Đ¾I HâC QUàC GIA HÀ NäI TR¯àNG Đ¾I HàC Y D¯ĀC Đæ THÞ NGàC ÁNH Đ¾C ĐIÂM LÂM SÀNG VÀ GIÁ TRÞ CĄA SIÊU ÂM TRONG PHÂN LO¾I NHÂN TUY¾N VÚ THEO BIRADS KHÓA LUÀN TàT NGHIÞP Đ¾I HàC NGÀNH Y ĐA KHOA HÀ NèI – 2023 Đ¾I HâC QUàC GIA HÀ NäI TR¯àNG Đ¾I HàC Y D¯ĀC Ng°ßi thực hián : Đâ THà NGâC ÁNH Đ¾C ĐIÂM LÂM SÀNG VÀ GIÁ TRÞ CĄA SIÊU ÂM TRONG PHÂN LO¾I NHÂN TUY¾N VÚ THEO BIRADS KHÓA LUÀN TàT NGHIÞP Đ¾I HàC (NGÀNH Y ĐA KHOA) Khóa : QH. Y Ng°ßi h°ớng d¿n : TS. DOÃN VN NGàC HÀ NèI – 2023 LàI CÀM ¡N Trong quá trình hãc tÁp, nghiên cāu và hoàn thành khóa luÁn tát nghiáp này tôi đã nhÁn đ°āc nhiÃu sự giúp đÿ cÿa thầy cô và b¿n bè. Với lòng biÁt ¢n sâu sắc, tôi xin chân thành gửi lßi cÁm ¢n tới: TS.
Doãn Văn Ngãc, Phó chÿ nhiám bå môn Chẩn đoán hình Ánh, Tr°ßng Đ¿i hãc Y D°āc – Đ¿i hãc Quác gia Hà Nåi, bác sĩ khoa Chẩn đoán hình Ánh – Bánh vián E, ng°ßi thầy đã tr°āc tiÁp h°ớng d¿n tÁn tình, quân tâm, chß bÁo và giúp đÿ tôi trong suát quá trình làm khóa luÁn cÿa mình. Tôi xin gửi lßi cÁm ¢n chân thành tới các bác sỹ, cán bå cÿa Trung tâm Ph¿u thuÁt Ung b°ớu & ĐiÃu trá giÁm nhẹ và Phòng KÁ ho¿ch Táng hāp Bênh vián E đã t¿o điÃu kián thuÁn lāi cho tôi trong quá trình thu thÁp sá liáu. Ban Giám hiáu Tr°ßng Đ¿i hãc Y D°āc, các thầy cô đã cung cÃp cho tôi kiÁn thāc và kỹ năng trong 6 năm hãc. Tôi xin bày tß tình cÁm yêu quý đÁn tÁp thể lớp QH.Y Tr°ßng Đ¿i hãc Y D°āc, Đ¿i hãc Quác Gia Hà Nåi đã đßng hành cùng tôi trÁi qua 6 năm Đ¿i hãc.
Cuái cùng tôi xin bày tß lòng biÁt ¢n sâu sắc tới gia đình và những ng°ßi b¿n bè thân thiÁt đã luôn bên c¿nh đång viên, chia sẻ và giúp đÿ trong suát quá trình hãc tÁp và nghiên cāu. Hà Nåi, ngày 19 tháng 5 năm 2023 Đã Thá Ngãc Ánh MĂC LĂC ĐÀT VÂN ĐÂ. 2 TàNG QUAN TÀI LIàU. ĐÁc điểm giÁi ph¿u hãc tuyÁn vú.
Hình thể ngoài. M¿ch và thần kinh. Các tán th°¢ng nhân vú lành tính. Các tán th°¢ng nhân vú ác tính.
Chẩn đoán các tán th°¢ng nhân tuyÁn vú. Các ph°¢ng pháp chẩn đoán hình Ánh nhân tuyÁn vú. Ph°¢ng pháp siêu âm tuyÁn vú và các đÁc điểm tán th°¢ng nhân tuyÁn vú trên siêu âm. Tình hình nghiên cāu trong và ngoài n°ớc.
21 ĐàI T¯ĀNG VÀ PH¯¡NG PHÁP NGHIÊN CĀU. Đáa điểm và thßi gian nghiên cāu. Tiêu chuẩn lựa chãn bánh nhân. Tiêu chuẩn lo¿i trừ bánh nhân.
Ph°¢ng pháp nghiên cāu. Ph°¢ng tián nghiên cāu. 27 KÀT QUÀ NGHIÊN CĀU. Måt sá đÁc điểm lâm sàng và kÁt quÁ giÁi ph¿u bánh.
ĐÁc điểm và lý do vào vián. Tình tr¿ng kinh nguyát. Thßi gian từ lúc phát hián đÁn lúc khám. Thay đái trên lâm sàng kèm theo tán th°¢ng nhân tuyÁn vú.
ĐÁc điểm phân bá hình thái tán th°¢ng theo GPB. ĐÁc điểm nhân tuyÁn vú trên siêu âm và giá trá cÿa siêu âm trong phân lo¿i nhân tuyÁn vú theo BIRADS. Vá trí tán th°¢ng. Kích th°ớc th°¢ng tán.
ĐÁc điểm hình d¿ng. ĐÁc điểm trục tán th°¢ng. ĐÁc điểm cÃu trúc âm. ĐÁc điểm âm sau khái.
ĐÁc điểm vi vôi hóa. Giá trá cÿa siêu âm khi đái chiÁu với kÁt quÁ GPB. ĐÁc điểm chung và måt sá đÁc điểm lâm sàng. ĐÁc điểm và lý do vào vián.
Tình tr¿ng kinh nguyát. Thßi gian từ lúc phát hián đÁn lúc khám:. Thay đái trên lâm sàng kèm theo tán th°¢ng nhân tuyÁn vú. ĐÁc điểm nhân tuyÁn vú trên siêu âm và giá trá cÿa siêu âm trong phân lo¿i nhân tuyÁn vú theo BIRADS.
Vá trí tán th°¢ng. Kích th°ớc th°¢ng tán. ĐÁc điểm hình d¿ng. ĐÁc điểm trục tán th°¢ng.
ĐÁc điểm cÃu trúc âm. ĐÁc điểm âm sau khái. ĐÁc điểm vi vôi hóa. ĐÁc điểm phân bá hình thái tán th°¢ng theo GPB.
ĐÁc điểm BIRADS trên siêu âm theo kÁt quÁ GPB. 51 DANH MĂC CÁC CHĀ VI¾T TÂT ACR (The American College Radiology): Hiáp håi Đián Quang Mỹ BIRADS (Breast Imaging Reporting and Data system): Há tháng dữ liáu và báo cáo hình Ánh tuyÁn vú. BN: Bánh nhân SA: Siêu âm GLOBOCAN: Báo cáo thực tr¿ng ung th° ThÁ giới. GPB : GiÁi ph¿u bánh DANH MĂC BIÀU Đâ Biểu đß 3.
Phân bá tuái cÿa nhóm lành tính và ác tính. Phân bá những thay đái trên lâm sàng kèm theo. Phân bá bên vú bá bánh. Phân bá vá trí nhân vú.
Phân bá đÁc điểm xâm lÃn mô xung quanh. Phân bá tán th°¢ng h¿ch nách kèm theo. 41 DANH MĂC HÌNH ÀNH Hình 1. Hình Ánh giÁi ph¿u tuyÁn vú.
Hình Ánh u x¢ tuyÁn vú. Hình Ánh chụp X-quang tuyÁn vú bằng máy Mammography. Hình Ánh giÁi ph¿u tuyÁn vú trên siêu âm. Hình Ánh bß viÃn.
Hình Ánh cÃu trúc âm. Hình Ánh đÁc điểm âm sau khái. Hình Ánh nhân giÁm âm, bß kém đÃu, kÁt quÁ giÁi ph¿u bánh lành tính (mã hß s¢ 1454290) &&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&34 Hình 3. Hình Ánh nhân tuyÁn vú có trục không song song với mÁt da, kÁt quÁ giÁi ph¿u bánh lành tính (mã hß s¢ 1454700).
Hình Ánh nhân giÁm âm, bß không đÃu, thùy múi, trục dài vuông góc với mÁt da, các áng tuyÁn không giãn, kÁt quÁ giÁi ph¿u bánh ung th° biểu mô (mã hß s¢ 1451907). Hình Ánh nhân vú trái giÁm âm, ranh giới rõ, bß đa cung, trong có nhiÃu nát vi vôi hóa (BIRADS 5), kÁt quÁ giÁi ph¿u bánh ung th° biểu mô tuyÁn vú (mã hß s¢ 1546061). 39 DANH MĂC CÁC BÀNG BÁng 3. ĐÁc điểm lý do vào vián.
BÁng đÁc điểm tình tr¿ng kinh nguyát. ĐÁc điểm thßi gian từ lúc phát hián đÁn lúc khám. ĐÁc điểm phân bá hình thái tán th°¢ng theo giÁi ph¿u bánh. BÁng đÁc điểm kích th°ớc nhân vú.
ĐÁc điểm hình d¿ng nhân vú. ĐÁc điểm hình d¿ng khái đa dián không đÃu. ĐÁc điểm bß viÃn không đÃu. ĐÁc điểm trục tán th°¢ng.
ĐÁc điểm trục không song song. ĐÁc điểm cÃu trúc âm. ĐÁc điểm cÃu trúc giÁm âm. BÁng đÁc điểm âm sau khái.
ĐÁc điểm có bóng cÁn âm phía sau khái. ĐÁc điểm có vi vôi hóa. Mái t°¢ng quan giữa phân lo¿i BIRADS và kÁt quÁ GPB. Giá trá cÿa siêu âm khi đái chiÁu với kÁt quÁ GPB.
42 Đ¾T VÂN ĐÀ Các bánh lý tuyÁn vú là måt trong những nguyên nhân hàng đầu Ánh h°áng tới sāc khoẻ phụ nữ. Hầu hÁt các bánh vú xuÃt hián d°ới d¿ng khái u, với khoÁng 90% là u vú lành tính và 10% là ung th° vú [1]. Tỷ lá mắc ung th° vú ngày càng tăng do Ánh h°áng cÿa các yÁu tá và môi tr°ßng, chÁ đå ăn và nåi tiÁt. Theo tá chāc ghi nhÁn ung th° thÁ giới GLOBOCAN năm 2020, ung th° vú á phụ nữ đã v°āt qua ung th° phái để trá thành lo¿i ung th° đ°āc chẩn đoán phá biÁn nhÃt, với °ớc tính có khoÁng 2,3 triáu ca mắc mới (11,7%) và khoÁng 680.000 ng°ßi tử vong vì căn bánh này.
T¿i Viát Nam, ung th° vú chiÁm 25,8% bánh ung th° á nữ giới với h¢n 21.555 ca mắc mới và 9.345 ca tử vong [2]. Cho đÁn này, nguyên nhân ung th° vú v¿n ch°a đ°āc xác đánh chính xác. VÃn đà phát hián sớm ung th° vú v¿n là måt thách thāc lớn trong công viác chẩn đoán cÿa các nhà lâm sàng. Viác phát hián sớm không chß nâng cao hiáu quÁ điÃu trá mà còn kéo dài và nâng cao chÃt l°āng cuåc sáng.
Hián nay, siêu âm và chụp nhũ Ánh tuyÁn vú là hai ph°¢ng pháp chẩn đoán hình Ánh đ°āc sử dụng phá biÁn và mang l¿i lāi ích rõ rát. ĐÁc biát, siêu âm đ°āc xem là lựa chãn tr°ớc tiên và đÁc biát đái với những phụ nữ có mô vú đÁc, là måt xét nghiám không xâm nhÁp, rẻ tiÃn và dß thực hián [3]. Bên c¿nh đó, siêu âm có khÁ năng phát hián các tán th°¢ng khu trú kích th°ớc nhß á tuyÁn vú mà thăm khám thực thể khó phát hián đ°āc. à Viát Nam, siêu âm vú đã đ°āc áp dụng rång rãi từ rÃt lâu, há tháng phân lo¿i BI-RADS và những dÃu hiáu nghi ngß ác tính cÿa khái u vú trên siêu âm cũng đã đ°āc áp dụng.
Để góp phần vào viác nghiên cāu giá trá và khẳng đánh thêm vai trò cÿa kỹ thuÁt siêu âm trong phân lo¿i nhân tuyÁn vú theo BIRADS chúng tôi tiÁn hành nghiên cāu đà tài: < Tìm hiÃu đ¿c điÃm lâm sàng và giá trß cąa siêu âm trong phân lo¿i nhân tuy¿n vú theo BIRADS= t¿i Bánh vián E với mục tiêu sau: 1. Mô tÁ đ¿c điÃm lâm sàng các bßnh lý nhân tuy¿n vú. Đánh giá giá trß cąa siêu âm trong phân lo¿i nhân tuy¿n vú theo BIRADS ACR 2013. 1 Ch°¢ng 1 TäNG QUAN TÀI LIÞU 1.
Đ¿c điÃm giÁi ph¿u hác tuy¿n vú Vú là hai tuyÁn tiÁt sữa nằm á ngực, tr°ớc các c¢ ngực, đi từ x°¢ng s°ßn III đÁn x°¢ng s°ßn VI [5]. à phụ nữ tr°áng thành, kích th°ớc và hình d¿ng bình th°ßng cÿa vú có thể thay đái đáng kể. Khi đāng, núm vú ngang với khoÁng gian s°ßn bán, có thể thÃy vú trÁi dài từ x°¢ng āc đÁn đ°ßng nách tr°ớc và vùng đ°āc gãi là đuôi nách, n¢i måt phần cÿa mô vú lan vào mãi bên nách. Mô vú nằm trên cân ngực, á d°ới là c¢ ngực lớn, trên các c¢ răng c°a tr°ớc á hai bên và đ°āc bao quanh bái lớp nông và sâu cÿa cân d°ới da.
Cân ngực chß thâm nhÁp nách t¿i đuôi nách. Vú là måt khái đ°āc nâng đÿ và treo lên bái các dây chằng Cooper, đây là các vách mô liên kÁt sāi gắn liÃn các lớp sâu với các lớp nông cÿa cân d°ới da và từ đó với da. NÁu các dây chằng Cooper bá Ánh h°áng, nh° måt quá trình viêm hoÁc tân sinh phát triển trong khái vú s¿ đ°a đÁn sự co kéo da và th°ßng đ°āc xem nh° dÃu hiáu gián tiÁp cÿa [4], [6]. Hình thể ngoài à trung tâm mÁt tr°ớc có måt lßi tròn gãi là nhú vú hay đầu vú, nằm á khoÁng gian s°ßn IV trên đ°ßng trung đòn.
Hình d¿ng và đå nhô ra rÃt thay đái từ hình trụ, hình bán cầu đÁn d¿ng phẳng và phụ thuåc vào sự phân phái thần kinh, hormone, sự phát triển cÿa c¢ thể,. Đầu cÿa núm vú có nhiÃu lã nhß là lã tiÁt cÿa các áng tiÁt sữa. Xung quanh đầu vú có måt lớp da sÁm, hình nh¿n gãi là quầng vú.