gom và xử lý: Tỷ lệ thu gom chất thải rắn sinh hoạt tại khu vực nông thôn huyện Phúc Thọ chỉ đạt khoảng 40-55%, thấp hơn nhiều so với tỷ lệ thu gom tại các đô thị lớn (khoảng 80-85%). Khoảng 10% hộ gia đình tại các xã nông thôn vẫn còn áp dụng hình thức chôn lấp rác thải trong vườn, trong khi tại thị trấn Phúc Thọ không còn tồn tại hình thức này.
3. Thành phần chất thải: Chất thải rắn sinh hoạt chủ yếu là các chất hữu cơ dễ phân hủy chiếm từ 65-70%, bao gồm rau quả hư hỏng, thức ăn thừa. Chất thải nông nghiệp gồm rơm rạ, thân cây, bao bì thuốc bảo vệ thực vật với lượng bao bì thải ra ước tính khoảng 1,87 - 2,24 tấn/năm. Lượng phân bón hóa học sử dụng hàng năm khoảng 1,4 - 1,7 triệu kg, trong đó hiệu quả sử dụng chỉ đạt 45-50%, phần còn lại gây ô nhiễm đất.
4. Mô hình xử lý hiện tại: Phương pháp xử lý chủ yếu là chôn lấp không hợp vệ sinh và đốt chất thải với công nghệ lạc hậu, chưa có hệ thống thu hồi năng lượng hoặc xử lý khí thải hiệu quả. Tỷ lệ xử lý chất thải nông nghiệp chỉ đạt khoảng 40-70%, còn lại thải trực tiếp ra môi trường gây ô nhiễm.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính dẫn đến hiệu quả quản lý chất thải rắn thấp tại huyện Phúc Thọ là do đặc thù địa bàn rộng, dân cư phân tán, tỷ lệ thu gom chưa cao và phương tiện thu gom còn thô sơ. So với các đô thị lớn như Hà Nội, nơi có tỷ lệ thu gom đạt trên 80%, huyện Phúc Thọ còn nhiều hạn chế trong việc tổ chức thu gom và xử lý chất thải. Thành phần chất thải hữu cơ cao tạo điều kiện thuận lợi cho việc áp dụng các công nghệ xử lý sinh học như ủ phân hữu cơ và biogas, tuy nhiên tỷ lệ áp dụng các phương pháp này còn rất hạn chế (chỉ khoảng 10% hộ gia đình thực hiện ủ phân hữu cơ).

Việc sử dụng phân bón và thuốc bảo vệ thực vật với hiệu quả thấp không chỉ làm tăng lượng chất thải khó phân hủy mà còn gây ô nhiễm đất và nguồn nước. Các mô hình xử lý hiện tại chủ yếu dựa vào chôn lấp và đốt không kiểm soát, dẫn đến nguy cơ ô nhiễm môi trường cao. Kết quả nghiên cứu cũng cho thấy sự cần thiết phải xây dựng các mô hình hợp tác xã dịch vụ môi trường để tổ chức thu gom và vận chuyển chất thải một cách đồng bộ, bền vững.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ so sánh tỷ lệ thu gom chất thải giữa các xã và thị trấn, bảng thống kê lượng chất thải phát sinh theo từng nguồn, cũng như sơ đồ mô hình thu gom và xử lý chất thải hiện tại và đề xuất.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Xây dựng mô hình phân loại và thu gom chất thải tại nguồn: Khuyến khích hộ gia đình phân loại chất thải hữu cơ và vô cơ ngay tại nhà, nhằm nâng cao tỷ lệ tái chế và giảm lượng chất thải đưa đến bãi chôn lấp. Mục tiêu đạt tỷ lệ phân loại tại nguồn trên 60% trong vòng 3 năm, do UBND huyện phối hợp với các xã triển khai.
2. Phát triển mô hình hợp tác xã dịch vụ môi trường: Thành lập các hợp tác xã chuyên trách thu gom, vận chuyển chất thải rắn trên địa bàn huyện, đặc biệt tại các xã nông thôn. Mô hình này giúp tăng hiệu quả thu gom, giảm chi phí vận hành và tạo việc làm cho người dân địa phương. Thời gian thực hiện dự kiến 2 năm.
3. Đầu tư công nghệ xử lý sinh học chất thải hữu cơ: Khuyến khích áp dụng công nghệ ủ phân hữu cơ và bể biogas quy mô hộ gia đình và cộng đồng, tận dụng nguồn chất thải hữu cơ lớn tại huyện. Mục tiêu tăng tỷ lệ xử lý sinh học lên 30% trong 5 năm tới, do Sở Tài nguyên và Môi trường phối hợp với UBND huyện thực hiện.
4. Tăng cường tuyên truyền, nâng cao nhận thức cộng đồng: Triển khai các chương trình giáo dục, truyền thông về quản lý chất thải rắn, bảo vệ môi trường và lợi ích của việc phân loại, thu gom chất thải. Mục tiêu nâng cao nhận thức cho ít nhất 80% dân cư trong huyện trong vòng 2 năm.
5. Hoàn thiện hệ thống pháp lý và chính sách hỗ trợ: Đề xuất UBND thành phố Hà Nội bổ sung các văn bản quy phạm pháp luật cụ thể cho khu vực nông thôn, hỗ trợ kinh phí và kỹ thuật cho các địa phương trong công tác quản lý chất thải rắn.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý nhà nước địa phương: UBND huyện, các phòng ban liên quan có thể sử dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng chính sách, kế hoạch quản lý chất thải rắn phù hợp với đặc thù địa phương.
2. Các tổ chức môi trường và hợp tác xã dịch vụ môi trường: Tham khảo mô hình và giải pháp đề xuất để triển khai các hoạt động thu gom, xử lý chất thải hiệu quả, bền vững.
3. Các nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành môi trường: Sử dụng luận văn làm tài liệu tham khảo về thực trạng và giải pháp quản lý chất thải rắn tại khu vực nông thôn Việt Nam.
4. Doanh nghiệp và nhà đầu tư trong lĩnh vực xử lý chất thải: Nắm bắt nhu cầu và tiềm năng phát triển các công nghệ xử lý chất thải sinh hoạt và nông nghiệp tại địa phương để đầu tư phù hợp.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao tỷ lệ thu gom chất thải rắn ở nông thôn thấp hơn đô thị?
   Do đặc điểm dân cư phân tán, phương tiện thu gom còn thô sơ và thiếu nguồn lực đầu tư, nên tỷ lệ thu gom tại nông thôn chỉ đạt khoảng 40-55%, thấp hơn nhiều so với đô thị (trên 80%). Ví dụ, tại huyện Phúc Thọ, nhiều xã vẫn còn tồn tại việc chôn lấp rác tại vườn.

2. Thành phần chất thải rắn sinh hoạt tại huyện Phúc Thọ gồm những gì?
   Chủ yếu là chất thải hữu cơ dễ phân hủy như rau quả hư, thức ăn thừa chiếm 65-70%, cùng với nhựa, bao bì thuốc bảo vệ thực vật và một số chất thải nguy hại nhỏ. Thành phần này phù hợp để áp dụng các công nghệ xử lý sinh học.

3. Các phương pháp xử lý chất thải hiện nay tại huyện Phúc Thọ là gì?
   Phương pháp chính là chôn lấp không hợp vệ sinh và đốt chất thải với công nghệ lạc hậu, chưa có hệ thống xử lý khí thải và thu hồi năng lượng. Tỷ lệ xử lý sinh học còn rất hạn chế.

4. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả quản lý chất thải rắn tại huyện Phúc Thọ?
   Cần xây dựng mô hình phân loại tại nguồn, phát triển hợp tác xã dịch vụ môi trường, đầu tư công nghệ xử lý sinh học, tăng cường tuyên truyền và hoàn thiện chính sách hỗ trợ. Ví dụ, mô hình hợp tác xã đã được áp dụng thành công tại một số địa phương lân cận.

5. Vai trò của chính quyền địa phương trong quản lý chất thải rắn là gì?
   Chính quyền địa phương chịu trách nhiệm tổ chức thực hiện quy hoạch, giám sát hoạt động thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải, đồng thời phối hợp với các ngành, tổ chức xã hội để nâng cao nhận thức cộng đồng và huy động nguồn lực đầu tư.

Kết luận

• Đánh giá hiện trạng cho thấy lượng chất thải rắn sinh hoạt phát sinh tại huyện Phúc Thọ khoảng 88.120 tấn/năm, với tỷ lệ thu gom còn thấp (40-55%) tại khu vực nông thôn.
• Thành phần chất thải chủ yếu là hữu cơ dễ phân hủy, tạo điều kiện thuận lợi cho áp dụng công nghệ xử lý sinh học.
• Phương pháp xử lý hiện tại chủ yếu là chôn lấp và đốt không hợp vệ sinh, gây ô nhiễm môi trường và lãng phí tài nguyên.
• Đề xuất các giải pháp bao gồm xây dựng mô hình phân loại tại nguồn, phát triển hợp tác xã dịch vụ môi trường, đầu tư công nghệ xử lý sinh học và tăng cường tuyên truyền nâng cao nhận thức.
• Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho các cơ quan quản lý địa phương trong việc hoạch định chính sách và triển khai các giải pháp quản lý chất thải rắn hiệu quả, hướng tới phát triển bền vững huyện Phúc Thọ.

Next steps: Triển khai thí điểm các mô hình đề xuất tại một số xã trọng điểm trong vòng 1-2 năm, đồng thời hoàn thiện khung pháp lý và chính sách hỗ trợ. Mời các cơ quan quản lý, tổ chức xã hội và nhà đầu tư cùng phối hợp thực hiện để nâng cao hiệu quả quản lý chất thải rắn tại địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG I TONG QUAN VE CHAT THÁI RAN VÀ QUAN LÝ CHAT THÁI RAN Ở VIỆT NAM VA TREN DIA BAN CAP HUYỆN LA. Tông hợp một số kiến thức chất thị 1. Chất thải rắn “Theo luật bảo vệ môi trường sửa đổi 2005 (khoản 10 Điu 3): "Chất thải là vật chit ở thể rin, ing, khí được thải ra từ sản xuất, kinh doanh, dịch vụ, sinh hoat hoặc hoạt động khát Chất thải in (CTR) có thé bao gồm cả cặn bùn, néu tỷ lệ nước trong cặn bùn ở tỷ lệ cho phép, xứ lý được cặn bùn như xử lý CTR. Vi vậy chit thải ấn được hiểu la tắt cả các chất thải phát sinh do các hoạt động của con người và động vật tồn tại ở dạng rắn, được thải bỏ khi không còn hữu.

dụng hay khi không muốn dùng nữa, Thuật ngữ chất thải rắn được sir dụng trong luận văn này là bao hàm tất cả các chất rắn hỗn hợp thải ra từ sinh hoạthông nghiệp, chăn nuôi, công nghiệp, làng nghề. Luận văn đặc biệt quan tâm đến chất thải rắn sinh hoạt, nông nghiệp và chân nuôi trên địa bàn các xã, bởi vì huyện Phúc “Thọ là huyện thun nông 1.2, Nguồn gốc phát sinh CTR Chất thải phát inh có nhiều nguồn phát sinh như là sinh hoạt, nông nghiệp (tring tot, chăn muỗi), công nghí Sinh hoạt R sinh hoạt phát sinh từ các hộ gia đình đô thị và nông thôn, CTR công cộng,CTR sinh hoạt rong các bệnh viền. công sử, cơ sở sin xuất Nông nghiệp: CTR nông nghiệp phát sinh trong quá trình sản xuất nông nghiệp, chủ yếu từ hoạt động trồng trot (rom, ra; trấu, bao bì hóa chất bảo vệ thực vật.) và chăn nuôi phát sinh tie quá tình chun bị thức ăn, chế biển thức ăn và phân thải của gia súc, gia cằm. Nguồn CTR nông nghiệp có thé tóm tất như hình 1.1 dưới day: Tiếng mi 0h vật đứt là ‘Bia về th vật Ghai bas bì hề sô.) ng thiếc BVTV.

thuốc rỡ sâu. cut ‘tis con in) “Thụ hoạch nông sn om, THẢ seine ami.) bài NONG "Quá tinh in phần ish táo: NGHIỆP. tăng tưởng (hap bì đọng nhân ên phân đơn) Chân nai Ghân ga ea sim, dang sat chết .) “hủ y (hate dmg ds a. ‘Shi in sa, sốt mb động ¬ và Hình 1.1: Nguồn gốc phát sinh chat thai rắn nông nghiệp [2] Công nghiệp: CTR công nghiệp phát sinh từ các hoạt động sản xuất của các xí nghiệp, nhà máy sản xuất công nghiệp.

Thành phần của chúng bao gdm chất thải nguy hại và không nguy hại. Các nguôn phát sink khác: Ne i các nguồn phát sinh trêi „ CTR còn phát sinh từ một số ngồn khác như là: (i) Xây dựng: CTR xây dựng phát sinh từ các hoạt động xây đựng và tháo đỡ cúc công tình xây dưng, đường giao thông. Các loại chất thai bao gồm như gỗ, thép, bê tông, gach, thạch cao.(i) Bệnh viện: CTR bệnh viện phát sinh từ các hoạt động khám bệnh, di trì bệnh trong các bệnh viện và cơ sử y tế. CTR bệnh viện có thành phần phức tap bao gồm: các bệnh phẩm, kim tiêm, chai lọ chứa thuốc, các loại thuốc hết hạn,.

Tổng quan về tình hình phát sinh và quan lý CTR ở Việt Nam 1. Tình hình phát sinh 1) CTR sinh hoạt 4) Tại khu vực đô thị Củng với quá tình phát triển kinh tế xã hội, hệ hụy về môi trường cũng tân theo. Lượng chất thải phát sinh ngày càng nhiễu. Theo báo cáo môi trường quốc gia năm 2011, khi lượng chit thải rắn sinh hoạt phát sin ti các đô thi trên toàn quốc tăng trung bình 10-16% mỗi năm, chiếm khoảng 60-70% tổng lượng chất thải rắn đô thị và tại một số đô thịt lệ chất thải rắn sinh hoạt phát sinh chiếm đến 90% tổng lượng chất thải rắn đô thị.

Khối lượng chất thải rắn sinh hoạt phát sinh trên toàn quốc năm 2014 khoảng 23 triệu tấn tương đương với khoảng 63.000 tắn/ngày, trong. đó, chất thải rin sinh hoạt đô thị phát sinh khoảng 32. Chi tỉnh rd tại thành phố Ha Nội va thành phố Hỗ Chí Minh, khối lượng chất thải rắn sinh hoạt phát sinh là: 6420 tắn ngây và 6. CTR phát sinh trên thành phổ Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh chiếm tới 45,24% tổng lượng chất thai rắn sinh.

hoạt phát sinh từ ắt cả các đồ thị, Chỉ số phát sinh chất than sinh hoạt bình quân tiên đầu người ở mức độ cao từ 0,9-1,38 kg/người/ngày ở thành phố Hà Nội, thành phố Hồ Chi Minh và một số đô tị phát iển về dụ lịch như thành phố Hạ Long, thành phố Đà Lat, thành phố Hội An. Chỉ số phát sinh chất thải rin sinh hoạt bình quân trên đâu người thấp nhất tại thành phố Đồng Hới, thành phố Kon Tum, thị xã Gia Nghĩa thuộc tỉnh Bak Nông, thành phd Cao Bing từ 0,31-0,38 kgingười/ngày BI 5) Tại khu vực nông thâm Trong báo cáo Môi trường quốc gia năm 2014cho thấy: Trung bình mỗi năm, lượng CTR sinh hoại khu vie nông thôn là 6.6 triệu tắn/năm; lượng phát thải các loại CTR sinh hoạt có sự phân hóa tương ứng số dan nông thôn của từng vùng. Cụ thé, đồng bằng sông Hồng và đồng bằng sông Cửu Long có lượng CTR sinh hoạt nông thôn phát sinh lớn nhất, chiếm từ 22 đến 23% tổng lượng phát sinh trên cả nước. Trong khi đó, CTR ở nông thôn có sự khác biệt đáng ké về thành phần và mức độ gây 6 nhiễm, tủy theo nguồn phát sinh, có thé phân loại CTR nông thôn thanhede nhóm chính: CTR sinh hoạt, CTR nông nghiệp(rồng trọt, chăn nuôi) và CTR làng nại Đăng chú ý là CTR từ nguồn sinh hoạt này có đặc trưng là thành phần hữu cơ đễ phân hủy chiếm tỷ lệ cao, dao động từ 65 đến 70% tổng lượng CTR.

2) CTR nông nghiệp Chất thải rin nông nghiệp sản sinh trong hai quá trình chính đó là trồng trọt và chăn môi 4) Trồng trot Vào những ngày thu hoạch, lượng rơm rạ. và các phụ phẩm nông nghiệp khác phát sinh nhiều và chiếm thành phần chủ yu trong chất thải in nông nghiệp. Tại các vùng đồng bằng, diện tích canh tác lớn do vậy lượng chất thải nông, nghiệp từ trồng trọt cũng lớn, thành phần chất thải cũng nit khác so với những vùng trung du, miỄn núi.5 triệu hecta đất trồng lúa ở nước ta, hing năm lượng rơm rạ thải ra lên tới 76 trigu tin, Tại ĐBSCL, sản xuất lúa thải ra khoảng 1744 triệu tắn năm rơm rạ phế thải, 0,70 triệu thn tấu năm [2] "rong quá trình trồng tot phải k n việc phát sinh một lượng lớn bao bì hóa chất bảo vệ thực vật. Theo số liệu thống kê của Tổng cục Môi tường, Tổng cục Thống kí , Tổng cục Hải quan từ năm 2000 đến năm 2005, mỗi năm Việt Nam sử dung khoảng 35.000 tấn hoá chất bảo vệ thực vật, đến năm 2006, tăng đột biển lên tới 71.345 tin và đến năm 2008 đã tăng lên xắp xi 110.

tin, Thông thường, lượng bao bi chiếm khoảng 10% so với lượng thuốc tiều tha, như vậy năm 2008 đã thai ra môi trường 1 1.000 tan bao bì các loại. 5) Chăn nuôi Hiện tại, ở nông thôn Việt Nam có khoảng 8,5 triệu hộ chăn nuôi với gin 6 triệu con bỏ; gần 3 triệu tr 27 triệu con lợn; 300 triệu gia cảm. Riêng về nuôi lợn, từ 1 - 5 con chiếm 50% số hộ, nuôi 6 - 10 con chiếm 20° „ từ 11 con trở lên chiếm. Củng với đó là lượng chất thải rắn cho chăn nuôi lớn cụ thể theo bảng sau: Bảng 1.1: Lượng chất thái ‘han nuôi ở Việt Nam qua các năm 2008 209 2010 2006 2007 2008 2009 200 1B — đổi 672 633 6103 5916 10 2326 24338 23.054 2044 219 5 Dèdh 152 177 134 137 19 15B W 7M 750 7% 6 Nga 0087 01 012010 09 4 17 16 U59 MO (Nguôn: TCTK, Cục chin mới 2011) Mặc đủ chăn nuôi phát tiễn, song phương thức chăn nuối côn lạc hi, quy mô nhỏ.

Các cơ quan quản lý chưa quan tâm đến xử lý chất thải đã làm cho môi trường nông thôn vốn đã ô nhiễm càng ô nhiễm hơn.2, Quản lý chất thai rắn. (Quin lý chất thải rin bao gồm các khẩu phân loại tai nguồn, thủ gom tử hộ gia đình đến điễn tập kết, điểm trung chuyển, vận chuyển chit thải rin từ điểm tập kết đến nơi xửlý và các hình thức xử lý như chôn Ấp, i chế, đốt “Trong thập niễn 70 - 80 của thé kỳ trước, công tác quản lý CTR được các nhà “quản lý quan tâm tập trung chủ yêu vào công tác thủ gom và xử lý các loại chất thải phat sinh từ hoạt động sinh hoạt của con người (CTR sinh hoạt. Chính vì vậy, mô. hình thu gom, xử lý khi đó cũng mới chỉ hình thành ở mức độ đơn giản, Đơn vị chịu.

trách nhiệm quản ý, thu gom, vận chuyển và xử lý CTR được gino cho Phòng Quản lý đô thị trực thuộc UBND tỉnh, thành phố với đơn vị chịu trách nhiệm vệ sinh. đường phổ là các công nhân quét dọn và thu gom re thải tc các hoạt động sinh hoạt của người dân khu vực đô thị. Chất thải sau đồ được tập kết và đỗ thải tại nơi quy định. Nhung năm gần đây tổ chức quan lý rác thi sinh hoạt tai các địa phương của ‘Vigt Nam đã được chủ ý hơn, hoạt động quan lý CTR không chỉ tập trung vào công tác thu gom và tập kết CTR sinh hoạt đô thị đến nơi đổ hãi theo quy định, Công tác quan lý CTR hiện nay đã mở rộng hơn, bao gồm từ hoạt động thu gom, vận chuyển, trùng chuy én và xử lý CTR hợp vệ sinh, đảm bảo các QCVN và TCVN đặt ra.

Trong những thời gian vừa qua nhà nước đã ban hành được rit nhiều các văn bản pháp luật quy định công tác quản lý CTR ví dụ như Luật BVMT 2014, chiến lược quốc gia về quản lý tổng hợp CTR tới năm 2025 và thm nhì tới năm 2050 và Chiến lược Bảo vệ môi trường quốc gia đến năm 2010 và định hướng đến năm. Các văn bản này này đã tạo ra cơ sở pháp luật đủ cho vi c quản lý CTR ở Việt Nam. Công tác quan lý rác thải được thực hiện theo chi đạo của các cắp chính quyền dựa trên các văn bản pháphi L cũng như định hướng chiến lược này D1 lu gom, vận chuyển. Tại khu vực đô thị Cũng với sự phát triển kinh tế xã hội lượng ác thải ngày cảng tăng đã gây áp lực lên môi trường 46 thị vì thé nhà nước cũ ig đã quan tâm đặc biệt quản lý CTR đô thị, Theo báo cáo mỗi trường quốc gia 2011 tỷ lệ thú gom trung bình ở các đô thị trên địa ban toàn quốc tăng lên.