Luận văn: Đánh giá chất lượng hệ thống TMĐT bằng Mạng Bayesian theo ISO 9126

Luận văn ứng dụng mạng Bayesian Belief để đánh giá chất lượng hệ thống TMĐT theo chuẩn ISO 9126. Bao gồm mô hình, phân tích và ví dụ thực tiễn.

• Tác giả: Vũ Đỉnh Thu
• Người hướng dẫn: PGS. TS Huỳnh Quyết Thắng
• Trường học: Trường Đại Học Bách Khoa Hà Nội
• Chuyên ngành: Công Nghệ Thông Tin
• Đề tài: Áp Dụng Mạng Bayesian Belief Network Để Đánh Giá Chất Lượng Hệ Thống Thương Mại Điện Tử Theo Chuẩn ISO 9126
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2008
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Giới thiệu về Đánh giá Chất lượng TMĐT theo Chuẩn ISO 9126

Thương mại điện tử (TMĐT) đang phát triển mạnh mẽ tại Việt Nam với các hình thức như B2C, C2C, và B2B. Để đảm bảo chất lượng hệ thống TMĐT, việc áp dụng các chuẩn đánh giá quốc tế là rất cần thiết. Chuẩn ISO 9126 là tiêu chuẩn quốc tế được sử dụng rộng rãi để đánh giá chất lượng phần mềm và các hệ thống TMĐT. Chuẩn này cung cấp một khung làm việc toàn diện giúp các tổ chức đánh giá hiệu suất và độ tin cậy của các nền tảng thương mại điện tử. Việc áp dụng mạng Bayesian kết hợp với ISO 9126 mang lại một cách tiếp cận hiện đại và chính xác hơn trong đánh giá chất lượng TMĐT.

1.1. Khái niệm Chuẩn ISO 9126 và Ứng dụng

ISO 9126 là chuẩn quốc tế do tổ chức tiêu chuẩn hóa quốc tế phát triển, dùng để đánh giá chất lượng phần mềm. Chuẩn này định nghĩa các đặc tính chất lượng chính như tính hoạt động (Functionality), tin cậy (Reliability), khả dụng (Usability), và hiệu quả (Efficiency). Đối với hệ thống TMĐT, bốn đặc tính này là nền tảng để đánh giá chất lượng tổng thể của nền tảng.

1.2. Tầm Quan Trọng của Đánh giá Chất lượng TMĐT

Với sự phát triển nhanh chóng của thương mại điện tử, việc đánh giá chất lượng hệ thống trở nên cấp bách. Chất lượng TMĐT ảnh hưởng trực tiếp đến trải nghiệm khách hàng, độ tin cây, và hiệu suất kinh doanh. Áp dụng chuẩn ISO 9126 giúp các doanh nghiệp xác định các vấn đề tiềm ẩn và cải thiện hiệu quả hoạt động của hệ thống.

II. Mô Hình Đánh giá Dựa trên Mạng Bayesian Network

Mạng Bayesian Network (BBNs) là một công cụ mạnh mẽ trong đánh giá chất lượng TMĐT, kết hợp lý thuyết xác suất Bayes để tính toán các giá trị xác suất của các thuộc tính chất lượng. Mô hình này cho phép các chuyên gia đánh giá chất lượng các chức năng cụ thể cũng như chất lượng tổng thể của hệ thống. Mạng Bayesian giúp xác định mối quan hệ phụ thuộc giữa các đặc tính chất lượng, từ đó đưa ra các khuyến nghị cải thiện cụ thể. Phương pháp này đặc biệt hiệu quả cho các hệ thống TMĐT loại B2C, nơi yêu cầu về chất lượng rất cao.

2.1. Nguyên Lý Hoạt động của Mạng Bayesian

Mạng Bayesian sử dụng lý thuyết xác suất Bayes để tính toán các giá trị xác suất của các nút (biến) trong mạng. Mỗi nút đại diện cho một đặc tính chất lượng, và các cạnh biểu thị mối quan hệ phụ thuộc giữa chúng. Bằng cách thiết lập các giá trị xác suất ban đầu và điều kiện phụ thuộc, mô hình có thể dự đoán chất lượng của toàn bộ hệ thống.

2.2. Ứng dụng BBN trong Đánh giá TMĐT B2C

Mô hình đánh giá chất lượng TMĐT dựa trên mạng Bayesian được thiết kế đặc biệt cho các nền tảng B2C (Business to Customer). Mô hình này đánh giá chất lượng website dựa trên các tiêu chí như tính hoạt động (Functionality), độ ổn định (Reliability), tính khả dụng (Usability), và hiệu quả (Efficiency). Áp dụng vào các website thương mại thực tế cho thấy mô hình này cung cấp kết quả đánh giá chính xác và có giá trị tham khảo cao.

III. Các Đặc tính Chất lượng Cần Đánh giá

Chuẩn ISO 9126 định rõ bốn đặc tính chất lượng chính cần được đánh giá cho hệ thống TMĐT. Bao gồm tính hoạt động (Functionality) - khả năng thực hiện các chức năng yêu cầu, độ tin cấy (Reliability) - khả năng duy trì hiệu suất ổn định, tính khả dụng (Usability) - dễ sử dụng và thân thiện với người dùng, và hiệu quả (Efficiency) - hiệu suất và tốc độ xử lý. Mỗi đặc tính chất lượng có các tiêu chí cụ thể được định nghĩa trong tiểu chuẩn, giúp người đánh giá xác định rõ ràng các yếu tố cần kiểm tra. Việc đánh giá toàn diện các đặc tính này đảm bảo chất lượng TMĐT đạt chuẩn quốc tế.

3.1. Tính Hoạt động và Độ Tin cấy

Tính hoạt động (Functionality) đánh giá xem hệ thống TMĐT có thực hiện đầy đủ các chức năng yêu cầu hay không, bao gồm quản lý sản phẩm, xử lý đơn hàng, và thanh toán. Độ tin cấy (Reliability) kiểm tra khả năng hệ thống hoạt động ổn định, không gặp lỗi, và có khả năng phục hồi khi xảy ra sự cố. Hai đặc tính chất lượng này rất quan trọng cho sự thành công của TMĐT.

3.2. Tính Khả dụng và Hiệu quả

Tính khả dụng (Usability) đánh giá giao diện người dùng, tính trực quan, và dễ dàng trong việc sử dụng hệ thống TMĐT. Hiệu quả (Efficiency) liên quan đến tốc độ tải trang, thời gian xử lý, và hiệu suất tổng thể. Hai yếu tố này ảnh hưởng lớn đến trải nghiệm khách hàng và tỷ lệ chuyển đổi của nền tảng thương mại điện tử.

IV. Xây dựng Công cụ Đánh giá và Áp dụng Thực tế

Công cụ đánh giá chất lượng TMĐT được xây dựng dựa trên mô hình mạng Bayesian sử dụng các công nghệ như MSBN (Microsoft Belief Network). Quá trình xây dựng bao gồm việc tạo các nút (nodes) đại diện cho các đặc tính chất lượng, thiết lập các mối quan hệ phụ thuộc, và cấu hình giá trị xác suất cho mỗi nút. Công cụ này được áp dụng để đánh giá một số website TMĐT thực tế, cho phép các nhà phát triển và quản lý hệ thống hiểu rõ hơn về chất lượng hiện tại và xác định các lĩnh vực cần cải thiện. Kết quả từ công cụ này cung cấp phân tích chi tiết về chất lượng chức năng từng phần của hệ thống.

4.1. Cấu trúc Mạng BBNs và Thiết lập Dữ liệu

Cấu trúc mạng Bayesian Belief Network bao gồm các nút đại diện cho các đặc tính chất lượng ISO 9126 và các cạnh thể hiện mối quan hệ phụ thuộc. Người xây dựng mô hình phải xác định giá trị xác suất cho từng nút dựa trên khảo sát chuyên gia và dữ liệu từ các website thương mại. Quá trình này đòi hỏi sự cộng tác giữa các chuyên gia công nghệ thông tin và các bên liên quan.

4.2. Kết quả Đánh giá và Khuyến nghị Cải thiện

Sau khi áp dụng công cụ đánh giá, kết quả được trình bày dưới dạng xác suất chất lượng cho mỗi đặc tính chất lượng và cho chất lượng tổng thể. Phân tích chi tiết giúp xác định các điểm yếu cụ thể trong hệ thống TMĐT. Dựa trên kết quả này, khuyến nghị cải thiện được đưa ra để nâng cao chất lượng hệ thống TMĐT đạt chuẩn ISO 9126.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương I Tổng quan về các loại hình thương mại điện tử, tỉnh hình phát triển thương mại điện tử trên thể giới và Việt Nam Chương 2 Chất lượng của các hệ thống thương mại điện tử, vấn để đánh giá chất lượng các hệ thống thương mại diện tử trên thế giới và ở Việt nam. liêu chuẩn đánh giá chất lượng 9126 và van dé ap dụng vào đánh giá chất lượng các hệ thống thương mại điện tử dựa trên chuẩn ISO 9126 Chương 3 Đề xuất mô hình đánh giá chất lượng các hệ thống thương mại diện Lử dựa trên chuẩn T8O 9126 và một số tiêu chí dánh giá của thể giới và Việt Nam Chương 4 Xây dựng công cụ dánh giá từ mô hình dã dễ xuất dựa trên cơ sở lý thuyết Bayes mang BBN. Ap dụng công cụ xây dựng để đánh giá một số website Thương mại điện tử B2C hàng đầu tại Việt Nam. Chương I Tổng quan về các loại hình thương mại điện tử, tỉnh hình phát triển thương mại điện tử trên thể giới và Việt Nam Chương 2 Chất lượng của các hệ thống thương mại điện tử, vấn để đánh giá chất lượng các hệ thống thương mại diện tử trên thế giới và ở Việt nam.

liêu chuẩn đánh giá chất lượng 9126 và van dé ap dụng vào đánh giá chất lượng các hệ thống thương mại điện tử dựa trên chuẩn ISO 9126 Chương 3 Đề xuất mô hình đánh giá chất lượng các hệ thống thương mại diện Lử dựa trên chuẩn T8O 9126 và một số tiêu chí dánh giá của thể giới và Việt Nam Chương 4 Xây dựng công cụ dánh giá từ mô hình dã dễ xuất dựa trên cơ sở lý thuyết Bayes mang BBN. Ap dụng công cụ xây dựng để đánh giá một số website Thương mại điện tử B2C hàng đầu tại Việt Nam. LOI CAM ON Em xin gửi lới cắm ơn đặc biệt đến thấy giáo PGS. TS Huỳnh Quyết Thắng - Bộ môn Công nghệ Phần mềm - Khoa Công nghệ Thông tin - Dai học Bách Khoa Hà Nội, người đã gợi ý để tải luận văn lốt nghiệp cho om và da hướng dẫn cách thực hiện, cách trình bảy huận văn cho em tân tình trong suốt thời gian làm luận văn tốt nghiệp.

Dôổng thời, em xin gửi lời cảm on sâu sắc đến các Thây, Cô trong Khoa Công nghệ Thông tin đã truyền thụ những kiến thức và hướng dẫn cách thức nghiên cứu khoa học trong toàn bộ thời gian hợc cao học, giúp cm dạt dược kết quả hôm nay 'Tôi cũng cảm ơn chân thành đến các anh chị và các bạn củng lớp Cao học CNTT Khoá 2006-2008 vì sự cộng tác và giúp đỡ trong suốt thời gian học vả trong quá trình lắm luận văn nảy Cuối củng tôi xin gửi lời cảm ơn đến gia đinh bạn bè đã động viên và giúp đỡ tôi trong suốt thời gian làm luận văn. T1ả nội, 10/2008 Vt Dinh Thu Vũ Đỉnh Thu — LVCII CNTT 2006-2008-ĐIH3KLIN ovis DANH MUC CAC HINH Hinh 1.1 Cac mé hinh giao dich dign tử của các tổ chức Hình 1.2 Mê hình thương mại điện tử B2C Tĩnh 1.4 Mê hình thương mại điện tử C2C Tĩnh 1.5 Mê hình thương mại điện tử C2B.1 Mô hình dánh giá chất lượng chung Hình 2.2 Các đặc tỉnh chất lượng, Hình 4.1 Mô hình mình họa mạng BBNs Hình 4.2 Câu trúc đơn giản của mạng BBNs trong xây dựng.3 Câu trúc mạng BBNs tổng quát.5 Giao điện công cụ MSBNX Hình 4.6 Ví dụ về tỉnh xác suất nút Trợ giúp Hình 3.7 Quy trình đánh giá các hệ thống TMĐT DANII MYC CAC BANG.1 Các đặc tỉnh mức một của mô hình.2 Các đặc tỉnh mức hai của mô hình .3 Các dặc mức ba của mô hình 38 Bang 4.1 CPT của các biến “Road Conditions” ciia mang RBNs.4 Câu trúc BBNs vẻ khả năng đi qua đường khi tuyết ron.2 Các thuộc tính chất lượng.3 Các giá trị xác suất ban đầu. 58 Vũ Đỉnh Thu — LVCII CNTT 2006-2008-ĐIH3KLIN Chương I Tổng quan về các loại hình thương mại điện tử, tỉnh hình phát triển thương mại điện tử trên thể giới và Việt Nam Chương 2 Chất lượng của các hệ thống thương mại điện tử, vấn để đánh giá chất lượng các hệ thống thương mại diện tử trên thế giới và ở Việt nam. liêu chuẩn đánh giá chất lượng 9126 và van dé ap dụng vào đánh giá chất lượng các hệ thống thương mại điện tử dựa trên chuẩn ISO 9126 Chương 3 Đề xuất mô hình đánh giá chất lượng các hệ thống thương mại diện Lử dựa trên chuẩn T8O 9126 và một số tiêu chí dánh giá của thể giới và Việt Nam Chương 4 Xây dựng công cụ dánh giá từ mô hình dã dễ xuất dựa trên cơ sở lý thuyết Bayes mang BBN.

Ap dụng công cụ xây dựng để đánh giá một số website Thương mại điện tử B2C hàng đầu tại Việt Nam. DANII MUC CAC TU’ VIET TAT TMĐT: Thương mại điện tir EDI: Electronic Data Interchange VAN: Value-Added Networks SCM: Supply Chain Management B25: Bussiness ‘lo Bussiness B2C: Bussiness ‘lo Customer C2C: Customer To Customer G2G: Goverment To Government G2C: Government Tu Customer B2G: Bussiness To Government G2B: Goverment To Bussiness ISO: Intemation Organnization for Sandardization/Intemational Electrotcchical Commission TICI: IIuman Computer Interface BBNs: Bayesian Belief Networks TLS: Transport Layer Security SSL: Secure Socket Layer MSBN: Microsoft Belief Network CNI'T: Céng nghé théng tin UNCTAI3: United Nations Conference on Trade and Development Vũ Đỉnh Thu — LVCII CNTT 2006-2008-ĐIH3KLIN LOI CAM DOAN Tôi xin cam kết Luận văn tốt nghiệp nảy là công trình nghiên cứu của băn thân Lôi dưới sự hưởng dẫn của PGS-TS Huỳnh Quyết Thắng Khoa tất nghiệp là trung thực, không phải lả sao chép toàn văn của bat kỳ công trình nào kháo. Vii Dinh Thu Vũ Đỉnh Thu — LVCII CNTT 2006-2008-ĐIH3KLIN LOI CAM ON Em xin gửi lới cắm ơn đặc biệt đến thấy giáo PGS. TS Huỳnh Quyết Thắng - Bộ môn Công nghệ Phần mềm - Khoa Công nghệ Thông tin - Dai học Bách Khoa Hà Nội, người đã gợi ý để tải luận văn lốt nghiệp cho om và da hướng dẫn cách thực hiện, cách trình bảy huận văn cho em tân tình trong suốt thời gian làm luận văn tốt nghiệp.

Dôổng thời, em xin gửi lời cảm on sâu sắc đến các Thây, Cô trong Khoa Công nghệ Thông tin đã truyền thụ những kiến thức và hướng dẫn cách thức nghiên cứu khoa học trong toàn bộ thời gian hợc cao học, giúp cm dạt dược kết quả hôm nay 'Tôi cũng cảm ơn chân thành đến các anh chị và các bạn củng lớp Cao học CNTT Khoá 2006-2008 vì sự cộng tác và giúp đỡ trong suốt thời gian học vả trong quá trình lắm luận văn nảy Cuối củng tôi xin gửi lời cảm ơn đến gia đinh bạn bè đã động viên và giúp đỡ tôi trong suốt thời gian làm luận văn. T1ả nội, 10/2008 Vt Dinh Thu Vũ Đỉnh Thu — LVCII CNTT 2006-2008-ĐIH3KLIN MUC LUC LOLCAM DOAN MUC LUC. DANIIMUC CAC TU VIET TAT. DANH MUC CAC HINH.

DANH MUC CAC BANG LỜI NÓI ĐẦU 1.1 Khái niệm thương mại điện tử 1 1.2 Các loại hình thương mại điện tử.1 Mé hinh giao dich doanh nghiép — ngudi tiéu ding (B2C).2, Mé hinh giao dich doanh nghiép - doanh nghiép (B28) 3 1. Customer to Customer (C2C) - 4 1. Tinh hinh phat trién TMDT trên thế gì 6 1. Tình hình phát triển thưưng mại diện tứ ứ Việt Nam.5 Kết chương.

Chương 2 CHẤT LƯỢNG VÀ THÓNG THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỦ 2. Những đặc tính chất lượng cơ bản của hệ thống TMĐT giá.1 So do site (Site map).3 Chức năng tim kiểm (Search).5 Mau sac (Color) is 2.6 Biểu diễn sản phẩm (Produet's presentation).8 Duyệt trang olni tir bat ky vị tri nao (Browsing to the main pAge).9 Hỗ trợ da ngôn ngữ (Multilingnalism). ác sec sec AS 2.10 Giảm giá và chiết khẩn khi mua hàng (Parchasing offers and discounts) HH Hari ° 16 21.12 TTồ sơ công ty (usiness profile) 17 2. Tổng quan các nghiên cứu về đánh giá chất lượng hệ thống TMĐT 21 c phương pháp đánh giá chất lượng hệ thông TMĐT trên thể giới.3 Vấn đề đánh giá chất lượng các hệ thống TMĐT tại Việt Nam 2.4 Tiêu chuẫn dánh giá chất lượng phần mềm [SO 9126.1, Loại hình TMĐT đánh giá Vũ Đỉnh Thu — LVCII CNTT 2006-2008-ĐIH3KLIN 2.2 Đặc tính trong hệ thống thương mại điện tử cần đánh giá 28 2.1 Tinh hoạt động.3 Tính khả dụng.4 Tĩnh hiệu quả 2.5 Kết chương.

Chương 3 DÈ XUẤT MÔ HÌNH DÁNH GIÁ CHẢT LƯỢNG HỆ THÓNG THƯƠNG MẠI DIỆN TỬ. Tiêu chí áp dụng, 3.3 Câu trúc các lông thương mai Chương 4 XÂY DỰNG CÔNG CỤ DÁNH GIÁ DỰA TRÊN MÔ HÌNH DE XUAT KET HỢP MẠNG BAYESIAN BELIEF VÀ ÁP DỤNG ĐÁNH GIÁ MỘT SÓ WEBSITE TMĐT.1 Mỗi trường xây dựng công cụ đánh gì 4.1 Nền tăng xây dựng công cụ. Cầu trủc mạng BBNs 4.3 Công cụ MSDNX của Microsoft.2 Xây dụng công cụ đánh giá dựa trên mô hình để xuất.1 Tạo các nứt và các điều kiện phụ thuộc 4.2 Thiết lập giả trị xác suất các nủút. 3 Áp dụng đánh giá chất lượng các : website TMĐT PHU Luc 1- Phiéu khảo s TI-Phân tích dánh giá 2.

TOM TAT NOI DUNG LUẬN VĂN. Vũ Đỉnh Thu — LVCII CNTT 2006-2008-ĐIH3KLIN Chương I Tổng quan về các loại hình thương mại điện tử, tỉnh hình phát triển thương mại điện tử trên thể giới và Việt Nam Chương 2 Chất lượng của các hệ thống thương mại điện tử, vấn để đánh giá chất lượng các hệ thống thương mại diện tử trên thế giới và ở Việt nam. liêu chuẩn đánh giá chất lượng 9126 và van dé ap dụng vào đánh giá chất lượng các hệ thống thương mại điện tử dựa trên chuẩn ISO 9126 Chương 3 Đề xuất mô hình đánh giá chất lượng các hệ thống thương mại diện Lử dựa trên chuẩn T8O 9126 và một số tiêu chí dánh giá của thể giới và Việt Nam Chương 4 Xây dựng công cụ dánh giá từ mô hình dã dễ xuất dựa trên cơ sở lý thuyết Bayes mang BBN. Ap dụng công cụ xây dựng để đánh giá một số website Thương mại điện tử B2C hàng đầu tại Việt Nam.

LOI CAM ON Em xin gửi lới cắm ơn đặc biệt đến thấy giáo PGS. TS Huỳnh Quyết Thắng - Bộ môn Công nghệ Phần mềm - Khoa Công nghệ Thông tin - Dai học Bách Khoa Hà Nội, người đã gợi ý để tải luận văn lốt nghiệp cho om và da hướng dẫn cách thực hiện, cách trình bảy huận văn cho em tân tình trong suốt thời gian làm luận văn tốt nghiệp.