mở đầu cho sự thống nhất phát triển một thị trường chung thông qua hệ thống luật pháp tiêu chuẩn áp dụng cho tất cả các nước thành viên nhằm đảm bảo sự lưu thông tự do của con người, hàng hóa, dịch vụ và vốn. EU duy trì các chính sách chung về thương mại, nông nghiệp, ngư nghiệp và phát triển địa phương. Với GDP bình quân đầu người 35000USD/năm (số liệu năm 2013), EU là một khu vực phát triển kinh tế cao.Hiện nay, trên thế giới đây đang là một trong các thị trường xuất NK lớn và là mục tiêu hướng đến của rất nhiều các quốc gia trong đó có Việt Nam trên thế giới. Riêng đối với mặt hàng thủy sản, EU là một trong những thị trường NK thủy sản lớn nhất Thế Giới với giá trị NK thủy sản hàng năm vượt 5,52 tỷ Euro.
Hàng năm liên minh Châu Âu chiếm từ 25-30% NK thủy sản của Thế Giới. Mức tiêu thụ thủy sản bình quân đầu người ở EU là 26,3 kg/năm và tăng dần khoảng 3% mỗi năm. Tuy nhiên, do vị trí địa lý và khí hậu khắc nghiệt, cộng thêm nguồn thủy sản của EU đang nằm dưới giới hạn an toàn sinh học, buộc EU phải áp dụng biện pháp han chế khai thác và đánh bắt 1/3 sản lượng thủy sản nhằm bảo vệ nguồn lợi thủy sản trong khi nhu cầu tiêu dùng thủy sản của EU vẫn tăng nhanh. Vì vậy, để đáp ứng nhu cầu tiêu dùng trong khối, EU buộc phải NK thủy sản từ các quốc gia Châu Mỹ, Châu Á trong đó có Việt Nam.
Từ năm 2007, EU đã vượt qua Nhật Bản để trở thành đối tác NK thủy sản lớn thứ hai của Việt Nam với tốc độ phát triển nhanh và khá ổn định, chỉ đứng sau Hoa Kỳ. Với sự đa dạng các sản phẩm XK, Việt Nam cung cấp nhiều loại sản phẩm khác nhau đến thị trường này, tuy nhiên XK cá tra chiếm ưu thế tuyệt đối và góp phần gia tăng giá trị XK từ Việt Nam vào EU, đưa EU trở thành thị trường tiêu thụ cá tra lớn nhất của Việt Nam. Thị trường thủy sản EU được chia làm ba khu vực chính. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com TrongHieuKCT 17 Đầu tiên là các nước Bắc Âu, bao gồm Vương Quốc Anh, Ireland, các nước Scandinavi và Hà Lan.
Các nước Bắc Âu đều có biển, nguồn hải sản tương đối phong phú, có nghề đánh bắt hải sản truyền thống nên có thế mạnh về XK hải sản (trong đó có tôm, nhất là các loại tôm nước lạnh).NK tôm của các nước này chủ yếu có tính chất bổ sung chủng loại cho nhau giữa các nước trong khu vực. NK từ khu vực Châu Á không lớn do sức tiêu thụ của các nước này khá thấp (do dân số ít, khách du lịch đến Bắc Âu không đông và người dân không có tập quán ăn nhiều hải sản). Người tiêu dùng ở Bắc Âu ưa dùng các loại cá nước lạnh như cá trích, cá thu, cá minh thái, cá tuyết, cá mình dẹt (cá thờn bơn…) và cá hồi nước ngọt. Thứ hai các nước khu vực Trung Âu, gồm các nước Đức, Ba Lan, Áo, Cộng Hòa Séc.
Những nước này ít có truyền thống ăn cá do những nước này có đất liền bao quanh và đường bờ biển ngắn hơn so với diện tích đất liền; tiêu thụ nhiều những loài cá như cá mực (mực ống, mực phủ) và nhiều loài hải sản thân mềm (sò, trai). Cuối cùng là các nước thuộc khu vực Địa Trung Hải, bao gồm Tây Ban Nha, Bulgari, Pháp, Italia, Hy Lạp, Croatia, Cyprus. Người tiêu dùng sống ở vùng duyên hải Địa Trung Hải tiêu thụ khoảng từ 28-58kg/ người/ năm, đặc biệt thích ăn cá tươi, cá đánh bắt ở địa phương do giá cả rẻ và ổn định, ngoài ra cũng còn do truyền thống ẩm thực sành điệu của họ. Một số thị trườngNK thủy sản chính của EU 1.
Tây Ban Nha Tây Ban Nha là thị trường tiêu thụ thủy sản lớn nhất EU và một trong những thị trường tiêu thụ nhiều thủy sản nhất trên Thế Giới với mức tiêu thụ bình quân đầu người là 44kg/năm (Nguồn: FAOSTAT 2007). Tây Ban Nha có dân số 47 triệu người với thị trường du lịch thu hút khoảng hơn 50 triệu lượt khách du lịch mỗi năm. Thị trường này có xu hướng tiêu thụ nhiều cá đông lạnh hơn các loại cá tươi sống và thói quen mua sắm tại các siêu thị cũng nhiều hơn mua ở các chợ cá truyền thống.Lượng tiêu thụ thông qua các kênh như khách sạn, nhà hàng và dịch vụ cung cấp đồ ăn (HORECO) cũng đóng vai trò quan trọng.000km bờ biển, Tây Ban Nha là một trong những quốc gia có số lượng tàu đánh cá lớn nhất Thế Giới với nghề đánh bắt cá, nuôi trồng thủy hải sản và đóng hộp rất phát triển. Hàng năm, LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com TrongHieuKCT 18 đánh bắt và chế biến thủy sản của Tây Ban Nha đóng góp hơn 100.000 tấn sản phẩm (Nguồn: Eurostat).
Tuy nhiên để đáp ứng nhu cầu tiêu dùng trong nước và XK, nước này vẫn cần NK thêm cá và hải sản.Tây Ban Nha NK chủ yếu là các sản phẩm tôm đông lạnh, cá tươi và đông lạnh, nhuyễn thể, cá hun khói và cá đóng hộp.Tôm đông lạnh là sản phẩm chính với sản lượng nhập khảu hàng năm đạt trên 31 ngàn tấn (Nguồn: Eurostat, 2010). Ngoài các sản phẩm hải sản thiết yếu đối với người Tây Ban Nha như tôm, mực, cá tuyết và cá ngừ, nhu cầu của người tiêu dùng trong nước đối với các sản phẩm đặc biệt, chất lượng cao và các sản phẩm giá trị gia tăng ngoại nhập như sashimi, surimi và sushi( các món ăn làm từ cá sống theo kiểu Nhật Bản) ngày càng tăng lên một cách đáng kể. Trong những năm gần đây, các nước Châu Á và Mỹ La tinh đang dần chiếm lĩnh thị trường thủy hải sản NK tại Tây Ban Nha do lợi thế về chi phí sản xuất thấp. Pháp Pháp là thị trường NK thủy sản lớn thứ hai trong khu vực EU và thứ tư Thế Giới.
Mức tiêu thụ thủy sản bình quân đầu người ở Pháp là 24kg.năm, chiếm 7% trong tổng giá trị NK thủy sản của toàn EU và 4% về sản lượng. Người tiêu dùng pháp chủ yếu tiêu thụ cá hồi và cá tuyết.Những năm gần đây, các sản phẩm như cá ngừ, tôm cua cũng có xu hướng phát triển mạnh tại Pháp.Có 3 nhóm sản phẩm thủy sản NK chính của thị trường Pháp là cá tươi và cá, giáp xác, nhuyễn thể đông lạnh; và thủy sản đóng hộp, thủy sản tẩm bột,.Trong các mặt hàng NK thì cá philê đông lạnh chiếm tỷ trọng lớn nhất, tiếp theo là tôm đông lạnh. Tiêu thụ tôm của Pháp phụ thuộc chủ yếu vào nguồn NK. Hằng năm, Pháp NK trên dưới 600 triệu euro tôm các loại, chiếm 20% trong tổng kim ngạch NK thuỷ sản của nước này.
Pháp NK khá nhiều chủng loại tôm khác nhau, lớn nhất là tôm đông lạnh thuộc họ Penaeus, từ 10 thị trường chủ yếu, trong đó đáng lưu ý là Mađagasca, Braxin, Hà Lan,… 1. Đức Đức là thị trường NK thủy sản lớn thứ ba của Châu Âu, sau Tây Ban Nha và Pháp. Mặc dù mức tiêu thụ thủy sản bình quân đầu người ở Đức không cao (chỉ khoảng 6,4 kg/người) nhưng với dân số lên đến 80 triệu người và sản xuất nội địa không phát triển, Đức vẫn NK một khối lượng lớn thủy sản từ nhiều quốc gia khác LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com TrongHieuKCT 19 nhau. Do vậy, ngành công nghiệp chế biến thực phẩm là một trong những ngành công nghiệp then chốt ở Đức.
Trung bình mỗi năm, lượng NK tôm vào Đức đáp ứng khoảng 2/3 nhu cầu của người tiêu dùng trong nước. Trong đó, tôm NK chủ yếu là tôm nước ấm dưới dạng đông lạnh (không đầu, bóc vỏ hoặc cả vỏ) và các dạng chế biến chin, do ngày càng có nhiều hộ gia đình ở Đức ăn thủy sản và tôm. Bên cạnh đó, nhờ có nguồn cung cấp đa dạng, phương pháp nuôi trồng và chế biến hiện đại cùng với giá thành hợp lý, các sản phẩm cá tươi và cá đã qua chế biến ngày càng được tiêu thụ nhiều ở Đức. Anh Là một trong những nước có lượng người tiêu thụ thủy sản lớn nhất Châu Âu, chiếm tới 1/5 sản lượng hải sản của EU, Anh có điều kiện tự nhiên thuận lợi trong việc đánh bắt hải sản.
Tuy nhiên để đáp ứng nhu cầu trong nước, Anh vẫn phải NK hải sản từ những quốc gia khác. Không giống như Đức, ngưởi tiêu dùng ở Anh không có xu hướng tiêu thụ tôm và các thành phầm từ tôm, do vậy NK tôm của Anh không lớn, mặt hàng tôm NK chủ yếu để phục vụ cộng đồng người Châu Á sinh sống ở Anh. Người Anh đặc biệt ưa thích các loại cá đã qua chế biến, như cá rán, cá viên… 1. Italia Italia là thị trường NK thủy sản lớn thứ 5 của Châu Âu.
Tổng sản lượng thủy sản nội địa của Italia chỉ vào khoảng 0,6 triệu tấn/ năm, tuy nhiên với dân số hơn 57 triệu người và hàng chục triệu khách du lịch mỗi năm, Italia phải NK từ 0,9 – 1 triệu tấn thủy sản. Trong nhiều năm qua, thị trường NK thủy sản của Italia ít biến động, các mặt hàng NK chủ yếu là cá ngừ đóng hộp, mực đông lạnh, tôm và cá philê đông lạnh.Các nước cung cấp chủ yếu các sản phẩm này cho Italy là Thái Lan, Achentina, Êcuađo, Đan Mạch, Ấn Độ,…. Một số quy định về thủy sản NK vào EU EU thống nhất các quy định về chất lượng, sức khỏe và an toàn vệ sinh thực phẩm áp dụng trên toàn bộ lãnh thổ Châu Âu. Thậm chí, Pháp và Ý áp dụng quy định khắt khe hơn quy định của EU.Vì vậy, NK thủy sản vào Pháp, Ý có thể vẫn bị từ chối mặc dù đã tuân thủ đầy đủ các điều kiện của EU.
Đặc điểm then chốt của LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com TrongHieuKCT 20 quy định EU là hàng thủy sản NK vào EU từ các nước thành viên thứ 3 (không thuộc EU) cần phải được chế biến, đóng gói và bảo quản tại các cơ quan mà EU cho phép hoạt động. Năm 2006, EU đưa ra luật mới đối với mặt hàng thủy sản NK.Luật mới được xem là nhất thể hóa quy định của EU. Luật mới về NK thủy sản vào EU là sự hợp nhất các quy định và chính sách đã được hài hòa theo quy chuẩn của liên minh. Luật mới không nhằm gây khó khăn hay giúp đỡ bất kỳ nước XK nào, cũng không phải để hạn chế mặt hàng thủy sản vào EU mà nhằm mục đích bảo vệ người tiêu dùng hiệu quả hơn.