CHƯƠNG 1 : CƠ SỞ LÝ LUẬN, PHÁP LÝ CỦA PHÁP LUẬT VỀ ĐÁNH GIÁ CÔNG CHỨC CẤP XÃ 1. Khái quát chung pháp luật về đánh giá công chức cấp xã Công chức cấp xã là công chức cấp hành chính thấp nhất trong các cấp chính quyền ở nước ta. Đây là cơ quan hành chính cấp cơ sở trực tiếp nhất, là cấp đầu tiên tiếp xúc người dân, là đầu mối thông tin cũng như có mối liên hệ gần gũi, hiểu rõ người dân nhất. Là cầu nối giữa người dân với chính quyền về các chính sách, chế độ cũng như giải quyết thủ tục hành chính liên quan.
Đây là cấp hành chính có vai trò rất quan trọng. Là đầu mối của các thông tin liên quan đến tình hình an ninh chính trị, văn hóa xã hội, cuộc sống thường nhật của người dân. Quá trình công tác thường xuyên tiếp xúc trực tiếp với người dân, nắm bắt và lắng nghe nguyện vọng của người dân cũng như thừa hành các biện pháp, tuyên truyền và áp dụng cơ chế pháp luật vào thực tế. Việc nâng cao năng lực cũng như hiệu quả công tác của công chức tại cấp này có vai trò rất lớn.
Vì vậy, hoạt động của cơ quan Hành chính tại các cấp xã. Hoạt động của cơ quan cấp xã không thể tách rời yếu tố quyết định của cán bộ, công chức. “Công chức cấp xã” được hiểu là: “Công dân Việt Nam được tuyển dụng vào các vị trí chuyên môn, nghề nghiệp để làm việc dưới quyền sự lãnh đạo của UBND xã và nhận lương từ ngân sách nhà nước”. Vì vậy, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã là một khâu then chốt trong công tác cán bộ Đảng, Nhà nước.
Là cầu nối giữa Đảng, chính quyền và nhân dân, công chức cơ sở cần lắng nghe, thấu hiểu tâm tư, yêu cầu của nhân dân, báo cáo cấp trên và xây dựng, ban hành các chính sách phù hợp với nhu cầu đời sống thực tế của nhân dân. Vì vậy, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã là một khâu then chốt trong công tác cán bộ Đảng, Nhà nước Có thể thấy, trong những năm qua cán bộ và công chức tại các cấp xã đã có những đóng góp to lớn vào công tác chính trị nói chung và xây dựng, củng cố chính trị cơ sở nói riêng ngày càng vững mạnh. Chính vì vậy, việc đánh giá công chức cấp xã hằng năm góp phần điều chỉnh, phân bổ số lượng và chất lượng công chức phù hợp để thực hiện các nhiệm vụ chuyên môn. Để đánh giá công chức cấp xã đạt hiệu quả cần thiết phải có các quy định pháp luật phù hợp, các tiêu chí cụ thể nhằm thể 8 hiện được mục đích của việc đánh giá.
Do vậy, cùng với sự phát triển của xã hội thì cần thiết phải có những điều chỉnh pháp luật về đánh giá công chức cấp xã nói riêng [3, tr. Việc đánh giá công chức hiện nay chưa được đưa ra các định nghĩa hay khái niệm trong sự điều chỉnh của văn bản pháp luật về vấn đề đánh giá công chức. Do vậy, để hiểu về khái niệm này, trước hết cần làm rõ khái niệm điều chỉnh pháp luật là gì? Ta có thể thấy rằng, bằng cách dựa vào luật pháp hiện hành từ đó đưa ra các phương pháp và sử dụng các công cụ để quản lý, thiết lập trật tự chung trong xã hội. Trong đó bao gồm các văn bản quy phạm pháp luật, các tiêu chuẩn pháp lý để điều chỉnh tổng hòa các mối quan hệ trong xã hội.
Đây chính là sự điều chỉnh pháp luật mà chúng ta hướng tới Quá trình đánh giá công chức tại các xã có tầm quan trọng và ý nghĩa rất lớn trong công tác nâng cao năng lực chuyên môn cũng như hình ảnh công chức trong Nhân dân. Vì thế, trong quá trình đánh giá cần thực hiện đánh giá cả kết quả công việc lẫn con người, lối sống của công chức như trình độ, phẩm chất và đạo đức. Về đánh giá kết quả công việc ta cần xây dựng rõ bảng mô tả công việc, định lượng các kết quả dựa trên số lượng công việc đã hoàn thành, hiệu quả công tác chuyên môn, đo lường mức độ hài lòng của người dân Những yếu tố có vai trò then chốt trong quá trình đánh giá có thể kể đến như: Đối tượng được đánh giá, lựa chọn phương pháp đánh giá và các tiêu chí đánh giá. Đối tượng đánh giá công chức là cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền thi hành nhiệm vụ.
Tiêu chí đánh giá là những tiêu chuẩn, biểu tượng phản ánh những phẩm chất, kết quả công việc nhất định của công chức căn cứ vào mục tiêu đánh giá. Phương pháp đánh giá là quá trình xây dựng các phương pháp, biện pháp kết hợp từ những tiêu chí được đề ra, nhắm vào đối tượng được đánh giá. Vận dụng linh hoạt sao cho phù hợp với đặc thù của từng địa phương cho đến từng vị trí công tác cụ thể. Qua đó, khái niệm pháp luật về đánh giá công chức có thể được hiểu như sau: “Quá trình đánh giá công chức là hoạt động pháp luật, được sử dụng như một công cụ giúp các cơ quan hay tổ chức hành chính sự nghiệp sử dụng các phương 9 pháp đã được xây dựng dựa trên các tiêu chí đã được đề ra để áp dụng với các đối tượng cần được đánh giá.
Trên cơ sở đó, phân loại và đánh giá năng lực của từng đối tượng công chức nhằm đạt được kết quả nhất định.” Trên thực tế, hoạt động đánh giá công chức cấp xã là hoạt động thường xuyên và cần thiết. Chính vì vậy, điều chỉnh pháp luật về đánh giá công chức cấp xã giúp cho việc đánh giá công chức được đúng và đầy đủ hơn. Từ những phân tích trên, có thể hiểu, việc sửa đổi pháp luật về đánh giá công chức cấp xã là nhằm sử dụng luật để điều chỉnh hoạt động kiểm tra, đánh giá công chức của các cơ quan hành chính quốc gia. Cán bộ đưa ra quyết định về đào tạo, phát triển, đề bạt trên cơ sở so sánh, đối chiếu mục tiêu, tiêu chuẩn mà mỗi công chức đặt ra với thực tế thực hiện nhiệm vụ, đề bạt, khen thưởng, kỷ luật theo pháp luật và các hệ thống công vụ khác.
Nội dung quy định của pháp luật về đánh giá công chức cấp xã 1. Quy định về chủ thể đánh giá, đối tượng đánh giá công chức cấp xã Thứ nhất, người phụ trách cơ quan, tập thể, đơn vị sử dụng công chức. Người đứng đầu cơ quan, tổ, đơn vị là người lãnh đạo công chức. Vì vậy, cấp trên là người hiểu rõ nhất khả năng, trình độ thực hiện công việc của cấp dưới.
Họ là người chỉ đạo, phân công công việc và hỗ trợ công chức trong hoạt động thường ngày. Họ cũng là người trực tiếp quản lý và chịu trách nhiệm về các hoạt động của đơn vị mình nên việc tham gia trực tiếp và công tác đánh giá là vô cùng cần thiết. Người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị được coi là yếu tố quan trọng và có tính quyết định tiên quyết trong quá trình đánh giá, xếp loại cán bộ, công chức của cơ quan, đơn vị mình. Ngày nay, việc sử dụng người giám sát trực tiếp để đánh giá là một thông lệ tương đối phổ biến.
Đây cũng là vấn đề hạn chế lớn của quá trình đánh giá. Bởi đặc thù công việc và công tác chuyên môn, kèm theo những lối mòn truyền thống cũng như chuyên ngành đang công tác. Việc đánh giá thường tập trung nhiều vào công tác chuyên môn, không bao quát hết các góc độ và tổng hòa những khía cạnh cần đánh giá. Thứ hai, bản thân công chức.
Công chức thường có nhu cầu nhận xét, phản ánh, tổng kết, kiểm tra, đánh giá bản thân trước khi tiếp nhận đánh giá của người khác. Tự đánh giá là phương pháp sử dụng như một công cụ phát triển con người 10 chứ không phải công cụ ra quyết định kỷ luật. Tự đánh giá tạo điều kiện để cán bộ, công chức tự nhìn nhận lại kết quả và sự nỗ lực của mình trong suốt quá trình thực hiện nhiệm vụ, từ đó nâng cao ý thức tự sửa lỗi, góp phần nâng cao năng lực và chất lượng công việc của bản thân. Đồng thời, tự đánh giá cũng giúp đảm bảo quá trình đánh giá cán bộ, công chức diễn ra một cách dân chủ.
Cá nhân có thể tiến hành quy trình tự đánh giá bản thân dựa trên mẫu tự đánh giá do cơ quan, đơn vị mình công tác quy định. Việc tự đánh giá của bản thân cán bộ, công chức thường không được xem là một đánh giá chính thức mà chỉ dừng ở mức là thông tin tham khảo. Thứ ba, tập thể và đồng nghiệp trong cùng một tổ chức. Đây là phương pháp quan sát gián tiếp thông qua các cá nhân khác trong cùng một tổ chức.
Giúp quá trình thu thập thông tin được đa chiều và nên tập trung vào các kỹ năng chính trong chuyên môn như thành tích, mức độ hoàn thành công việc. Tuy nhiên, có nhiều mặt hạn chế trong việc thu thập các dữ liệu đánh giá bởi nhiều lý do như: Nhiễu thông tin, thông tin sai lệch hoặc có sự thiên vị giữa các cá nhân dẫn tới sai lệch kết quả đánh giá. Những ý kiến, đánh giá của đồng nghiệp không mang tính quyết định như đánh giá của lãnh đạo nhà tuyển dụng. Trong một số trường hợp, đây còn được coi là kênh thông tin tham khảo.
Thứ tư, nhân sự ngoài cơ quan: là những cá nhân, tập thể ngoài cơ quan nơi công chức làm việc. Đây có thể là những cá nhân, tổ chức có quan hệ hành chính trực tiếp, làm việc, phục vụ công chức. Đây được coi là kênh thông tin chính thống và có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc đánh giá hiệu quả hoạt động dịch vụ công. - Cục Quản lý công vụ: Phòng này có chức năng tham mưu, hỗ trợ, tổng hợp ý kiến của các đối tượng thẩm định và thu thập tài liệu trước khi trình quyết định thẩm định đến người quản lý, thủ trưởng cơ quan.
Thứ năm, đối tượng đánh giá tập trung vào đối tượng pháp luật về đánh giá công chức cấp xã được thực hiện tại 16 phường thuộc Quận 11, thành phố Hồ Chí Minh giai đoạn 2019 - 2022. Quy định về nguyên tắc, mục đích, ý nghĩa của đánh giá công chức cấp xã a.