MỞ ĐẦU. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu của đề tài. Ý nghĩa của đề tài.
TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU. Cơ sở khoa học nghiên cứu đề tài. Các yếu tố tác động đến công tác giải phóng mặt bằng. Đặc điểm của công tác bồi thường, hỗ trợ và TĐC.
Cơ sở pháp lý của đề tài. Căn cứ pháp lý của đề tài. Quy trình thực hiện thu hồi đất, bồi thường GPMB. Những quy định về thu hồi đất.
Những quy định về bồi thường về đất, hỗ trợ và TĐC. Những quy định về hỗ trợ, TĐC khi Nhà nước thu hồi đất. Cơ sở thực tiễn của đề tài. Chính sách GPMB của một số nước trên thế giới.
Công tác GPMB ở Việt Nam hiện nay. NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu.
Phạm vi nghiên cứu. Thời gian và địa điểm nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu.
Phương pháp thu thập số liệu. Phương pháp so sánh, tổng hợp, xử lý, đánh giá và phân tích số liệu. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN. Đánh giá tổng quan về công tác bồi thường, GPMB trên địa bàn tỉnh Hà Giang.
Đánh giá sơ lược tình hình cơ bản của tỉnh Hà Giang. Sơ lược về tình hình quản lý và sử dụng đất của tỉnh Hà Giang. Đánh giá tổng quát về thực trạng bồi thường, hỗ trợ, TĐC trên địa bàn tỉnh Hà Giang. Đánh giá kết quả bồi thường, GPMB dự án xây dựng cấp bách cơ sở hạ tầng bảo vệ biên giới tại trung tâm xã Lũng Cú (giai đoạn I).
Tổng quan về khu vực thực hiện dự án. Đánh giá kết quả bồi thường, GPMB dự án xây dựng cấp bách cơ sở hạ tầng bảo vệ biên giới tại trung tâm xã Lũng Cú (giai đoạn I). Đánh giá công tác bồi thường, GPMB thông qua ý kiến của người dân bị thu hồi đất và người dân xung quanh khu vực dự án. Tình hình thu nhập, lao động và việc làm của các hộ dân sau khi bị thu hồi đất.
Tác động đến việc phát triển các công trình hạ tầng kĩ thuật, hạ tầng xã hội. Tác động đến tình hình an ninh, trật tự xã hội. Tác động đến cảnh quan và môi trường sống của người dân. Đánh giá của người dân về công tác bồi thường, GPMB của dự án.
Đánh giá những thuận lợi, khó khăn, tồn tại của công tác thu hồi đất bồi thường GPMB của dự án và đề xuất một số giải pháp khắc phục hạn chế của công tác thu hồi đất GPMB dự án. Khó khăn, vướng mắc. Đề xuất giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả trong công tác bồi thường GPMB tại huyện Đồng Văn. 74 KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ.
77 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 78 vii DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 3.1: Hiện trạng sử dụng đất năm 2018 tỉnh Hà Giang .2: Thực trạng về các công trình, dự án thực hiện giai đoạn 2015 - 2017 trên địa bàn tỉnh Hà Giang .3: Kết quả thu thập thông tin chung về án trong giai đoạn nghiên cứu .4: Tổng hợp diện tích thu hồi đất và kinh phí bồi thường GPMB dự án. Tổng hợp kết quả điều tra, xác định đối tượng được BT tại dự án. Kết quả bồi thường về đất của dự án.
Kết quả phê duyệt phương án bồi thường về tài sản, vật kiến trúc và cây trồng trên đất của dự án. Tổng hợp kết quả thực hiện chính sách hỗ trợ tại dự án. Tình hình hỗ trợ, đào tạo nghề và xin việc làm sau khi thu hồi đất. Thu nhập bình quân của người dân tại dự án.
Tình hình thu nhập của các hộ sau khi bị thu hồi đất. Tình hình cơ sở hạ tầng sau khi thu hồi đất. Tình hình an ninh, trật tự xã hội sau khi thu hồi đất. Tình hình cảnh quan và MT sống của người dân sau khi thu hồi đất.15: Kết quả đánh của người dân về công tác BTGPMB.
Tính cấp thiết của đề tài Đất đai là tài nguyên vô cùng quý giá đối với mỗi quốc gia và không thể thay thế được trong đời sống, trong quá trình sản xuất của con người. Trong những năm gần đây nền kinh tế nước ta có sự phát triển mạnh mẽ, cùng với áp lực về sự gia tăng dân số làm cho diện tích đất nông nghiệp ngày càng bị thu hẹp. Đồng thời quá trình đô thị hoá diễn ra mạnh làm cho đất đai ngày càng có giá trị kinh tế cao và nhu cầu về mặt bằng lớn để phục cho sản xuất, kinh doanh. Để có mặt bằng thực hiện các dự án chúng ta phải thu hồi và chuyển mục đích sử dụng đất.
Chính vì vậy công tác GPMB là một trong những điều kiện tiên quyết của sự phát triển, nó tác động mạnh mẽ đến công tác quản lý nhà nước về đất đai. Trước thực trạng như vậy, công tác bồi thường GPMB là một trong những công việc hết sức khó khăn, phức tạp và được xã hội đặc biệt quan tâm, bồi thường GPMB không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của các tổ chức, cá nhân, hộ gia đình có đất bị thu hồi mà còn ảnh hưởng rất lớn đến tình hình kinh tế, chính trị, xã hội của địa phương sau khi TĐC cho người dân. Bồi thường GPMB là lĩnh vực nhạy cảm và gặp rất nhiều khó khăn trong quá trình thực hiện như thương lượng giá đền bù hợp lý với người dân, TĐC và giải quyết hậu quả sau GPMB. Do vậy cần áp dụng linh hoạt các quy định của pháp luật vào điều kiện thực tế của địa phương.
Trước những khó khăn như vậy, việc đánh giá công tác GPMB để đưa ra những phương án khả thi giải quyết những khó khăn khi bồi thường GPMB đang là một nhu cầu hết sức cấp thiết của xã hội. Trong những năm qua, tỉnh Hà Giang đã và đang thực hiện chủ trương về thu hút các nhà đầu tư chiến lược, có tiềm năng để đầu tư các dự án về thương mại dịch vụ, du lịch và sản xuất kinh doanh trên địa bàn tỉnh đã tạo công ăn việc làm cho nhiều nguời dân. Cùng với đó Hà Giang cũng không ngừng đầu tư nâng cấp cơ sở hạ tầng, nhiều dự án đã được triển khai trên địa bàn tỉnh. Trong đó những dự án xây dựng các khu thương mại giao thương với nước bạn tại các khu vực biên giới giáp với Trung Quốc hoặc các dự án xây dựng cấp bách cơ sở hạ tầng nhằm bảo vệ biên giới, đã 2 được triển khai thực hiện nhằm thúc đẩy về phát triển KT-XH của tỉnh và bảo vệ vững chắc biên cương của Tổ quốc.
Tuy nhiên công tác bồi thường, GPMB để thực hiện các dự án trên địa bàn tỉnh trong những năm qua cũng còn gặp không ít khó khăn, bất cập làm chậm tiến độ của dự án so với kế hoạch đề ra. Vì vậy, việc nghiên cứu công tác bồi thường, GPMB của dự án này để thấy được những khó khăn, thuận lợi và hạn chế, từ đó rút ra được những bài học kinh nghiệm và giải pháp nhằm góp phần xây dựng các chính sách về bồi thường, hỗ trợ và TĐC của tỉnh Hà Giang. Xuất phát từ lý do trên tôi tiến hành nghiên cứu đề tài “Đánh giá công tác bồi thường, GPMB tại dự án xây dựng cấp bách cơ sở hạ tầng bảo vệ biên giới tại trung tâm xã Lũng Cú, huyện Đồng Văn, tỉnh Hà Giang”. Mục tiêu của đề tài - Đánh giá công tác bồi thường, GPMB dự án trọng điểm xây dựng cấp bách cơ sở hạ tầng bảo vệ biên giới tại xã Lũng Cú, huyện Đồng Văn, tỉnh Hà Giang; - Đánh giá công tác GPMB của dự án qua ý kiến người dân; - Phân tích những thuận lợi, khó khăn và đề xuất các giải pháp đối với công tác bồi thường, GPMB trên địa bàn tỉnh Hà Giang trong thời gian tới.
Ý nghĩa của đề tài - Ý nghĩa khoa học + Sử dụng kiến thức đã học áp dụng vào thực tế nâng cao tính thực tiễn, chiều sâu của kiến thức ngành học cho bản thân. + Nghiên cứu vấn đề còn tồn tại trong thực tiễn để tìm ra cái mới cho lý thuyết từ đó quay trở lại áp dụng cho thực tiễn. - Ý nghĩa thực tiễn Giúp địa phương nắm được thực trạng công tác GPMB, bồi thường, hỗ trợ TĐC khi Nhà nước thu hồi đất trên đia bàn, nêu bật những hạn chế và nguyên nhân làm ảnh hưởng. Từ đó có những định hướng trong Quản lý Nhà nước về đất đai cũng như ban hành những chính sách, quy định hợp lý mang tính hiệu quả trong thực tế.
TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 1. Cơ sở khoa học nghiên cứu đề tài 1. Một số khái niệm về thu hồi đất, GPMB Thu hồi đất: là việc Nhà nước quyết định thu lại quyền sử dụng đất của người được Nhà nước trao quyền sử dụng đất hoặc thu lại đất của người sử dụng đất vi phạm pháp luật về đất đai (Luật đất đai, 2013) GPMB: là quá trình thực hiện các công việc liên quan đến việc di dời nhà cửa, cây cối, các công trình xây dựng và một bộ phận dân cư trên một phần đất nhất định được quy hoạch cho việc cải tạo, mở rộng hoặc xây dựng một công trình mới. GPMB là giải pháp quan trọng mang tính đột phá nhằm chủ động quỹ đất, tạo điều kiện thuận lợi để thu hút các nguồn lực cho đầu tư phát triển và triển khai thực hiện các dự án đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng KT-XH.
Quá trình GPMB được tính từ thời điểm thành lập hội đồng GPMB đến khi giải phóng xong và giao đất cho chủ đầu tư mới. Đây là quá trình đa dạng và rất phức tạp thể hiện sự khác nhau giữa các dự án và liên quan đến lợi ích trực tiếp của người dân, doanh nghiệp và cả của xã hội, vì vậy quá trình GPMB phải đảm bảo hài hoà các lợi ích của Nhà nước, của doanh nghiệp và đặc biệt là lợi ích của người dân có đất bị thu hồi. Công tác GPMB quyết định đến tiến độ của các dự án, là khâu đầu tiên thực hiện dự án (Phạm Tuấn Anh, 2013) 1. Bồi thường thiệt hại Bồi thường thiệt hại là việc Nhà nước trả lại giá trị quyền sử dụng đất và tài sản bị thiệt hại với diện tích đất bị thu hồi cho người sử dụng đất.