CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU TRONG NƯỚC VÀ QUỐC TẾ 1. Tổng quan về CASA 1. Khái niệm CASA Trong bối cảnh kinh tế hiện nay, các ngân hàng đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng và cấu thành nên một nền kinh tế vững mạnh. Có thể nói, các ngân hàng là trái tim của nền kinh tế bất kể nền kinh tế đó dựa vào ngân hàng hay dựa vào chính phủ.
Chính vì lẽ đó, tại Việt Nam- một nền kinh tế dựa vào ngân hàng đang chứng kiến sự phát triển như vũ bão của thị trường này. Theo thống kê, tính đến cuối năm 2024, Việt Nam có tổng cộng 49 ngân hàng, trong đó NHTMCP đóng góp tới 31 ngân hàng, chiếm hơn 60% trổng số ngân hàng cả nước. Chính điều này đã khiến cuộc cạnh tranh giữa các NHTM ngoài nhà nước gắt gao và sôi nổi hơn bao giời hết. Hiện nay, bên cạnh việc cạnh tranh trong những hoạt động chính như cho vay, bảo lãnh, tiền gửi tiết kiệm,… Các ngân hàng còn mở rộng lĩnh vực cạnh tranh trên các khía cạnh khác như các chương trình khuyến mãi, chăm sóc khách hàng và gần đây nhất là cuộc cạnh tranh gay gắt về tỷ lệ CASA của các NHTM đã khiến giới chuyên môn và báo chí hết mực quan tâm.
CASA được xem là một hệ số quan trọng trong ngân hàng và được nhiều ngân hàng tập trung khai thác cũng như quan tâm trong thời gian gần đây. Tuy nhiên, CASA là gì? CASA có thể hỗ trợ gì cho hoạt động của một ngân hàng vẫn là dấu hỏi chấm mà nhiều khách hàng còn quan tâm. Nguyễn Phan Yến Phương (2024) định nghĩa, CASA là tiền gửi không kỳ hạn của khách hàng chủ động gửi tại ngân hàng. Lãi suất mà số tiền này nhận được thưởng rất thấp (chỉ từ 0.5%) và được gửi qua đêm.
Chính vì vậy, chi phí mà ngân hàng cần bỏ ra chi trả cho khoản lãi suất này là cực kỳ thấp so với tiền gửi tiết kiệm hay tiền gửi có kỳ hạn. Khách hàng có thể làm tăng tỷ lệ CASA cho ngân hàng thông qua các hoạt động mở và sử dụng tài khoản thanh toán, tài khoản vãng lai,… Bên cạnh đó, tỷ lệ CASA tại các ngân hàng được định nghĩa qua công thức 𝑇ổ𝑛𝑔 𝑣ố𝑛 ℎ𝑢𝑦 độ𝑛𝑔 𝑘ℎô𝑛𝑔 𝑘ỳ ℎạ𝑛 𝑇ỷ 𝑙ệ 𝐶𝐴𝑆𝐴 = 𝑇ổ𝑛𝑔 𝑣ố𝑛 ℎ𝑢𝑦 độ𝑛𝑔 15 Tỷ lệ này càng cao, càng thể hiện ngân hàng huy động nguồn vốn không kỳ hạn dồi dào từ khách hàng, nhờ đó, hoạt động của ngân hàng được tiết kiệm đáng kể chi phí. Điều này đóng góp một phần vô cùng to lớn trong việc nâng cao hiệu suất hoạt động của ngân hàng. Ngoài ra, nó cũng gián tiếp ảnh hưởng đến các quyết định đầu tư của các cổ đông cũng như nhà đầu tư trên thị trường khi chứng kiến hoạt động kinh doanh của ngân hàng có khởi sắc.
Theo ngân hàng ACB, CASA được hiểu là tên gọi chung cho các loại tiền gửi không kỳ hạn tại ngân hàng. Đây chính là khoản tiền được khách hàng chủ động gửi vào ngân hàng và được ngân hàng thanh toán lãi suất thường xuyên Như vậy, qua một số định nghĩa, chúng ta có thể thấy nhìn chung CASA là loại tiền gửi không kỳ hạn của ngân hàng, được khách hàng chủ động gửi vào ngân hàng và được ngân hàng thanh toán lãi suất thường xuyên. Tuy nhiên lãi suất này là rất thấp chỉ từ 0.5% tùy theo quy định của từng ngân hàng 1. Đặc điểm của CASA Như đã được đề cập, CASA là một trong những hệ số đáng lưu tâm của một ngân hàng.
Chính vì vậy, CASA cũng có những đặc điểm riêng biệt mà các ngân hàng hết sức chú ý và đề cao Trước hết, CASA là loại tiền gửi không kỳ hạn có đa dạng hình thức giao dịch. Khách hàng có thể trực tiếp gia tăng lượng CASA của một ngân hàng thông qua hoạt động nộp tiền vào tài khoản ngân hàng, chuyển tiền qua các tài khoản nội bộ, nộp tiền vào tài khoản vãng lai,…Tiền lãi sẽ được cộng dồn vào tài khoản của khách hàng và được ghi lại trong tài khoản. Bên cạnh đó, khách hàng có thể dễ dàng kiểm tra số dư, rút tiền,…thông qua các dịch vụ điện tử hoặc nhờ vào sự hỗ trợ của nhân viên ngân hàng Bên cạnh đó, CASA là sự lựa chọn lý tưởng cho các khách hàng muốn sử dụng đa dạng ngoại tệ. Nhờ vào việc dự đoán khả năng sinh lời của các loai ngoại tệ, khách hàng có thể tận dụng loại tiền gửi này để nâng cao khả năng sinh lời cho các loại ngoại tệ phù hợp (thông thường khách hàng sử dụng VND và USD) Ưu việt hơn cả, CASA có thời gian gửi tiền là vô hạn.
Khác với các loại hình tiền gửi khách như gửi tiết kiệm hay gửi có kỳ hạn (các kỳ hạn phổ biến thường là 12 tháng, 13 tháng, 24 tháng,…), khách hàng phải chờ đến khi các khoản tiền gửi đáo hạn mới có 16 thể nhận gốc vào lãi, CASA cho phép khách hàng gửi tiền vào tài khoản bất cứ khi nào tùy ý, trong bất kỳ thời điểm nào khách hàng cảm thấy dư dả và được rút tiền bất cứ khi nào khách hàng muốn mà không cần báo trước với ngân hàng. Nhờ sự linh hoạt này, CASA đang ngày càng được các khách hàng ưu ái sử dụng thay cho các khoản tiết kiệm dài hạn như trong quá khứ Hơn hết, CASA cho phép khách hàng đăng ký dễ dàng, không mất phí. Các ngân hàng ngày nay đã có các chính sách không thu phí bất cứ khoản phí nào đối với dịch vụ giao dịch chuyển tiền trong và ngoài hệ thống ngân hàng. Đồng thời, dịch vụ này cũng được đáp ứng 24/7 cho khách hàng Cuối cùng, các ngân hàng đảm bảo thông tin của khách hàng được bảo mật khi sử dụng CASA.
Các ngân hàng cam kết thông tin của khách hàng được đảm bảo một cách tối đa, nếu có bất kỳ thông tin nào bị rò rỉ, ngân hàng mà khách hàng đang sử dụng phải chịu toàn bộ trách nhiệm trước khách hàng. Như vậy, chúng ta có thể thấy, CASA là loại tiền gửi khá phổ biến với khách hàng hiện nay do cách tiếp cận đơn giản, linh hoạt, đa dạng, tính bảo mật an toàn và các dịch vụ đi kèm với các ưu đãi cũng như chương trình hấp dẫn. Vai trò của CASA trong hoạt động của ngân hàng CASA là một hệ số tài chính rất quan trọng đối với các ngân hàng hiện nay vì một vài lý do có thể kể đến như sau: Lý do quan trọng nhất là CASA đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy và nâng cao khả năng thanh khoản cho ngân hàng. Như chúng ta đã biết, CASA là nguồn vốn ngân hàng có thể dễ dàng huy động được từ khách hàng nhất thông qua số dư trên tài khoản thanh toán, tài khoản vãng lai,… Nhờ vào chỉ số này mà ngân hàng có thể gia tăng khả năng thanh khoản khi khách hàng có nhu cầu thanh toán đột xuất.
Đồng thời, chỉ số CASA càng cao càng chứng minh khả năng thanh khoản tốt và danh tiếng tốt của ngân hàng. Điều này có thể củng cố lòng tin của khách hàng đối với ngân hàng và gián tiếp gia tăng số lượng khách hàng cho ngân hàng. Bên cạnh đó, ngân hàng có chỉ số CASA cao sẽ ít phụ thuộc vào nguồn vốn vay mượn bên ngoài từ đó giúp giảm thiều đáng kể rủi ro và tăng khả năng thanh khoản cho các khoản vay và trái phiếu phát hành 17 Ngoài ra, CASA cao giúp tăng lợi nhuận và giảm chi phí cho ngân hàng. Điều này là vô cũng rõ ràng trong hoạt động của các ngân hàng.
Không giống như các loại tiền gửi có kỳ hạn phải trả lãi suất khoảng 8%/năm, tiền gửi không kỳ hạn chỉ yêu cầu ngân hàng trả một khoản lãi suất rất nhỏ chỉ từ 0,1% đến 0,5% tuỳ theo từng ngân hàng. Chính vì lẽ đó, chi phí hoạt động của ngân hàng được giảm đi đáng kể. Nhờ chiến lược kinh doanh đầy thông minh này mà các ngân hàng dễ dàng gia tăng lợi nhuận và biên lợi nhuận (NIM). Từ đó, ngân hàng dễ dàng thu hút các nhà đầu tư cũng như các cổ đông đầu tư thêm cho các hoạt động của mình.
Đồng thời, đó cũng là tiền đề giúp ngân hàng nâng cao lợi thế trong cuộc cạnh tranh lãi suất cho vay bởi khi CASA càng cao ngân hàng phải trả lãi càng thấp, lãi suất cho vay có thể thấp hơn so với đối thủ cạnh tranh CASA rất quan trọng đối với các ngân hàng bởi CASA là nhân tố quan trọng thể hiện uy tín của một ngân hàng. CASA là tổng số tiền gửi không kỳ hạn của các khách hàng tại một ngân hàng. Một ngân hàng có chỉ số CASA càng cao chứng tỏ khách hàng của ngân hàng đó càng nhiều và lượng tiền họ để trên các tài khoản tiền gửi không kỳ hạn càng lớn. Vì vậy, ngân hàng đó dễ dàng nhận được sự tin tưởng và đánh giá cao từ phía khách hàng và công chúng và dần khẳng định được vị thế của mình trên thương trường khốc liệt.
Cuối cùng cũng không kém phần quan trọng, CASA cao giúp tăng tính ổn định nguồn vốn của ngân hàng. CASA là tiền gửi khách hàng chủ động gửi vào và rút ra khi cần thiết nên không dễ bị biến động bởi các tác nhân thị trường. Đồng thời, một ngân hàng có tỷ lệ CASA cao cho thấy ngân hàng đó có nguồn vốn dồi dào, ít biến động, nhờ đó giúp ngân hàng dễ dàng lập kế hoạch trong dài hạn và hạn chế được các tác nhân tiêu cực từ thị trường. Quan trọng hơn hết, một nguồn vốn ổn định giúp ngân hàng tránh được những rủi ro không đáng có và sử dụng nguồn vốn một cách hiệu quả từ đó phát triển một cách bền vững.
Lý thuyết cạnh tranh được áp dụng và các chiến lược gia tăng CASA 1. Lý thuyết 5 áp lực cạnh tranh của Porter Lý thuyết 5 áp lực cạnh tranh của Porter được đưa ra nhằm xem xét các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng sinh lời cũng như doanh tiếng của một doanh nghiệp nhất định. Trong bài khóa luận cụ thể là Ngân hàng TMCP Quân đội MBBank 18 Theo mô hình năm áp lực cạnh tranh của Porter, có 5 yếu tố tác động đến lợi nhuận và danh tiếng của một doanh nghiệp bao gồm: Yếu tố đầu tiên là quyền lực nhà cung cấp đề cập đến mức độ ảnh hưởng của nhà cung cấp đến với doanh nghiệp.
