Häc viÖn chÝnh trÞ quèc gia Hå ChÝ Minh Tæng quan §Ò tµi khoa häc cÊp bé n¨m 2006 §¶ng l∙nh ®¹o C¤NG T¸C X¢Y DùNG HÖ THèNG Tæ CHøC ®¶NG ë b¾C kú TRONG THêI Kú 1930 -1945 C¬ quan chñ tr×: ViÖn LÞch sö §¶ng Chñ nhiÖm ®Ò tµi: TS NguyÔn H÷U C¸T Th− ký ®Ò tµi: THS, TRÇN tRäNG tH¥ 6769 28/3/2007 Hµ Néi 2007 Chñ nhiÖm ®Ò tµi: TS NguyÔn H÷u C¸t Th− ký ®Ò tµi: Ths TrÇn Träng Th¬ Danh s¸ch céng t¸c viªn TS Khæng §øc Thiªm Ths. TrÇn BÝch H¶i CN. D−¬ng Minh HuÖ Ths. NguyÔn ThÞ Xu©n 1 Môc lôc Trang Më ®Çu 3 Ch−¬ng I: Quan ®iÓm, chñ tr−¬ng cña §¶ng vµ Hå ChÝ Minh vÒ x©y 7 dùng hÖ thèng tæ chøc §¶ng, sù chØ ®¹o cña §¶ng ®èi víi c«ng t¸c x©y dùng hÖ thèng tæ chøc §¶ng ë B¾c Kú thêi kú 1930-1945 1.
Quan ®iÓm cña §¶ng vµ Hå ChÝ Minh vÒ x©y dùng hÖ thèng tæ chøc 7 §¶ng thêi kú 1930-1945 1. Sù chØ ®¹o cña §¶ng vµ Hå ChÝ Minh ®èi víi c«ng t¸c x©y dùng hÖ 23 thèng tæ chøc §¶ng ë B¾c Kú thêi kú 1930 - 1945. Ch−¬ng II: Qóa tr×nh h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn hÖ thèng tæ chøc §¶ng ë 38 B¾c Kú thêi kú 1930-1945 2. H×nh thµnh vµ b¶o vÖ hÖ thèng tæ chøc §¶ng ë B¾c Kú giai ®o¹n 38 1930-1935 2.
Kh«i phôc hÖ thèng tæ chøc §¶ng ë B¾c Kú giai ®o¹n 1936-1939 50 2. Kh«i phôc vµ ph¸t triÓn hÖ thèng tæ chøc §¶ng ë B¾c Kú giai ®o¹n 63 1939 -1945 Ch−¬ng III. §Æc ®iÓm, vai trß, ph−¬ng thøc vµ kinh nghiÖm x©y dùng hÖ 96 thèng tæ chøc §¶ng ë B¾c Kú thêi kú 1930-1945 3. §Æc ®iÓm vµ vai trß 96 3.
Ph−¬ng thøc x©y dùng hÖ thèng tæ chøc §¶ng ë B¾c Kú thêi kú 108 1930-1945 3. Mét sè kinh nghiÖm 112 KÕt luËn 115 Danh môc tµi liÖu tham kh¶o 119 2 Më ®Çu I. TÝnh cÊp thiÕt cña ®Ò tµi: LÞch sö x©y dùng hÖ thèng tæ chøc §¶ng lµ mét bé phËn quan träng trong lÞch sö §¶ng Céng s¶n ViÖt Nam h¬n 70 n¨m qua. Trong thêi kú lÞch sö 1930- 1945, §¶ng ta ho¹t ®éng bÝ mËt, ch−a n¾m chÝnh quyÒn do ®ã viÖc x©y dùng, ph¸t triÓn hÖ thèng tæ chøc §¶ng c¸c cÊp ®ãng vai trß rÊt quan träng ®èi víi sù thµnh b¹i cña c¸ch m¹ng.
Khi §¶ng ®· cã ®−êng lèi chÝnh trÞ ®óng ®¾n, ®−îc dÉn ®−êng bëi hÖ t− t−ëng khoa häc vµ c¸ch m¹ng cña chñ nghÜa M¸c-Lªnin vµ t− t−ëng Hå ChÝ Minh, th× cã thÓ nãi, cïng víi t¹o dùng ®éi ngò c¸n bé, c«ng t¸c x©y dùng tæ chøc §¶ng lµ kh©u quyÕt ®Þnh søc chiÕn ®Êu vµ n¨ng lùc chØ ®¹o thùc tiÔn cña §¶ng. ChÝnh nhê x©y dùng, ph¸t triÓn hÖ thèng tæ chøc §¶ng réng kh¾p trªn mäi ®Þa bµn, g¾n chÆt víi quÇn chóng yªu n−íc vµ c¸ch m¹ng, §¶ng ta ®· biÕn chñ tr−¬ng, ®−êng lèi c¸ch m¹ng thµnh c¸c phong trµo ®Êu tranh s«i ®éng cña c¸c tÇng líp nh©n d©n, tõng b−íc t¹o dùng vµ ®µo luyÖn mét ®éi qu©n c¸ch m¹ng ®«ng ®¶o ®Ó khi thêi c¬ ®Õn kÞp thêi ph¸t ®éng cuéc tæng khëi nghÜa giµnh chÝnh quyÒn thµnh c«ng vµo th¸ng 8-1945, lËp nªn n−íc ViÖt Nam d©n chñ céng hoµ. Nghiªn cøu LÞch sö §¶ng céng s¶n ViÖt Nam, nhÊt lµ trong giai ®o¹n §¶ng l·nh ®¹o ®Êu tranh giµnh chÝnh quyÒn 1930-1945, kh«ng thÓ kh«ng nghiªn cøu lÞch sö x©y dùng hÖ thèng tæ chøc cña §¶ng. ViÖn LÞch sö §¶ng chän ®¨ng ký ®Ò tµi nµy nh»m gãp phÇn lµm s¸ng tá qu¸ tr×nh §¶ng l·nh ®¹o c«ng t¸c x©y dùng hÖ thèng tæ chøc §¶ng, kh¼ng ®Þnh vai trß l·nh ®¹o toµn diÖn, tuyÖt ®èi cña §¶ng, b¸c bá nh÷ng luËn ®iÖu xuyªn t¹c, nhËn ®Þnh sai l¹c vÒ vai trß l·nh ®¹o cña §¶ng trong thêi kú 1930-1945, gãp phÇn nghiªn cøu mét m¶ng trèng trong nghiªn cøu LÞch sö §¶ng l©u nay, ®ãng gãp thªm mét sè kinh nghiÖm trong c«ng t¸c x©y dùng, b¶o vÖ tæ chøc §¶ng.
T×nh h×nh nghiªn cøu. §©y lµ mét vÊn ®Ò ®· ®−îc ®Ò cËp ë mét sè c«ng tr×nh lÞch sö §¶ng cÊp Trung −¬ng, cÊp ®Þa ph−¬ng. ë cÊp Trung −¬ng, cã thÓ kÓ ®Õn nh÷ng c«ng tr×nh nghiªn cøu c¬ b¶n, nh÷ng chuyªn kh¶o nh−: LÞch sö §¶ng Céng s¶n ViÖt Nam (s¬ th¶o), tËp 1 (1920-1954), Nxb Sù thËt, 1981; LÞch sö C¸ch m¹ng th¸ng T¸m 1945, Nxb ChÝnh trÞ quèc gia, H, 1995; §¶ng Céng s¶n ViÖt Nam, c¸c ®¹i héi vµ héi nghÞ Trung −¬ng, Nxb ChÝnh trÞ quèc gia, H, 1998. ; nh÷ng c«ng tr×nh nghiªn cøu vÒ c¸c ®ång chÝ l·nh ®¹o cña §¶ng nh−: TrÇn Phó, Lª Hång Phong, Tr−êng Chinh, Hoµng V¨n Thô, .; nh÷ng c«ng tr×nh nghiªn cøu vÒ c¸c nhµ tï: Ho¶ Lß, S¬n La.
ViÖn LÞch sö §¶ng còng ®· thùc hiÖn hai ®Ò tµi cÊp bé lµ: ‘Vai trß cña c¸c Xø ñy trong thêi kú ®Êu tranh giµnh chÝnh quyÒn 1930-1945”, (nghiÖm thu n¨m 1997) vµ “ HÖ thèng tæ chøc §¶ng cÊp tØnh thµnh” (nghiÖm thu n¨m 1999). ë cÊp ®Þa ph−¬ng, cho ®Õn nay hÇu hÕt c¸c ®Þa ph−¬ng ®· hoµn thµnh viÖc nghiªn cøu, biªn so¹n vµ xuÊt b¶n lÞch sö §¶ng bé cÊp tØnh, thµnh phè, huyÖn, quËn vÒ giai ®o¹n lÞch sö §¶ng 1930-1945 trong ®ã cã ®Ò cËp ®Õn c«ng t¸c x©y dùng §¶ng cña c¸c §¶ng bé. Trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y, T¹p chÝ LÞch sö §¶ng ®· ®¨ng t¶i mét sè bµi nghiªn cøu vÒ sù kh«i phôc vµ ph¸t triÓn cña tæ chøc §¶ng ë B¾c Kú giai ®o¹n 1939-1945. Tuy nhiªn, ch−a cã c«ng tr×nh nµo ®i s©u nghiªn cøu mét c¸ch ®Çy ®ñ, toµn diÖn, cã hÖ thèng còng nh− rót ra nh÷ng kinh nghiÖm vÒ c«ng t¸c x©y dùng hÖ thèng tæ chøc §¶ng ë B¾c Kú thêi kú ®Êu tranh giµnh chÝnh quyÒn 1930-1945.
Môc tiªu nghiªn cøu - Lµm râ nh÷ng quan ®iÓm, chñ tr−¬ng vµ qu¸ tr×nh h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn cña hÖ thèng tæ chøc §¶ng ë B¾c Kú vµ vai trß cña nã trong c«ng t¸c x©y dùng §¶ng còng nh− trong c«ng cuéc vËn ®éng c¸ch m¹ng ë B¾c Kú 1930-1945. 4 - S¶n phÈm cña ®Ò tµi gãp phÇn vµo viÖc nghiªn cøu vµ gi¶ng d¹y LÞch sö §¶ng. - KÕt qu¶ nghiªn cøu gãp phÇn gîi më mét sè kinh nghiÖm trong c«ng t¸c x©y dùng §¶ng vÒ mÆt tæ chøc. Néi dung nghiªn cøu 1.
Bèi c¶nh lÞch sö, yªu cÇu c¸ch m¹ng thêi kú 1930-1945, t¸c ®éng chi phèi ®Õn c«ng t¸c x©y dùng hÖ thèng tæ chøc §¶ng ë B¾c Kú. Quan ®iÓm, chñ tr−¬ng, ®−êng lèi cña §¶ng vµ cña ®ång chÝ NguyÔn ¸i Quèc vÒ c«ng t¸c x©y dùng tæ chøc §¶ng ë B¾c Kú, qua c¸c giai ®o¹n 1930-1935, 1935-1939, 1939-1945. Sù chØ ®¹o cña Trung −¬ng §¶ng ®èi víi c«ng t¸c x©y dùng hÖ thèng tæ chøc §¶ng ë B¾c Kú qua c¸c giai ®o¹n 1930-1935, 1935-1939, 1939-1945. Qu¸ tr×nh h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn cña hÖ thèng tæ chøc §¶ng ë B¾c Kú tõ Xø uû, Liªn tØnh uû, TØnh uû – HuyÖn uû, chi bé §¶ng ë B¾c Kú (theo c¸c giai ®o¹n lÞch sö 1930-1935, 1936-1939, 1939-1945).
§Æc ®iÓm, vai trß, ph−¬ng thøc x©y dùng hÖ thèng tæ chøc §¶ng ë B¾c Kú thêi kú 1930-1945. Mét sè kinh nghiÖm vÒ x©y dùng, b¶o vÖ vµ ph¸t triÓn hÖ thèng tæ chøc §¶ng ë B¾c Kú thêi kú 1930-1945. Ph−¬ng ph¸p nghiªn cøu §Ò tµi chñ yÕu sö dông ph−¬ng ph¸p lÞch sö vµ logic, thèng kª, so s¸nh, ®èi chiÕu. ®Ó nªu bËt sù l·nh ®¹o s¸ng t¹o cña §¶ng trong c«ng t¸c x©y dùng hÖ thèng tæ chøc §¶ng ë B¾c Kú 1930-1945.
Tæ chøc héi th¶o khoa häc, to¹ ®µm lÊy ý kiÕn chuyªn gia. Lùc l−îng nghiªn cøu 5 §Ó thùc hiÖn môc tiªu ®Ò ra, chñ nhiÖm ®Ò tµi ®· mêi mét sè c¸n bé nghiªn cøu cña ViÖn LÞch sö §¶ng, mét sè nhµ khoa häc nghiªn cøu chuyªn s©u thêi kú 1930-1945 tham gia viÕt chuyªn ®Ò vµ gãp ý b¶n th¶o. S¶n phÈm cña ®Ò tµi - §Ò tµi ®· thùc hiÖn 6 chuyªn ®Ò chuyªn s©u tËp hîp thµnh Kû yÕu khoa häc gåm 177 trang. - B¶n Tæng quan ngoµi phÇn më ®Çu, danh môc tµi liÖu, bao gåm 3 ch−¬ng vµ kÕt luËn víi tæng sè 124 trang.
TriÓn väng øng dông S¶n phÈm nghiªn cøu cña ®Ò tµi cã thÓ sö dông lµm tµi liÖu tham kh¶o phôc vô c«ng t¸c nghiªn cøu, biªn so¹n vµ gi¶ng d¹y LÞch sö §¶ng thêi kú 1930-1945. KÕt qu¶ nghiªn cøu gãp phÇn gîi më mét sè kinh nghiÖm vµo c«ng t¸c l·nh ®¹o c«ng cuéc ®æi míi cña §¶ng. KÕt cÊu cña Tæng quan Ngoµi phÇn më ®Çu vµ danh môc tµi liÖu tham kh¶o, tæng quan ®−îc kÕt cÊu thµnh 3 ch−¬ng vµ kÕt luËn 6 Ch−¬ng I quan ®iÓm, Chñ tr−¬ng cña §¶ng vµ Hå ChÝ Minh vÒ x©y dùng hÖ thèng tæ chøc §¶ng, sù chØ ®¹o cña §¶ng ®èi víi c«ng t¸c x©y dùng hÖ thèng tæ chøc §¶ng ë B¾c Kú thêi kú 1930 - 1945 1. Quan ®iÓm, chñ tr−¬ng cña §¶ng vµ Hå ChÝ Minh1 vÒ x©y dùng hÖ thèng tæ chøc §¶ng thêi kú 1930-1945 Khi ®Ò cËp ®Õn vÊn ®Ò tæ chøc vµ vai trß cña nã, nh÷ng nhµ s¸ng lËp chñ nghÜa M¸c - Lªnin chØ râ tæ chøc lµ “vò khÝ” chñ yÕu cña giai cÊp v« s¶n trong cuéc ®Êu tranh giµnh chÝnh quyÒn tõ tay giai cÊp t− s¶n.
Lª nin viÕt: “Trong cuéc ®Êu tranh giµnh chÝnh quyÒn, giai cÊp v« s¶n kh«ng cã vò khÝ nµo kh¸c h¬n lµ sù tæ chøc. BÞ ph©n chia v× sù c¹nh tranh v« chÝnh phñ ®ang thÞnh hµnh trong thÕ giíi t− b¶n, bÞ ®Ì nÆng d−íi sù lao ®éng n« lÖ cho t− b¶n, lu«n lu«n bÞ d×m s©u d−íi “ tËn ®¸y” cña c¶nh khæ cùc, cña sù cïng quÉn vµ cña sù tho¸i ho¸, nh−ng giai cÊp v« s¶n vÉn cã thÓ trë thµnh – vµ tÊt nhiªn sÏ trë thµnh- mét lùc l−îng v« ®Þch, chØ v× mét lý do nµy: sù thèng nhÊt t− t−ëng cña giai cÊp v« s¶n dùa trªn c¬ së nh÷ng nguyªn lý cña chñ nghÜa M¸c ®−îc cñng cè b»ng sù thèng nhÊt vËt chÊt cña tæ chøc tËp hîp hµnh triÖu ng−êi lao ®éng thµnh mét ®¹o qu©n v« ®Þch cña giai cÊp c«ng nh©n ”2. Sù “ thèng nhÊt vËt chÊt” cña giai cÊp c«ng nh©n vµ nh©n d©n lao ®éng chØ cã thÓ thùc hiÖn ®−îc vµ biÕn thµnh søc m¹nh v« ®Þch khi do chÝnh §¶ng v« s¶n kiÓu míi cña chñ nghÜa Lªnin l·nh ®¹o. §¶ng v« s¶n theo Chñ nghÜa Lªnnin lµ mét ®¶ng cã tæ chøc chÆt chÏ, ®−îc x©y dùng theo nguyªn t¾c tËp trung d©n chñ.
HÖ thèng tæ chøc lµ nÒn t¶ng c¬ b¶n, quyÕt ®Þnh sù tån t¹i vµ søc l·nh ®¹o cña §¶ng. 1 Trong cuéc ®êi ho¹t ®éng, Hå ChÝ Minh cã nhiÒu danh x−ng, bÝ danh, bót danh kh¸c nhau. §Ó tiÖn tr×nh bµy, chóng t«i dïng danh x−ng Hå ChÝ Minh. 2 Lªnin Toµn tËp, tËp 8, Nxb TiÕn bé Maxc¬va, 1978, tr.