Luận Văn Thạc Sĩ: Đánh Giá Hiệu Quả Quản Lý Tài Chính Đất Đai Ở Huyện Triệu Phong, Quảng Trị

Luận văn thạc sĩ kinh tế nghiên cứu đánh giá công tác quản lý tài chính đất đai trên địa bàn huyện triệu phong tỉnh quảng trị, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất

• Tác giả: Lê Diệp Ánh
• Người hướng dẫn: PGS. Trần Thanh Đức
• Trường học: Đại học Huế
• Chuyên ngành: Quản lý đất đai
• Đề tài: Đánh Giá Công Tác Quản Lý Tài Chính Đất Đai Tại Huyện Triệu Phong, Tỉnh Quảng Trị
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Huế

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• TÓM TẮT
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1. CƠ SỞ LÝ LUẬN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1.1. MỘT SỐ KHÁI NIỆM LIÊN QUAN ĐẾN TÀI CHÍNH VỀ ĐẤT ĐAI
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
• 2.2. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
• 2.3. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.3.1. Phương pháp thu thập số liệu sơ cấp, thứ cấp
• 2.3.2. Phương pháp tổng hợp, thống kê xử lý số liệu
• 2.3.3. Phương pháp đánh giá
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. KHÁI QUÁT ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN, KINH TẾ - XÃ HỘI CỦA HUYỆN TRIỆU PHONG
• 3.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 3.1.2. Điều kiện kinh tế - xã hội
• 3.1.3. Thực trạng phát triển cơ sở hạ tầng
• 3.1.4. Đánh giá chung về điều kiện tự nhiên - kinh tế xã hội huyện Triệu Phong
• 3.2. HIỆN TRẠNG SỬ DỤNG ĐẤT VÀ BIẾN ĐỘNG SỬ DỤNG ĐẤT TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN TRIỆU PHONG
• 3.2.1. Hiện trạng sử dụng đất huyện Triệu Phong
• 3.2.2. Biến động sử dụng đất trên địa bàn huyện giai đoạn 2014-2018
• 3.3. THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ TÀI CHÍNH ĐẤT ĐAI TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN TRIỆU PHONG, TỈNH QUẢNG TRỊ GIAI ĐOẠN 2014-2018
• 3.3.1. Thực trạng công tác quản lý giá đất, định giá đất
• 3.3.2. Công tác quản lý nguồn thu từ đất đai
• 3.3.3. Kết quả thực hiện công tác quản lý tài chính từ đất đai trên địa bàn huyện Triệu Phong giai đoạn 2014-2018
• 3.3.3.1. Đánh giá công tác thu tiền thuê đất
• 3.3.3.2. Đánh giá công tác thu thuế sử dụng đất
• 3.3.3.3. Kết quả thu thuế thu nhập cá nhân từ chuyển quyền sử dụng đất
• 3.3.3.4. Đánh giá công tác thu phí và lệ phí trong quản lý, sử dụng đất đai
• 3.3.3.5. Đánh giá công tác quản lý tài chính từ đất đai trên địa bàn huyện Triệu Phong
• 3.3.3.6. Đánh giá thực trạng công tác quản lý tài chính từ đất đai trên địa bàn huyện từ ý kiến của người thực hiện nghĩa vụ tài chính từ đất đai
• 3.3.3.7. Điểm mạnh và yếu trong quản lý tài chính đất đai của chính quyền cấp huyện
• 3.4. ĐỀ XUẤT CÁC GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC TÀI CHÍNH VỀ ĐẤT ĐAI TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN TRIỆU PHONG, TỈNH QUẢNG TRỊ
• 3.4.1. Giải pháp về chính sách, pháp luật
• 3.4.2. GIẢI PHÁP VỀ CÔNG NGHỆ, KỸ THUẬT
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Quản lý tài chính đất đai

Quản lý tài chính đất đai là một nội dung quan trọng trong công tác quản lý nhà nước về đất đai. Nó bao gồm việc quản lý các nguồn tài chính liên quan trực tiếp đến đất đai, từ thuế đất đến các khoản thu từ giao dịch đất đai. Luật Đất đai 2003 đã chính thức đưa các quy định về tài chính đất đai vào hệ thống pháp luật, biến nó thành một phần không thể thiếu trong quản lý đất đai. Quản lý tài chính đất đai không chỉ giúp phát triển thị trường bất động sản một cách lành mạnh mà còn đảm bảo công bằng trong việc sử dụng và phân phối tài nguyên đất đai.

1.1. Khái niệm tài chính đất đai

Tài chính đất đai là phạm trù kinh tế phản ánh các quan hệ phân phối của cải xã hội dưới hình thức giá trị. Nó bao gồm các khoản thu từ đất đai như tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, thuế sử dụng đất, và các khoản phí liên quan. Các khoản thu này là một phần quan trọng của ngân sách nhà nước, đóng góp vào sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

1.2. Cơ sở pháp lý

Cơ sở pháp lý của quản lý tài chính đất đai được quy định trong Luật Đất đai 2013, cụ thể tại Điều 107. Các khoản thu tài chính từ đất đai bao gồm tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, thuế sử dụng đất, và các khoản phí khác. Những quy định này giúp Nhà nước quản lý và điều tiết việc sử dụng đất đai một cách hiệu quả.

II. Thực trạng quản lý tài chính đất đai tại huyện Triệu Phong

Huyện Triệu Phong, tỉnh Quảng Trị, đã thực hiện nghiêm túc các chính sách quản lý tài chính đất đai. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều hạn chế trong việc quy hoạch và sử dụng đất đai. Nguồn thu từ đất đai đóng góp đáng kể vào ngân sách địa phương, nhưng việc quản lý và thu các khoản tài chính vẫn còn nhiều bất cập. Các thủ tục hành chính rườm rà, mức độ công khai thông tin còn thấp, và năng lực cán bộ chưa đáp ứng được yêu cầu.

2.1. Nguồn thu từ đất đai

Nguồn thu từ đất đai tại huyện Triệu Phong chủ yếu đến từ tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, và các khoản thuế liên quan. Năm 2018, tổng thu từ đất đai đạt 21.961 triệu đồng, chiếm 45,43% tổng thu ngân sách. Tuy nhiên, việc quản lý và thu các khoản này còn nhiều hạn chế, đặc biệt là trong việc quy hoạch đất đai và tạo quỹ đất kinh doanh.

2.2. Hạn chế trong quản lý

Công tác quản lý tài chính đất đai tại huyện Triệu Phong còn nhiều hạn chế. Các thủ tục hành chính phức tạp, mức độ công khai thông tin thấp, và năng lực cán bộ chưa đáp ứng được yêu cầu. Điều này khiến người dân gặp khó khăn trong việc thực hiện nghĩa vụ tài chính, ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý đất đai.

III. Giải pháp hoàn thiện quản lý tài chính đất đai

Để nâng cao hiệu quả quản lý tài chính đất đai, huyện Triệu Phong cần thực hiện đồng bộ các giải pháp về chính sách, pháp luật, và tổ chức bộ máy quản lý. Cần đẩy mạnh công tác quy hoạch đất đai, tạo quỹ đất kinh doanh, và cải thiện năng lực cán bộ. Đồng thời, cần tăng cường công khai, minh bạch trong việc thu và quản lý các khoản tài chính từ đất đai.

3.1. Cải thiện chính sách

Cần hoàn thiện các chính sách quản lý tài chính đất đai để phù hợp với tình hình thực tế. Đặc biệt, cần điều chỉnh giá đất theo giá thị trường và đơn giản hóa các thủ tục hành chính. Điều này sẽ giúp tăng hiệu quả quản lý và thu hút đầu tư vào đất đai.

3.2. Nâng cao năng lực cán bộ

Nâng cao năng lực của cán bộ quản lý đất đai là yếu tố quan trọng để cải thiện hiệu quả quản lý tài chính đất đai. Cần tổ chức các khóa đào tạo, bồi dưỡng kiến thức và kỹ năng cho cán bộ, đảm bảo họ có đủ năng lực để thực hiện công tác quản lý một cách chuyên nghiệp.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Quản lý tài chính đất đai là một nội dung quan trọng trong công tác quản lý nhà nước về đất đai, đóng vai trò thiết yếu trong việc huy động nguồn lực tài chính từ đất đai cho ngân sách nhà nước. Tại huyện Triệu Phong, tỉnh Quảng Trị, với tổng diện tích tự nhiên 353,361 km² và dân số khoảng 102.136 người năm 2018, công tác quản lý tài chính đất đai có ý nghĩa đặc biệt trong phát triển kinh tế - xã hội địa phương. Giai đoạn 2014-2018, tổng thu ngân sách từ đất đai trên địa bàn đạt khoảng 21.961 triệu đồng năm 2018, chiếm 45,43% tổng thu ngân sách huyện, cho thấy nguồn thu từ đất là một phần quan trọng trong ngân sách địa phương.

Tuy nhiên, công tác quản lý tài chính đất đai tại Triệu Phong còn tồn tại nhiều hạn chế như thủ tục hành chính phức tạp, mức thu tài chính cao so với thu nhập người dân, năng lực cán bộ chưa chuyên nghiệp, và chưa khai thác hiệu quả quỹ đất kinh doanh, dịch vụ. Mục tiêu nghiên cứu là đánh giá thực trạng công tác quản lý tài chính đất đai trên địa bàn huyện Triệu Phong, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác này, góp phần tăng nguồn thu ngân sách và phát triển kinh tế - xã hội bền vững. Nghiên cứu được thực hiện trong phạm vi huyện Triệu Phong, giai đoạn 2014-2018, với ý nghĩa khoa học và thực tiễn trong việc nâng cao hiệu quả quản lý tài chính đất đai tại địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình quản lý tài chính đất đai trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, bao gồm:

• Lý thuyết quản lý tài chính đất đai: Quản lý tài chính đất đai không chỉ là quản lý thuế đất mà còn bao gồm các khoản thu như tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, thuế thu nhập cá nhân từ chuyển quyền sử dụng đất, phí và lệ phí liên quan đến đất đai. Đây là công cụ điều tiết quan trọng nhằm sử dụng đất hiệu quả và huy động nguồn lực tài chính cho ngân sách nhà nước.

• Mô hình thị trường đất đai: Phân biệt thị trường sơ cấp (giao đất, cho thuê đất của Nhà nước) và thị trường thứ cấp (chuyển nhượng, cho thuê lại, thế chấp quyền sử dụng đất). Mô hình này giúp phân tích các cơ chế tài chính và chính sách quản lý đất đai phù hợp với từng giai đoạn phát triển.

• Khái niệm chính: Tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, thuế sử dụng đất nông nghiệp và phi nông nghiệp, thuế thu nhập cá nhân từ chuyển quyền sử dụng đất, phí và lệ phí trong quản lý đất đai. Các khái niệm này được quy định rõ trong Luật Đất đai 2013 và các văn bản pháp luật liên quan.

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Sử dụng số liệu thứ cấp từ các cơ quan quản lý như Chi cục Thuế, Phòng Tài nguyên và Môi trường, Văn phòng Đăng ký đất đai huyện Triệu Phong, cùng các văn bản pháp luật, báo cáo kinh tế - xã hội địa phương. Số liệu sơ cấp được thu thập qua khảo sát, phỏng vấn 100 hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất và 17 cán bộ quản lý đất đai tại huyện.

• Phương pháp phân tích: Tổng hợp, thống kê số liệu trên phần mềm Excel, sử dụng biểu đồ, bảng biểu để minh họa kết quả. Phân tích định tính qua phỏng vấn nhằm đánh giá các khó khăn, thuận lợi trong công tác quản lý tài chính đất đai.

• Timeline nghiên cứu: Nghiên cứu được tiến hành từ tháng 8/2018 đến tháng 2/2019, tập trung phân tích giai đoạn 2014-2018 nhằm đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp phù hợp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Nguồn thu ngân sách từ đất đai chiếm tỷ trọng lớn: Năm 2018, tổng thu ngân sách từ đất đai đạt 21.961 triệu đồng, chiếm 45,43% tổng thu ngân sách huyện; năm 2014 là 23.803 triệu đồng, chiếm 49,14%. Điều này khẳng định đất đai là nguồn thu quan trọng cho ngân sách địa phương.

2. Thủ tục hành chính còn phức tạp và chưa công khai đầy đủ: Qua khảo sát, nhiều người dân phản ánh thủ tục thu tài chính về đất đai còn rườm rà, thông tin về nghĩa vụ tài chính chưa được công khai minh bạch, gây khó khăn trong việc thực hiện nghĩa vụ tài chính.

3. Mức thu tài chính cao so với thu nhập người dân: Các khoản thu tài chính về đất đai được đánh giá là còn cao so với mức thu nhập trung bình của người dân, làm giảm động lực tự nguyện thực hiện nghĩa vụ tài chính.

4. Năng lực cán bộ quản lý còn hạn chế: Đội ngũ cán bộ thực hiện công tác quản lý tài chính đất đai chưa thực sự chuyên nghiệp, thiếu kỹ năng và kiến thức chuyên môn sâu, ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của các hạn chế trên xuất phát từ việc chính sách tài chính đất đai chưa đồng bộ, chưa phù hợp với thực tế địa phương, đặc biệt là trong công tác quy hoạch quỹ đất kinh doanh, dịch vụ và chưa đẩy mạnh cơ chế sử dụng quỹ đất tạo vốn đầu tư hạ tầng theo hình thức đấu giá quyền sử dụng đất. So với các nghiên cứu tại các địa phương khác, như thành phố Phan Thiết hay Lạng Sơn, tình trạng thủ tục hành chính phức tạp và mức thu cao cũng là những vấn đề phổ biến, cho thấy cần có sự cải cách toàn diện về chính sách và tổ chức thực hiện.

Dữ liệu có thể được trình bày qua các biểu đồ thể hiện tỷ trọng nguồn thu từ các khoản tài chính đất đai theo năm, bảng tổng hợp ý kiến người dân về thủ tục hành chính và mức thu, cũng như biểu đồ đánh giá năng lực cán bộ quản lý. Những kết quả này góp phần làm rõ thực trạng và làm cơ sở cho các đề xuất giải pháp phù hợp.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Đơn giản hóa thủ tục hành chính: Rà soát, cắt giảm các bước không cần thiết trong quy trình thu nghĩa vụ tài chính về đất đai, tăng cường công khai minh bạch thông tin về các khoản thu và quy trình thực hiện. Chủ thể thực hiện: UBND huyện phối hợp với các phòng ban liên quan, thời gian: trong vòng 12 tháng tới.

2. Điều chỉnh mức thu phù hợp với thu nhập người dân: Xây dựng chính sách miễn, giảm thuế, phí cho các nhóm đối tượng có thu nhập thấp, đồng thời áp dụng cơ chế thu theo nhiều đợt để giảm áp lực tài chính. Chủ thể thực hiện: Sở Tài chính tỉnh Quảng Trị, thời gian: 18 tháng.

3. Nâng cao năng lực cán bộ quản lý: Tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu về quản lý tài chính đất đai, kỹ năng nghiệp vụ và ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý. Chủ thể thực hiện: UBND huyện phối hợp với các cơ sở đào tạo, thời gian: liên tục trong 2 năm.

4. Tăng cường quy hoạch và khai thác quỹ đất kinh doanh, dịch vụ: Đẩy mạnh công tác quy hoạch quỹ đất, áp dụng hình thức đấu giá quyền sử dụng đất để tạo nguồn vốn đầu tư hạ tầng, phát huy lợi thế du lịch, dịch vụ của huyện. Chủ thể thực hiện: Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện, thời gian: 24 tháng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý nhà nước về đất đai: Giúp hiểu rõ thực trạng và các giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý tài chính đất đai, phục vụ công tác hoạch định chính sách.

2. Nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành quản lý đất đai, tài nguyên môi trường: Cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý tài chính đất đai tại địa phương, làm tài liệu tham khảo học thuật.

3. Các tổ chức, doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực bất động sản, đầu tư hạ tầng: Hiểu rõ cơ chế tài chính đất đai, thủ tục hành chính và các chính sách liên quan để chủ động trong hoạt động đầu tư.

4. Người sử dụng đất và cộng đồng dân cư địa phương: Nắm bắt quyền lợi, nghĩa vụ tài chính và các quy định pháp luật liên quan, từ đó thực hiện nghĩa vụ tài chính đúng quy định, góp phần phát triển kinh tế địa phương.

Câu hỏi thường gặp

1. Công tác quản lý tài chính đất đai tại Triệu Phong hiện nay có những khó khăn gì?
   Khó khăn chính gồm thủ tục hành chính phức tạp, mức thu tài chính cao so với thu nhập người dân, năng lực cán bộ chưa chuyên nghiệp và chưa khai thác hiệu quả quỹ đất kinh doanh, dịch vụ.

2. Nguồn thu ngân sách từ đất đai chiếm tỷ trọng bao nhiêu trong tổng thu ngân sách huyện?
   Năm 2018, nguồn thu từ đất đai chiếm khoảng 45,43% tổng thu ngân sách huyện Triệu Phong, cho thấy vai trò quan trọng của tài chính đất đai trong ngân sách địa phương.

3. Các khoản thu tài chính từ đất đai bao gồm những gì?
   Bao gồm tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, thuế sử dụng đất nông nghiệp và phi nông nghiệp, thuế thu nhập cá nhân từ chuyển quyền sử dụng đất, phí và lệ phí trong quản lý, sử dụng đất đai.

4. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả công tác quản lý tài chính đất đai?
   Cần đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều chỉnh mức thu phù hợp, nâng cao năng lực cán bộ, đồng thời tăng cường quy hoạch và khai thác quỹ đất kinh doanh, dịch vụ.

5. Ai là đối tượng chịu ảnh hưởng trực tiếp từ chính sách tài chính đất đai?
   Người sử dụng đất, các tổ chức, doanh nghiệp đầu tư trên đất, cán bộ quản lý nhà nước và cộng đồng dân cư địa phương đều chịu ảnh hưởng trực tiếp từ chính sách tài chính đất đai.

Kết luận

• Quản lý tài chính đất đai tại huyện Triệu Phong đóng vai trò quan trọng trong huy động nguồn lực tài chính cho ngân sách địa phương, với tỷ trọng thu từ đất đai chiếm gần 45% tổng thu ngân sách.
• Thực trạng công tác quản lý còn nhiều hạn chế như thủ tục hành chính phức tạp, mức thu cao so với thu nhập người dân, năng lực cán bộ chưa đáp ứng yêu cầu.
• Nghiên cứu đã đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm đơn giản hóa thủ tục, điều chỉnh mức thu, nâng cao năng lực cán bộ và khai thác hiệu quả quỹ đất kinh doanh, dịch vụ.
• Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa khoa học và thực tiễn, góp phần hoàn thiện chính sách và nâng cao hiệu quả quản lý tài chính đất đai tại địa phương.
• Các bước tiếp theo cần triển khai đồng bộ các giải pháp đề xuất trong vòng 1-2 năm tới, đồng thời tiếp tục nghiên cứu mở rộng phạm vi và đối tượng nghiên cứu để nâng cao hiệu quả quản lý tài chính đất đai trên toàn tỉnh.

Hành động ngay hôm nay để nâng cao hiệu quả quản lý tài chính đất đai, góp phần phát triển kinh tế - xã hội bền vững tại huyện Triệu Phong!

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1. MỘT SỐ KHÁI NIỆM LIÊN QUAN ĐẾN TÀI CHÍNH VỀ ĐẤT ĐAI Quản lý tài chính từ đất đai là nội dung quan trọng trong công tác quản lý nhà nước về đất đai vì nó là quản lý các nguồn tài chính trực tiếp liên quan đến đất đai nhưng lúc đầu chỉ đơn thuần là quản lý thuế đất.

Khi Luật Đất đai 1993 quy định quyền SDĐ có giá trị, mọi hoạt động giao dịch về đất đai như: giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích SDĐ, bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất, thu thuế khi chuyển quyền SDĐ. đều dựa trên cơ sở giá trị của quyền SDĐ thì quản lý tài chính đất không chỉ đơn thuần là quản lý thuế đất mà là quản lý tất cả những gì thuộc lĩnh vực tài chính liên quan trực tiếp đến đất đai. Như vậy, nội dung này đã được đề cập đến từ lâu nhưng chưa nằm trong các văn bản quy phạm pháp luật về đất đai mà nằm trong các văn bản quy phạm pháp luật về tài chính. Đến khi ban hành Luật Đất đai 2003, Nhà nước đưa vào hệ thống pháp luật đất đai những quy phạm pháp luật quy định về tài chính liên quan trực tiếp đến đất đai để quản lý.

Vì vậy, quản lý tài chính về đất đai trở thành một trong các nội dung của công tác quản lý nhà nước về đất đai. Quản lý tài chính về đất đai bao gồm quản lý giá đất và quản lý các nguồn thu ngân sách từ đất đai BĐS nói chung nhằm phát triển thị trường này một cách lành mạnh, hiệu quả và bền vững, góp phần ngăn chặn nạn đầu cơ đất đai, đảm bảo công bằng về tài chính trong SDĐ và phân phối nguồn tài nguyên đất đai trong xã hội. Nhà nước đã ban hành và hoàn thiện chính sách đất đai qua các thời kỳ để phù hợp với tình hình thực tế của Việt Nam. Quản lý tài chính từ đất đai thực chất là việc Nhà nước sử dụng công cụ tài chính để quản lý, điều tiết tình hình sử dụng đất đai nhằm góp phần đạt được mục tiêu của quản lý Nhà nước về đất đai [13].

- Tài chính: Tài chính là phạm trù kinh tế, phản ánh các quan hệ phân phối của cải xã hội dưới hình thức giá trị, phát sinh trong quá trình hình thành, tạo lập, phân phối các quỹ tiền tệ của các chủ thể trong nền kinh tế nhằm đạt mục tiêu của các chủ thể ở mỗi điều kiện nhất định[24]. - Thu tài chính từ đất đai là bộ phận của thu NSNN.Điều 107 Luật Đất đai 2013 quy định: “Các khoản thu tài chính từ đất đai bao gồm: Tiền sử dụng đất khi được Nhà nước giao đất có thu tiền sử dụng đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất, công nhận quyền sử dụng đất mà phải nộp tiền sử dụng đất; Tiền thuê đất khi được Nhà nước cho thuê; Thuế sử dụng đất; Thuế thu nhập từ chuyển quyền sử dụng đất; Tiền thu từ việc xử phạt vi phạm pháp luật về đất đai; Tiền bồi thường cho Nhà nước khi gây thiệt PDF Watermark Remover DEMO : Purchase from www.com to remove the waterma 5 hại trong quản lý và sử dụng đất đai; Phí và lệ phí trong quản lý, sử dụng đất đai. Chính phủ quy định chi tiết việc thu tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, tiền xử phạt vi phạm pháp luật về đất đai, tiền bồi thường cho Nhà nước khi gây thiệt hại trong quản lý và sử dụng đất đai” [24]. - Tiền sử dụng đất (TSDĐ): Khoản 21, Điều 3 Luật Đất đai 2013 quy định: “Tiền sử dụng đất là số tiền mà người sử dụng đất phải trả cho Nhà nước khi được Nhà nước giao đất có thu tiền sử dụng đất, cho phépchuyển mục đích sử dụng đất, công nhận quyền sử dụng đất” [24].

- Tiền thuê đất (TTĐ): Khoản 8, Điều 3, Luật Đất đai 2013 quy định: “Nhà nước cho thuê quyền sử dụng đất (sau đây gọi là Nhà nước cho thuê đất) là việc Nhà nước quyết định trao quyền định trao quyền sử dụng đất cho đối tượng có nhu cầu sử dụng đất thông qua hợp đồng cho thuê quyền sử dụng đất”. Tiền thuê đất là nghĩa vụ tài chính mà đối tượng thuê đất, thuê mặt nước phải trả cho Nhà nước (trừ các trường hợp được miễn nộp tiền thuê đất) để được quyền sử dụng đất trong thời hạn cho thuê [24]. - Thuế sử dụng đất: là một khoản nộp (bằng tiền hay hiện vật) mà tổ chức, cá nhân sử dụng đất bắt buộc phải nộp cho nhà nước theo quy định pháp luật. Thuế sử dụng đất bao gồm thuế sử dụng đất nông nghiệp và thuế sử dụng đất phi nông nghiệp.

+ Thuế sử dụng đất nông nghiệp: Điều 1 Luật thuế sử dụng đất nông nghiệp 1993 quy định: “Tổ chức, cá nhân sử dụng đấtvào sản xuất nông nghiệp đều phải nộp thuế sử dụng đất nông nghiệp; Hộ được giao quyền sử dụng đất nông nghiệp mà không sử dụng vẫn phải nộp thuế sử dụng đất nông nghiệp” [24]. + Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp (PNN) là loại thuế thu hàng năm mà tổ chức, cá nhân sử dụng đất phi nông nghiệp bắt buộc phải nộp cho Nhà nước theo quy định của pháp luật [16]. - Thuế thu nhập cá nhân từ chuyển quyền sử dụng đất: Năm 2007, Quốc hội đã ban hành Luật thuế thu nhập cá nhân có hiệu lực từ ngày 01/01/2009, trong đó có nội dung tính thuế thu nhập từ việc chuyển nhượng bất động sản và đã thay thế Luật thuế chuyển quyền sử dụng đất năm 1994. Đến 2012, Quốc hội ban hành Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật thuế thu nhập cá nhân năm 2007.

Theo đó, thu nhập chịu thuế liên quan đến đất đai bao gồm thu nhập từ chuyển nhượng quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất; thu nhập từ chuyển nhượng quyền thuê đất, thuê mặt nước [17]. - Phí: Điều 2 Pháp lệnh phí và lệ phí 2001 quy định: “phí là khoản tiền mà tổ chức, cá nhân phải trả khi được một tổ chức, cá nhân khác cung cấp dịch vụ” [27]. PDF Watermark Remover DEMO : Purchase from www.com to remove the waterma 6 -Lệ phí: Điều 3 Pháp lệnh phí và lệ phí 2001 quy định: “lệ phí là khoản tiền mà tổ chức, cá nhân phải nộp khi được cơ quan Nhà nước hoặc tổ chức được ủy quyền phục vụ công việc quản lý Nhà nước” [27]. CƠ SỞ LÝ LUẬN TÀI CHÍNH VỀ ĐẤT ĐAI 1.

Quyền sử dụng đất dưới chế độ sở hữu toàn dân về đất đai Khi phân tích tổng quát về quan hệ đất đai, C.Mác cho rằng: Trong chế độ tư hữu về tư liệu sản xuất thì chế độ tư hữu về ruộng đất là vô lý nhất; C.Mác viết: “Quốc hữu hoá đất đai làm hoàn toàn thay đổi quan hệ giữa lao động và tư bản, cuối cùng phá huỷ hoàn toàn phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa trong công nghiệp cũng như trong nông nghiệp”. Biến đất đai thành sở hữu toàn dân, đó là quy luật khách quan tạo nên sự phát triển của xã hội loài người. Sức sản xuất ngày càng phát triển đòi hỏi tập trung hoá tư liệu sản xuất.Mác nhận xét: “Sự phát triển kinh tế xã hội, mức độ phát triển và tập trung dân cư, sự xuất hiện máy móc nông nghiệp và phát minh sáng chế khác làm cho việc quốc hữu hoá đất đai trở thành quy luật khách quan tất yếu. Tất cả mọi lý luận về sở hữu đều bất lực trước biện pháp tất yếu này”.

Theo luận điểm này của Mác, nước ta, từ chế độ đa sở hữu, nhiều thành phần (Hiến pháp 1959) chuyển sang chế độ SHTD về đất đai [13]. Điều 19 Hiến pháp 1980 ghi rõ: "Đất đai, rừng núi. thuộc sở hữu toàn dân", đồng thời quy định: ". Những tập thể và cá nhân đang SDĐ được tiếp tục sử dụng và hưởng kết quả lao động của mình.

Hiến pháp 1992 tiếp tục quy định "Đất đai. đều thuộc SHTD" và quy định thêm: "NN giao đất cho tổ chức và cá nhân sử dụng ổn định lâu dài… được chuyển quyền SDĐ…" [14]. Như vậy chế độ SHTD về đất đai quy định NN là người đại diện; QSDĐ trở thành một loại quyền có tính độc lập tương đối trong nền KTTT định hướng XHCN, và trong nền kinh tế thị trường thì việc chuyển dịch đất đai là nhu cầu tất yếu, khách quan, tạo ra trên phạm vi toàn xã hội sẽ tiến hành được những điều chỉnh lớn về cơ cấu kinh tế, phân công lại lao động và phân phối lại các nguồn lực đầu tư cho phát triển (đất đai, vốn, vật tư sản xuất, lao động). Mối quan hệ giữa quyền sở hữu đất đai và quyền SDĐ được biểu hiện trên các đặc điểm chủ yếu sau đây: Thứ nhất, do tính chất đặc thù của chế độ SHTD về đất đai ở nước ta nên QSDĐ được hình thành trên cơ sở quyền SHTD về đất đai.

Điều này có nghĩa là tổ chức, cá nhân có QSDĐ khi được NN giao đất, cho thuê đất, công nhận QSDĐ, sử dụng có thời hạn hoặc ổn định lâu dài và theo mục đích được giao đất, được công nhận và người SDĐ được chuyển QSDĐ (bao gồm các quyền năng: chuyển đổi, tặng cho, chuyển nhượng, cho thuê, cho thuê lại, thừa kế; thế chấp, bảo lãnh và góp vốn bằng quyền SDĐ) nên QSDĐ trở thành một loại quyền tương đối độc lập so với quyền sở hữu; PDF Watermark Remover DEMO : Purchase from www.