Công tác kế toán nghiệp vụ cho vay khách hàng cá nhân tại ngân hàng tmcp ngoại thương việt nam chi nhánh huế

Nền kinh tế Việt Nam đang trên đà phát triển, đặc biệt từ khi gia nhập WTO. 115 trang · Đại học Huế · 2021.

• Tác giả: Tôn Nữ Thảo Nguyên
• Người hướng dẫn: ThS. Nguyễn Thị Thanh Bình
• Trường học: Đại học Huế
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Công Tác Kế Toán Cho Vay Khách Hàng Cá Nhân Tại Ngân Hàng TMCP Ngoại Thương Việt Nam
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Huế

Mục lục chi tiết

• LỜI CÁM ƠN
• TÓM TẮT KHÓA LUẬN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VÀ KẾ TOÁN NGHIỆP VỤ CHO VAY KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. Lý luận chung về Ngân hàng thương mại
• 1.2. Chức năng của Ngân hàng thương mại
• 1.2.1. Chức năng trung gian tín dụng
• 1.2.2. Chức năng trung gian thanh toán
• 1.2.3. Chức năng tạo tiền
• 1.3. Các hoạt động chính của Ngân hàng thương mại
• 1.3.1. Hoạt động huy động vốn
• 1.3.2. Hoạt động tín dụng
• 1.3.3. Hoạt động dịch vụ thanh toán và ngân quỹ
• 1.3.4. Các hoạt động khác
• 1.4. Các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động của NHTM
• 1.5. Lý luận chung về hoạt động cho vay khách hàng cá nhân tại ngân hàng
• 1.5.1. Khái niệm cho vay và cho vay khách hàng cá nhân
• 1.5.2. Đặc điểm cho vay khách hàng cá nhân của NHTM
• 1.5.2.1. Quy mô khoản vay nhỏ, số lượng khoản vay lớn
• 1.5.2.2. Hồ sơ vay vốn đơn giản và gọn nhẹ hơn nhiều so với cho vay khách hàng doanh nghiệp
• 1.5.2.3. Cho vay khách hàng cá nhân gây tốn kém nhiều chi phí
• 1.5.3. Chức năng của hoạt động cho vay khách hàng cá nhân
• 1.5.3.1. Chức năng tập trung và phân phối lại vốn tiền tệ theo nguyên tắc có hoàn trả
• 1.5.3.2. Chức năng giám đốc các hoạt động của nền kinh tế
• 1.5.4. Vai trò của hoạt động cho vay khách hàng cá nhân
• 1.5.4.1. Mang lại lợi nhuận lớn cho Ngân hàng và thúc đẩy các hoạt động khác
• 1.5.4.2. Góp phần điều hòa cung – cầu dịch vụ hàng hóa
• 1.5.4.3. Góp phần đáp ứng nhu cầu cuộc sống của người dân
• 1.5.5. Ý nghĩa của cho vay khách hàng cá nhân
• 1.5.6. Nguyên tắc chung khi cho vay
• 1.5.7. Các hình thức cho vay khách hàng cá nhân
• 1.5.8. Phương pháp thu nợ gốc và lãi
• 1.5.9. Thời hạn của cho vay của khách hàng cá nhân
• 1.5.10. Lãi suất cho vay khách hàng cá nhân
• 1.5.11. Rủi ro khi cho vay khách hàng cá nhân
• 1.6. Kế toán nghiệp vụ cho vay khách hàng cá nhân trong ngân hàng
• 1.6.1. Vai trò của kế toán cho vay khách hàng cá nhân
• 1.6.2. Nguyên tắc kế toán cho vay khách hàng cá nhân
• 1.6.3. Nhiệm vụ kế toán cho vay khách hàng cá nhân
• 1.6.4. Tổ chức kế toán cho vay khách hàng cá nhân
• 1.6.4.1. Chứng từ cho vay
• 1.6.4.2. Quy trình cho vay khách hàng cá nhân
• 1.6.5. Hạch toán nghiệp vụ cho vay khách hàng cá nhân
• 1.6.5.1. Tài khoản sử dụng
• 1.6.5.2. Nội dung và kết cấu tài khoản
• 1.6.5.3. Phương pháp hạch toán
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC KẾ TOÁN NGHIỆP VỤ CHO VAY KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN TẠI NGÂN HÀNG TMCP NGOẠI THƯƠNG VIỆT NAM - CHI NHÁNH HUẾ
• 2.1. Tổng quan về Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam- Chi nhánh Huế
• 2.1.1. Lịch sử hình thành và phát triển Chi nhánh
• 2.1.2. Chức năng và nhiệm vụ của Chi nhánh
• 2.1.3. Nguồn lực của Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam – Chi nhánh Huế giai đoạn 2017-2019
• 2.1.3.1. Về tài sản và nguồn vốn
• 2.1.3.2. Kết quả kinh doanh
• 2.1.3.3. Tình hình sử dụng lao động
• 2.1.4. Tổ chức bộ máy quản lý và bộ máy kế toán tại Chi nhánh
• 2.1.4.1. Tổ chức bộ máy quản lý tại Chi nhánh
• 2.1.4.2. Tổ chức bộ máy kế toán tại Chi nhánh
• 2.2. Những sản phẩm cho vay khách hàng cá nhân tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam – Chi nhánh Huế
• 2.3. Công tác kế toán nghiệp vụ cho vay khách hàng cá nhân tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam- Chi nhánh Huế
• 2.3.1. Tổ chức công tác kế toán nghiệp vụ cho vay khách hàng cá nhân tại Chi nhánh
• 2.3.2. Chứng từ kế toán cho vay khách hàng cá nhân
• 2.3.3. Cấu trúc số tài khoản nội bộ và khách hàng
• 2.3.3.1. Cấu trúc số tài khoản nội bộ
• 2.3.3.2. Cấu trúc số tài khoản khách hàng
• 2.3.4. Quy trình cho vay và quy trình kế toán cho vay khách hàng cá nhân của Chi nhánh
• 2.3.4.1. Quy trình cho vay
• 2.3.4.2. Quy trình kế toán cho vay
• 2.3.4.3. Vai trò quan trọng của kế toán trong nghiệp vụ cho vay ngân hàng
• 2.3.5. Ví dụ về kế toán cho vay khách hàng cá nhân tại Chi nhánh
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM GÓP PHẦN HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KẾ TOÁN CHO VAY KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN TẠI NGÂN HÀNG TMCP NGOẠI THƯƠNG VIỆT NAM – CHI NHÁNH HUẾ
• 3.1. Những thuận lợi và khó khăn của Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam – Chi nhánh Huế
• 3.1.1. Về những thuận lợi
• 3.1.2. Về những khó khăn
• 3.2. Đánh giá công tác kế toán nghiệp vụ cho vay khách hàng cá nhân tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam – Chi nhánh Huế
• 3.2.1. Về những mặt còn tồn tại
• 3.3. Một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán nghiệp vụ cho vay khách hàng cá nhân tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam – Chi nhánh Huế
• PHẦN III: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Kế Toán Cho Vay Khách Hàng Cá Nhân Vietcombank

Nền kinh tế Việt Nam đang trên đà phát triển, đặc biệt từ khi gia nhập WTO. Điều này tác động tích cực đến kinh tế - xã hội, mở rộng hội nhập quốc tế, và tăng cường cạnh tranh trong các lĩnh vực, nhất là ngành Ngân hàng. Ngân hàng đóng vai trò quan trọng thúc đẩy kinh tế, là kênh cung ứng vốn cho tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân, đồng thời là cầu nối giữa doanh nghiệp và thị trường. Mọi hoạt động ngân hàng đều quan trọng, đặc biệt là với Việt Nam. Ngân hàng thương mại trở thành "cánh tay đắc lực" của Chính phủ trong chính sách tiền tệ, ổn định kinh tế và an sinh xã hội. Kế toán ngân hàng đóng vai trò không thể phủ nhận, giúp giao dịch kinh tế nhanh chóng, chính xác, và cung cấp thông tin kịp thời. Kế toán nghiệp vụ tín dụng là nghiệp vụ then chốt, bảo vệ tài sản ngân hàng và thực hiện chức năng trung gian tín dụng. Chính là đáp ứng nhu cầu sử dụng vốn kịp thời cho các doanh nghiệp, giúp họ có cơ hội phát triển chính là giúp cho nền kinh tế nước ta phát triển.

1.1. Vai trò của Kế Toán Cho Vay Cá Nhân trong Ngân Hàng

Tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam – Chi nhánh Huế, công tác kế toán cho vay là một mảng vô cùng quan trọng. Nghiệp vụ này mang lại hiệu quả ổn định cho hoạt động tín dụng, nguồn lợi nhuận chủ yếu của Ngân hàng, là cơ sở và nền tảng để Ngân hàng tồn tại và phát triển vững mạnh. Đặc biệt là việc hướng tới việc đẩy mạnh cho vay khách hàng cá nhân, đảm bảo cho Ngân hàng có thị trường khai thác rộng, tiềm năng, và giảm áp lực cạnh tranh hơn so với đối tượng khách hàng doanh nghiệp. Chính vì vậy, trong những năm qua, Vietcombank Chi nhánh Huế luôn chú trọng đến việc cải tiến và hoàn thành quy trình hạch toán của nghiệp vụ cho vay nhằm xử lý mọi nhu cầu về vay vốn của khách hàng cá nhân để giúp Ngân hàng đạt kết quả cao trong kinh doanh.

1.2. Mục Tiêu Nghiên Cứu Kế Toán Cho Vay Vietcombank

Mục tiêu chung của đề tài là tìm hiểu và đánh giá thực trạng kế toán nghiệp vụ cho vay khách hàng cá nhân tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam - Chi nhánh Huế. Cụ thể, đề tài khái quát về ngân hàng thương mại và công tác kế toán nghiệp vụ cho vay khách hàng cá nhân. Đề tài cũng sẽ đánh giá ưu nhược điểm trong hệ thống kế toán cho vay khách hàng cá nhân và đưa ra một số giải pháp gợi ý nhằm góp phần hoàn thiện công tác nghiệp vụ cho vay khách hàng cá nhân tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam – Chi nhánh Huế.

II. Cơ Sở Lý Luận về Kế Toán Tín Dụng Ngân Hàng Vietcombank

Theo Luật các tổ chức tín dụng, Ngân hàng thương mại là loại hình ngân hàng thực hiện mọi hoạt động ngân hàng và kinh doanh khác theo quy định để đạt mục tiêu lợi nhuận. Hoạt động chính là nhận tiền gửi từ khách hàng và sử dụng số tiền đó để cho vay, chiết khấu và làm phương tiện thanh toán. Ngân hàng thương mại có cấu trúc tài chính và tài sản đặc biệt, chứa đựng nhiều rủi ro và chịu sự kiểm soát chặt chẽ của pháp luật. Hệ thống ngân hàng ổn định, liên kết và phụ thuộc lẫn nhau.

2.1. Chức Năng Quan Trọng của Kế Toán Ngân Hàng

Chức năng trung gian tín dụng là quan trọng nhất, đóng vai trò cầu nối giữa đơn vị thặng dư và thâm hụt. Ngân hàng huy động vốn nhàn rỗi và cho vay lại, hưởng lợi từ chênh lệch lãi suất. Chức năng trung gian thanh toán cung cấp phương tiện thanh toán đa dạng, tiện lợi, tiết kiệm chi phí và thời gian. Chức năng tạo tiền làm tăng khối tiền tệ, đáp ứng nhu cầu thanh toán của xã hội. Các chức năng liên quan mật thiết, bổ sung và hỗ trợ lẫn nhau, trong đó trung gian tín dụng là cơ bản nhất. Các hoạt động ngân hàng có sự liên kết, hoạt động tốt chức năng trung gian thanh toán và chức năng tạo tiền lại góp phần làm tăng nguồn vốn tín dụng, mở rộng hoạt động tín dụng.

2.2. Hoạt Động Chính của Ngân Hàng Kế Toán Nghiệp Vụ

Ngân hàng thương mại thực hiện hoạt động huy động vốn thông qua nhận tiền gửi, phát hành chứng chỉ tiền gửi, vay vốn từ các tổ chức tín dụng khác và vay Ngân hàng nhà nước. Hoạt động tín dụng bao gồm cho vay, chiết khấu, bảo lãnh, cho thuê tài chính và các hình thức khác. Hoạt động dịch vụ thanh toán và ngân quỹ bao gồm thanh toán trong nước và quốc tế, dịch vụ thu hộ, chi hộ, bảo quản tài sản, tư vấn. Các hoạt động khác bao gồm kinh doanh ngoại hối, đầu tư, bảo hiểm và ủy thác.

2.3. Nguyên Tắc Chung Khi Cho Vay Khách Hàng Cá Nhân

Khi cho vay, Ngân hàng cần đảm bảo những nguyên tắc sau: Sử dụng vốn vay đúng mục đích, hoàn trả nợ gốc và lãi đầy đủ, đúng thời hạn. Đồng thời, ngân hàng cần phân tích và đánh giá đúng khả năng trả nợ của khách hàng. Các hình thức cho vay khách hàng cá nhân bao gồm: cho vay tín chấp, cho vay thế chấp và cho vay bảo lãnh.

III. Quy Trình Hạch Toán Cho Vay Khách Hàng Cá Nhân Vietcombank

Kế toán đóng vai trò quan trọng trong việc phản ánh, ghi chép và kiểm soát các nghiệp vụ cho vay. Kế toán đảm bảo tuân thủ các nguyên tắc và chuẩn mực kế toán hiện hành, cung cấp thông tin chính xác và kịp thời cho quản lý và ra quyết định. Nhiệm vụ của kế toán bao gồm lập chứng từ, hạch toán, theo dõi nợ, lập báo cáo và phân tích.

3.1. Chứng Từ và Quy Trình Kế Toán Cho Vay

Chứng từ cho vay bao gồm giấy đề nghị vay vốn, hợp đồng tín dụng, chứng từ giải ngân, chứng từ thu nợ, chứng từ hạch toán. Quy trình cho vay bao gồm tiếp nhận hồ sơ, thẩm định, quyết định cho vay, giải ngân, theo dõi và thu nợ. Kế toán sử dụng các tài khoản như cho vay khách hàng, lãi phải thu, dự phòng rủi ro tín dụng. Hạch toán nghiệp vụ cho vay bao gồm giải ngân, thu lãi, thu gốc, xử lý nợ quá hạn và nợ xấu.

3.2. Kế Toán Lãi Vay Khách Hàng Cá Nhân Vietcombank

Ngân hàng cần quản lý và hạch toán lãi vay một cách chính xác và minh bạch. Lãi vay được hạch toán vào tài khoản doanh thu của ngân hàng. Bên cạnh đó, ngân hàng cần thực hiện trích lập dự phòng rủi ro cho các khoản vay có khả năng không thu hồi được lãi.

3.3. Kế Toán Dự Phòng Rủi Ro Cho Vay Khách Hàng

Để giảm thiểu rủi ro tín dụng, Ngân hàng cần trích lập dự phòng cho các khoản vay. Việc trích lập dự phòng được thực hiện dựa trên các quy định của Ngân hàng Nhà nước và các chuẩn mực kế toán hiện hành. Việc quản lý dự phòng giúp Ngân hàng có nguồn tài chính để bù đắp các khoản nợ khó đòi.

IV. Thực Trạng Kế Toán Cho Vay Cá Nhân tại Vietcombank Huế

Ngân hàng TMCP Ngoại Thương Việt Nam - Chi nhánh Huế có lịch sử hình thành và phát triển lâu đời, thực hiện chức năng huy động vốn, cho vay và cung cấp dịch vụ thanh toán. Chi nhánh có nguồn lực tài chính, nguồn vốn và kết quả kinh doanh ổn định, cùng với đội ngũ lao động chuyên nghiệp. Tổ chức bộ máy quản lý và bộ máy kế toán được xây dựng chặt chẽ.

4.1. Tổng Quan Về Vietcombank Chi Nhánh Huế

Chi nhánh cung cấp đa dạng sản phẩm cho vay khách hàng cá nhân, đáp ứng nhu cầu vay vốn khác nhau. Công tác kế toán nghiệp vụ cho vay được tổ chức khoa học, tuân thủ quy trình và quy định. Chứng từ kế toán được sử dụng đầy đủ, chính xác. Cấu trúc số tài khoản nội bộ và khách hàng được thiết kế rõ ràng, dễ quản lý.

4.2. Tổ Chức Công Tác Kế Toán Cho Vay tại Chi Nhánh

Tại Chi nhánh Huế, quy trình cho vay và quy trình kế toán cho vay được thực hiện theo trình tự, đảm bảo tính chính xác và hiệu quả. Kế toán đóng vai trò quan trọng trong nghiệp vụ cho vay, giúp ngân hàng quản lý rủi ro và tối ưu hóa lợi nhuận. Các nghiệp vụ kế toán cho vay được thực hiện chi tiết, minh bạch, đáp ứng yêu cầu quản lý và báo cáo.

4.3. Các Sản Phẩm Cho Vay Khách Hàng Cá Nhân

Các sản phẩm cho vay khách hàng cá nhân của Vietcombank rất đa dạng, bao gồm: Cho vay mua nhà, cho vay mua xe, cho vay tiêu dùng, cho vay du học và cho vay kinh doanh. Mỗi sản phẩm vay có những điều kiện và thủ tục riêng, nhằm đáp ứng nhu cầu vay vốn của từng đối tượng khách hàng.

V. Giải Pháp Hoàn Thiện Kế Toán Nghiệp Vụ Cho Vay Vietcombank

Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam – Chi nhánh Huế có những thuận lợi và khó khăn nhất định trong hoạt động kinh doanh. Đánh giá công tác kế toán nghiệp vụ cho vay cho thấy có những mặt còn tồn tại cần khắc phục. Để hoàn thiện công tác kế toán, cần có những giải pháp cụ thể.

5.1. Thuận Lợi và Khó Khăn Trong Kế Toán Cho Vay Vietcombank

Chi nhánh có thuận lợi về uy tín thương hiệu, mạng lưới rộng khắp, đội ngũ nhân viên chuyên nghiệp. Tuy nhiên, cũng gặp khó khăn về cạnh tranh, rủi ro tín dụng và áp lực tuân thủ quy định. Các khó khăn này cần được giải quyết để công tác kế toán cho vay được thực hiện hiệu quả hơn.

5.2. Đánh Giá Công Tác Kế Toán Nghiệp Vụ tại Vietcombank Huế

Công tác kế toán cho vay tại chi nhánh có nhiều ưu điểm, như tuân thủ quy trình, sử dụng chứng từ đầy đủ. Tuy nhiên, cần cải thiện về kiểm soát nội bộ, ứng dụng công nghệ và đào tạo nhân viên. Các giải pháp này giúp nâng cao chất lượng công tác kế toán, giảm thiểu rủi ro và tăng cường hiệu quả hoạt động.

5.3. Đề Xuất Giải Pháp Hoàn Thiện Công Tác Kế Toán

Các giải pháp đề xuất bao gồm tăng cường kiểm soát nội bộ, nâng cấp hệ thống công nghệ thông tin, đào tạo nâng cao trình độ nhân viên, rà soát và hoàn thiện quy trình nghiệp vụ, tăng cường phối hợp giữa các phòng ban. Các giải pháp này cần được thực hiện đồng bộ để mang lại hiệu quả cao nhất.

VI. Rủi Ro Cho Vay Khách Hàng Cá Nhân Kiểm Soát Vietcombank

Hoạt động cho vay khách hàng cá nhân tiềm ẩn nhiều rủi ro. Việc quản lý và kiểm soát rủi ro là vô cùng quan trọng để đảm bảo an toàn vốn và lợi nhuận của ngân hàng. Các biện pháp phòng ngừa và xử lý rủi ro cần được thực hiện hiệu quả.

6.1. Nhận Diện Các Rủi Ro Trong Cho Vay

Các rủi ro thường gặp bao gồm rủi ro tín dụng (khách hàng không trả được nợ), rủi ro hoạt động (sai sót trong quy trình), rủi ro pháp lý (vi phạm quy định) và rủi ro thị trường (biến động lãi suất, tỷ giá). Việc nhận diện sớm các rủi ro giúp ngân hàng có biện pháp phòng ngừa kịp thời.

6.2. Kiểm Soát Nội Bộ Hoạt Động Cho Vay

Ngân hàng cần xây dựng hệ thống kiểm soát nội bộ chặt chẽ, bao gồm kiểm soát quy trình, kiểm soát chứng từ, kiểm soát thông tin và kiểm soát tuân thủ. Hệ thống kiểm soát nội bộ giúp phát hiện và ngăn chặn các hành vi gian lận, sai sót, đảm bảo hoạt động cho vay an toàn và hiệu quả.

6.3. Xử Lý Nợ Xấu Trong Cho Vay Cá Nhân

Khi nợ quá hạn, ngân hàng cần thực hiện các biện pháp thu hồi nợ, như đàm phán, cơ cấu lại nợ, phát mại tài sản đảm bảo. Việc xử lý nợ xấu kịp thời giúp giảm thiểu tổn thất cho ngân hàng và duy trì tỷ lệ nợ xấu ở mức an toàn.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam đẩy mạnh hội nhập quốc tế kể từ khi gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), hệ thống ngân hàng thương mại giữ vai trò là kênh cung ứng vốn chủ lực và là công cụ thực hiện chính sách tiền tệ quốc gia. Trong hoạt động ngân hàng, công tác kế toán tín dụng giữ vị trí trọng yếu nhằm kiểm soát các giao dịch tài chính, quản lý an toàn vốn và cung cấp thông tin kịp thời cho công tác quản trị rủi ro.

Tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam – Chi nhánh Huế (Vietcombank Huế), hoạt động tín dụng bán lẻ, đặc biệt là mảng cho vay khách hàng cá nhân (KHCN), được định hướng phát triển mạnh nhằm khai thác phân khúc thị trường tiềm năng và phân tán rủi ro kinh doanh. Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Tôn Nữ Thảo Nguyên (chuyên ngành Kế toán, Khoa Kế toán – Tài chính, Trường Đại học Kinh tế – Đại học Huế; người hướng dẫn: ThS. Nguyễn Thị Thanh Bình) tập trung phân tích thực trạng hạch toán, luân chuyển chứng từ và xử lý nghiệp vụ cho vay KHCN tại đơn vị.

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được xác định cụ thể:

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về ngân hàng thương mại và công tác kế toán nghiệp vụ cho vay khách hàng cá nhân trong hệ thống tổ chức tín dụng.
2. Khái quát tình hình hoạt động kinh doanh, cơ cấu tổ chức và phân tích thực trạng công tác kế toán nghiệp vụ cho vay khách hàng cá nhân tại Vietcombank Chi nhánh Huế.
3. Đánh giá những ưu điểm, tồn tại trong công tác kế toán cho vay KHCN, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện quy trình kế toán tại chi nhánh.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Công tác kế toán nghiệp vụ cho vay khách hàng cá nhân tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam – Chi nhánh Huế.
• Phạm vi không gian: Phòng Kế toán, Phòng Quan hệ khách hàng và Phòng Khách hàng cá nhân tại Vietcombank Chi nhánh Huế.
• Phạm vi thời gian: Số liệu về tài sản, nguồn vốn và kết quả hoạt động kinh doanh được thu thập và phân tích trong giai đoạn 2017–2019; các chứng từ, sổ sách và quy trình nghiệp vụ kế toán cho vay được khảo sát chi tiết trong năm 2020. Thời gian thực hiện đề tài từ tháng 10/2020 đến tháng 01/2021.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng nền tảng lý luận dựa trên hệ thống văn bản quy phạm pháp luật và chuẩn mực kế toán hiện hành:

• Khung pháp lý và chuẩn mực kế toán:

  • Luật Các tổ chức tín dụng số 47/2010/QH12 (Điều 4 quy định về hoạt động ngân hàng thương mại, cấp tín dụng và cho vay).
  • Quyết định số 1627/2001/QĐ-NHNN của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (Điều 16 quy định các phương thức cho vay của tổ chức tín dụng đối với khách hàng).
  • Thông tư số 39/2016/TT-NHNN quy định về hoạt động cho vay và phương pháp xác định thời hạn cho vay.
  • Văn bản hợp nhất số 03/2015/NHNN quy định Hệ thống tài khoản kế toán các tổ chức tín dụng.
  • Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 14 (VAS 14) cùng các nguyên tắc kế toán cơ bản: Cơ sở dồn tích, Giá gốc, Thận trọng và Phù hợp.

• Phương pháp nghiên cứu:

  1. Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Tổng hợp, hệ thống hóa giáo trình kế toán ngân hàng, bài giảng và tài liệu học thuật liên quan.
  2. Phương pháp quan sát, phỏng vấn: Phỏng vấn trực tiếp nhân viên tại Phòng Kế toán và Phòng Hành chính nhằm nắm bắt quy trình lập chứng từ, luân chuyển hồ sơ và hạch toán thực tế.
  3. Phương pháp thu thập số liệu: Thu thập báo cáo tài chính giai đoạn 2017–2019 và hồ sơ, chứng từ kế toán cho vay phát sinh trong năm 2020 tại chi nhánh.
  4. Phương pháp phân tích số liệu: Đánh giá biến động tài sản, nguồn vốn và các chỉ tiêu thu nhập – chi phí.
  5. Phương pháp so sánh: So sánh các chỉ tiêu tài chính qua 3 năm liên tiếp để xác định xu hướng tăng trưởng.
  6. Phương pháp chứng từ kế toán: Khảo sát hệ thống chứng từ gốc và chứng từ ghi sổ dùng trong nghiệp vụ cho vay.
  7. Phương pháp đối ứng tài khoản: Phân tích nguyên tắc ghi chép các nghiệp vụ kinh tế phát sinh vào các tài khoản kế toán nội bảng và ngoại bảng.

• Nguồn dữ liệu: Dữ liệu thứ cấp trích xuất từ Báo cáo tình hình tăng giảm tài sản và nguồn vốn, Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh (2017–2019) do Phòng Kế toán Vietcombank Huế cung cấp; dữ liệu sơ cấp từ quan sát và hồ sơ tín dụng mẫu năm 2020.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về Ngân hàng thương mại và kế toán nghiệp vụ cho vay khách hàng cá nhân tại Ngân hàng thương mại

Chương 1 hệ thống hóa toàn diện các lý thuyết nền tảng:

• Lý luận chung về NHTM: Phân tích 3 chức năng cốt lõi (trung gian tín dụng, trung gian thanh toán, tạo tiền); 4 nhóm hoạt động chính (huy động vốn, hoạt động tín dụng, dịch vụ thanh toán – ngân quỹ, hoạt động khác) và 4 yếu tố tác động đến hoạt động ngân hàng (danh mục sản phẩm dịch vụ, cạnh tranh, chi phí vốn, công nghệ ngân hàng).
• Hoạt động cho vay KHCN: Khái niệm, đặc điểm (quy mô khoản vay nhỏ, số lượng lớn, hồ sơ đơn giản hơn doanh nghiệp, chi phí quản lý tương đối cao), 2 chức năng (phân phối vốn có hoàn trả và giám đốc kinh tế). Trình bày các phương thức cho vay theo Điều 16 Quyết định 1627/2001/QĐ-NHNN (cho vay từng lần, theo hạn mức, dự án đầu tư, hợp vốn, trả góp, thấu chi, thẻ tín dụng...) và 2 phương pháp thu nợ gốc – lãi (thu một lần khi đáo hạn hoặc thu định kỳ theo niên kim cố định/gốc đều lãi giảm dần).
• Phân loại nợ: Trình bày 5 nhóm nợ theo tiêu chuẩn của Ngân hàng Nhà nước (Nhóm 1: Nợ đủ tiêu chuẩn, Nhóm 2: Nợ cần chú ý, Nhóm 3: Nợ dưới tiêu chuẩn, Nhóm 4: Nợ nghi ngờ, Nhóm 5: Nợ có khả năng mất vốn).
• Tổ chức và hạch toán kế toán cho vay KHCN:
  • Quy trình cấp tín dụng gồm 8 giai đoạn: Tiếp thị -> Tiếp nhận hồ sơ -> Thẩm định rủi ro -> Phê duyệt -> Ký kết hợp đồng tín dụng -> Giải ngân -> Giám sát -> Thu nợ và xử lý nợ.
  • Hệ thống tài khoản sử dụng: TK 211/214 (Cho vay ngắn hạn VND/NT), TK 212/215 (Cho vay trung hạn VND/NT), TK 213/216 (Cho vay dài hạn VND/NT), chi tiết TK cấp 3: TK 21X1 (Nợ trong hạn), TK 21X2 (Nợ quá hạn); TK 219 (Dự phòng rủi ro); TK 3941/3942 (Lãi phải thu); TK 702 (Thu lãi cho vay); TK 809 (Chi phí khác cho hoạt động tín dụng); các TK ngoại bảng: TK 941 (Lãi cho vay chưa thu được bằng VND), TK 971 (Nợ tổn thất đang theo dõi), TK 994 (Tài sản, giấy tờ có giá thế chấp, cầm cố).
  • Phương pháp hạch toán giải ngân, thu nợ gốc, trích lập và sử dụng dự phòng rủi ro; hạch toán dự thu lãi định kỳ theo nguyên tắc dồn tích; ngừng dự thu và chuyển lãi sang theo dõi ngoại bảng TK 941 khi nợ chuyển sang quá hạn.
  • Thứ tự ưu tiên thanh toán khi khách hàng trả nợ: (1) Lãi quá hạn -> (2) Gốc quá hạn -> (3) Lãi trong hạn -> (4) Gốc trong hạn.

Chương 2: Thực trạng công tác kế toán nghiệp vụ cho vay khách hàng cá nhân tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam - Chi nhánh Huế

Chương 2 phân tích thực trạng tại đơn vị thực tập:

• Tổng quan đơn vị: Vietcombank Huế tiền thân thành lập ngày 10/08/1993 (Quyết định số 68-QĐ NH3), chính thức hoạt động ngày 02/11/1993, chuyển đổi mô hình ngày 02/06/2008 (Quyết định số 421/QĐ-TCCB-ĐT). Trụ sở chính tại số 78 Hùng Vương, TP Huế, mạng lưới gồm 1 Trụ sở chính và 7 Phòng giao dịch (PGD Số 1, Số 2, Mai Thúc Loan, Hương Thủy, Bến Ngự tại số 48F Nguyễn Huệ...).
• Nguồn lực tài chính giai đoạn 2017–2019:
  • Tài sản: Tổng tài sản tăng trưởng đều qua các năm. Dư nợ hoạt động tín dụng chiếm tỷ trọng lớn nhất, chủ yếu là Cho vay các tổ chức kinh tế và cá nhân trong nước (bằng VND), trong đó dư nợ trung dài hạn năm 2019 đạt 3.491.491 triệu đồng (cao gấp hơn 3 lần dư nợ ngắn hạn).
  • Nguồn vốn: Vốn huy động chiếm trên 90% tổng nguồn vốn, trong đó tiền gửi tiết kiệm bằng VND của khách hàng tăng đều trên 15%/năm. Năm 2019, chi nhánh triển khai dịch vụ Vietcombank Priority dành riêng cho khách hàng cao cấp.
  • Kết quả kinh doanh: Thu nhập từ hoạt động tín dụng chiếm tỷ trọng áp đảo trong tổng thu nhập; thu nhập lãi thuần tăng 37,40% năm 2018 và tăng 29,69% năm 2019.

Chỉ tiêu tài chính (ĐVT: Triệu đồng)	Năm 2017	Năm 2018	Năm 2019	Tăng giảm 2018/2017 (%)	Tăng giảm 2019/2018 (%)
Tổng tài sản / Nguồn vốn	5.354.613	6.570.675	7.384.935	+22,71%	+12,39%
Trong đó: Vốn huy động	5.000.000+	Tăng mạnh	Tăng trưởng	+22,71%	+13,52%
Thu nhập lãi và các khoản tương tự	466.xxx	643.xxx	Tăng tiếp	+37,96%	+30,33%
Chi phí lãi và các khoản tương tự	Chi trả lãi	Tăng	Tăng	+38,19%	+30,60%
Thu nhập lãi thuần	Chuẩn hóa	+50.764	Tăng	+37,40%	+29,69%

• Thực trạng công tác kế toán cho vay KHCN:
  • Trình bày cơ cấu số tài khoản nội bộ và tài khoản khách hàng.
  • Phân tích hệ thống chứng từ thực tế: Lịch trả nợ gốc (Biểu mẫu 2.1), Giấy nhận nợ (Biểu mẫu 2.2), Ủy nhiệm chi (Biểu mẫu 2.3), Phiếu hạch toán giải ngân (Biểu mẫu 2.4), Phiếu hạch toán nhập tài sản thế chấp (Biểu mẫu 2.5), Phiếu hạch toán thu gốc (Biểu mẫu 2.6), Phiếu thu gốc và Phiếu thu lãi (Biểu mẫu 2.8, 2.9).
  • Phân tích quy trình luân chuyển chứng từ và ví dụ số liệu thực tế minh họa quy trình kế toán từ khâu giải ngân, tính lãi dự thu hàng tháng, thu nợ định kỳ đến xử lý nợ quá hạn tại chi nhánh.

Chương 3: Một số giải pháp nhằm góp phần hoàn thiện công tác kế toán cho vay khách hàng cá nhân tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam – Chi nhánh Huế

Chương 3 tổng kết các đánh giá thực tiễn và đưa ra đề xuất:

• Đánh giá thuận lợi và khó khăn:
  • Thuận lợi: Uy tín thương hiệu Vietcombank vững chắc; nền tảng công nghệ ngân hàng hiện đại; mạng lưới PGD phủ rộng; quy trình kế toán chặt chẽ và tuân thủ pháp luật.
  • Khó khăn: Cạnh tranh thị phần tín dụng bán lẻ khốc liệt; rủi ro tiềm ẩn từ các khoản vay trung dài hạn; chi phí quản lý khoản vay cá nhân tương đối lớn.
• Đánh giá thực trạng kế toán: Hệ thống hạch toán tuân thủ đúng chuẩn mực kế toán và quy định Ngân hàng Nhà nước; chứng từ được kiểm soát chặt chẽ trước khi giải ngân. Tuy nhiên, một số khâu luân chuyển chứng từ thủ công vẫn cần tối ưu hóa, công tác phối hợp theo dõi nợ giữa kế toán và cán bộ tín dụng cần được đồng bộ hóa nhanh chóng hơn qua hệ thống.
• Các giải pháp đề xuất:
  1. Hoàn thiện quy trình luân chuyển và kiểm soát chứng từ kế toán cho vay KHCN, giảm thiểu thời gian chờ giữa bộ phận quan hệ khách hàng và bộ phận kế toán.
  2. Nâng cấp và tận dụng triệt để các tính năng tự động hóa trên hệ thống ngân hàng lõi (Core Banking) trong việc phân loại nhóm nợ, trích lập dự phòng và hạch toán dự thu lãi.
  3. Tăng cường công tác kiểm soát nội bộ và quản trị rủi ro kế toán tín dụng nhằm hạn chế sai sót trong quá trình nhập liệu và theo dõi tài sản bảo đảm.
  4. Đào tạo, bồi dưỡng nâng cao năng lực nghiệp vụ và tính chuyên nghiệp cho đội ngũ cán bộ kế toán.

Kết quả và đóng góp

• Kết quả nghiên cứu thực nghiệm:
  • Khóa luận phản ánh bức tranh tài chính của Vietcombank Huế giai đoạn 2017–2019 với mức tăng trưởng tổng tài sản từ 5.354.613 triệu đồng lên 7.384.935 triệu đồng (tăng 37,92% sau 2 năm).
  • Hoạt động tín dụng giữ vai trò nguồn thu chính, trong đó mảng cho vay cá nhân tăng trưởng mạnh; dư nợ cho vay trung dài hạn bằng VND năm 2019 đạt 3.491.491 triệu đồng.
  • Minh họa chi tiết quy trình kế toán cho vay KHCN bằng các biểu mẫu chứng từ hạch toán thực tế phát sinh tại Vietcombank Huế năm 2020.
• Đóng góp của đề tài:
  • Hệ thống hóa đầy đủ cơ sở lý luận và quy định pháp lý về kế toán cho vay KHCN trong ngân hàng thương mại.
  • Cung cấp mô tả chi tiết về quy trình hạch toán, luân chuyển chứng từ và sử dụng tài khoản thực tế tại một chi nhánh ngân hàng thương mại cổ phần lớn tại địa phương.
  • Đề xuất các nhóm giải pháp xuất phát trực tiếp từ các tồn tại trong quy trình tác nghiệp tại đơn vị.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế của đề tài:
  • Dữ liệu tài chính phân tích dừng lại ở giai đoạn 2017–2019 và nghiệp vụ kế toán được khảo sát trong năm 2020.
  • Phạm vi nghiên cứu giới hạn tại một đơn vị cụ thể là Vietcombank Chi nhánh Huế, chưa mở rộng đối chiếu với các chi nhánh khác trong cùng hệ thống hoặc các ngân hàng thương mại khác trên địa bàn.
• Hướng nghiên cứu tiếp theo:
  • Nghiên cứu so sánh công tác kế toán tín dụng bán lẻ giữa các ngân hàng thương mại cổ phần khác nhau.
  • Nghiên cứu tác động của chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế (IFRS 9) đến quy trình kế toán tín dụng và phương pháp trích lập dự phòng tổn thất tín dụng dự kiến trong hệ thống ngân hàng Việt Nam.

Giá trị tham khảo

• Đối tượng tham khảo: Sinh viên chuyên ngành Kế toán, Tài chính – Ngân hàng; học viên nghiên cứu về kế toán ngân hàng thương mại; nhân viên kế toán và cán bộ tín dụng tại các tổ chức tín dụng.
• Phần nội dung giá trị:
  • Hệ thống sơ đồ định khoản nợ gốc, tiền lãi, xử lý dự phòng và nợ quá hạn (Sơ đồ 1.2, Sơ đồ 1.3).
  • Quy trình 8 bước tín dụng gắn kết với quy trình luân chuyển chứng từ kế toán (Sơ đồ 2.3, 2.4).
  • Hệ thống biểu mẫu chứng từ kế toán cho vay thực tế (Biểu mẫu 2.1 đến 2.9).

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận sử dụng các căn cứ pháp lý và chuẩn mực kế toán nào để xây dựng cơ sở lý luận?
Khóa luận căn cứ vào Luật Các tổ chức tín dụng số 47/2010/QH12, Quyết định số 1627/2001/QĐ-NHNN, Thông tư số 39/2016/TT-NHNN, Văn bản hợp nhất số 03/2015/NHNN về hệ thống tài khoản kế toán tổ chức tín dụng và Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 14 (VAS 14).

2. Tài khoản kế toán nào được dùng để theo dõi nợ gốc cho vay khách hàng cá nhân?
Khóa luận nêu rõ việc sử dụng nhóm Tài khoản 21 (Cho vay cá nhân trong nước), gồm TK 211/214 (ngắn hạn VND/NT), TK 212/215 (trung hạn VND/NT), TK 213/216 (dài hạn VND/NT). Mỗi tài khoản phân tách thành TK 21X1 (Nợ trong hạn) và TK 21X2 (Nợ quá hạn).

3. Khi phát sinh nợ quá hạn, kế toán xử lý lãi dự thu và thu nợ theo thứ tự ưu tiên nào?
Theo nguyên tắc thận trọng, ngân hàng ngừng trích lãi dự thu, thoái thu khoản lãi dự thu đã ghi nhận vào thu nhập (ghi Nợ TK 809 / Có TK 3941), đồng thời chuyển toàn bộ lãi chưa thu sang theo dõi ngoại bảng trên TK 941. Thứ tự ưu tiên thu nợ là: (1) Lãi quá hạn -> (2) Gốc quá hạn -> (3) Lãi trong hạn -> (4) Gốc trong hạn.

4. Tổng tài sản và nguồn vốn của Vietcombank Huế biến động như thế nào giai đoạn 2017–2019?
Tổng tài sản và nguồn vốn của chi nhánh đạt 5.354.613 triệu đồng năm 2017; tăng 22,71% lên 6.570.675 triệu đồng năm 2018; tiếp tục tăng 12,39% lên 7.384.935 triệu đồng năm 2019. Trong đó, vốn huy động từ tiền gửi khách hàng chiếm trên 90% tổng nguồn vốn.

5. Mạng lưới hoạt động của Vietcombank Huế tại thời điểm nghiên cứu gồm những đơn vị nào?
Vietcombank Chi nhánh Huế có 1 Trụ sở chính tại số 78 Hùng Vương, TP Huế và 7 Phòng giao dịch trực thuộc gồm: PGD Số 1, PGD Số 2, PGD Mai Thúc Loan, PGD Hương Thủy, PGD Bến Ngự (số 48F Nguyễn Huệ)...

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Tôn Nữ Thảo Nguyên đã hoàn thành việc hệ thống hóa lý luận và phản ánh chi tiết thực trạng công tác kế toán nghiệp vụ cho vay khách hàng cá nhân tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam – Chi nhánh Huế. Thông qua số liệu tài chính giai đoạn 2017–2019 và hồ sơ chứng từ thực tế năm 2020, nghiên cứu đã làm rõ quy trình hạch toán, luân chuyển chứng từ và kiểm soát rủi ro tín dụng tại đơn vị. Các giải pháp được đề xuất trong khóa luận mang tính thực tế, hỗ trợ tích cực cho việc nâng cao chất lượng công tác kế toán tín dụng bán lẻ tại chi nhánh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VÀ KẾ TOÁN NGHIỆP VỤ CHO VAY KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1.1 Lý luận chung về Ngân hàng thương mại: 1.1 Khái niệm: Theo quy định tại điều 4, Luật các tổ chức tín dụng số 47/2010/QH12 được Quốc hội khóa XII thông qua ngày 16/06/2010, “Ngân hàng thương mại là loại hình ngân hàng được thực hiện tất cả các hoạt động ngân hàng và các hoạt động kinh doanh khác theo quy định của Luật này nhằm mục tiêu lợi nhuận” hay nói cách khác “Ngân hàng thương mại là tổ chức kinh doanh tiền tệ mà hoạt động chủ yếu và thường xuyên là nhận tiền ký gửi từ khách hàng với trách nhiệm hoàn trả và sử dụng số tiền đó để cho vay, thực hiện nghiệp vụ chiết khấu và làm phương tiện thanh toán.” Một số đặc trưng của Ngân hàng thương mại: - Về cấu trúc tài chính và tài sản: là doanh nghiệp có quy mô lớn, hệ số nợ rất cao và cấu trúc tài sản đặc biệt. - Hoạt động của Ngân hàng thương mại luôn chứa đựng nhiều rủi ro và chịu sự kiểm soát, giám sát chặt chẽ của hệ thống pháp luật. - Hệ thống ngân hàng có tính ổn định và liên kết, phụ thuộc lẫn nhau rất lớn… 1.2 Chức năng của Ngân hàng thương mại: 1.1 Chức năng trung gian tín dụng: Đây là chức năng được xem là quan trọng nhất trong hoạt động kinh doanh của NHTM. Khi thực hiện chức năng này, NHTM đóng vai trò như là cầu nối giữa đơn vị thặng dư và đơn vị thâm hụt trong nền kinh tế.

Tức là NHTM sẽ huy động 6 vốn các khoản tiền nhàn rỗi, rồi lại dùng nguồn vốn này để cho vay lại các tổ chức, cá nhân có nhu cầu. Với chức năng này, NHTM vừa đóng vai trò là người nhận tiền, vừa đóng vai trò là người cho vay tiền. Từ đó khoản chênh lệch giữa lãi suất nhận gửi và lãi suất cho vay chính là lợi nhuận mà NHTM thu được. Điều này góp phần tạo lợi ích cho tất cả các bên tham gia: người gửi tiền, người đi vay, ngân hàng,… Gửi tiền Cho vay Người có vốn Ngân hàng Người cần vốn thương mại Sơ đồ 1.1: Chức năng trung gian tín dụng của Ngân hàng thương mại 1.2 Chức năng trung gian thanh toán: Các NHTM sẽ cung cấp cho khách hàng nhiều lựa chọn phương tiện thanh toán như ủy nhiệm chi, ủy nhiệm thu, thẻ thanh toán,… Tùy vào từng nhu cầu sử dụng mà khách hàng có thể chọn cho mình một phương thức tiện lợi và phù hợp.

Một trong những tiện lợi chính là khách hàng không cần giữ tiền trong túi, có thể thanh toán khi ở xa,… giúp tiết kiệm được chi phí, thời gian, giảm tiền mặt lưu thông nhưng vẫn đảm bảo an toàn tài sản. Với chức năng này, NHTM đóng vai trò là thủ quỹ cho các doanh nghiệp và cá nhân, thực hiện các chức năng thanh toán theo yêu cầu bằng các chuyển tiền từ tài khoản này đến tài khoản khác hoặc các khoản thu chi khác theo lệnh của họ.3 Chức năng tạo tiền: Từ một lượng tiền gửi ban đầu, thông qua cho vay bằng chuyển khoản trong hệ thống ngân hàng, làm cho số tiền gửi tăng lên gấp bội. Các NHTM sử dụng chức năng này dựa trên cơ sở hai chức năng là chức năng trung gian tín dụng và trung gian thanh toán. Ban đầu từ những khoản tiền huy động được, NHTM sẽ sử dụng để cho các doanh nghiệp, tổ chức hay cá nhân vay bằng chuyển khoản, sau đó khoản tiền này 7 sẽ được quay lại NHTM một phần khi những người sử dụng tiền này gửi vào ngân hàng dưới dạng tiền gửi không kỳ hạn.

Quá trình này cứ tiếp diễn trong hệ thống ngân hàng và tạo nên một lượng tiền gửi gấp nhiều lần so với số tiền ban đầu ngân hàng dự trữ. Với chức năng này, NHTM đã góp phần làm tăng khối tiền tệ, đáp ứng nhu cầu thanh toán, chi trả của xã hội. Các chức năng của ngân hàng thương mại có mối quan hệ chặt chẽ, bổ sung, hỗ trợ cho nhau, trong đó chức năng trung gian tín dụng là chức năng cơ bản nhất, tạo cơ sở cho việc thực hiện các chức năng sau. Đồng thời khi ngân hàng thực hiện tốt chức năng trung gian thanh toán và chức năng tạo tiền lại góp phần làm tăng nguồn vốn tín dụng, mở rộng hoạt động tín dụng.3 Các hoạt động chính của Ngân hàng thương mại: 1.1 Hoạt động huy động vốn: NHTM thực hiện hoạt động huy động vốn thông qua các hình thức như: - Nhận tiền gửi của các tổ chức, cá nhân và các tổ chức tín dụng khác dưới hình thức tiền gửi không kỳ hạn, có kỳ hạn và các loại tiền gửi khác.

- Phát hành chứng chỉ tiền gửi, trái phiếu và các giấy tờ có giá khác. - Vay vốn của các tổ chức tín dụng khác hoạt động tại Việt Nam và nước ngoài. - Vay Ngân hàng nhà nước. - Các hình thức huy động vốn khác theo quy định của nhà nước.2 Hoạt động tín dụng: NHTM cấp tín dụng cho các tổ chức, cá nhân dưới các hình thức cho vay, chiết khấu giấy tờ có giá, bảo lãnh, cho thuê tài chính và các hình thức khác theo quy định của Ngân hàng nhà nước.

Trong các hoạt động cấp tín dụng thì cho vay là hoạt động quan trọng và chủ yếu.3 Hoạt động dịch vụ thanh toán và ngân quỹ: Hoạt động này của NHTM bao gồm một số các hoạt động sau: - Cung cấp các phương tiện thanh toán. - Mở tài khoản cho khách hàng trong và ngoài nước. - Thực hiện các dịch vụ thanh toán trong nước và quốc tế cho khách hàng. - Thực hiện dịch vụ thu hộ và chi hộ.

- Thực hiện dịch vụ thu và phát tiền mặt cho khách hàng. - Tổ chức hệ thống thanh toán nội bộ và tham gia hệ thống thanh toán liên ngân hàng trong nước. - Tham gia hệ thống thanh toán quốc tế khi được Ngân hàng Nhà nước cho phép… 1.4 Các hoạt động khác: Ngoài các hoạt động chính trên, NHTM còn thực hiện một số hoạt động khác như góp vốn và mua cổ phần; tham gia thị trường tiền tệ; kinh doanh ngoại hối; ủy thác và nhận ủy thác; cung ứng dịch vụ bảo hiểm, tư vấn tài chính hay bảo bảo quản vật quý giá; trực tiếp kinh doanh hoặc thành lập công ty trực thuộc có tư cách pháp nhân, hạch toán độc lập bằng vốn tự có để kinh doanh ngoại hối và vàng trên thị trường trong và ngoài nước.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động của NHTM: - Sự gia tăng nhanh chóng trong danh mục sản phẩm dịch vụ: Các danh mục sản phẩm dịch vụ tài chính mà NHTM cung cấp cho khách hàng đang ngày càng được mở rộng và đa dạng. Quá trình này đã tăng tốc trong những năm gần đây dưới áp lực cạnh tranh gia tăng từ các tổ chức tài chính khác.

- Sự gia tăng cạnh tranh: Chính sự gia tăng nhanh chóng trong danh mục sản phẩm dịch vụ đã nói trên đã khiến sự cạnh tranh trong lĩnh vực dịch vụ tài chính 9 ngày càng trở nên quyết liệt. Chính nhờ áp lực cạnh tranh này đã đóng vai trò thúc đẩy sự phát triển dịch vụ cho tương lai. - Sự gia tăng chi phí vốn: Luật lệ được nới lỏng cùng với sự gia tăng cạnh tranh làm tăng chi phí trung bình thực tế của tài khoản tiền gửi- nguồn vốn cơ bản của Ngân hàng. Với sự nới lỏng các luật lệ, ngân hàng buộc phải trả lãi do thị trường cạnh tranh quyết định phần lớn tiền gửi.

Cùng lúc đó, chính phủ yêu cầu ngân hàng phải sử dụng vốn sở hữu nhiều hơn để tài trợ cho các tài sản của mình. Điều này buộc họ phải tìm cách cắt giảm chi phí hoạt động khác đồng thời tìm các nguồn vốn mới. Hoạt động này cũng tạo ra một khoản thu phí lớn cho ngân hàng, lớn hơn so với nguồn vốn truyền thống (tiền gửi) - Cách mạng trong công nghệ ngân hàng: Cùng với sự phát triển của công nghệ, các ngân hàng đã và đang chuyển sang sử dụng hệ thống tự động và điện tử thay cho hệ thống thủ công. Ví dụ: máy rút tiền ATM, máy thanh toán POS, thanh toán quét mã QR,… thay cho việc sử dụng tiền mặt.2 Lý luận chung về hoạt động cho vay khách hàng cá nhân tại ngân hàng: 1.1 Khái niệm cho vay và cho vay khách hàng cá nhân: Theo Điều 4 Luật các Tổ chức tín dụng năm 2010, “Cho vay là hình thức cấp tín dụng, theo đó bên cho vay giao hoặc cam kết giao cho khách hàng một khoản tiền để sử dụng vào mục đích xác định trong một thời gian nhất định theo thỏa thuận với nguyên tắc có hoản trả cả gốc và lãi” Theo luật các TCTD số 47/2010/QH12, “Cấp tín dụng là việc thỏa thuận để tổ chức, cá nhân sử dụng một khoản tiền hoặc cam kết cho phép sử dụng một khoản tiền theo nguyên tắc có hoàn trả bằng nghiệp vụ cho vay, chiết khấu, cho thuê tài chính, bao thanh toán, bảo lãnh ngân hàng và các nghiệp vụ cấp tín dụng khác.” 10 Ngân hàng vừa là người đi vay và là người cho vay.

Với tư cách là người đi vay, ngân hàng nhận tiền gửi của các tổ chức và cá nhân hoặc phát hành các giấy tờ có giá để huy động vốn trong xã hội. Trái lại với tư cách là người cho vay thì ngân hàng cung cấp tín dụng cho các tổ chức và cá nhân. Cho vay khách hàng cá nhân là một mảng của cho vay với đối tượng vay vốn là các cá nhân, hộ gia đình có nhu cầu vay vốn để thực hiện các phương án sản xuất, dự án đầu tư,. hoặc có nhu cầu vay tiêu dùng, đáp ứng nhu cầu cuộc sống.

Vì vậy, dịch vụ cho vay khách hàng cá nhân là hình thức cho vay mà trong đó NHTM là người chuyển nhượng quyền sử dụng vốn của mình cho khách hàng là cá nhân hoặc hộ gia đình sử dụng trong một thời gian nhất định có hoàn trả cả gốc và lãi để phục vụ các nhu cầu của đối tượng.2 Đặc điểm cho vay khách hàng cá nhân của NHTM: 1.1 Quy mô khoản vay nhỏ, số lượng khoản vay lớn: Vay vốn của KHCN thường gồm có hai mục đích cơ bản: Vay để bổ sung nguồn vốn cho công việc kinh doanh và vay để đáp ứng nhu cầu nguồn vốn tiêu dùng.