MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài luận văn Thời đại ngày nay, vấn đề an ninh con ngƣời đang là một mối quan tâm lớn của mỗi cá nhân, mỗi quốc gia và nói rộng ra là toàn nhân loại. Khi xã hội phát triển, con ngƣời dễ dàng nắm bắt đƣợc nhiều luồng thông tin đa chiều qua các mạng xã hội, internet, các phƣơng tiện truyền thông và đó là lúc con ngƣời cảm thấy các mối đe dọa hiện hữu ngày càng nhiều: chiến tranh, dịch bệnh, ô nhiễm môi trƣờng, cạn kiệt tài nguyên thiên nhiên,.Vì vậy, nhu cầu tìm hiểu và nắm bắt đƣợc những yếu tố gây bất an cho con ngƣời, đồng thời tìm kiếm những phƣơng pháp phòng tránh các nguy cơ đó, nhằm bảo vệ an ninh con ngƣời là rất cần thiết. Năm 1994, khái niệm về an ninh con người lần đầu đƣợc nêu lên trong báo cáo phát triển con ngƣời của Liên hiệp quốc, theo đó khái niệm an ninh con ngƣời đƣợc khái quát theo hai góc độ: (1) Sự an toàn của con ngƣời trƣớc các mối đe dọa triền miên nhƣ đói khát, bệnh tật, thiên tai và áp bức; (2) Con ngƣời đƣợc bảo vệ trƣớc những biến động bất thƣờng và có hại đối với cuộc sống hằng ngày bất luận ở trong gia đình, nơi công sở hay ở cộng đồng.
Bên cạnh đó, Ủy ban An ninh con ngƣời của Liên hợp quốc lại định nghĩa an ninh con ngƣời là phải bảo vệ các giá trị cơ bản quan trọng nhất trong cuộc sống của tất cả mọi ngƣời theo hƣớng tăng cƣờng khả năng tự do lựa chọn và hƣởng thụ của con ngƣời, nghĩa là bảo vệ con ngƣời khỏi những mối đe dọa và tình huống nguy hiểm và hiện hữu ở khắp mọi nơi. Nói cách khác, nó có nghĩa cần phải tạo dựng cùng lúc các hệ thống chính trị, xã hội, môi trƣờng, kinh tế, quân sự và văn hóa để giúp con ngƣời đặt nền móng vững chắc cho sự tồn tại, cho cuộc sống bản thân và bảo vệ nhân phẩm của chính mình. Nó không chỉ đơn giản là tình trạng không có xung đột bạo lực, mà còn bao gồm nhân quyền, quản lý nhà nƣớc tốt, cơ hội tiếp cận giáo dục 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com và chăm sóc sức khỏe…Tổ chức này cũng đề ra khái niệm, an ninh con ngƣời bao gồm: an ninh kinh tế, an ninh lƣơng thực, an ninh y tế, an ninh môi trƣờng, an ninh cá nhân, an ninh cộng đồng, an ninh chính trị. Đây cũng chính là các lĩnh vực quản lý nhà nƣớc từ cấp Trung ƣơng tới địa phƣơng, đã đƣợc Hiến pháp Việt Nam quy định.
Quận Bắc Từ Liêm là quận có tốc độ đô thị hóa cao, từ nền kinh tế nông nghiệp chuyển dịch sang nền kinh tế đô thị. Việc thu hồi đất phục vụ phát triển kinh tế xã hội, an ninh quốc phòng dẫn tới việc thay đổi tƣ liệu sản xuất, hình thái sản xuất của nhân dân. Quá trình đô thị hóa nhanh dẫn tới dân số cơ học tăng nhanh; kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh chính trị thay đổi mạnh mẽ. Do đó, yêu cầu công tác quản lý nhà nƣớc nói chung, kỹ năng, trình độ chuyên môn của cán bộ cần phải thay đổi để phù hợp với sự phát triển của xã hội.
Cần phải có những giải pháp, những sự vận dụng linh hoạt từ chính sách pháp luật tới việc quản lý xã hội để không xảy ra tình trạng mất cân bằng xã hội; văn hóa đƣợc giữ gìn; y tế, giáo dục, kinh tế phát triển, an ninh chính trị ổn định. Thông qua kiến thức đƣợc cung cấp trong chƣơng trình đào tạo Thạc sỹ Quản trị an ninh phi truyền thống, cùng với quá trình công tác, tìm hiểu thực tiễn, tôi nhận thấy cần có có sự nhìn nhận một cách khách quan, đƣa ra những giải pháp cụ thể để công tác quản lý Nhà nƣớc tại địa phƣơng đƣợc tốt hơn có thể là cơ sở để đóng góp vào việc xây dựng chính sách quản lý Nhà nƣớc tốt hơn, hiệu quả hơn. Chính vì vậy, tôi đã chọn đề tài “Công tác đảm bảo an ninh con ngƣời trên địa bàn quận Bắc Từ Liêm” làm luận văn tốt nghiệp của mình. Tổng quan tình hình nghiên cứu Con ngƣời là vốn quý nhất của xã hội, con ngƣời sáng tạo ra xã hội, làm cho xã hội phát triển đến những đỉnh cao của nền văn minh, sự phồn thịnh.
Trong quá trình đó, con ngƣời cũng tự hoàn thiện mình, trở thành con ngƣời có trí tuệ cao và cách sống văn minh. Nguồn lực con ngƣời là nhân tố quyết 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com định đối với sự phát triển của mỗi quốc gia, đồng thời nó cũng là mục tiêu của sự phát triển. Vấn đề "an ninh con ngƣời" là rất phức tạp nên việc bảo đảm an ninh con ngƣời lại càng không đơn giản. Tùy thuộc vào cách nhìn nhận vấn đề này của từng quốc gia, từng cộng đồng, hay rộng hơn là các tổ chức mang tầm vóc thế giới mà chính sách và biện pháp bảo đảm an ninh con ngƣời khác nhau.
Thực tế, khu vực Đông Nam Á hiện nay đang là một trong những “vùng trũng” của vấn đề an ninh con ngƣời trên thế giới. Cụ thể, bạo lực và khủng bố đã xảy ra vào ngày 23/5/2017 ở thành phố Marawi trên đảo Mindanao, miền Nam Philippines khi quân đội nƣớc này tiến hành truy quét Isnilon Hapilon, một chỉ huy của nhóm nổi dậy Abu Sayyaf và đƣợc cho là thủ lĩnh của IS ở Đông Nam Á. Điều đáng nói là lực lƣợng nổi dậy Abu Sayyaf là một trong những nhóm Hồi giáo nhỏ nhƣng bạo lực nhất ở miền nam Philippines. Tên của nhóm có nghĩa là “kẻ cầm gƣơm”.
Nhóm này đặc biệt nổi tiếng với các vụ bắt cóc, tống tiền, tấn công khủng bố nhắm vào thƣờng dân và quân đội. Mặc dù các nƣớc Đông Nam Á (ASEAN) đã nhiều lần ra tuyên bố và ký hiệp định về chống khủng bố giữa các quốc gia thành viên, đồng thời có nhiều cuộc diễn tập chống khủng bố đƣợc thực hiện. Song cho đến nay, nhiều quốc gia trong khu vực vẫn nằm trong những vùng nguy hiểm, tiềm ẩn rất nhiều nguy cơ đến từ các nhóm khủng bố có vũ trang; mà đặc biệt nổi lên trong thời gian gần đây chính là tổ chức nhà nƣớc Hồi giáo tự xƣng (IS). Bên cạnh các yếu tố bất an đến từ bên ngoài, chúng ta cũng không đƣợc quên những mối lo đến từ các vấn đề nội tại trong Nƣớc: ô nhiễm môi trƣờng nghiêm trọng ở vùng biển miền Trung, đối mặt với thực phẩm bẩn, thực phẩm không rõ nguồn gốc; nguy cơ trở thành quốc gia tiêu thụ rác thải công nghệ lỗi thời của thế giới.Dƣới góc độ quản lý Nhà nƣớc ở cấp địa phƣơng cũng cần phải có cách nhìn nhận cụ thể, biện pháp hợp lý đƣa ra những hoạch định mang tính chiến lƣợc để phát triển kinh 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com tế, xã hội, đảm bảo an ninh, môi trƣờng, ổn định chính trị, xã hội phát triển góp phần xây dựng Nhà nƣớc vững mạnh an toàn xã hội đƣợc đảm bảo.
Mục tiêu nghiên cứu - Mục tiêu nghiên cứu của đề tài: Là tìm hiểu tình hình thực tiễn an ninh con ngƣời tại địa bàn quận Bắc Từ Liêm, từ đó đề xuất các giải pháp cụ thể nâng cao hiệu lực và hiệu quả công tác quản lý của cấp chính quyền địa phƣơng nhằm thực hiện mục tiêu là đảm bảo an ninh con ngƣời, cụ thể: + Hệ thống hóa cơ sở lý luận cơ bản về an ninh con ngƣời và công tác đảm bảo an ninh con ngƣời tại địa bàn. + Thu thập, điều tra và tổng hợp dữ liệu nhằm phân tích đánh giá đƣợc thực trạng công tác đảm bảo an ninh con ngƣời tại quận Bắc Từ Liêm. Qua đó, phân tích các ƣu điểm và hạn chế của công tác quản lý Nhà nƣớc gắn với đảm bảo an ninh con ngƣời hiện nay. + Đề xuất một số nhóm giải pháp, kiến nghị phù hợp góp phần tăng cƣờng công tác đảm bảo an ninh con ngƣời tại địa bàn quận Bắc Từ Liêm.
Đối tƣợng nghiên cứu Các vấn đề về an ninh con ngƣời khá rộng và phức tạp đƣợc nghiên cứu trên nhiều trụ cột khác nhau. Trong khuôn khổ của luận văn này tác giả tập trung nghiên cứu các yếu tố cơ bản cấu thành an ninh con ngƣời hay an ninh của tất cả những công dân đang sinh sống trong một địa bàn có quy mô ở cấp quận, cụ thể là 3 yếu tố chính nhƣ sau: (1) An ninh sức khỏe (2) An ninh lƣơng thực (3) An ninh môi trƣờng 5. Phạm vi nghiên cứu Luận văn nghiên cứu trong phạm vi không gian và thời gian cụ thể nhƣ sau: 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com - Trong khuôn khổ luận văn, tác giả tập trung nghiên cứu các hoạt động quản lý Nhà nƣớc trên địa bàn quận Bắc Từ Liêm có liên quan và tác động trực tiếp đến an ninh con ngƣời của nhân dân quận trong 3 lĩnh vực chủ yếu là: an ninh sức khỏe, an ninh lƣơng thực, an ninh môi trƣờng. - Luận văn tập trung thu thập, nghiên cứu và sử dụng các dữ liệu liên quan đến các hoạt động quản lý Nhà nƣớc trên địa bàn quận Bắc Từ Liêm từ năm 2014 đến năm 2016.
Phƣơng pháp nghiên cứu Để phục vụ cho công tác nghiên cứu, tác giả xác định cần sử dụng phƣơng pháp thống kê, tổng hợp các nguồn dữ liệu thứ cấp và sơ cấp. Tác giả dự kiến kế hoạch lấy mẫu cụ thể nhƣ sau: - Dữ liệu thứ cấp: Tác giả sẽ tiến hành thu thập các báo cáo tổng kết hàng năm thuộc từng lĩnh vực quản lý Nhà nƣớc. - Dữ liệu sơ cấp: Đƣợc thu thập thông qua thực tiễn trong quá trình công tác của tác giả, sự thay đổi có liên quan tới tình hình sức khỏe, lƣơng thực và môi trƣờng của quận Bắc Từ Liêm trong thời gian nghiên cứu thông qua sự nhận xét của nhân dân, của các cơ quan báo đài. - Phƣơng pháp phân tích dữ liệu: Dựa trên nguồn dữ liệu thứ cấp và sơ cấp thu thập đƣợc, tác giả sẽ sử dụng phƣơng pháp thống kê, tổng hợp để phân tích.