Đánh Giá Dự Án Phòng Chống Suy Dinh Dưỡng Trẻ Em Trên Địa Bàn Tỉnh Kon Tum Giai Đoạn 2006-2008

Luận văn đánh giá hiệu quả dự án phòng chống suy dinh dưỡng trẻ em tại Kon Tum giai đoạn 2006-2008, cung cấp thông tin và phân tích chi tiết.

• Tác giả: Lê Trí Khải
• Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Công Khẩn
• Trường học: Trường Đại Học Y Tế Công Cộng
• Chuyên ngành: Y Tế Công Cộng
• Đề tài: Đánh Giá Dự Án Phòng Chống Suy Dinh Dưỡng Trẻ Em Tại Kon Tum Giai Đoạn 2006-2008
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2008
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC CHỮ, KÝ HIỆU VIẾT TẮT
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Suy dinh dưỡng và tầm quan trọng của phòng chống suy dinh dưỡng
• 1.1.1. Trên thế giới
• 1.2. Nguyên nhân của suy dinh dưỡng. Các phương pháp đánh giá tình trạng dinh dưỡng. Dự án phòng chống suy dinh dưỡng trẻ em. Một số nghiên cứu về SDD và Dự án PCSDDTE
• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP ĐÁNH GIÁ
• 2.1. Thiết kế đánh giá
• 2.2. Đối tượng, thời gian và địa điểm đánh giá
• 2.3. Xác định cỡ mẫu, cách chọn mẫu
• 2.4. Xác định chỉ số, biến số cần đánh giá
• 2.5. Phương pháp thu thập số liệu
• 2.6. Phương pháp phân tích và xử lý số liệu
• 2.7. Khía cạnh đạo đức của nghiên cứu
• 2.8. Hạn chế, sai số và biện pháp khắc phục
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ ĐÁNH GIÁ
• 3.1. Việc triển khai thực hiện và kết quả đạt được của Dự án PCSDDTE giai đoạn 2006-2008
• 3.2. Kiến thức và thực hành PCSDDTE của bà mẹ có con dưới 5 tuổi
• 4. CHƯƠNG 4: KẾ HOẠCH PHỔ BIẾN KẾT QUẢ CHO TỚI CÁC BÊN LIÊN QUAN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• 4.1. Kế hoạch phổ biến kết quả cho tới các bên liên quan
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC
• Phụ lục I. Các bên liên quan và mối quan tâm
• Phụ lục II. Khung lý thuyết đánh giá Dự án PCSDDTE
• Phụ lục III. Danh sách 30 cụm điều tra
• Phụ lục IV. Các biến số đánh giá
• Phụ lục V. Câu hỏi và chỉ số đánh giá
• Phụ lục VI. Bộ công cụ đánh giá
• Phụ lục VII. Một số kết quả phân tích mô tả
• Phụ lục VIII. Danh sách các cán bộ tham gia nghiên cứu
• Phụ lục IX. Bản đồ hành chính tỉnh Kon Tum
• Phụ lục X. Một số hình ảnh trong nghiên cứu
• Phụ lục XI. Kế hoạch phổ biến kết quả

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Dự Án Phòng Chống Suy Dinh Dưỡng Trẻ Em Tại Kon Tum

Dự án phòng chống suy dinh dưỡng trẻ em tại Kon Tum được triển khai từ năm 2006 đến 2008 nhằm cải thiện tình trạng dinh dưỡng cho trẻ em dưới 5 tuổi. Tỉnh Kon Tum, với đặc điểm là một tỉnh miền núi nghèo, có tỷ lệ trẻ em suy dinh dưỡng cao, đã thực hiện nhiều biện pháp nhằm giảm thiểu tình trạng này. Dự án không chỉ tập trung vào việc cung cấp dinh dưỡng mà còn nâng cao nhận thức của cộng đồng về tầm quan trọng của dinh dưỡng trong sự phát triển của trẻ em.

1.1. Tình Hình Suy Dinh Dưỡng Trẻ Em Tại Kon Tum

Tình trạng suy dinh dưỡng trẻ em tại Kon Tum vẫn còn nghiêm trọng, với tỷ lệ trẻ em dưới 5 tuổi bị suy dinh dưỡng thể nhẹ cân và thấp còi cao hơn mức trung bình của cả nước. Theo số liệu thống kê, tỷ lệ này đã có sự cải thiện nhưng vẫn cần nhiều nỗ lực hơn nữa.

1.2. Mục Tiêu Của Dự Án Phòng Chống Suy Dinh Dưỡng

Mục tiêu chính của dự án là giảm tỷ lệ suy dinh dưỡng trẻ em xuống dưới 20% vào năm 2010. Dự án cũng hướng đến việc nâng cao kiến thức và thực hành dinh dưỡng cho các bà mẹ có con dưới 5 tuổi, từ đó cải thiện tình trạng sức khỏe của trẻ em.

II. Vấn Đề Và Thách Thức Trong Công Tác Phòng Chống Suy Dinh Dưỡng

Mặc dù dự án đã đạt được một số kết quả tích cực, nhưng vẫn còn nhiều thách thức trong việc triển khai. Các vấn đề như thiếu hụt nguồn lực, sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng và nhận thức của cộng đồng về dinh dưỡng vẫn là những rào cản lớn.

2.1. Thiếu Hụt Nguồn Lực Và Kinh Phí

Nguồn lực tài chính cho dự án còn hạn chế, ảnh hưởng đến khả năng triển khai các hoạt động phòng chống suy dinh dưỡng. Việc phân bổ kinh phí chưa hợp lý cũng là một trong những nguyên nhân dẫn đến hiệu quả thấp.

2.2. Nhận Thức Cộng Đồng Về Dinh Dưỡng

Nhận thức của cộng đồng về dinh dưỡng vẫn còn hạn chế, đặc biệt là ở các vùng sâu, vùng xa. Nhiều bà mẹ chưa hiểu rõ tầm quan trọng của việc cung cấp dinh dưỡng đầy đủ cho trẻ em, dẫn đến việc thực hành dinh dưỡng không đúng cách.

III. Phương Pháp Đánh Giá Dự Án Phòng Chống Suy Dinh Dưỡng

Để đánh giá hiệu quả của dự án, nhiều phương pháp đã được áp dụng, bao gồm khảo sát, phỏng vấn và thu thập số liệu từ các cơ sở y tế. Các chỉ số dinh dưỡng được sử dụng để đo lường sự cải thiện tình trạng sức khỏe của trẻ em.

3.1. Thiết Kế Nghiên Cứu Và Đối Tượng Đánh Giá

Nghiên cứu được thiết kế theo phương pháp mô tả cắt ngang, với đối tượng là các bà mẹ có con dưới 5 tuổi. Số liệu được thu thập từ 30 cụm điều tra trên toàn tỉnh.

3.2. Phương Pháp Thu Thập Số Liệu

Số liệu được thu thập thông qua bảng hỏi tự điền và phỏng vấn sâu. Các chỉ số dinh dưỡng như cân nặng, chiều cao của trẻ em được ghi nhận để đánh giá tình trạng dinh dưỡng.

IV. Kết Quả Đánh Giá Dự Án Phòng Chống Suy Dinh Dưỡng

Kết quả đánh giá cho thấy dự án đã đạt được một số thành công nhất định trong việc giảm tỷ lệ suy dinh dưỡng trẻ em. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều vấn đề cần được giải quyết để nâng cao hiệu quả của dự án.

4.1. Thành Công Trong Việc Giảm Tỷ Lệ Suy Dinh Dưỡng

Tỷ lệ trẻ em dưới 5 tuổi suy dinh dưỡng đã giảm đáng kể trong giai đoạn 2006-2008. Các chỉ số dinh dưỡng cho thấy sự cải thiện rõ rệt, đặc biệt là trong nhóm trẻ em được theo dõi thường xuyên.

4.2. Kiến Thức Và Thực Hành Của Bà Mẹ

Kiến thức và thực hành của các bà mẹ về dinh dưỡng đã được cải thiện. Nhiều bà mẹ đã áp dụng các biện pháp dinh dưỡng đúng cách, góp phần vào việc nâng cao sức khỏe cho trẻ em.

V. Kết Luận Và Đề Xuất Giải Pháp Tương Lai

Dự án phòng chống suy dinh dưỡng trẻ em tại Kon Tum đã đạt được nhiều kết quả tích cực, nhưng vẫn cần tiếp tục cải thiện và mở rộng các hoạt động. Các giải pháp cần thiết bao gồm tăng cường nguồn lực, nâng cao nhận thức cộng đồng và cải thiện sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng.

5.1. Đề Xuất Giải Pháp Tăng Cường Nguồn Lực

Cần có sự đầu tư mạnh mẽ từ cả trung ương và địa phương để đảm bảo nguồn lực cho các hoạt động phòng chống suy dinh dưỡng. Việc phân bổ kinh phí hợp lý sẽ giúp nâng cao hiệu quả của dự án.

5.2. Nâng Cao Nhận Thức Cộng Đồng

Cần triển khai các chương trình truyền thông nhằm nâng cao nhận thức của cộng đồng về dinh dưỡng. Các hoạt động giáo dục dinh dưỡng cho bà mẹ cần được đẩy mạnh để cải thiện thực hành dinh dưỡng trong gia đình.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Tình trạng suy dinh dưỡng ở trẻ em dưới 5 tuổi luôn là một thách thức y tế công cộng nghiêm trọng, đặc biệt tại các địa bàn vùng cao khó khăn. Theo số liệu thống kê của Viện Dinh dưỡng quốc gia năm 2007, tỷ lệ suy dinh dưỡng thể nhẹ cân ở trẻ em dưới 5 tuổi tại tỉnh Kon Tum là 31,5%, xếp thứ 2 cả nước, trong khi thể thấp còi lên tới 46,9%, giữ mức cao nhất toàn quốc. Kon Tum là tỉnh miền núi biên giới phía Bắc Tây Nguyên với diện tích tự nhiên 9.690,46 km2, quy mô dân số 394.000 người vào cuối năm 2007. Đồng bào dân tộc thiểu số chiếm gần 54% dân số với 6 dân tộc bản địa chính gồm Ba Na, Xê Đăng, Dẻ Triêng, Gia Rai, Brâu và Rơ Mâm. Toàn tỉnh có 51 trên tổng số 97 xã đặc biệt khó khăn, tỷ lệ hộ nghèo chiếm 25% và gần 60% dân số được cấp thẻ bảo hiểm y tế khám chữa bệnh cho người nghèo theo Quyết định 139/2002/QĐ-TTg.

Trước thực trạng đó, việc đánh giá toàn diện Dự án Phòng chống suy dinh dưỡng trẻ em giai đoạn 2006-2008 mang tính cấp thiết cao. Nghiên cứu được triển khai từ tháng 2 đến tháng 11 năm 2008 trên phạm vi toàn tỉnh Kon Tum nhằm hai mục tiêu cụ thể: đánh giá việc triển khai thực hiện cùng kết quả đạt được của dự án giai đoạn 2006-2008, đồng thời mô tả kiến thức và thực hành chăm sóc dinh dưỡng của 900 bà mẹ nuôi con dưới 5 tuổi. Công trình cung cấp bằng chứng thực tiễn quan trọng, hỗ trợ thực hiện mục tiêu giảm tỷ lệ suy dinh dưỡng thể nhẹ cân xuống dưới 22% theo Nghị quyết Đại hội XIII Đảng bộ tỉnh và định hướng Quyết định 108/2007/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng hai khung lý thuyết y tế công cộng cốt lõi. Đầu tiên là mô hình phân tích nguyên nhân suy dinh dưỡng của Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc, phân định rõ các tầng nguyên nhân trực tiếp như khẩu phần ăn và bệnh tật nhiễm khuẩn; nguyên nhân tiềm tàng gồm an ninh lương thực hộ gia đình, tập quán chăm sóc mẹ và trẻ, điều kiện vệ sinh môi trường; và nguyên nhân gốc rễ xuất phát từ bối cảnh kinh tế - xã hội vùng miền núi. Thứ hai là khung lý thuyết đánh giá chương trình y tế dựa trên chuỗi giá trị: đầu vào, quy trình tổ chức thực hiện, đầu ra dịch vụ và tác động sức khỏe cộng đồng.

Nghiên cứu làm rõ 4 khái niệm chuyên ngành then chốt theo chuẩn nhân trắc của Tổ chức Y tế Thế giới và Trung tâm Thống kê Sức khỏe Hoa Kỳ:

• Suy dinh dưỡng thể nhẹ cân: Cân nặng theo tuổi dưới mức âm 2 độ lệch chuẩn so với quần thể tham khảo.
• Suy dinh dưỡng thể thấp còi: Chiều cao theo tuổi dưới mức âm 2 độ lệch chuẩn, phản ánh tình trạng thiếu dinh dưỡng mãn tính và điều kiện kinh tế khó khăn kéo dài.
• Suy dinh dưỡng thể gầy còm: Cân nặng theo chiều cao dưới mức âm 2 độ lệch chuẩn, thể hiện tình trạng thiếu hụt dinh dưỡng cấp tính trong thời gian gần.
• Nuôi con bằng sữa mẹ hoàn toàn: Trẻ chỉ bú sữa mẹ trong 4 đến 6 tháng đầu đời mà không ăn thêm bất kỳ thức ăn hay nước uống nào khác, kết hợp bổ sung cân đối 4 nhóm thực phẩm cần thiết gồm chất đạm, chất béo, chất bột đường, vitamin và khoáng chất.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng thiết kế mô tả cắt ngang có phân tích, phối hợp nghiên cứu định lượng, định tính và thu thập dữ liệu thứ cấp trong giai đoạn từ tháng 2 đến tháng 11 năm 2008.

Về nghiên cứu định lượng, cỡ mẫu gồm 900 bà mẹ có con dưới 5 tuổi được xác định theo công thức tính cỡ mẫu ước tính một tỷ lệ với hệ số thiết kế bằng 2 và dự phòng 10% sai số. Kỹ thuật chọn mẫu chùm 30 cụm được áp dụng chuẩn hóa theo danh sách các cụm giám sát dinh dưỡng cố định của Viện Dinh dưỡng trên địa bàn tỉnh. Mỗi cụm đại diện cho một xã, điều tra 30 bà mẹ theo quy tắc chọn ngẫu nhiên hộ gia đình liền kề.

Về nghiên cứu định tính, tác giả khảo sát 43 cán bộ chuyên trách y tế tuyến tỉnh, huyện, xã qua phiếu tự điền; thực hiện 12 cuộc phỏng vấn sâu lãnh đạo Ủy ban nhân dân và ngành y tế các cấp; đồng thời tổ chức 7 cuộc thảo luận nhóm trọng tâm với cán bộ ban ngành và nhân viên y tế thôn bản tại huyện Đăk Tô và huyện Sa Thầy.

Số liệu thứ cấp được hồi cứu từ báo cáo dinh dưỡng giai đoạn 1998-2008. Dữ liệu định lượng được làm sạch, mã hóa bằng phần mềm EpiData 3.1 và phân tích trên SPSS 15.0. Phương pháp phân tích bao gồm thống kê mô tả tần số, tỷ lệ phần trăm, kết hợp kiểm định Chi bình phương và tỷ suất chênh OR với khoảng tin cậy 95% nhằm xác định chính xác mối liên quan có ý nghĩa thống kê giữa kiến thức, thực hành của bà mẹ với trình độ học vấn và yếu tố dân tộc.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Mạng lưới tổ chức dự án được kiện toàn đồng bộ từ tuyến tỉnh đến cơ sở, bao phủ 100% số xã, phường và thị trấn trên địa bàn tỉnh. Mỗi xã bố trí 1 cán bộ chuyên trách dinh dưỡng và 100% thôn bản có nhân viên y tế kiêm cộng tác viên dinh dưỡng hoạt động thường xuyên. Về nguồn lực tài chính, ngoài nguồn ngân sách trung ương cấp cho chương trình mục tiêu quốc gia, Ủy ban nhân dân tỉnh Kon Tum đã trích ngân sách địa phương hỗ trợ thêm khoảng 300 triệu đồng mỗi năm để tăng cường hoạt động truyền thông và tập huấn.

Tỷ lệ suy dinh dưỡng ở trẻ em dưới 5 tuổi ghi nhận bước giảm đáng khích lệ: thể nhẹ cân giảm 4,3% từ mức 35,8% năm 2005 xuống còn 31,5% năm 2007; thể thấp còi giảm 3,1% xuống mức 46,9%; thể gầy còm giảm nhẹ 0,2% xuống còn 7,2%. Mức giảm bình quân hàng năm của địa phương đạt khoảng 2,15% đối với thể nhẹ cân, cao hơn tốc độ giảm chung của toàn khu vực Tây Nguyên.

Khảo sát 900 bà mẹ cho thấy tỷ lệ nhận thức đúng về thời điểm cho trẻ bú sớm trong vòng 30 phút đầu sau sinh đạt mức khá, tỷ lệ cho trẻ uống Vitamin A định kỳ đạt độ bao phủ trên 85%. Tuy nhiên, tỷ lệ bà mẹ hiểu đúng và thực hành đủ 4 nhóm thực phẩm trong bữa ăn dặm của trẻ vẫn còn chênh lệch lớn, phụ thuộc chặt chẽ vào trình độ văn hóa và thành phần dân tộc.

Thảo luận kết quả

Thành công nổi bật của dự án tại Kon Tum xuất phát từ cơ chế phân cấp quản lý triệt để cho tuyến cơ sở, kết hợp hiệu quả với Hội Liên hiệp Phụ nữ trong công tác truyền thông trực tiếp tại cộng đồng. Mặc dù vậy, mức độ suy dinh dưỡng thể thấp còi 46,9% vẫn là chỉ số đáng báo động nhất cả nước. Nguyên nhân cốt lõi do địa bàn có hơn 54% đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống, tập quán kiêng cữ lạc hậu, trẻ ăn bổ sung quá sớm trước 4 tháng tuổi hoặc ăn bột thiếu dầu mỡ và đạm động vật.

Kết quả này tương đồng với các công trình nghiên cứu dịch tễ dinh dưỡng tại Kon Tum giai đoạn 2001-2003, tái khẳng định rằng trình độ học vấn của người mẹ và thu nhập hộ gia đình là những yếu tố quyết định hành vi nuôi dưỡng. Khi đối chiếu với các vùng nông thôn khác, tốc độ giảm thể nhẹ cân của Kon Tum đạt khá nhưng tính bền vững chưa cao. Dữ liệu nghiên cứu có thể được trực quan hóa tối ưu thông qua biểu đồ đường thể hiện xu hướng giảm suy dinh dưỡng 3 thể giai đoạn 2005-2007, kết hợp bảng phân tích đa biến đối chiếu tỷ suất chênh OR giữa các nhóm dân tộc về thực hành cân trẻ định kỳ hàng quý.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đầu tư ngân sách địa phương: Sở Y tế chủ trì phối hợp với Sở Tài chính tham mưu Ủy ban nhân dân tỉnh Kon Tum nâng mức ngân sách địa phương hỗ trợ dự án từ 300 triệu đồng lên khoảng 500 triệu đồng mỗi năm trong giai đoạn 2009-2010. Nguồn kinh phí này tập trung nâng mức phụ cấp trách nhiệm cho đội ngũ cộng tác viên dinh dưỡng thôn bản tại 51 xã đặc biệt khó khăn.

2. Đổi mới phương thức truyền thông giáo dục dinh dưỡng: Trung tâm Chăm sóc sức khỏe sinh sản tỉnh thiết kế tài liệu tuyên truyền bằng tiếng dân tộc Ba Na, Xê Đăng và Gia Rai có minh họa trực quan. Tổ chức định kỳ tối thiểu 2 buổi thực hành dinh dưỡng mỗi quý tại từng thôn làng, đặt mục tiêu nâng tỷ lệ bà mẹ thực hành đúng 4 nhóm thực phẩm lên trên 75% vào cuối năm 2010.

3. Triển khai gói can thiệp sớm theo vòng đời: Trạm y tế các xã lập sổ theo dõi chăm sóc thai nghén, cấp phát viên sắt và hướng dẫn khẩu phần ăn cho 100% phụ nữ có thai nhằm giảm tỷ lệ trẻ sơ sinh nhẹ cân dưới 2.500g xuống dưới mức 7% theo quy hoạch phát triển y tế tỉnh.

4. Nâng cao chất lượng giám sát và phục hồi dinh dưỡng: Trung tâm Y tế dự phòng tỉnh phối hợp Trung tâm Y tế các huyện duy trì cân trẻ định kỳ 3 tháng một lần cho trẻ dưới 2 tuổi; cấp phát sản phẩm dinh dưỡng bổ sung kịp thời cho 100% trẻ có biểu hiện đứng cân liên tục 3 tháng, phấn đấu hạ tỷ lệ suy dinh dưỡng thể nhẹ cân toàn tỉnh xuống dưới 22% vào năm 2010.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý y tế và nhà hoạch định chính sách: Cung cấp khung phương pháp đánh giá chương trình y tế công cộng tuyến tỉnh, bài học kinh nghiệm về phân bổ nguồn vốn và xây dựng cơ chế phối hợp liên ngành tại vùng sâu, vùng xa.

2. Cán bộ y tế cơ sở và nhân viên y tế thôn bản: Cung cấp tài liệu tham khảo chi tiết về quy trình điều tra 30 cụm, phương pháp tổ chức các buổi trình diễn bữa ăn mẫu và kỹ năng tư vấn trực tiếp cho bà mẹ dân tộc thiểu số.

3. Giảng viên, học viên cao học chuyên ngành Y tế công cộng và Dinh dưỡng: Nguồn tư liệu học thuật phong phú về thiết kế nghiên cứu kết hợp định tính - định lượng, quy trình xử lý dữ liệu nhân trắc và phân tích hồi quy y sinh học.

4. Các tổ chức phi chính phủ và cơ quan phát triển quốc tế: Cung cấp bức tranh thực địa toàn diện về tình trạng dinh dưỡng trẻ em Tây Nguyên, làm căn cứ thiết kế dự án viện trợ an ninh lương thực và chăm sóc sức khỏe ban đầu.

Câu hỏi thường gặp

1. Nghiên cứu sử dụng quy mô mẫu và phương pháp chọn mẫu như thế nào để đảm bảo tính đại diện? Nghiên cứu tiến hành khảo sát định lượng 900 bà mẹ có con dưới 5 tuổi theo phương pháp chọn mẫu chùm 30 cụm ngẫu nhiên của Viện Dinh dưỡng, kết hợp 12 cuộc phỏng vấn sâu và 7 cuộc thảo luận nhóm. Thiết kế này đại diện chuẩn xác cho toàn bộ 97 xã, phường, thị trấn trên địa bàn tỉnh Kon Tum.

2. Thực trạng suy dinh dưỡng trẻ em tại Kon Tum giai đoạn 2005-2007 có những biến chuyển cụ thể nào? Tỷ lệ suy dinh dưỡng thể nhẹ cân giảm 4,3% từ 35,8% năm 2005 xuống 31,5% năm 2007. Thể thấp còi giảm 3,1% xuống 46,9% và thể gầy còm giữ mức 7,2%. Mặc dù tốc độ cải thiện khá nhanh nhưng thể thấp còi vẫn cao nhất cả nước.

3. Yếu tố nhân khẩu học nào ảnh hưởng lớn nhất đến kiến thức và thực hành của bà mẹ? Trình độ học vấn và thành phần dân tộc là hai yếu tố chi phối mạnh mẽ nhất. Các bà mẹ không biết chữ hoặc là người dân tộc thiểu số có tỷ lệ cho trẻ ăn dặm sai thời điểm và không đủ 4 nhóm chất cao hơn rõ rệt so với các nhóm còn lại.

4. Điểm đặc thù trong cơ chế tài chính triển khai dự án tại Kon Tum là gì? Bên cạnh nguồn ngân sách trung ương cấp qua chương trình mục tiêu quốc gia, Ủy ban nhân dân tỉnh Kon Tum đã chủ động trích ngân sách địa phương khoảng 300 triệu đồng mỗi năm để hỗ trợ tập huấn chuyên môn và bồi dưỡng cộng tác viên dinh dưỡng thôn bản.

5. Luận văn đề xuất chỉ tiêu trọng tâm nào cho giai đoạn tiếp theo đến năm 2010? Mục tiêu trọng tâm là giảm tỷ lệ suy dinh dưỡng thể nhẹ cân ở trẻ em dưới 5 tuổi xuống dưới mức 22% và hạ tỷ lệ trẻ sinh nhẹ cân dưới 2.500g xuống dưới 7%, thông qua chiến lược can thiệp dinh dưỡng sớm cho phụ nữ mang thai.

Kết luận

• Dự án phòng chống suy dinh dưỡng đã bao phủ thành công 100% số xã, phường với mạng lưới cộng tác viên thôn bản duy trì hoạt động liên tục.
• Tỷ lệ suy dinh dưỡng thể nhẹ cân tại Kon Tum giảm 4,3% và thể thấp còi giảm 3,1% trong giai đoạn 2005-2007, đạt tốc độ giảm nhanh hơn mức bình quân khu vực Tây Nguyên.
• Sự quan tâm của chính quyền địa phương thông qua nguồn bổ sung ngân sách tỉnh 300 triệu đồng mỗi năm tạo đòn bẩy quan trọng cho y tế cơ sở.
• Thách thức lớn nhất còn tồn đọng là tỷ lệ thấp còi 46,9% vẫn cao nhất cả nước do rào cản về phong tục tập quán và trình độ học vấn của đồng bào dân tộc thiểu số.
• Mô hình quản lý phân cấp và lồng ghép liên ngành tại Kon Tum cung cấp bài học thực tiễn giá trị cho các chương trình y tế cộng đồng vùng cao.

Luận văn đóng góp hệ thống cứ liệu khoa học thực chứng vững chắc, định hình lộ trình can thiệp giai đoạn 2009-2010 cho ngành y tế địa phương. Các nhà quản lý, nhà nghiên cứu và tổ chức cộng đồng hãy tham khảo và ứng dụng ngay những giải pháp từ công trình này để chung tay nâng cao tầm vóc trẻ em Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẶT VẤN ĐỀ. 1 MỤC TIÊU ĐÁNH GIÁ. Mục tiêu chung. Mục tiêu cụ thể.

TỔNG QUAN TÀI LIỆU. Suy dinh dưỡng và tầm quan trọng của phòng chổng suy dinh dưỡng 4 2. Nguyên nhân của suy dinh dưỡng. Các phương pháp đánh giá tình trạng dinh dưỡng.

Dự án phòng chống suy dinh dưỡng trẻ em. Một số nghiên cứu về SDD và Dự án PCSDDTE. 16 Chương II. PHƯƠNG PHÁP ĐÁNH GIÁỊ.

Thiết kế đánh giá. Đối tượng, thời gian và địa điểm đánh giá. Xác định cỡ mẫu, cách chọn mẫu. Xác định chỉ số, biến sổ cần đánh giá.

Phương pháp thu thập số liệu. Phương pháp phân tích và xử lý số liệu. Khía cạnh đạo đức của nghiên cứu. Hạn chế, sai sổ và biện pháp khắc phục.

32 Chương III. KẾT QUẢ ĐANH GIÁ. Việc triển khai thực hiện và kết quả đạt được của Dự án PCSDDTE giai đoạn 2006-2008. Kiến thức và thực hành PCSDDTE của bà mẹ có con dưới 5 tuổi.

55 Chương IV. Việc triển khai thực hiện và kết quả đạt được của Dự án PCSDDTE giai đoạn 2006-2008. Kiên thức và thực hành PCSDDTE của bà mẹ có con dưới 5 tuổi. Việc triển khai thực hiện và kết quả đạt được của Dự án PCSDDTE giai đoạn 2006-2008.

Kiến thức và thực hành PCSDDTE của bà mẹ có con dưới 5 tuổi. 92 V KẾ HOẠCH PHỐ BIẾN KẾT QUẢ CHO TỚI CÁC BÊN LIÊN QUAN VÀ KHUYẾN NGHỊ. Ke hoạch phổ biến kết quả cho tới các bên liên quan. 93 TÀI LIỆU THAM KHẢO.

95 PHỤ LỤC Phụ lục I : Các bên liên quan và mối quan tâm. 101 Phụ lục II : Khung lý thuyết đárýt giá Dựán PCSDDTE. 103 Phụ lục III : Danh sách 30 cụm điều tra. 104 Phụ lục IV : Các biến số đánh giá.

105 Phụ lục V : Câu hỏi và chỉ số đánh giá. 108 Phụ lục VI : Bộ công cụ đánh giá. 142 Phụ lục VII : Một số kết quả phân tích mô tả. 146 Phụ lục VIII : Danh sách các cán bộ tham gia nghiên cứu.

152 Phụ lục IX : Bản độ hành chính tỉnh Kon Turn. 153 Phụ lục X : Một so hình ảnh trong nghiên cứu. 154 Phụ lục XI : Ke hoạch phổ biển kết quả. 160 vi DANH MỤC BẢNG, BIỂU Trang Bảng III.

1: Phân bổ kinh phí hoạt động của Dự án theo nội dung chi.2: Ket quả tuyên truyền trực tiếp.3: Các phương tiện tuyên truyền PCSDDTE qua các năm.4: Nghề nghiệp của bà mẹ.5: Kiến thức của bà mẹ về thời điểm cho trẻ bủ lần đầu sau sinh .6: Thực hành của bà mẹ về thời điểm cho trẻ bú lần đầu sau sinh .7: Kiến thức của bà mẹ về thời gian cho trẻ bú hoàn toàn.8: Thực hành của bà mẹ về thời gian cho trẻ bú hoàn toàn.9: Kiển thức của bà mẹ về nhóm TPCT.10: Thực hành của bà mẹ về nhóm TPCT. 11: Tình hình trẻ từ 6-36 tháng tuổi uổng Vitamin A.12: Tham gia thực hành dinh dưỡng của các bà mẹ. 13: Theo dõi cân nặng của trẻ dưới 5 tuối. 14: Mối liên quan giữa kiển thức về thời điểm cho trẻ bú lần đầu sau sinh với dân tộc của các bà mẹ có con dưới 5 tuổi.

15: Mối liên quan giữa thực hành về thời điểm cho trẻ bú lần đầu sau sinh với dân tộc của các bà mẹ có con dưới 5 tuổi. 16: Mổi liên quan giữa kiến thức về thời gian cho trẻ bú hoàn toàn với dân tộc của các bà mẹ có con dưới 5 tuổi. 17: Mổi liên quan giữa thực hành về thời gian cho trẻ bú hoàn toàn với dân tộc của các bà mẹ có con dưới 5 tuổi. 18: Mối liên quan giữa kiến thức về các nhóm TPCT với dân tộc của các bà mẹ có con dưới 5 tuổi.

64 I vii Bảng III.19: Mối liên quan giữa thực hành về các nhóm TPCT với dân tộc của các bà mẹ có con dưới 5 tuổi.20: Mổi liên quan giữa thực hành cho trẻ uổng Vitamin A với dân tộc của các bà mẹ có con dưới 5 tuổi.21: Mối liên quan giữa tham gia các hoạt động THDD với dân tộc của các bà mẹ có con dưới 5 tuổi.22: Mối liên quan giữa theo dõi cân nặng của trẻ với dân tộc của các bà mẹ có con dưới 5 tuổi.23: Mối liên quan giữa kiến thức về thời điểm cho trẻ bú lần đầu sau sinh với TĐHV của các bà mẹ có con dưới 5 tuổi.24: Mối liên quan giữa thực hành về thời điểm cho trẻ bú lần đầu sau sinh với TĐHV của các bà mẹ có con dưới 5 tuổi.25: Moi liên quan giữa kiến thức về thời gian cho trẻ bú hoàn toàn với TĐHV của các bà mẹ có con dưới 5 tuổi.26: Mối liên quan giữa thực hành về thời gian cho trẻ bú hoàn toàn với TĐHV của các bà mẹ có con dưới 5 tuổi.27: Mối liên quan giữa kiến thức về các nhóm TPCT với TĐHV của các bà mẹ có con dưới 5 tuổi.28: Mối liên quan giữa thực hành về các nhóm TPCT với TĐHV của các bà mẹ có con dưới 5 tuổi.29: Mối liên quan giữa thực hành cho trẻ uổng Vitamin A với TĐHV của các bà mẹ có con dưới 5 tuổi.30: Mối liên quan giữa tham gia các hoạt động THDD với TĐHV của các bà mẹ có con dưới 5 tuổi.31: Mối liên quan giữa theo dõi cân nặng của trẻ với TĐHV của các bà mẹ có con dưới 5 tuổi.32: Nguồn thông tin về nuôi dưỡng trẻ mà bà mẹ nhận được. 75 viii DANH MỤC HÌNH VẼ, ĐÒ THỊ Trang Hình 1. Sơ đồ hệ thổng tổ chức mạng lưới PCSDDTE các cấp. 1: Ngân sách đầu tư cho Dự án qua các năm.2: Phân bổ kinh phí hoạt động của Dự án theo tuyến.3: Tỷ lệ trẻ em dưới 5 tuổi SDD theo kết quả điều tra của VDD năm 2005- 2007.

54 9 TÓM TẮT ĐỀ TÀI ĐÁNH GIÁ Kon Tum là một tỉnh miền núi nghèo, dân tộc thiểu số chiếm đa số (gần 54%), còn nhiều tập quán, lối sống lạc hậu, đời sổng kinh tế khó khăn, trình độ học vấn thấp. Trong giai đoạn vừa qua, tỉnh Kon Turn cùng với các địa phương trong cả nước triển khai thực hiện công tác phòng chống suy dinh dưỡng trẻ em và đã thu được một số kết quả nhất định. Sau hơn 2 nãm triển khai thực hiện Dự án Phòng chổng suy dinh dưỡng trẻ em trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2006-2008 đã đến lúc cần thiết phải có những nghiên cửu nham thu thập bằng chứng, đánh giá về nhũng kết quả đạt được cùng với những tác động của Dự án đối với hoạt động phòng chống suy dinh dưỡng trẻ em. đặc biệt là tìm ra những bài học kinh nghiệm, những tồn tại cần khắc phục tạo tiền đề đe thực hiện Dự án có hiệu quả hơn trong giai đoạn tiếp theo.

Vì vậy chúng tôi tiến hành đề tài "Đánh giá Dự án phòng chống suy dinh dưỡng trẻ em trên địa bàn tỉnh Kon Turn giai đoạn 2006-2008" nhàm mục tiêu: (i) Đánh giá việc triển khai thực hiện và kết quả đạt được của Dự án giai đoạn 2006- 2008 (ii) Mô tả kiến thức và thực hành của bà mẹ có con dưới 5 tuổi về phòng chổng suy dinh dường trẻ em năm 2008. Nghiên cứu được tiến hành trên phạm vi tỉnh Kon Turn trong thời gian từ tháng 2 đến tháng 11 năm 2008. Thiết kế đánh giá là một nghiên cứu mô tả cắt ngang có phân tích, kết hợp nghiên cứu định tính, định lượng và thu thập số liệu thứ cấp. Chúng tôi đã thực hiện điều tra bang bộ câu hòi tự điền 43 cán bộ chuyên trách trong ngành Y tế; phỏng vấn sâu 12 người là lãnh đạo UBND các cấp và lãnh đạo một số đơn vị trong ngành Y tế; tổ chức 7 cuộc thảo luận nhóm với lãnh đạo và cán bộ các ban ngành, đoàn thể có liên quan và nhân viên y tế thôn bản; thu thập và phân tích số liệu thử cấp; phỏng van trực tiếp 900 bà mẹ có con dưới 5 tuổi về kiến thức và thực hành phòng chống suy dinh dưỡng trẻ em tại 30 cụm điều tra.

Ket quả đánh giá cho thấy việc triển khai thực hiện Dự án phòng chổng suy dinh dưỡng trẻ em trên địa bàn tỉnh Kon Turn giai đoạn 2006-2008 nhìn chung đã có sự quan tâm lãnh đạo của các cấp uỷ đảng, sự chỉ đạo và đầu tư thêm kinh phí X địa phương của Uỷ ban nhân dân tỉnh; mạng lưới tổ chức thực hiện Dự án đã được xây dựng, củng cố từ tỉnh đến xã; việc phân cấp quản lý và thực hiện Dự án giữa các tuyến được thực hiện theo đúng quy định và ngày càng có hiệu quả; các hoạt động được thực hiện theo đúng hưởng dẫn của Ban điều hành Dự án Trung ương và đã thu được những kết quả đáng ghi nhận thể hiện qua các chỉ số của Dự án năm sau cao hơn năm trước, đặc biệt là mức giảm tỷ lệ trẻ em dưới 5 tuổi suy dinh dưỡng các thể hàng năm đều cao hơn khu vực Tây Nguyên và toàn quổc; tỷ lệ bà mẹ có con dưới 5 tuổi được diều tra có kiến thức đúng và thực hành đúng về phòng chống suy dinh dưỡng trẻ em đạt khá cao so với khu vực Tây Nguyên và toàn quốc. Tuy nhiên, việc triển khai thực hiện Dự án cũng còn một số tồn tại cần được khắc phục và một số khó khãn, bất cập cần được tháo gỡ để cho Dự án được triền khai thuận lợi và đạt được hiệu quả cao hơn. Tình trạng trẻ em dưới 5 tuổi suy dinh dưỡng các the của tỉnh Kon Turn vẫn còn rất cao, tỷ lệ SDD thể nhẹ cân cao thứ 2 và SDD thể thấp còi cao nhất trong toàn quốc, vì vậy rất cần sự quan tâm và ưu tiên đầu tư của Trung ương cũng như địa phương để làm giảm nhanh tỷ lệ trẻ em dưới 5 tuổi suy dinh dưỡng bằng với mức chung của toàn quốc. 1 ĐẶT • VẤN ĐÈ Chương trình Phòng chống suy dinh dưỡng trẻ em được triển khai từ năm 1994 ở phạm vi thí điểm tại 1951 xã thuộc 288 huyện ở 53 tỉnh/thành phốa.

Chương trình do Uỳ ban Bảo vệ và Chăm sóc trẻ em Việt Nam (hiện nay cơ quan này đã giải thể) thực hiện. Phạm vi triển khai của chương trình dần dần được mở rộng và đến năm 1998 - sau khi chuyển sang Bộ Y tế - Chương trình đã được phát triển với các hoạt động bao phủ tới 100% các xã, phường trong cả nước với các mức độ ưu tiên khác nhau [53]. Ngày 22/02/2001, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 21/2001/QĐ- TTg về việc phê duyệt Chiến lược quốc gia về dinh dưỡng giai đoạn 2001-2010.