Luận văn thạc sĩ tmu đánh giá điều kiện đảm bảo an toàn thực phẩm tại các cơ sở sản xuất thực phẩm chức năng trên địa bàn tỉnh thanh hóa năm 2020

Luận văn thạc sĩ TMU đánh giá an toàn thực phẩm tại cơ sở sản xuất thực phẩm chức năng ở Thanh Hóa năm 2020, cung cấp thông tin hữu ích.

• Tác giả: Đỗ Xuân Sơn
• Người hướng dẫn: TS. Đặng Thị Thanh Quyên
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế - Kỹ Thuật Công Nghiệp
• Chuyên ngành: Công Nghệ Thực Phẩm
• Đề tài: Đánh Giá Điều Kiện Đảm Bảo An Toàn Thực Phẩm Tại Các Cơ Sở Sản Xuất Thực Phẩm Chức Năng Trên Địa Bàn Tỉnh Thanh Hóa Năm 2020
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 2. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
• 2.1. Mục tiêu nghiên cứu
• 2.2. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn
• 3. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 3.1. Tổng quan về Thực phẩm chức năng
• 3.2. Thực trạng sản xuất Thực phẩm chức năng
• 3.3. Thực trạng sử dụng Thực phẩm chức năng
• 3.4. Cơ sở pháp lý của việc sản xuất Thực phẩm chức năng
• 3.5. Điều kiện sản xuất Thực phẩm chức năng
• 3.5.1. Cơ sở hạ tầng
• 3.5.2. Thiết bị dụng cụ trong sản xuất
• 4. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 4.1. Đối tượng, thời gian và địa điểm nghiên cứu
• 4.2. Nội dung nghiên cứu
• 4.3. Phương pháp nghiên cứu
• 4.3.1. Thiết kế nghiên cứu
• 4.3.2. Cách chọn mẫu
• 4.3.3. Biến số và các chỉ số nghiên cứu
• 4.3.4. Công cụ thu thập số liệu
• 4.3.5. Phương pháp thu thập số liệu
• 4.3.6. Đánh giá thực trạng điều kiện sản xuất tại các cơ sở
• 4.3.7. Đánh giá kiến thức và thực hành của chủ cơ sở và người sản xuất trực tiếp
• 4.3.8. Xử lý và phân tích số liệu
• 4.3.9. Vấn đề đạo đức trong nghiên cứu
• 5. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 5.1. Đặc điểm chung của các đối tượng nghiên cứu
• 5.2. Kiến thức và thực hành của người sản xuất Thực phẩm chức năng
• 5.3. Kiến thức và thực hành của chủ cơ sở/người quản lý
• 5.4. Điều kiện cơ sở vật chất nhà xưởng, dụng cụ, trang thiết bị của cơ sở sản xuất Thực phẩm chức năng
• 5.5. Nguồn nước trong sản xuất TPCN
• 6. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Đánh Giá An Toàn Thực Phẩm Tại Thanh Hóa 2020

Đánh giá an toàn thực phẩm tại các cơ sở sản xuất thực phẩm chức năng (TPCN) là một vấn đề quan trọng trong bối cảnh nhu cầu tiêu dùng ngày càng tăng cao. Tại tỉnh Thanh Hóa, việc đảm bảo chất lượng và an toàn thực phẩm không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng mà còn tác động đến sự phát triển kinh tế địa phương. Nghiên cứu này nhằm cung cấp cái nhìn tổng quan về tình hình an toàn thực phẩm tại các cơ sở sản xuất TPCN trong năm 2020.

1.1. Khái Niệm Về An Toàn Thực Phẩm Tại Cơ Sở Sản Xuất

An toàn thực phẩm tại các cơ sở sản xuất TPCN được định nghĩa là việc đảm bảo rằng sản phẩm được sản xuất, chế biến và tiêu thụ không gây hại cho sức khỏe người tiêu dùng. Điều này bao gồm việc tuân thủ các quy định về chất lượng và vệ sinh an toàn thực phẩm.

1.2. Tình Hình Sản Xuất TPCN Tại Thanh Hóa

Tỉnh Thanh Hóa có nhiều cơ sở sản xuất TPCN, tuy nhiên, không phải tất cả đều đáp ứng đủ tiêu chuẩn an toàn thực phẩm. Việc kiểm tra và đánh giá chất lượng sản phẩm là cần thiết để bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng.

II. Vấn Đề An Toàn Thực Phẩm Tại Các Cơ Sở Sản Xuất TPCN

Mặc dù có nhiều cơ sở sản xuất TPCN tại Thanh Hóa, nhưng vẫn tồn tại nhiều vấn đề liên quan đến an toàn thực phẩm. Các cơ sở này thường gặp khó khăn trong việc tuân thủ các quy định về chất lượng và vệ sinh. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng mà còn làm giảm uy tín của ngành sản xuất TPCN.

2.1. Thách Thức Trong Việc Đảm Bảo An Toàn Thực Phẩm

Một trong những thách thức lớn nhất là việc thiếu kiến thức và nhận thức của chủ cơ sở về các quy định an toàn thực phẩm. Nhiều cơ sở vẫn chưa thực hiện đầy đủ các biện pháp cần thiết để đảm bảo chất lượng sản phẩm.

2.2. Nguy Cơ Từ Các Sản Phẩm Kém Chất Lượng

Sản phẩm TPCN kém chất lượng có thể gây ra nhiều vấn đề sức khỏe nghiêm trọng cho người tiêu dùng. Việc sử dụng các sản phẩm này không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe mà còn có thể dẫn đến các vụ ngộ độc thực phẩm.

III. Phương Pháp Đánh Giá An Toàn Thực Phẩm Tại Cơ Sở Sản Xuất

Để đánh giá an toàn thực phẩm tại các cơ sở sản xuất TPCN, cần áp dụng các phương pháp khoa học và thực tiễn. Việc này bao gồm kiểm tra điều kiện cơ sở vật chất, thiết bị sản xuất và quy trình sản xuất.

3.1. Kiểm Tra Cơ Sở Vật Chất Và Thiết Bị

Cơ sở vật chất và thiết bị sản xuất cần được kiểm tra định kỳ để đảm bảo chúng đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn thực phẩm. Việc này giúp phát hiện sớm các vấn đề tiềm ẩn có thể ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm.

3.2. Đánh Giá Quy Trình Sản Xuất

Quy trình sản xuất cần được đánh giá để đảm bảo rằng tất cả các bước đều tuân thủ các quy định về an toàn thực phẩm. Điều này bao gồm việc kiểm soát nguyên liệu đầu vào và quy trình chế biến.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Về An Toàn Thực Phẩm Tại Thanh Hóa

Kết quả nghiên cứu cho thấy nhiều cơ sở sản xuất TPCN tại Thanh Hóa chưa đáp ứng đủ tiêu chuẩn an toàn thực phẩm. Việc này cần được khắc phục để bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng và nâng cao chất lượng sản phẩm.

4.1. Tình Hình Kiến Thức Của Chủ Cơ Sở

Nghiên cứu cho thấy nhiều chủ cơ sở sản xuất TPCN thiếu kiến thức về các quy định an toàn thực phẩm. Điều này dẫn đến việc không thực hiện đầy đủ các biện pháp cần thiết để đảm bảo chất lượng sản phẩm.

4.2. Đánh Giá Chất Lượng Sản Phẩm

Chất lượng sản phẩm TPCN tại nhiều cơ sở sản xuất chưa đạt yêu cầu. Việc này cần được cải thiện thông qua việc nâng cao quy trình sản xuất và kiểm soát chất lượng.

V. Giải Pháp Nâng Cao An Toàn Thực Phẩm Tại Các Cơ Sở Sản Xuất

Để nâng cao an toàn thực phẩm tại các cơ sở sản xuất TPCN, cần thực hiện một số giải pháp cụ thể. Các giải pháp này bao gồm việc đào tạo kiến thức cho chủ cơ sở và cải thiện quy trình sản xuất.

5.1. Đào Tạo Kiến Thức An Toàn Thực Phẩm

Đào tạo kiến thức về an toàn thực phẩm cho chủ cơ sở và nhân viên là rất cần thiết. Việc này giúp nâng cao nhận thức và khả năng thực hiện các quy định an toàn thực phẩm.

5.2. Cải Thiện Quy Trình Sản Xuất

Cải thiện quy trình sản xuất là một trong những giải pháp quan trọng để nâng cao chất lượng sản phẩm. Việc này bao gồm việc áp dụng các công nghệ mới và quy trình sản xuất hiện đại.

VI. Kết Luận Về An Toàn Thực Phẩm Tại Thanh Hóa

Kết luận, việc đánh giá an toàn thực phẩm tại các cơ sở sản xuất TPCN tại Thanh Hóa là rất cần thiết. Cần có các biện pháp cụ thể để nâng cao chất lượng sản phẩm và bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng.

6.1. Tương Lai Của Ngành TPCN Tại Thanh Hóa

Ngành TPCN tại Thanh Hóa có tiềm năng phát triển lớn, tuy nhiên cần phải cải thiện chất lượng sản phẩm và đảm bảo an toàn thực phẩm để đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng.

6.2. Đề Xuất Chính Sách Quản Lý

Cần có các chính sách quản lý chặt chẽ hơn đối với ngành sản xuất TPCN để đảm bảo an toàn thực phẩm và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam phát triển nhanh chóng sau khi gia nhập WTO, nhu cầu về sức khỏe và chất lượng cuộc sống của người dân ngày càng được nâng cao. Thực phẩm chức năng (TPCN) trở thành một ngành công nghiệp phát triển mạnh mẽ, đóng góp đáng kể vào thị trường tiêu dùng và sức khỏe cộng đồng. Tại tỉnh Thanh Hóa, với diện tích rộng và dân số đông, nhu cầu sản xuất và tiêu thụ TPCN rất lớn. Tuy nhiên, bên cạnh những cơ sở sản xuất đảm bảo chất lượng, vẫn tồn tại nhiều cơ sở vi phạm quy định pháp luật về an toàn thực phẩm (ATTP), ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người tiêu dùng.

Năm 2020, nghiên cứu đã khảo sát 22 cơ sở sản xuất TPCN trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa nhằm đánh giá điều kiện đảm bảo an toàn thực phẩm tại các cơ sở này. Mục tiêu cụ thể là đánh giá thực trạng về cơ sở vật chất, trang thiết bị, kiến thức và thực hành của chủ cơ sở và người sản xuất, từ đó đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng sản xuất, đảm bảo tuân thủ tiêu chuẩn Thực hành sản xuất tốt (GMP). Nghiên cứu có ý nghĩa khoa học trong việc xây dựng phương pháp quản lý chất lượng sản phẩm TPCN và ý nghĩa thực tiễn trong việc cải thiện điều kiện sản xuất, nâng cao nhận thức và năng lực thực hành của các bên liên quan.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình quản lý an toàn thực phẩm, bao gồm:

• Luật An toàn thực phẩm và các nghị định liên quan: Định nghĩa, phân loại TPCN và quy định về điều kiện sản xuất, kinh doanh theo Nghị định 15/2018/NĐ-CP, Nghị định 67/2016/NĐ-CP và Thông tư 18/2019/TT-BYT về Thực hành sản xuất tốt (GMP).
• Mô hình quản lý chất lượng sản phẩm: Áp dụng tiêu chuẩn GMP, HACCP và ISO 22000 nhằm đảm bảo an toàn vệ sinh trong toàn bộ quy trình sản xuất.
• Khái niệm chính: Thực phẩm chức năng, ngộ độc thực phẩm, phụ gia thực phẩm, bảo hộ lao động, khám sức khỏe định kỳ, thực hành sản xuất tốt.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu được thiết kế theo phương pháp mô tả cắt ngang, khảo sát 22 cơ sở sản xuất TPCN tại tỉnh Thanh Hóa trong năm 2020. Tổng cộng 88 đối tượng gồm chủ cơ sở và người trực tiếp sản xuất được chọn mẫu ngẫu nhiên có chủ định. Dữ liệu thu thập qua phỏng vấn trực tiếp, quan sát thực tế và đánh giá hồ sơ pháp lý.

Các biến số nghiên cứu bao gồm: giới tính, tuổi, tuổi nghề, trình độ chuyên môn, kiến thức và thực hành về ATTP, điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị, sử dụng phụ gia, khám sức khỏe định kỳ. Công cụ thu thập dữ liệu là bộ phiếu điều tra dựa trên các quy định pháp luật hiện hành và tài liệu tập huấn kiến thức ATTP.

Dữ liệu được xử lý và phân tích bằng phần mềm Excel, đảm bảo tính khách quan và chính xác. Nghiên cứu tuân thủ các nguyên tắc đạo đức, bảo mật thông tin và được sự đồng thuận của các đối tượng tham gia.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Đặc điểm chung đối tượng nghiên cứu:

   • Chủ cơ sở: 72,7% là nam, 77,3% trên 30 tuổi, 90,9% có tuổi nghề từ 3 năm trở lên, 68,2% có trình độ chuyên môn đúng ngành.
   • Người sản xuất: 63,6% là nam, 60,6% dưới 30 tuổi, 72,8% có tuổi nghề từ 3 năm trở lên, 68,2% có trình độ chuyên môn đúng ngành.

2. Kiến thức và thực hành của người sản xuất về ATTP:

   • 64,3% hiểu đúng định nghĩa thực phẩm, 75,7% biết về ngộ độc thực phẩm, 72,7% nhận biết nguyên nhân gây ngộ độc, nhưng chỉ 57,7% biết các con đường ô nhiễm thực phẩm.
   • 90,9% biết khi nào cần rửa tay, 83,3% nhận thức đúng về bảo hộ lao động, 75,7% biết sử dụng găng tay đúng cách, nhưng chỉ 65,1% chú ý cắt móng tay ngắn và không mang trang sức khi sản xuất.
   • 100% khẳng định không sử dụng phụ gia trong sản xuất, tuy nhiên chỉ 53,3% biết về phụ gia thực phẩm và 42,4% có kiến thức đúng về tác dụng phụ gia.
   • 90,9% tham gia tập huấn kiến thức ATTP, 86,3% khám sức khỏe định kỳ, 75,7% biết người mắc bệnh truyền nhiễm không được tham gia sản xuất.
   • 87,8% sử dụng quần áo bảo hộ lao động trong thực hành sản xuất.

3. Kiến thức và thực hành của chủ cơ sở/người quản lý:

   • Chủ cơ sở có nhận thức tốt về các quy định về nhãn sản phẩm, nguồn gốc nguyên liệu, hồ sơ pháp lý và các yêu cầu về ATTP.
   • Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại một số hạn chế trong việc kiểm soát chặt chẽ quy trình sản xuất và giám sát người lao động.

4. Điều kiện cơ sở vật chất và trang thiết bị:

   • Các cơ sở được khảo sát có nhà xưởng, hệ thống ánh sáng, nước sạch và thiết bị sản xuất phù hợp với quy định.
   • Tuy nhiên, một số cơ sở chưa hoàn toàn đáp ứng yêu cầu về vệ sinh môi trường, xử lý chất thải và bảo hộ lao động.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy kiến thức và thực hành về ATTP của chủ cơ sở và người sản xuất tại các cơ sở TPCN ở Thanh Hóa còn nhiều hạn chế, đặc biệt là nhận thức về con đường ô nhiễm thực phẩm và sử dụng phụ gia. Tỷ lệ người sản xuất tuân thủ các quy định bảo hộ lao động chưa đạt mức tối ưu, ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm và an toàn sức khỏe.

So sánh với các nghiên cứu trước đây, tỷ lệ kiến thức và thực hành ATTP tại Thanh Hóa tương đối cao hơn một số địa phương khác, nhưng vẫn chưa đạt chuẩn GMP toàn diện. Việc tập huấn kiến thức và khám sức khỏe định kỳ được thực hiện khá nghiêm túc, góp phần nâng cao nhận thức và trách nhiệm của người lao động.

Điều kiện cơ sở vật chất và trang thiết bị cơ bản đáp ứng yêu cầu, nhưng cần cải thiện hệ thống xử lý chất thải và kiểm soát môi trường sản xuất để giảm thiểu nguy cơ ô nhiễm. Các biểu đồ và bảng số liệu minh họa rõ tỷ lệ kiến thức, thực hành và điều kiện cơ sở vật chất, giúp nhà quản lý dễ dàng nhận diện điểm mạnh và điểm yếu để có biện pháp phù hợp.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đào tạo, tập huấn kiến thức ATTP cho chủ cơ sở và người sản xuất

   • Mục tiêu: Nâng cao nhận thức về con đường ô nhiễm, sử dụng phụ gia và thực hành bảo hộ lao động.
   • Thời gian: Tổ chức định kỳ hàng năm.
   • Chủ thể thực hiện: Sở Y tế, Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm Thanh Hóa phối hợp với các trường đại học.

2. Nâng cấp cơ sở vật chất và trang thiết bị sản xuất

   • Mục tiêu: Đảm bảo nhà xưởng, hệ thống xử lý chất thải, nguồn nước và thiết bị đạt chuẩn GMP.
   • Thời gian: Triển khai trong 1-2 năm.
   • Chủ thể thực hiện: Chủ cơ sở phối hợp với cơ quan quản lý nhà nước.

3. Tăng cường kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm

   • Mục tiêu: Đảm bảo tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về ATTP và GMP.
   • Thời gian: Thường xuyên, định kỳ hàng quý.
   • Chủ thể thực hiện: Cục An toàn vệ sinh thực phẩm, Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm Thanh Hóa.

4. Xây dựng hệ thống quản lý chất lượng nội bộ và hồ sơ pháp lý đầy đủ

   • Mục tiêu: Đảm bảo quy trình sản xuất minh bạch, có thể truy xuất nguồn gốc nguyên liệu và sản phẩm.
   • Thời gian: Triển khai trong 6 tháng đến 1 năm.
   • Chủ thể thực hiện: Chủ cơ sở, người quản lý sản xuất.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Chủ cơ sở và người quản lý sản xuất TPCN

   • Lợi ích: Hiểu rõ các yêu cầu về ATTP, nâng cao năng lực quản lý và thực hành sản xuất đạt chuẩn GMP.
   • Use case: Cải thiện quy trình sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm, tăng uy tín trên thị trường.

2. Cơ quan quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm

   • Lợi ích: Có cơ sở dữ liệu thực tế để xây dựng chính sách, kế hoạch kiểm tra, giám sát hiệu quả.
   • Use case: Thiết kế chương trình đào tạo, kiểm tra định kỳ và xử lý vi phạm phù hợp.

3. Các nhà nghiên cứu và sinh viên ngành Công nghệ thực phẩm

   • Lợi ích: Tham khảo phương pháp nghiên cứu, dữ liệu thực tế và các phân tích chuyên sâu về ATTP trong sản xuất TPCN.
   • Use case: Phát triển đề tài nghiên cứu, luận văn, hoặc ứng dụng thực tiễn trong ngành.

4. Người tiêu dùng và tổ chức bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng

   • Lợi ích: Nắm bắt thông tin về điều kiện sản xuất TPCN, nâng cao nhận thức lựa chọn sản phẩm an toàn.
   • Use case: Tuyên truyền, giáo dục cộng đồng về quyền lợi và cách lựa chọn TPCN chất lượng.

Câu hỏi thường gặp

1. Thực phẩm chức năng là gì và có vai trò như thế nào?
   Thực phẩm chức năng là sản phẩm hỗ trợ chức năng cơ thể, tăng sức đề kháng và giảm nguy cơ mắc bệnh. Chúng không phải là thuốc chữa bệnh mà là bổ sung dinh dưỡng và các hoạt chất có lợi.

2. Tại sao cần đánh giá điều kiện đảm bảo an toàn thực phẩm tại các cơ sở sản xuất TPCN?
   Đánh giá giúp phát hiện các vi phạm, hạn chế nguy cơ ô nhiễm, đảm bảo sản phẩm an toàn cho người tiêu dùng và nâng cao uy tín của cơ sở sản xuất.

3. Tiêu chuẩn GMP có ý nghĩa gì trong sản xuất TPCN?
   GMP là bộ tiêu chuẩn thực hành sản xuất tốt, giúp kiểm soát chất lượng từ nguyên liệu đến thành phẩm, đảm bảo an toàn và hiệu quả sản phẩm.

4. Người sản xuất cần có những kiến thức và thực hành gì để đảm bảo ATTP?
   Người sản xuất cần hiểu rõ về ngộ độc thực phẩm, con đường ô nhiễm, sử dụng bảo hộ lao động, vệ sinh cá nhân, không sử dụng phụ gia sai quy định và tham gia khám sức khỏe định kỳ.

5. Làm thế nào để người tiêu dùng lựa chọn TPCN an toàn và chất lượng?
   Người tiêu dùng nên chọn sản phẩm có giấy chứng nhận, nhãn mác rõ ràng, mua tại cơ sở uy tín, đọc kỹ hướng dẫn sử dụng và tham khảo ý kiến chuyên gia y tế.

Kết luận

• Nghiên cứu đã đánh giá thực trạng điều kiện đảm bảo an toàn thực phẩm tại 22 cơ sở sản xuất TPCN trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa năm 2020, phát hiện nhiều điểm mạnh và hạn chế trong kiến thức, thực hành và cơ sở vật chất.
• Chủ cơ sở và người sản xuất phần lớn có trình độ chuyên môn phù hợp và kinh nghiệm làm việc trên 3 năm, nhưng kiến thức về con đường ô nhiễm và phụ gia thực phẩm còn hạn chế.
• Việc thực hành bảo hộ lao động và khám sức khỏe định kỳ được thực hiện tương đối tốt, tuy nhiên vẫn cần nâng cao ý thức và kiểm soát chặt chẽ hơn.
• Cơ sở vật chất và trang thiết bị cơ bản đáp ứng yêu cầu, nhưng cần cải thiện hệ thống xử lý chất thải và vệ sinh môi trường sản xuất.
• Đề xuất các giải pháp đào tạo, nâng cấp cơ sở vật chất, tăng cường kiểm tra giám sát và xây dựng hệ thống quản lý chất lượng nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất và bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng.

Next steps: Triển khai các chương trình đào tạo, hoàn thiện cơ sở vật chất, tăng cường giám sát và xây dựng cơ sở dữ liệu quản lý chất lượng sản phẩm TPCN tại Thanh Hóa.

Các cơ sở sản xuất, cơ quan quản lý và nhà nghiên cứu cần phối hợp chặt chẽ để nâng cao chất lượng và an toàn thực phẩm trong ngành TPCN, góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng và phát triển bền vững ngành công nghiệp này.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Sau khi Việt Nam gia nhập WTO, nền kinh tế của đất nước đang ngày càng phát triển, do đó thu nhập của người dân ngày càng được gia tăng, đời sống cũng ngày càng phát triển. Mức sống được nâng lên dẫn đến nhu cầu của người dân được ăn ngon mặc đẹp cũng tăng lên. Đặc biệt họ chú trọng hơn đến vấn đề sức khỏe của bản thân cũng như gia đình. Xuất phát từ nhu cầu đó, các nhà khoa học đã nghiên cứu và cho ra đời sản phẩm thực phẩm dùng để hỗ trợ chức năng của cơ thể con người, giúp cho cơ thể thoải mái, tăng cường sức đề kháng và giảm nguy cơ mắc bệnh, đó là Thực phẩm chức năng.

Thực phẩm chức năng bao gồm: thực phẩm bổ sung, thực phẩm bảo vệ sức khỏe và thực phẩm dinh dưỡng y học. Bên cạnh những sản phẩm Thực phẩm chức năng được sản xuất đảm bảo chất lượng vẫn còn tình trạng vi phạm các quy định của pháp luật trong quá trình sản xuất thực phẩm chức năng. Thanh Hóa là tỉnh có diện tích rộng, dân số đông, do đó, nhu cầu sản xuất, kinh doanh, tiêu thụ các sản phẩm thực phẩm chức năng (TPCN) tương đối cao. Ngoài những sản phẩm được sản xuất đảm bảo quy trình kỹ thuật, đảm bảo chất lượng vẫn còn tồn tại tình trạng một số cơ sở sản xuất trên địa bàn tỉnh vì chạy theo lợi nhuận mà vi phạm các quy định của pháp luật về an toàn thực phẩm trong quá trình sản xuất ảnh hưởng đến sức khỏe, chất lượng cuộc sống, nghiêm trọng hơn là tính mạng và thậm chí ảnh hưởng lâu dài đến tương lai con người.

Nhằm đánh giá điều kiện đảm bảo an toàn thực phẩm tại các cơ sở sản xuất Thực phẩm chức năng, giúp người tiêu dùng có những sự lựa chọn tốt nhất cũng như giúp các nhà quản lý có những biện pháp quản lý phù hợp với tình hình hiện nay, tôi lựa chọn thực hiện đề tài: “Đánh giá điều kiện đảm bảo an toàn thực phẩm tại các cơ sở sản xuất Thực phẩm chức năng trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa năm 2020” 1. Mục tiêu nghiên cứu Đánh giá tình hình thực trạng đảm bảo an toàn thực phẩm của 22 cơ sở sản xuất thực phẩm chức năng trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa (Phụ lục 1). Từ đó đề xuất 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] một số biện pháp nhằm cải thiện, nâng cấp những cơ sở chưa đủ điều kiện đạt tiêu chuẩn thực hành sản xuất tốt thực phẩm bảo vệ sức khỏe (GMP) để đạt được tiêu chuẩn. Đồng thời đề xuất biện pháp bảo đảm an toàn thực phẩm tại các cơ sở sản xuất thực phẩm chức năng trên địa bàn tỉnh.

Ý nghĩa khoa học và thực tiễn Ý nghĩa khoa học: góp phần xây dựng phương pháp quản lý tốt chất lượng sản phẩm thực phẩm chức năng. Ý nghĩa thực tiễn:  Đánh giá điều kiện đảm bảo về cơ sở vật chất, trang thiết bị dụng cụ sản xuất, dựa vào đó đưa ra các giải pháp giúp cơ sở sản xuất có các cải tiến, thay đổi quy trình công nghệ để phù hợp với các quy định của pháp luật hiện hành.  Đánh giá chất lượng nguồn lao động tại các cơ sở tiến hành nghiên cứu, từ đó đề xuất các giải pháp nâng cao kiến thức, năng lực thực hành của chủ cơ sở/quản lý và người trực tiếp sản xuất.  Góp phần xây dựng cơ sở dữ liệu về TPCN cho tỉnh Thanh Hóa.

2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Tổng quan về Thực phẩm chức năng Theo Luật An toàn thực phẩm, Thực phẩm chức năng là thực phẩm dùng để hỗ trợ chức năng của cơ thể con người, tạo cho cơ thể tình trạng thoải mái, tăng sức đề kháng, giảm bớt nguy cơ mắc bệnh, bao gồm Thực phẩm bổ sung, Thực phẩm bảo vệ sức khỏe, Thực phẩm dinh dưỡng y học [1]. Nghị định 15/2018/NĐ-CP Quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật An toàn thực phẩm đã định nghĩa cụ thể: 1.

Thực phẩm bảo vệ sức khỏe (Health Supplement, Dietary Supplement) là những sản phẩm được dùng để bổ sung thêm vào chế độ ăn uống hàng ngày nhằm duy trì, tăng cường, cải thiện các chức năng của cơ thể con người, giảm nguy cơ mắc bệnh. Thức phẩm bảo vệ sức khỏe chứa một hoặc nhiều chất hoặc hỗn hợp các chất sau:  Vitamin, khoáng chất, axit amin, axit béo, enzyme, probiotic và chất có hoạt tính sinh học khác.  Chất có nguồn gốc tự nhiên, bao gồm động vật, khoáng vật và thực vật dưới dạng chiết xuất, phân lập, cô đặc và chuyển hóa.  Các nguồn tổng hợp của những chất trên.

Thực phẩm bảo vệ sức khỏe được trình bày ở dạng chế biến như viên nang, viên hoàn, viên nén, chế phẩm dạng cốm, bột, lỏng và các dạng bào chế khác, được phân liều (để sử dụng) thành các đơn vị liều nhỏ [2]. Thực phẩm dinh dưỡng y học còn gọi là thực phẩm dinh dưỡng dùng cho mục đích y tế đặc biệt (Food for Special Medical Purposes, Medical Food) là loại thực phẩm có thể ăn bằng đường miệng hoặc bằng ống xông, được chỉ định để điều chỉnh chế độ ăn của người bệnh và chỉ được sử dụng dưới sự giám sát của nhân viên y tế [2]. Thực phẩm dùng cho chế độ ăn đặc biệt (Food for Special Dietary Uses) 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] dùng cho người ăn kiêng, người già và các đối tượng đặc biệt khác theo quy định của Ủy ban tiêu chuẩn thực phẩm quốc tế (CODEX) là những thực phẩm được chế biến hoặc được phối trộn theo công thức đặc biệt nhằm đáp ứng các yêu cầu về chế độ ăn đặc thù theo thể trạng hoặc theo tình trạng bệnh lý và các rối loạn cụ thể của người sử dụng. Thành phần của thực phẩm này phải khác biệt rõ rệt với thành phần của những thực phẩm thông thường cùng bản chất, nếu có [2].

Thực trạng sản xuất Thực phẩm chức năng Trong những năm gần đây, TPCN đã trở thành một cụm từ khá thông dụng trong đời sống hàng ngày. Thực tế, những sản phẩm này đã đem lại không ít lợi ích cho người tiêu dùng trong việc dự phòng và hỗ trợ trị liệu bệnh tật. Tuy nhiên, bên cạnh đó vẫn còn nhiều vấn đề bất cập. Trong số hơn 4190 loại TPCN (thống kê thị trường thực phẩm chức năng ở Việt Nam năm 2017) có nguồn gốc ngoại nhập hoặc sản xuất nội địa, không thể thống kê hết những sản phẩm mà công dụng của nó đã bị thổi phồng một cách quá đáng không đúng với hồ sơ đăng ký, thậm chí nhiều loại được quảng cáo như một thần dược, có khả năng trị được tất cả các bệnh.

Trong khi đó, giá bán lại quá cao thông qua cơ chế bán hàng kiểu đa cấp. Điều này hết sức nguy hại, bởi lẽ nó gây hại người tiêu dùng do trình độ nhận thức có hạn dẫn đến tự ý từ bỏ thuốc đặc trị đang dùng chuyển sang sử dụng TPCN gây ra bệnh tình trở nên nặng hơn, thậm chí gây ra những tai biến không đáng có, ảnh hưởng không nhỏ đến sức khỏe cũng như kinh tế người tiêu dùng. Theo thông tin từ Bộ Y tế, thực phẩm chức năng là một ngành công nghiệp đang phát triển nhanh tại Việt Nam. Số sản phẩm mới xuất hiện trên thị trường tăng nhanh theo từng năm.062 sản phẩm mới đăng ký, năm 2015 có 10.493 sản phẩm mới đăng ký, từ đầu năm 2016 đến 30/9/2016 có 8.008 sản phẩm mới đăng ký, trong đó có 4.855 sản phẩm sản xuất trong nước (chiếm 60%) và 3.153 sản phẩm nhập khẩu (chiếm 40%).

Nếu như cách đây 10 năm, cả nước chỉ có 13 cơ sở sản xuất với 63 sản phẩm thực phẩm chức năng thì tính đến năm 2016, cả nước đã có gần 4.000 doanh 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] nghiệp sản xuất và nhập khẩu thực phẩm chức năng, trong đó có 837 cơ sở sản xuất trong nước với hơn 20.000 sản phẩm đã được công bố. Các sản phẩm cũng hết sức đa dạng, thành phần cấu tạo hết sức phức tạp. 60 – 65% thực phẩm chức năng được sản xuất trong nước, còn lại là nhập khẩu. Tuy nhiên, theo Bộ Y tế, tình trạng sản xuất thực phẩm chức năng giả (giả về chất lượng, giả về thương hiệu, giả về nguồn gốc xuất xứ) đang diễn biến phức tạp.

Năm 2015, các cơ quan chức năng đã phát hiện và xử lý nhiều vụ vi phạm liên quan đến sản xuất, kinh doanh thực phẩm chức năng giả, kém chất lượng, điển hình như vụ thu giữ 20 tấn thực phẩm chức năng giả, có nhiều thành phần không đúng như doanh nghiệp công bố tại thành phố Hà Nội và thu giữ 12 tấn thực phẩm chức năng giả, không rõ nguồn gốc xuất xứ tại Thành phố Hồ Chí Minh. Phần lớn các hàng giả, kém chất lượng được nhập từ Trung Quốc qua đường tiểu ngạch. Về đến Việt Nam được các cơ sở thay bao bì, nhãn mác, nguồn gốc xuất xứ và mang đi tiêu thụ. Những sản phẩm giả này được bán ra thị trường với giá cao hơn hàng thật.

Bên cạnh đó, có nhiều trường hợp sản xuất, kinh doanh thực phẩm chức năng không đúng chất lượng đã công bố; quảng cáo thực phẩm chức năng sai sự thật, cường điệu hóa công dụng của sản phẩm; sản xuất thực phẩm chức năng không đảm bảo vệ sinh. Vì vậy, Bộ Y tế xây dựng Nghị định quy định điều kiện sản xuất, kinh doanh, công bố, quảng cáo và ghi nhãn thực phẩm bảo vệ sức khỏe nhằm chấn chỉnh và quản lý tốt hơn thị trường thực phẩm chức năng. Đại dịch Covid 19 diễn biến phức tạp trên toàn cầu gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng về sức khỏe, kinh tế, xã hội và chính trị. Hàng chục triệu người đã và sẽ còn có nguy cơ nhiễm bệnh, hàng trăm ngàn người tử vong… và con số tử vong còn đang kéo dài.

Khủng hoảng kinh tế, y tế và nhân đạo lan ra toàn cầu, các chính phủ vật lộn với khó khăn mà theo nhiều chuyên gia phải tới cuối năm 2021 dịch mới có thể khống chế được, còn hệ lụy thì vô cùng lớn. 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] GDP toàn cầu chứng kiến phát triển âm, chuỗi cung ứng đổ gãy, các công ty phá sản, chứng khoán sụt giảm, thất nghiệp hàng loạt… các tổ chức uy tín như WHO cũng rơi vào khủng hoảng nghiêm trọng và dự báo sẽ còn rất lâu mới phục hồi lại đà tăng trưởng như trước khi đại dịch Covid 19 xảy ra.