Đặt vấn đề Ngày nay, vấn đề môi trường đang trở nên ngày càng trầm trọng, đe dọa trực tiếp đến sự tồn tại, phát triển của loài người đang được các quốc gia và cộng đồng trên thế giới quan tâm. Bởi lẽ ô nhiễm môi trường, sự suy thoái và những sự cố môi trường có ảnh hưởng trực tiếp không chỉ trước mắt mà còn ảnh hưởng về lâu dài cho các thế hệ mai sau. Toàn thế giới đều đã nhận thức được rằng: phải bảo vệ môi trường, làm cho môi trường phát triển và ngày thêm bền vững. Xã hội phát triển nhằm đáp ứng những nhu cầu và lợi ích của con người, song cũng dẫn tới những vấn đề nan giải như gây ra sự ô nhiễm môi trường ngày càng tăng cao.
Lượng rác thải thải ra từ sinh hoạt cũng như các hoạt động sản xuất của con người ngày càng nhiều, và mức độ gây ô nhiễm môi trường ngày càng nghiêm trọng ở nhiều vùng khác nhau. Tình trạng ô nhiễm môi trường ở Việt Nam đang ngày càng trở nên nghiêm trọng, đe doạ sức khoẻ con người và ảnh hưởng đến mọi khía cạnh trong cuộc sống của người dân. Hiện tại chất thải bệnh viện đang trở thành vấn đề môi trường và xã hội cấp bách ở nước ta. Phó cục quản lý môi trường Trần Đắc Phu cho biết cả nước có 16.640 cơ sở y tế các lọai.
Với tổng lượng chất thải là 450 tấn/ngày trong đó có khoảng 47 tấn chất thải nguy hại. Theo ước tính của các chuyên gia môi trường y tế (Bộ Y tế ) đến năm 2015 lượng chất thải rắn phát sinh từ các Cơ sở y tế có giường bệnh là 125m3/ngày đêm. Nhiều bệnh viện trở thành nguồn gây ô nhiễm cho khu dân cư xung quanh, gây dư luận cho cộng đồng. Các chất thải y tế có chứa đựng các yếu tố truyền nhiễm là chất độc hại có trong rác y tế, các loại hoá chất và dược phẩm nguy hiểm, các chất thải phóng xạ, các vật sắc nhọn, v.
Những người tiếp xúc với chất thải y tế nguy hại đều có nguy cơ nhiễm bệnh tiềm tàng, bao gồm những người làm việc trong các cơ Sở Y Tế, những người bên ngoài làm việc thu gom chất thải y tế và những người trong cộng đồng bị phơi nhiễm với chất thải do sự sai sót trong khâu quản lý chất thải. Các chất thải y tế này có chứa n 2 các chất hữu cơ nhiễm mầm bệnh ô gây nhiễm, bệnh tật nghiêm trọng cho môi trường xung quanh bệnh viện ảnh hưởng xấu đến sức khoẻ người dân. Bệnh viện huyện Hưng Hà được hình thành và phát triển đi lên mạnh mẽ Đáp ứng nhu cầu khám chữa bệnh của người dân và các huyện lân cận. Với đội ngũ Y bác sĩ lành nghề và trang thiết bị tốt đã và đang vươn lên khẳng định vai trò quan trọng trong quá trình xây dựng và phát triển của đất nước.
Nhờ những nỗ lực phấn đấu không ngừng đó mà bệnh viện đã được nhiều thành quả đáng kể trong công tác khám chữa bệnh , phòng bệnh và chăm lo sức khỏe cho người dân. Bên cạnh những thành quả đạt được thì hiện nay vấn đề nhức nhối tại bệnh viện là tình trạng chất thải rắn Y tế thải ra với khối lượng khá lớn mà hệ thống quản lý chất thải rắn Y tế thì còn thiếu sót. Xuất phát từ những mối nguy hại trực tiếp hoặc tiềm ẩn của chất thải y tế gây ra đối với môi trường và con người, cần có những biện pháp hữu hiệu để nâng cao nhận thức của cộng đồng nói chung và nhân viên y tế nói riêng về những nguy cơ đó, nâng cao năng lực tổ chức, trách nhiệm và từng bước hoàn thiện hệ thống quản lý chất thải cũng như nâng cao chất lượng cảnh quan vệ sinh cho bệnh viện.Hiện nay, công tác thu gom và quản lý chất thải Rắn Y tế tại bệnh viện tương đối tốt, tuy nhiên vẫn còn những hạn chế nhất định. Chính vì vậy tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: “Đánh giá công tác thu gom và quản lý chất thải rắn y tế tại bệnh viện Đa khoa huyện Hưng Hà, tỉnh Thái Bình”.
Từ đó đề xuất các biện pháp nâng cao hiệu quả trong quản lý, xử lý, tái chế chất thải rắn y tế, hướng tới nền kinh tế bền vững về mặt môi trường 1. Mục đích, mục tiêu và yêu cầu 1. Mục tiêu - Đánh giá công tác thu gom và quản lý chất thải rắn Y tế và đưa ra một số giải pháp nâng cao hiệu quả trong công tác thu gom và quản lý chất thải rắn Y tế tại bệnh viện Đa khoa huyện Hưng Hà, tỉnh Thái Bình. Mục đích - Đánh giá công tác thu gom và quản lý chất thải rắn bệnh viện Đa khoa huyện Hưng Hà, tỉnh Thái Bình n 3 - Xác định các biện pháp thu gom và quản lý hiệu quả chất thải rắn bệnh viện Đa khoa huyện Hưng Hà, tỉnh Thái Bình - Đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả công tác thu gom và quản lý chất thải rắn bệnh viện Đa khoa huyện Hưng Hà, tỉnh Thái Bình.
Yêu cầu - Số liệu thu thập phải khách quan, trung thực, chính xác; - Phản ánh đầy đủ, đúng đắn công tác thu gom và quản lý chất thải rắn y tế tại bệnh viện Đa khoa huyện Hưng Hà; - Các mẫu nghiên cứu phải đại diện cho khu vực lấy mẫu trên địa bàn nghiên cứu; - Đề xuất những giải pháp kiến nghị phải có tính khả thi, thực tế, phù hợp với điều kiện thực tế của cơ sở; - Nâng cao kiến thức thực tế của bản thân phục vụ cho công tác sau khi ra trường. Ý nghĩa của đề tài 1. Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học - Áp dụng kiến thức đã học của nhà trường vào thực tế. - Nâng cao kiến thức thực tế.
- Tích luỹ kinh nghiệm cho công việc sau khi ra trường. - Bổ sung tư liệu cho học tập. Ý nghĩa thực tiễn Đánh giá được công tác thu gom và quản lý chất thải rắn y tế còn có những mặt hạn chế. Từ đó đưa ra các giải pháp cũng như những kiến nghị phù hợp với điều kiện thực tế của cơ sở nhằm cải thiện những thiếu sót còn mắc phải trong công tác thu gom và quản lý chất thải rắn y tế tại bệnh viện Đa khoa huyện Hưng Hà n 4 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2.
Cơ sở khoa học của đề tài 2.1 Các định nghĩa liên quan - Chất thải y tế : Theo WHO, chất thải y tế là bất kì chất thải nào phát sinh trong việc chuẩn đoán, điều trị hoặc tiêm chủng cho người, cho động vật trong bệnh viện, phòng nghiên cứu hoặc trong thử nghiệm sinh học. - Chất thải y tế bao gồm các mầm mống gây bệnh truyền nhiễm là chất thải nguy hại. Khoảng 20% tổng lượng chất thải y tế là chất thải nguy hại. - Chất thải rắn y tế: Là chất thải rắn phát sinh từ các hoạt động y tế như khám chữa bệnh bào chế, sản xuất, đào tạo nghiên cứu, thú y… - Chất thải rắn y tế thông thường : Là chất thải rắn y tế không chứa các chất và hợp chất có một trong các đặc tính nguy hại trực tiếp hoặc tương tác với các hợp chất khác gây nguy hại tới môi trường và sức khỏe con người - Chất thải rắn Y tế nguy hại: Là chất thải rắn y tế có chứa các chất và hợp chất có một trong các đặc tính nguy hại trực tiếp hoặc tương tác với các chất khác gây nguy hại tới môi trường và sức khởe con người.
-Thu gom : Là việc tách, phân loại, tập hợp, đóng gói và lưu giữ tạm thời chất thải tại địa điểm tập trung chất thải của cơ sở y tế - Vận chuyển: là quá trình chuyên chở chất thải từ nơi xử lý ban đầu, lưu giữ, tiêu hủy. - Xử lý ban đầu: Là quá trình khử khuẩn hoặc tiệt trùng các chất thải có nguy cơ lây nhiễm cao ngay gần nơi chất thải phát sinh trước khi vận chuyển tới nơi lưu giữ hoặc tiêu hủy - Tiêu hủy: Là quá trình sử dụng công nghệ nhằm cô lập ( bao gồm cả chon lấp) chất thải nguy hại, làm mất khả năng gây nguy hại đối với môi trường và sức khỏe con người 2. Nguồn gốc phát sinh Hầu hết, các CTRYT là các chất thải sinh học độc hại và mang tính đặc thù, nếu không được phân loại cẩn thận trước khi xả chung với các loại chất thải sinh hoạt sẽ gây ra những nguy hại đáng kể. n 5 Theo Quy chế quản lý chất thải y tế (Bộ Y tế) thì chất thải y tế là vật chất ở thể rắn, lỏng và khí được thải ra từ các cơ sở y tế bao gồm chất thải y tế nguy hại và chất thải thông thường.
Chất thải y tế nguy hại: Chất thải y tế chứa yếu tố nguy hại cho sức khỏe con người và môi trường như dễ lây nhiễm, gây ngộ độc, phóng xạ, dễ cháy, dễ nổ, dễ ăn mòn hoặc có đặc tính nguy hại khác nếu những chất thải này không được tiêu hủy hoàn toàn. Rác thải tại bệnh viện được phát sinh từ các hoạt động khám chữa bệnh, sinh hoạt hàng ngày của bệnh nhân, người thân phục vụ, cán bộ y tế. Nhìn chung, rác thải bệnh viện thường phát sinh từ những hoạt động chủ yếu sau: * Các chất thải phát sinh từ các hoạt động chuyên môn, từ các quá trình khám chữa bệnh: - Các chất nhiễm khuẩn bao gồm: những vật liệu thấm máu, thấm dịch và các chất bài tiết của người bệnh, như băng, gạc, bông, găng tay, tạp dề, áo choàng, bột bó, đồ vải, các túi hậu môn nhân tạo, dây truyền máu, các ống thông, dây và túi dung dịch dẫn lưu. - Tất cả các vật sắc nhọn bao gồm bơm tiêm, kim tiêm, lưỡi dao cán mổ, cưa, các mảnh thủy tinh vỡ và mọi vật liệu có thể gây ra vết cắt hoặc chọc thủng, cho dù chúng có thể bị nhiễm khuẩn hay không.
- Các chất thải có nguy cơ lây nhiễm cao, phát sinh từ các phòng thí nghiệm, bao gồm: Găng tay, lam kính, ống nghiệm, bệnh phẩm sau khi sinh, xét nghiệm, nuôi cấy, túi PE đựng máu. - Chất thải dược phẩm, bao gồm: Dược phẩm quá hạn, dược phẩm bị nhiễm khuẩn, dược phẩm bị đổ, dược phẩm không còn nhu cầu sử dụng, thuốc gây độc tế bào.