Luận văn thạc sĩ hay đánh giá công tác giải phóng mặt bằng một số dự án trên địa bàn huyện tân kỳ tỉnh nghệ an giai đoạn 2016 2019

Luận văn thạc sĩ đánh giá công tác giải phóng mặt bằng tại huyện Tân Kỳ, Nghệ An giai đoạn 2016-2019, cung cấp cái nhìn sâu sắc về thực trạng và giải pháp.

• Tác giả: Nguyễn Công Duy
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Lợi
• Trường học: Trường Đại học Nông Lâm
• Chuyên ngành: Quản Lý Đất Đai
• Đề tài: Đánh giá công tác giải phóng mặt bằng một số dự án trên địa bàn huyện Tân Kỳ, tỉnh Nghệ An giai đoạn 2016 - 2019
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục tiêu của đề tài
• 1.3. Ý nghĩa của đề tài nghiên cứu
• 2. TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU
• 2.1. Cơ sở khoa học nghiên cứu đề tài
• 2.1.1. Một số khái niệm giải phóng mặt bằng
• 2.1.2. Bản chất của bồi thường, giải phóng mặt bằng
• 2.1.3. Các yếu tố tác động đến công tác giải phóng mặt bằng
• 2.1.3.1. Việc ban hành văn bản và thực hiện các văn bản
• 2.1.3.2. Công tác quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất
• 2.1.3.3. Công tác đăng ký đất đai, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất
• 2.1.3.4. Yếu tố giá đất và định giá đất
• 3. ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 3.2. Nội dung nghiên cứu
• 3.3. Phương pháp nghiên cứu
• 3.3.1. Phương pháp thu thập số liệu
• 3.3.2. Phương pháp so sánh, tổng hợp, xử lí, đánh giá và phân tích số liệu
• 4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Khái quát điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội và tình hình quản lý đất đai huyện Tân Kỳ giai đoạn 2015 - 2019
• 4.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 4.1.2. Kinh tế xã hội huyện Tân Kỳ giai đoạn 2015 - 2019
• 4.1.3. Tình hình quản lý và sử dụng đất đai của huyện Tân Kỳ
• 4.2. Đánh giá công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng 2 dự án trên địa bàn huyện Tân Kỳ
• 4.2.1. Đánh giá thực trạng bồi thường, giải phóng mặt bằng huyện Tân Kỳ giai đoạn 2016 - 2019
• 4.2.2. Đánh giá kết quả công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng dự án: xây dựng đường điện trung thế phục vụ sở chỉ huy QK4 và dự án xây dựng cầu Khe Thần trên địa bàn huyện Tân Kỳ, tỉnh Nghệ An
• 4.2.3. Đánh giá ảnh hưởng của công tác GPMB đến đời sống người dân thuộc dự án xây dựng đường điện trung thế phục vụ sở chỉ huy QK4 và dự án xây dựng cầu Khe Thần trên địa bàn huyện Tân Kỳ, tỉnh Nghệ An
• 4.2.3.1. Đánh giá ý kiến của người bị thu hồi đất
• 4.2.3.2. Đánh giá ảnh hưởng của công tác GPMB đến đời sống người dân về mặt kinh tế
• 4.2.3.3. Đánh giá ảnh hưởng của công tác GPMB đến đời sống người dân về mặt xã hội
• 4.2.3.4. Đánh giá ảnh hưởng của công tác GPMB đến đời sống người dân về mặt môi trường
• 4.2.4. Đánh giá những thuận lợi, khó khăn, tồn tại và giải pháp đối với công tác GPMB khi nhà nước thu hồi đất đối với dự án
• 4.2.4.1. Một số tồn tại, khó khăn
• 4.2.4.2. Đề xuất một số giải pháp nhằm đẩy nhanh tiến độ thực hiện công tác GPMB, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư trên địa bàn huyện Tân Kỳ
• 5. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Công Tác Giải Phóng Mặt Bằng Tại Huyện Tân Kỳ

Công tác giải phóng mặt bằng (GPMB) tại huyện Tân Kỳ, Nghệ An giai đoạn 2016-2019 đã diễn ra trong bối cảnh nhiều dự án phát triển hạ tầng quan trọng. Việc đánh giá công tác này không chỉ giúp hiểu rõ hơn về quy trình mà còn chỉ ra những thách thức và cơ hội trong việc thực hiện các dự án. Huyện Tân Kỳ đã có nhiều nỗ lực trong việc cải thiện quy trình GPMB, nhưng vẫn còn tồn tại nhiều vấn đề cần giải quyết.

1.1. Tình Hình Giải Phóng Mặt Bằng Tại Huyện Tân Kỳ

Tình hình giải phóng mặt bằng tại huyện Tân Kỳ trong giai đoạn này cho thấy sự gia tăng nhu cầu về mặt bằng cho các dự án phát triển. Nhiều hộ dân đã bị ảnh hưởng bởi việc thu hồi đất, dẫn đến những khó khăn trong cuộc sống hàng ngày.

1.2. Các Dự Án Chính Liên Quan Đến Giải Phóng Mặt Bằng

Các dự án như xây dựng đường điện trung thế và cầu Khe Thần đã yêu cầu thực hiện công tác GPMB. Những dự án này không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn tạo ra áp lực lớn lên người dân bị thu hồi đất.

II. Những Thách Thức Trong Công Tác Giải Phóng Mặt Bằng

Công tác giải phóng mặt bằng tại huyện Tân Kỳ đối mặt với nhiều thách thức. Những vấn đề này không chỉ ảnh hưởng đến tiến độ dự án mà còn tác động đến đời sống của người dân. Việc thương lượng giá bồi thường hợp lý và tái định cư cho người dân là những vấn đề cần được giải quyết triệt để.

2.1. Khó Khăn Trong Thương Lượng Giá Bồi Thường

Việc thương lượng giá bồi thường cho người dân gặp nhiều khó khăn do sự chênh lệch giữa giá thị trường và giá bồi thường theo quy định của nhà nước. Điều này dẫn đến sự không hài lòng từ phía người dân.

2.2. Vấn Đề Tái Định Cư Sau Giải Phóng Mặt Bằng

Tái định cư cho người dân sau khi thu hồi đất là một thách thức lớn. Nhiều hộ gia đình không được bố trí nơi ở mới phù hợp, dẫn đến tình trạng khó khăn trong cuộc sống.

III. Phương Pháp Đánh Giá Công Tác Giải Phóng Mặt Bằng

Để đánh giá hiệu quả của công tác giải phóng mặt bằng, cần áp dụng các phương pháp nghiên cứu khoa học. Việc thu thập dữ liệu từ các bên liên quan và phân tích tình hình thực tế là rất quan trọng để đưa ra những giải pháp khả thi.

3.1. Phương Pháp Thu Thập Dữ Liệu

Phương pháp thu thập dữ liệu từ các cuộc khảo sát và phỏng vấn người dân là cần thiết để hiểu rõ hơn về tình hình GPMB. Dữ liệu này sẽ giúp đánh giá chính xác hơn về tác động của công tác GPMB.

3.2. Phân Tích Tình Hình Thực Tế

Phân tích tình hình thực tế giúp xác định những điểm mạnh và yếu trong công tác GPMB. Điều này sẽ hỗ trợ trong việc đề xuất các giải pháp cải thiện quy trình GPMB.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Về Công Tác Giải Phóng Mặt Bằng

Kết quả nghiên cứu cho thấy công tác giải phóng mặt bằng tại huyện Tân Kỳ đã đạt được một số thành tựu nhất định. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều vấn đề cần khắc phục để nâng cao hiệu quả công tác này trong tương lai.

4.1. Đánh Giá Kết Quả Bồi Thường

Kết quả bồi thường cho người dân đã được thực hiện nhưng chưa đồng đều. Một số hộ dân vẫn chưa nhận được mức bồi thường hợp lý, gây ra sự bất mãn trong cộng đồng.

4.2. Tác Động Đến Đời Sống Người Dân

Công tác GPMB đã ảnh hưởng đến đời sống của người dân, đặc biệt là về mặt kinh tế và xã hội. Nhiều hộ gia đình gặp khó khăn trong việc ổn định cuộc sống sau khi bị thu hồi đất.

V. Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Công Tác Giải Phóng Mặt Bằng

Để nâng cao hiệu quả công tác giải phóng mặt bằng, cần có những giải pháp cụ thể. Việc cải thiện quy trình bồi thường và hỗ trợ tái định cư là rất quan trọng để đảm bảo quyền lợi cho người dân.

5.1. Cải Thiện Quy Trình Bồi Thường

Cần cải thiện quy trình bồi thường để đảm bảo tính minh bạch và công bằng. Việc này sẽ giúp tăng cường niềm tin của người dân vào chính quyền.

5.2. Hỗ Trợ Tái Định Cư Hiệu Quả

Hỗ trợ tái định cư cho người dân cần được thực hiện một cách đồng bộ và hiệu quả. Cần có các chính sách hỗ trợ cụ thể để giúp người dân ổn định cuộc sống.

VI. Kết Luận Về Công Tác Giải Phóng Mặt Bằng Tại Huyện Tân Kỳ

Công tác giải phóng mặt bằng tại huyện Tân Kỳ giai đoạn 2016-2019 đã có những bước tiến nhất định nhưng vẫn còn nhiều thách thức. Việc đánh giá và cải thiện quy trình GPMB là cần thiết để đảm bảo sự phát triển bền vững cho huyện.

6.1. Tương Lai Của Công Tác Giải Phóng Mặt Bằng

Tương lai của công tác GPMB tại huyện Tân Kỳ phụ thuộc vào việc thực hiện các giải pháp đã đề xuất. Cần có sự đồng thuận từ các bên liên quan để đạt được kết quả tốt nhất.

6.2. Đề Xuất Chính Sách Cải Thiện

Đề xuất các chính sách cải thiện công tác GPMB sẽ giúp nâng cao hiệu quả và giảm thiểu những khó khăn cho người dân bị thu hồi đất.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Quá trình công nghiệp hóa và hiện đại hóa tại các địa phương đang tạo ra sức ép lớn lên quỹ đất đai, biến công tác giải phóng mặt bằng thành nhiệm vụ trọng tâm nhưng cũng đầy phức tạp trong quản lý nhà nước. Theo thống kê của Bộ Tài nguyên và Môi trường, trong số 17.480 đơn thư khiếu nại về đất đai trên cả nước, có tới 70,64% trường hợp liên quan trực tiếp đến công tác bồi thường và hỗ trợ tái định cư. Tại huyện Tân Kỳ, tỉnh Nghệ An, giai đoạn 2016 - 2019 đã ghi nhận 62 dự án đầu tư được triển khai với 2.250 quyết định bồi thường được ban hành, tổng nguồn vốn chi trả đạt 1.600 tỷ đồng trên tổng diện tích thu hồi 80 ha, ảnh hưởng đến 550 hộ gia đình.

Nghiên cứu tập trung giải quyết bài toán mâu thuẫn lợi ích giữa phát triển hạ tầng kinh tế - xã hội và bảo đảm an sinh sinh kế cho người dân khi bị thu hồi đất. Mục tiêu cụ thể là đánh giá toàn diện kết quả thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư tại 2 công trình tiêu biểu: Dự án xây dựng cầu Khe Thần (tổng mức đầu tư 26,435 tỷ đồng) và Dự án xây dựng đường điện trung thế phục vụ sở chỉ huy Quân khu 4 (chiều dài toàn tuyến 6,5 km).

Phạm vi nghiên cứu được xác lập tại địa bàn 22 đơn vị hành chính thuộc huyện Tân Kỳ trong mốc thời gian từ năm 2016 đến năm 2019. Kết quả nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc, cung cấp luận cứ khoa học để hoàn thiện cơ chế định giá đất, nâng cao tỷ lệ đồng thuận của người dân và rút ngắn tiến độ bàn giao mặt bằng cho các dự án hạ tầng kỹ thuật.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết địa tô kinh tế của trường phái cổ điển và lý thuyết quản lý nhà nước về tài nguyên đất đai. Khung phân tích kết hợp lý thuyết sinh kế bền vững nhằm đánh giá mức độ phục hồi tài sản và nguồn thu nhập của các hộ nông dân sau giải tỏa. Ba khái niệm nền tảng được chuẩn hóa gồm: bồi thường thiệt hại quyền sử dụng đất theo nguyên tắc ngang giá, hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp - tạo việc làm mới, và tái định cư gắn liền với hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật - xã hội.

Mô hình nghiên cứu kế thừa kinh nghiệm quản lý đất đai từ các quốc gia phát triển. Điển hình như tại Hàn Quốc, chính phủ thiết lập hệ thống định giá đất tiêu chuẩn tại 470.000 địa điểm đại diện cho 27 triệu thửa đất trên toàn quốc nhằm bảo đảm tính khách quan khi bồi thường. Tại Australia, Luật Đất đai năm 1989 phân định rõ cơ chế thu hồi đất tự nguyện qua thỏa thuận thị trường và thu hồi bắt buộc vì mục đích công cộng với nguyên tắc bảo hộ quyền tài sản của công dân.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu thứ cấp được tổng hợp từ số liệu hiện trạng sử dụng 72.581,44 ha đất tự nhiên của huyện Tân Kỳ năm 2019 (trong đó đất nông nghiệp chiếm 87,41% với 63.442,23 ha, đất phi nông nghiệp chiếm 10,99% với 7.977,07 ha), cùng các văn bản quy phạm pháp luật như Luật Đất đai 2013, Nghị định 47/2014/NĐ-CP và Quyết định 58/2015/QĐ-UBND của UBND tỉnh Nghệ An.

Nguồn dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua phương pháp chọn mẫu phân tầng có chủ đích, thực hiện phỏng vấn trực tiếp 85 chủ hộ có đất bị thu hồi. Cỡ mẫu bao gồm 35 hộ trong tổng số 227 hộ bị ảnh hưởng tại dự án đường điện trung thế Quân khu 4, và hơn 50 hộ trong tổng số 64 hộ thuộc dự án xây dựng cầu Khe Thần. Phương pháp chọn mẫu này bảo đảm tính đại diện cao cho các nhóm hộ bị thu hồi đất ở và đất sản xuất nông nghiệp. Toàn bộ dữ liệu được nhập liệu, kiểm định và phân tích thống kê mô tả qua phần mềm Microsoft Excel, kết hợp phương pháp so sánh đối chiếu giữa giá bồi thường quy định và giá giao dịch thực tế trên thị trường giai đoạn 2016 - 2019 nhằm phát hiện các khoảng trống chênh lệch giá trị.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Tổng diện tích đất thu hồi tại 2 dự án trọng điểm đạt 194.787,4 m² liên quan đến 291 hộ gia đình. Cơ cấu đất bị thu hồi có sự chênh lệch lớn giữa các loại đất: nhóm đất nông nghiệp chiếm tỷ trọng áp đảo 86,1% (tương đương 172.046 m²), nhóm đất phi nông nghiệp chiếm 13,9% (đạt 27.773,6 m², trong đó riêng đất ở nông thôn chiếm 27.741,4 m² và đất trụ sở cơ quan là 24,15 m²).

Dự án xây dựng cầu Khe Thần đã thu hồi 71.359 m² đất của 64 hộ dân, bao gồm 55.079 m² đất nông nghiệp và 16.280 m² đất phi nông nghiệp. Dự án đã hoàn thành phương án tái định cư tập trung cho 04 hộ gia đình đủ điều kiện do bị mất hoàn toàn đất ở và nhà ở. Trong khi đó, dự án đường điện trung thế Quân khu 4 có quy mô thu hồi 123.428,4 m² đi qua 7 khu dân cư với 227 hộ bị ảnh hưởng, tổng kinh phí bồi thường theo phương án phê duyệt đạt khoảng 1,763 tỷ đồng.

Kết quả điều tra xã hội học từ 85 hộ dân cho thấy có 53% số hộ ghi nhận mức thu nhập sụt giảm sau khi bàn giao đất sản xuất, 34% số hộ giữ mức thu nhập ổn định và chỉ có khoảng 13% số hộ có thu nhập tăng lên nhờ chuyển dịch sang kinh doanh dịch vụ. Đáng chú ý, có 67% lao động nông nghiệp vẫn tiếp tục làm công việc cũ trên phần diện tích đất còn lại do thiếu hụt các khóa đào tạo nghề chuyển đổi phù hợp.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân cốt lõi dẫn đến sự chậm trễ trong tiến độ giải phóng mặt bằng xuất phát từ khoảng cách giữa bảng giá đất nhà nước quy định tại Quyết định 3238/QĐ-UBND và giá chuyển nhượng thực tế ngoài thị trường. Việc xác định nguồn gốc đối với 27.741,4 m² đất ở nông thôn gặp nhiều trở ngại do hồ sơ địa chính qua các thời kỳ chưa được đo đạc biến động đầy đủ, dẫn đến 70% các thắc mắc của người dân tập trung vào đơn giá bồi thường đất nông nghiệp và tài sản gắn liền với đất.

Dữ liệu nghiên cứu phản ánh sự tương đồng với bức tranh chung của cả nước trong giai đoạn 2010 - 2015, khi 366,44 nghìn ha đất nông nghiệp bị chuyển đổi đã tác động đến sinh kế của hơn 627.000 hộ gia đình. Để minh họa trực quan các phát hiện này, cấu trúc dữ liệu có thể được thể hiện qua biểu đồ hình cột so sánh tỷ lệ thu hồi đất nông nghiệp so với đất phi nông nghiệp giữa 2 dự án, kết hợp biểu đồ tròn phân tích cơ cấu biến động thu nhập của 85 hộ dân trước và sau khi nhận tiền bồi thường. Các biểu đồ này sẽ làm nổi bật sự cấp thiết của việc tái thiết sinh kế bền vững cho khu vực nông thôn miền núi.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, hoàn thiện cơ chế xác định giá đất bồi thường cụ thể. UBND tỉnh Nghệ An và Sở Tài nguyên và Môi trường cần xây dựng hệ số điều chỉnh giá đất hàng năm bám sát giá giao dịch thị trường, hướng tới mục tiêu giảm tỷ lệ khiếu nại về giá đất xuống dưới 15% trong vòng 12 tháng tới.

Thứ hai, đổi mới chính sách hỗ trợ việc làm và đào tạo nghề. UBND huyện Tân Kỳ cùng Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội cần thiết lập quỹ hỗ trợ sinh kế, cam kết tiếp cận và đào tạo nghề phi nông nghiệp cho 100% lao động bị thu hồi trên 30% diện tích đất canh tác, hoàn thành trong thời hạn 6 tháng sau khi bàn giao mặt bằng.

Thứ ba, đẩy nhanh tiến độ hiện đại hóa cơ sở dữ liệu địa chính. Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Tân Kỳ cần hoàn thiện số hóa hồ sơ địa chính và cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho diện tích đất ở nông thôn còn tồn đọng (toàn huyện hiện có 985,13 ha đất ở nông thôn) theo lộ trình 18 tháng, tạo căn cứ pháp lý minh bạch cho công tác kiểm kê bồi thường.

Thứ tư, nâng cao chất lượng quy hoạch các khu tái định cư. Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện phải hoàn thành 100% các hạng mục hạ tầng kỹ thuật (đường giao thông, điện chiếu sáng, cấp thoát nước) và hạ tầng xã hội trước khi ban hành thông báo thu hồi đất tối thiểu 90 ngày, đảm bảo người dân tái định cư có điều kiện sinh hoạt bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Cơ quan quản lý nhà nước về đất đai: Cán bộ Phòng Tài nguyên và Môi trường, Trung tâm Phát triển quỹ đất và Hội đồng bồi thường giải phóng mặt bằng cấp huyện có thể sử dụng số liệu từ 62 dự án thực tế để hoàn thiện quy trình kiểm kê, thẩm định giá và xây dựng phương án bồi thường chặt chẽ.

Chủ đầu tư và Ban quản lý dự án: Các đơn vị quản lý dự án hạ tầng giao thông và điện lưới có thêm căn cứ thực tiễn để dự báo dòng tiền chi trả bồi thường, chủ động phối hợp với chính quyền địa phương trong việc quản lý 6,5 km hành lang tuyến và khu vực thi công mố cầu.

Nhà nghiên cứu và học viên học thuật: Giảng viên, học viên cao học chuyên ngành Quản lý đất đai, Kinh tế tài nguyên và Địa chính có thể tham khảo phương pháp luận kết hợp giữa thống kê kinh tế đất và phân tích xã hội học trên cỡ mẫu 85 phiếu điều tra.

Chuyên gia tư vấn chính sách và thẩm định giá: Các tổ chức thẩm định giá độc lập có thể khai thác mô hình phân tích độ chênh lệch giá đất bồi thường và giá thị trường tại vùng miền núi Nghệ An để nâng cao độ chính xác của các chứng thư định giá đất cụ thể.

Câu hỏi thường gặp

Tổng quy mô công tác giải phóng mặt bằng tại huyện Tân Kỳ giai đoạn 2016 - 2019 đạt những kết quả định lượng nào? Trong giai đoạn 2016 - 2019, huyện Tân Kỳ đã triển khai công tác bồi thường giải phóng mặt bằng cho 62 dự án, ban hành 2.250 quyết định phê duyệt phương án, giải ngân 1.600 tỷ đồng tiền bồi thường và hoàn thành thu hồi 80 ha đất của 550 hộ gia đình.

Vì sao dự án Cầu Khe Thần chỉ có 04 hộ được bố trí tái định cư trong tổng số 64 hộ bị ảnh hưởng? Dự án thu hồi 71.359 m² đất nhưng phần lớn là đất nông nghiệp (55.079 m²). Chỉ có 04 hộ gia đình bị thu hồi toàn bộ diện tích đất ở nông thôn, không còn chỗ ở nào khác trên địa bàn xã nên được UBND huyện Tân Kỳ phê duyệt bố trí đất tại khu tái định cư tập trung theo đúng Nghị định 47/2014/NĐ-CP.

Nguyên nhân chính dẫn đến 70% khiếu nại về bồi thường giải phóng mặt bằng là gì? Nguyên nhân chủ yếu do đơn giá bồi thường đất nông nghiệp theo khung giá nhà nước thấp hơn nhiều so với giá chuyển nhượng thực tế ngoài thị trường, kết hợp với việc hồ sơ địa chính chưa cập nhật biến động khiến việc xác định hạn mức đất ở gặp nhiều vướng mắc.

Dự án đường điện trung thế Quân khu 4 có đặc thù giải phóng mặt bằng như thế nào? Dự án có tuyến đường dây dài 6,5 km đi qua 7 khu dân cư, thu hồi 123.428,4 m² đất của 227 hộ dân với tổng kinh phí bồi thường 1,763 tỷ đồng. Do tuyến đi qua nhiều loại đất canh tác nên diện tích đất nông nghiệp chiếm tới 116.967 m².

Phương pháp thu thập dữ liệu sơ cấp trong luận văn được tiến hành với quy mô mẫu ra sao? Tác giả đã triển khai điều tra xã hội học bằng bảng hỏi trực tiếp tới 85 chủ hộ gia đình bị thu hồi đất (gồm 35 hộ dự án đường điện Quân khu 4 và hơn 50 hộ dự án Cầu Khe Thần), áp dụng phương pháp chọn mẫu phân tầng có chủ đích để xử lý dữ liệu trên phần mềm Excel.

Kết luận

• Đánh giá toàn diện kết quả giải phóng mặt bằng 62 dự án với 80 ha đất thu hồi và tổng kinh phí 1.600 tỷ đồng tại huyện Tân Kỳ giai đoạn 2016 - 2019.
• Phân tích chi tiết quy mô thu hồi 194.787,4 m² đất tại 2 dự án trọng điểm Cầu Khe Thần và Đường điện trung thế Quân khu 4, chỉ rõ tỷ lệ đất nông nghiệp chiếm tới 86,1%.
• Lượng hóa tác động an sinh xã hội qua khảo sát 85 hộ dân, chỉ ra thực trạng 53% hộ giảm thu nhập và 67% lao động nông nghiệp chưa thể chuyển đổi nghề nghiệp sau giải tỏa.
• Đề xuất hệ thống 4 giải pháp đồng bộ gắn với cải tiến hệ số định giá đất K, số hóa 985,13 ha đất ở nông thôn và hoàn thiện hạ tầng tái định cư trước khi thu hồi đất.
• Thiết lập lộ trình thực thi giai đoạn 2021 - 2025 nhằm rút ngắn tiến độ bàn giao mặt bằng từ 15% đến 20% cho các dự án phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương.

Nghiên cứu mở ra hướng đi khoa học cho công tác quản lý tài nguyên đất đai cấp huyện. Các nhà quản lý và cơ quan chuyên môn có thể ứng dụng trực tiếp hệ thống giải pháp này vào các dự án hạ tầng kỹ thuật tiếp theo để bảo đảm sự hài hòa giữa phát triển hạ tầng và ổn định an sinh xã hội lâu dài.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU 1. Cơ sở khoa học nghiên cứu đề tài 1. Một số khái niệm giải phóng mặt bằng Giải phóng mặt bằng là quá trình thực hiện các công việc liên quan đến việc di dời nhà cửa, cây cối, các công trình xây dựng và một bộ phận dân cư trên một phần đất nhất định được quy hoạch cho việc cải tạo, mở rộng hoặc xây dựng một công trình mới. Quá trình giải phóng mặt bằng (GPMB) được tính từ thời điểm bắt đầu hình thành hội đồng GPMB đến khi giải phóng xong và giao cho chủ đầu tư mới.

Đây là quá trình đa dạng và phức tạp thể hiện sự khác nhau giữa các dự án và liên quan đến lợi ích trực tiếp của các bên tham gia và cả của xã hội. Công tác GPMB mang tính quyết định đến tiến độ của các dự án, là khâu đầu tiên thực hiện dự án. Bồi thường thiệt hại Bồi thường thiệt hại là việc nhà nước trả lại giá trị quyền sử dụng đất và tài sản bị thiệt hại với diện tích đất bị thu hồi cho người bị thu hồi đất. Đền bù trả bằng tiền hoặc hiện vật thay thế cho các thiệt hại về đất đai, tài sản thu nhập và các tài sản khác liên quan do tác động của dự án."Bồi thường" hay “đền bù” có nghĩa là trả lại tương xứng giá trị hoặc công lao cho một chủ thể nào đó bị thiệt hại vì một hành vi của chủ thể khác Bồi thường về đất khi Nhà nước thu hồi đất là việc Nhà nước trả lại giá trị quyền sử dụng đất đối với diện tích đất bị thu hồi cho người bị thu hồi đất.

Có 2 loại bồi thường: bồi thường thiệt hại về đất và đền bù thiệt hại về tài sản. + Bồi thường thiệt hại do thu hồi đất là quyền của chủ thể đang sử dụng đất bị thu hồi nhằm bù đắp thiệt hại về vật chất cho người sử dụng đất trong trường hợp bị thu hồi đất để chuyển sang sử dụng vào mục đích khác hoặc vì LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 5 nhu cầu của nhà nước và xã hội. + Bồi thường thiệt hại về tài sản gồm: nhà, công trình, vật kiến trúc, cây cối hoa màu, công trình kết cấu hạ tầng kỹ thuật gắn với đất đai bị thu hồi. Tái định cư Tái định cư (TĐC) là quá trình định cư, ổn định và khôi phục cuộc sống cho những người dân sau khi nhà nước thu hồi đất hoặc bị mất chỗ sinh sống do nguyên nhân chủ quan hoặc khách quan.

Ngoài ra còn bao gồm các hoạt động nhằm hỗ trợ cho những người bị ảnh hưởng do việc thực hiện dự án gây ra khôi phục và cải thiện mức sống cũng như những cơ sở kinh tế và văn hóa - xã hội. TĐC trong bồi thường thiệt hại khi nhà nước thu hồi đất được hiểu là việc di chuyển người có đất bị thu hồi đất đến sinh sống ổn định tại một nơi mới thông qua các hoạt động hỗ trợ của nhà nước nhằm giúp người bị thu hồi đất ổn định đời sống, sản xuất tại khu tái định cư. Hỗ trợ khi nhà nước thu hồi đất Hỗ trợ khi nhà nước thu hồi đất là việc nhà nước giúp đỡ người bị thu hồi đất thông qua đào tạo nghề mới, bố trí việc làm mới, cấp kinh phí để di dời đến địa điểm mới. Chính sách này thể hiện sự quan tâm của nhà nước đối với người dân trong khu vực giải tỏa, đặt con người vào vị trí then chốt trong quá trình thực hiện, góp phần tích cực đẩy nhanh tốc độ GPMB, thời gian thi công được đảm bảo.2 Bản chất của bồi thường, giải phóng mặt bằng BT và GPMB là quá trình đa dạng và phức tạp, nó thể hiện sự khác nhau giữa các dự án, nó liên quan trực tiếp đến lợi ích quốc gia của các bên tham gia và lợi ích của toàn xã hội.

Chính vì vậy khi thực hiện công tác bồi thường GPMB cần có sự phối hợp hài hòa giữa các cấp chính quyền, các ban ngành, đoàn thể có liên quan và người dân. Cần áp dụng kịp thời những LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 6 chính sách của Nhà nước để đảm bảo quyền và lợi ích của các bên tham gia theo đúng quy định của pháp luật”. Tạp chí cộng sản (2009). Các yếu tố tác động đến công tác giải phóng mặt bằng Thực trạng công tác quản lý Nhà nước về đất đai ở nước ta hiện nay còn nhiều vấn đề bất cập và vướng mắc, đã tác động không nhỏ tới công tác BT, GPMB khi Nhà nước thu hồi đất phục vụ các mục tiêu quốc gia.

Vấn đề đặt ra ở đây đó chính là phải tích cực đẩy manh công tác quản lý Nhà nước về đất đai, nâng cao năng lực pháp lý, tăng cường thể chế là những nội dung hết sức quan trọng trong việc giải quyết các mối quan hệ về đất đai. Điều này ảnh hưởng không nhỏ đến quá trình thực hiện công tác GPMB, BT khi nhà nước thu hồi đất. 1) Việc ban hành văn bản và thực hiện các văn bản Ở nước ta, sau khi ban hành Luật Đất đai 1993 đến nay, Chính Phủ đã ba lần trình Quốc hội Luật sửa đổi, bổ sung các quy định của Luật Đất đai năm 1998, 2001 và 2003, Luật đất đai năm 2013 được Quốc Hội thông qua ngày 29 tháng 11 năm 2013 đã thay đổi căn bản và giải quyết các bất cập còn tồn tại ở luật đất đai trước đó nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển KT-XH đất nước trong thời kỳ mới. Theo đó, chính sách bồi thường, GPMB cũng luôn được Chính phủ không ngừng hoàn thiện, sửa đổi cho phù hợp với yêu cầu thực tế triển khai.

Với những đổi mới về pháp Luật Đất đai, đã cơ bản đáp ứng được tính ổn định, thống nhất của pháp Luật Đất đai qua các thời kỳ mà công tác bồi thường, GPMB đã gặp khá nhiều khó khăn và cản trở. Thực tiễn triển khai cho thấy việc ban hành các văn bản quy phạm về quản lý, sử dụng đất đai có ảnh hưởng rất lớn đến công tác bồi thường, GPMB. Việc ban hành các văn bản quy phạm về quản lý, sử dụng đất đai, việc tổ chức thực hiện các văn bản đó cũng có vai trò rất quan trọng. Kết quả kiểm tra việc thi hành Luật Đất đai năm 2013 của Bộ Tài nguyên và Môi trường cho thấy: LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 7 - Nhận thức của người dân và kể cả một bộ phận không nhỏ cán bộ quản lý đất đai ở địa phương về chính sách pháp luật nhìn chung còn hạn chế; trong khi đó việc tuyên truyền, phổ biến của các cơ quan có trách nhiệm chưa tốt.

- Nhận thức pháp luật của một số người dân còn hạn chế, cùng với đó là việc áp dụng pháp luật còn thiếu dân chủ, không công khai, công bằng ở các địa phương chính là nguyên nhân làm giảm hiệu lực thi hành pháp luật, gây mất lòng tin trong nhân dân cũng như các nhà đầu tư và ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ GPMB. 2) Công tác quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất Đất đai là tài nguyên không tái tạo được và là điều kiện không thể thiếu được trong mọi quá trình phát triển. Quy hoạch sử dụng đất được xem là giải pháp tổng thể định hướng cho quá trình phát triển và quyết định tương lai của nền kinh tế. Thông qua quy hoạch sử dụng đất, Nhà nước can thiệp vào các quan hệ đất đai, khắc phục những nhược điểm do lịch sử để lại hay giải quyết những vấn đề mà quá trình phát triển đang đặt ra.

Thông qua việc lập, xét duyệt và điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất để tổ chức việc bồi thường, GPMB thực sự trở thành sự nghiệp của cộng đồng mà Nhà nước đóng vai trò tổ chức. Bất kỳ một phương án bồi thường GPMB nào đều dựa trên một quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất nhằm đạt được các yêu cầu như là phương án có hiệu quả kinh tế - xã hội cao nhất. Quy hoạch sử dụng đất không chỉ là công cụ cho thị trường mà còn là phương tiện quan trọng nhất thực hiện các mục tiêu chính trị - xã hội hoá về công bằng, dân chủ, văn minh trong bồi thường GPMB và cũng là công việc mà hoạt động quản lý Nhà nước có ảnh hưởng nhiều nhất, hiệu quả nhất, đúng chức năng nhất. Quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất có tác động tới chính sách bồi thường GPMB trên hai phương diện: - Quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất là một trong những căn cứ quan trọng nhất để thực hiện việc giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 8 đất, mà theo quy định của Luật Đất đai năm 2013, việc giao đất, cho thuê đất chỉ được thực hiện khi có quyết định thu hồi đất đó của người đang sử dụng.

- Quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất là một trong những nhân tố ảnh hưởng tới giá chuyển nhượng quyền sử dụng đất, từ đó tác động tới giá đất tính bồi thường. 3) Công tác đăng ký đất đai, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất Theo quy định của Luật Đất đai 2013, người sử dụng đất phải đăng ký quyền sử dụng đất với cơ quan Nhà nước có thẩm quyền và được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là chứng thư pháp lý khẳng định quyền sử dụng đất của các tổ chức, hộ gia đình, cá nhân đối với những mảnh đất (lô đất) cụ thể, làm căn cứ cho việc thực hiện các quyền của người sử dụng đất và giải quyết các tranh chấp liên quan tới quyền sử dụng đất. Trong công tác bồi thường GPMB, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCN QSDĐ) là căn cứ để xác định loại đất, diện tích đất, đối tượng tính bồi thường.

Hiện nay, công tác đăng ký đất đai ở huyện Tân Kỳ vẫn còn hạn chế, đặc biệt là đăng ký biến động về sử dụng đất; việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất vẫn chưa hoàn tất. Chính vì vậy mà công tác bồi thường, GPMB ở huyện đã gặp rất nhiều khó khăn. Làm tốt công tác đăng ký đất đai, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thì công tác bồi thường GPMB sẽ thuận lợi, tiến độ GPMB nhanh hơn. 4) Yếu tố giá đất và định giá đất Một trong những vấn đề đang gây ách tắc cho công tác bồi thường, GPMB hiện nay đó là giá bồi thường cho người có đất bị thu hồi.