Cơ Cấu Vốn Của Các Doanh Nghiệp Dịch Vụ Du Lịch Tại Thành Phố Hà Nội

Khám phá cơ cấu vốn của doanh nghiệp dịch vụ du lịch tại Hà Nội trong nền kinh tế thị trường, với những phân tích chuyên sâu và thông tin hữu ích.

• Tác giả: Trương Văn Thủy
• Người hướng dẫn: ThS. Trần Hoàng Minh
• Trường học: Học viện Chính sách và Phát triển
• Chuyên ngành: Tài chính – Đầu tư
• Đề tài: Cơ Cấu Vốn Doanh Nghiệp Dịch Vụ Du Lịch Tại Hà Nội
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC HÌNH
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CƠ CẤU VỐN DOANH NGHIỆP VÀ NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG
• 1.1. Cơ sở lý luận về cơ cấu vốn doanh nghiệp
• 1.2. Cơ cấu vốn và các thành phần của cơ cấu vốn trong doanh nghiệp
• 1.3. Một số lý thuyết và quan điểm chủ yếu về cơ cấu vốn trong doanh nghiệp
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CƠ CẤU VỐN CỦA CÁC DOANH NGHIỆP DỊCH VỤ DU LỊCH TẠI THÀNH PHỐ HÀ NỘI
• 2.1. Thực trạng phát triển du lịch Việt Nam và Thành phố Hà Nội
• 2.2. Khảo sát cơ cấu vốn tại các DNDVDL Hà Nội
• 2.3. Thực trạng hiệu quả tài chính của các DNDVDL Hà Nội
• 2.4. Phân tích tác động của các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả tài chính của DNDVDL Hà Nội
• 2.5. Các phương pháp ước lượng mô hình
• 2.6. Kết quả phân tích mô hình nghiên cứu
• 2.7. Thảo luận kết quả nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: CÁC GIẢI PHÁP TÁI CẤU TRÚC VỐN CHO DOANH NGHIỆP DỊCH VỤ DU LỊCH HÀ NỘI TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG
• 3.1. Bối cảnh thị trường
• 3.2. Quan điểm cần quán triệt trong tái cấu trúc cơ cấu vốn DNDVDL Hà Nội
• 3.3. Tái cơ cấu vốn theo giai đoạn phát triển của DNDVDL Hà Nội
• 3.4. Kết luận nghiên cứu
• 3.5. Các giải pháp tái cơ cấu vốn nhằm nâng cao hiệu quả tài chính
• 3.5.1. Nhóm giải pháp trực tiếp
• 3.5.2. Nhóm giải pháp gián tiếp
• 3.5.3. Chiến lược quảng bá - xúc tiến du lịch
• 3.5.4. Đào tạo nguồn nhân lực dịch vụ du lịch chất lượng cao
• 3.6. Hạn chế nghiên cứu và gợi ý nghiên cứu trong tương lai
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Cơ Cấu Vốn Trong Doanh Nghiệp Du Lịch

Khi một doanh nghiệp có nhu cầu huy động vốn cho hoạt động sản xuất kinh doanh, có nhiều lựa chọn về nguồn tài trợ. Đó có thể là vốn ngắn hạn hay dài hạn, vay nợ hay vốn chủ sở hữu. Các doanh nghiệp có quyết định khác nhau về cơ cấu vốn do ảnh hưởng của nhiều yếu tố bên trong và bên ngoài. Theo Ross và cộng sự (2005), cơ cấu vốn là cách một công ty tự tài trợ bằng cách kết hợp nợ dài hạn, nợ ngắn hạn thường xuyên và vốn chủ sở hữu. Mục tiêu của quản trị tài chính là kết hợp các nguồn tài trợ để tối đa hóa lợi nhuận cho các cổ đông và tối thiểu hóa chi phí sử dụng vốn cho doanh nghiệp. Trần Ngọc Thơ (2007) định nghĩa cơ cấu vốn là sự kết hợp của nợ ngắn hạn thường xuyên, nợ dài hạn, cổ phần ưu đãi và vốn cổ phần thường được sử dụng để tài trợ cho quyết định đầu tư của doanh nghiệp.

1.1. Các Thành Phần Chính Của Cơ Cấu Vốn Doanh Nghiệp

Dựa trên các định nghĩa trên và đặc điểm các doanh nghiệp dịch vụ du lịch tại Hà Nội, quy mô vừa và nhỏ, kinh doanh chủ yếu là khách sạn và nhà hàng, cơ cấu nợ ngắn hạn và dài hạn tùy thuộc vào thời gian hình thành của doanh nghiệp. Đối với doanh nghiệp mới hoạt động thì nợ dài hạn cao do nhu cầu đầu tư ban đầu lớn, ngược lại doanh nghiệp đã kinh doanh nhiều năm thì nợ ngắn hạn cho vốn lưu động là chủ yếu. Do đó, thành phần cơ cấu vốn của doanh nghiệp nghiên cứu trong đề tài là nợ phải trả và vốn chủ sở hữu là phù hợp.

1.2. Vai Trò Của Nợ Phải Trả Trong Cơ Cấu Vốn

Nợ phải trả là nguồn vốn tài trợ từ bên ngoài doanh nghiệp mà doanh nghiệp phải thanh toán các khoản vay theo thời hạn cam kết, và đồng thời trả tiền lãi vay theo lãi suất thỏa thuận. Ưu điểm khi tài trợ bằng nợ vay là lãi vay được trừ ra khỏi thu nhập chịu thuế, làm giảm số thuế thu nhập phải nộp, chính là lợi ích từ tấm chắn thuế. Nợ phải trả bao gồm nợ ngắn hạn và nợ dài hạn.

1.3. Tầm Quan Trọng Của Vốn Chủ Sở Hữu Với Doanh Nghiệp

Vốn chủ sở hữu không phải là một khoản nợ nên doanh nghiệp không phải cam kết thanh toán, người chủ sở hữu chỉ kì vọng lợi ích thu được từ hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp dưới hình thức cổ tức và sự gia tăng giá trị cổ phiếu. Ưu điểm của tài trợ bằng vốn cổ phần là doanh nghiệp không chịu rủi ro tài chính như tài trợ bằng nợ vay. Tuy nhiên, chi phí sử dụng vốn cổ phần cao do kì vọng của cổ đông cũng như sự quản lý và giám sát của họ đối với nhà quản trị doanh nghiệp là nhược điểm chính của giải pháp tài trợ này.

II. Các Lý Thuyết Về Cơ Cấu Vốn Hướng Dẫn Chi Tiết

Mục tiêu quan trọng của nghiên cứu cơ cấu vốn là kết hợp hai nguồn tài trợ là nợ và vốn chủ sở hữu với một tỉ lệ nào là tối ưu để đạt được mục tiêu của doanh nghiệp. Từ đó, các lý thuyết về cơ cấu vốn được đưa ra và nhiều nghiên cứu thực nghiệm được thực hiện để làm rõ các vấn đề liên quan đến cơ cấu vốn trong thực tiễn. Theo quan điểm truyền thống về cơ cấu vốn, tồn tại một tỉ lệ giữa nợ và vốn chủ sở hữu để chi phí sử dụng vốn thấp nhất và giá trị doanh nghiệp cao nhất, nghĩa là có tồn tại cơ cấu vốn tối ưu.

2.1. Quan Điểm Truyền Thống Về Cơ Cấu Vốn Doanh Nghiệp

Quan điểm về cơ cấu vốn truyền thống cho rằng khi một doanh nghiệp bắt đầu vay mượn thì có nhiều thuận lợi lớn hơn bất lợi. Chi phí nợ thấp kết hợp với thuận lợi về thuế sẽ khiến chi phí vốn bình quân gia quyền (WACC) giảm khi nợ tăng. Tuy nhiên, khi tỷ lệ giữa vốn nợ và vốn chủ sở hữu tăng, tác động của tỷ lệ vốn vay so với tổng vốn buộc các chủ sở hữu tăng lợi tức yêu cầu của họ (nghĩa là chi phí vốn chủ sở hữu tăng).

2.2. Lý Thuyết Modigliani Miler M M Về Cơ Cấu Vốn

Lý thuyết cơ cấu vốn hiện đại bắt nguồn từ bài viết của Modigliani và Miler (M&M) (1958) với tên gọi là học thuyết M&M. Theo M&M, trong điều kiện thị trường vốn hoàn hảo, quyết định tài trợ không ảnh hưởng đến giá trị doanh nghiệp. Kết quả nghiên cứu này cho rằng hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp được tài trợ bằng nguồn vốn gì không là một vấn đề cần quan tâm vì cơ cấu vốn không liên quan đến giá trị doanh nghiệp.

2.3. Lý Thuyết M M Trong Môi Trường Có Thuế Phân Tích

Sau luận điểm đưa ra năm 1958, M&M đã mở rộng lý thuyết khi đưa ra trường hợp có tồn tại thuế thu nhập. Trong môi trường có thuế, các doanh nghiệp vay nợ có thể tạo ra một khoản tiết kiệm thuế nên tăng lợi nhuận sau thuế, và gia tăng giá trị doanh nghiệp. Lý thuyết mở rộng bao gồm hai định đề liên quan đến giá trị doanh nghiệp và chi phí sử dụng vốn.

III. Thực Trạng Cơ Cấu Vốn Của Doanh Nghiệp Du Lịch Hà Nội

Ngành du lịch đóng góp ngày càng lớn vào GDP của mỗi quốc gia. Tại Việt Nam năm 2022, tổng số lượng khách du lịch đến Hà Nội đạt 18,7 triệu lượt khách, tăng gấp 1,87 lần so với kế hoạch và 4,7 lần so với năm 2021, bằng 64,7% lượng khách năm 2019. Tổng thu từ khách du lịch ước đạt trên 60 nghìn tỷ đồng, tăng gấp 1,68 lần so với Kế hoạch và 5,3 lần so với năm 2021 và bằng 57,8% tổng thu từ khách du lịch năm 2019. Tuy nhiên, các doanh nghiệp hoạt động liên quan đến dịch vụ du lịch vẫn còn khá non trẻ thể hiện qua số lượng thì nhiều nhưng vốn hóa nhỏ, hiệu quả kinh doanh của các doanh nghiệp trong ngành thấp, thậm chí nhiều doanh nghiệp thua lỗ nhiều năm liền.

3.1. Phân Tích Số Liệu Khách Du Lịch Đến Hà Nội Giai Đoạn 2018 2022

Năm 2022, tổng số lượng khách du lịch đến Hà Nội đạt 18,7 triệu lượt khách, tăng gấp 1,87 lần so với kế hoạch và 4,7 lần so với năm 2021, bằng 64,7% lượng khách năm 2019. Trong đó, khách du lịch quốc tế ước đạt 1,5 triệu lượt khách, đạt chỉ tiêu Kế hoạch và bằng 21,4% lượng khách quốc tế đến Hà Nội năm 2019; khách du lịch nội địa ước đạt 17,2 triệu lượt khách, tăng gấp 2,15 lần so với Kế hoạch và 4,3 lần so với năm 2021, bằng 78,5% lượng khách du lịch nội địa năm 2019.

3.2. Đánh Giá Hiệu Quả Kinh Doanh Của Doanh Nghiệp Dịch Vụ Du Lịch

Các doanh nghiệp hoạt động liên quan đến dịch vụ du lịch vẫn còn khá non trẻ thể hiện qua số lượng thì nhiều nhưng vốn hóa nhỏ, hiệu quả kinh doanh của các doanh nghiệp trong ngành thấp, thậm chí nhiều doanh nghiệp thua lỗ nhiều năm liền. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc nghiên cứu và đưa ra các giải pháp tối ưu cơ cấu vốn cho các doanh nghiệp này.

3.3. Ưu Tiên Nguồn Tài Trợ Của Doanh Nghiệp Dịch Vụ Du Lịch

Kết quả khảo sát cho thấy các doanh nghiệp quan tâm đến việc xây dựng hệ số nợ mục tiêu. Thứ tự ưu tiên nguồn tài trợ cũng được các doanh nghiệp xem xét kỹ lưỡng. Quyết định sử dụng nguồn tài trợ thường do người có thẩm quyền cao nhất trong doanh nghiệp đưa ra.

IV. Giải Pháp Tái Cơ Cấu Vốn Cho Doanh Nghiệp Du Lịch Hà Nội

Việc tái cơ cấu vốn cho doanh nghiệp dịch vụ du lịch tại Hà Nội cần được xem xét trong bối cảnh thị trường hiện tại, bao gồm cả bối cảnh quốc tế và trong nước. Các quan điểm cần quán triệt trong tái cấu trúc cơ cấu vốn cần phù hợp với đặc điểm kinh doanh du lịch và giai đoạn phát triển của doanh nghiệp.

4.1. Bối Cảnh Thị Trường Ảnh Hưởng Đến Tái Cơ Cấu Vốn

Bối cảnh thị trường, bao gồm cả bối cảnh quốc tế và trong nước, có ảnh hưởng lớn đến quyết định tái cơ cấu vốn của các doanh nghiệp dịch vụ du lịch. Các yếu tố như biến động kinh tế, chính sách của nhà nước và xu hướng du lịch đều cần được xem xét.

4.2. Quan Điểm Cần Quán Triệt Trong Tái Cấu Trúc Cơ Cấu Vốn

Các quan điểm cần quán triệt trong tái cấu trúc cơ cấu vốn cần phù hợp với đặc điểm kinh doanh du lịch và giai đoạn phát triển của doanh nghiệp. Việc tái cơ cấu vốn cần gắn liền với yêu cầu kinh doanh và sản phẩm kinh doanh của doanh nghiệp.

4.3. Giải Pháp Trực Tiếp Nâng Cao Hiệu Quả Tài Chính

Các giải pháp trực tiếp nhằm nâng cao hiệu quả tài chính bao gồm việc tối ưu hóa việc sử dụng vốn, quản lý dòng tiền hiệu quả và giảm thiểu chi phí vốn. Các giải pháp gián tiếp bao gồm việc cải thiện chiến lược quảng bá - xúc tiến du lịch và đào tạo nguồn nhân lực dịch vụ du lịch chất lượng cao.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn Cơ Cấu Vốn Tối Ưu Cho Du Lịch

Nghiên cứu này cung cấp các ứng dụng thực tiễn về cách xây dựng cơ cấu vốn hợp lý cho doanh nghiệp dịch vụ du lịch tại Hà Nội, góp phần nâng cao hiệu quả tài chính của doanh nghiệp. Các giải pháp được đề xuất dựa trên phân tích dữ liệu và kết quả nghiên cứu thực nghiệm.

5.1. Hướng Xây Dựng Cơ Cấu Vốn Hợp Lý Cho Doanh Nghiệp

Nghiên cứu đề xuất hướng xây dựng cơ cấu vốn hợp lý cho doanh nghiệp dịch vụ du lịch tại Hà Nội, dựa trên việc đo lường mức độ tác động của cấu trúc vốn đến hiệu quả tài chính của doanh nghiệp và xác định ngưỡng nợ tối ưu.

5.2. Đề Xuất Giải Pháp Cải Thiện Hiệu Quả Tài Chính

Nghiên cứu đề xuất các giải pháp cải thiện hiệu quả tài chính của doanh nghiệp dịch vụ du lịch, bao gồm cả giải pháp trực tiếp và gián tiếp. Các giải pháp này tập trung vào việc tối ưu hóa việc sử dụng vốn và cải thiện hoạt động kinh doanh.

5.3. Chiến Lược Quảng Bá Và Xúc Tiến Du Lịch Hiệu Quả

Chiến lược quảng bá và xúc tiến du lịch hiệu quả đóng vai trò quan trọng trong việc tăng doanh thu và lợi nhuận cho doanh nghiệp dịch vụ du lịch. Nghiên cứu đề xuất các chiến lược quảng bá và xúc tiến du lịch phù hợp với thị trường Hà Nội.

VI. Kết Luận Tương Lai Của Cơ Cấu Vốn Ngành Du Lịch Hà Nội

Nghiên cứu này kết luận về tầm quan trọng của việc xây dựng cơ cấu vốn hợp lý cho doanh nghiệp dịch vụ du lịch tại Hà Nội và đề xuất các hướng nghiên cứu trong tương lai. Các hạn chế của nghiên cứu cũng được chỉ ra để các nghiên cứu sau có thể khắc phục.

6.1. Tóm Tắt Kết Quả Nghiên Cứu Về Cơ Cấu Vốn

Nghiên cứu tóm tắt các kết quả chính về cơ cấu vốn của doanh nghiệp dịch vụ du lịch tại Hà Nội, bao gồm cả thực trạng, các yếu tố ảnh hưởng và các giải pháp tái cơ cấu vốn.

6.2. Hạn Chế Của Nghiên Cứu Và Gợi Ý Nghiên Cứu Tương Lai

Nghiên cứu chỉ ra các hạn chế của mình và đề xuất các hướng nghiên cứu trong tương lai để có thể hiểu rõ hơn về cơ cấu vốn của doanh nghiệp dịch vụ du lịch tại Hà Nội.

6.3. Tầm Quan Trọng Của Cơ Cấu Vốn Trong Phát Triển Bền Vững

Cơ cấu vốn hợp lý đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo sự phát triển bền vững của doanh nghiệp dịch vụ du lịch tại Hà Nội. Việc quản lý vốn hiệu quả giúp doanh nghiệp tăng trưởng doanh thu, lợi nhuận và khả năng thanh toán.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Ngành du lịch giữ vai trò quan trọng trong nền kinh tế quốc dân và được định hướng phát triển trở thành ngành kinh tế mũi nhọn theo tinh thần Nghị quyết số 08-NQ/TW của Bộ Chính trị. Tại thành phố Hà Nội, thực hiện Nghị quyết số 06-NQ/TU của Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội về "Phát triển du lịch Thủ đô Hà Nội giai đoạn 2018-2022 và những năm tiếp theo", hoạt động du lịch đã ghi nhận sự phục hồi và tăng trưởng rõ nét. Năm 2022, tổng lượng khách du lịch đến Hà Nội đạt 18,7 triệu lượt (tăng gấp 1,87 lần so với kế hoạch, gấp 4,7 lần so với năm 2021 và bằng 64,7% lượng khách năm 2019). Trong đó, khách quốc tế đạt 1,5 triệu lượt, khách nội địa đạt 17,2 triệu lượt; tổng thu từ khách du lịch đạt trên 60 nghìn tỷ đồng (tăng 5,3 lần so với năm 2021).

Mặc dù có tiềm năng phát triển lớn, phần lớn các doanh nghiệp dịch vụ du lịch (DNDVDL) tại Hà Nội có quy mô vốn hóa nhỏ, tính chất hoạt động non trẻ, hiệu quả kinh doanh chưa cao và nhiều đơn vị ghi nhận tình trạng thua lỗ kéo dài. Các quyết định tài trợ và thiết lập cơ cấu vốn chưa dựa trên cơ sở khoa học, dẫn đến chi phí sử dụng vốn cao và gia tăng rủi ro kiệt quệ tài chính. Xuất phát từ thực tiễn trên, khóa luận thực hiện nghiên cứu đề tài: "Cơ cấu vốn của các doanh nghiệp dịch vụ du lịch tại thành phố Hà Nội trong nền kinh tế thị trường".

Mục tiêu nghiên cứu tổng quát là vận dụng các lý thuyết nền tảng và bằng chứng thực nghiệm về cơ cấu vốn nhằm phân tích mối liên hệ giữa cơ cấu vốn và hiệu quả tài chính, từ đó xác định ngưỡng nợ tối ưu cho các DNDVDL tại Hà Nội.

Các mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể bao gồm:

1. Đo lường mức độ tác động của cấu trúc vốn đến hiệu quả tài chính của doanh nghiệp.
2. Xác định ngưỡng nợ tối ưu để tối đa hóa hiệu quả tài chính doanh nghiệp.
3. Phân tích các nhân tố khác ảnh hưởng đến hiệu quả tài chính của DNDVDL Hà Nội.
4. Đề xuất hướng xây dựng cơ cấu vốn hợp lý cho DNDVDL Hà Nội, góp phần nâng cao hiệu quả tài chính doanh nghiệp.

Đối tượng nghiên cứu là các thành phần cấu trúc vốn, hiệu quả tài chính, cơ cấu vốn tối ưu và mối quan hệ giữa cơ cấu vốn với hiệu quả tài chính của các DNDVDL Hà Nội. Phạm vi nghiên cứu về không gian tập trung tại thành phố Hà Nội; phạm vi thời gian thu thập dữ liệu và khảo sát trong giai đoạn 2018–2022.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận hệ thống hóa các khung lý thuyết kinh điển và hiện đại về tài chính doanh nghiệp:

• Quan điểm truyền thống: Cho rằng tồn tại một cơ cấu vốn tối ưu tại điểm chi phí sử dụng vốn bình quân (WACC) đạt mức tối thiểu và giá trị doanh nghiệp đạt tối đa.
• Lý thuyết Modigliani và Miller (M&M): Định đề M&M (1958) trong điều kiện thị trường hoàn hảo chỉ ra rằng cơ cấu vốn không tác động đến giá trị doanh nghiệp; mô hình M&M (1963) có thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) chỉ ra rằng việc gia tăng nợ vay giúp nâng cao giá trị doanh nghiệp nhờ lợi ích lá chắn thuế từ lãi vay: $$\text{Giá trị DN} = \text{Giá trị DN không nợ} + \text{Hiện giá lá chắn thuế}$$
• Lý thuyết đánh đổi (Trade-off Theory): Giải thích sự cân bằng giữa hiện giá lá chắn thuế lãi vay và hiện giá chi phí kiệt quệ tài chính (chi phí trực tiếp, chi phí gián tiếp khi phá sản).
• Lý thuyết trật tự phân hạng (Pecking Order Theory - Myers & Majluf, 1984): Do bất cân xứng thông tin, doanh nghiệp ưu tiên huy động vốn theo thứ tự: (1) Lợi nhuận giữ lại (vốn nội bộ), (2) Nợ vay, (3) Phát hành vốn cổ phần mới.
• Lý thuyết định thời điểm thị trường (Market Timing Theory): Các quyết định phát hành cổ phiếu hoặc vay nợ phụ thuộc vào điều kiện định giá của thị trường vốn.

Về phương diện đo lường hiệu quả tài chính, nghiên cứu sử dụng hai chỉ tiêu kế toán căn bản:

• Tỷ suất sinh lời trên tổng tài sản ($\text{ROA} = \frac{\text{Lợi nhuận sau thuế}}{\text{Tổng tài sản}}$)
• Tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu ($\text{ROE} = \frac{\text{Lợi nhuận sau thuế}}{\text{Vốn chủ sở hữu}}$)
• Chi phí nợ sau thuế: $a_{kb} = k_b \times (1 - t)$ (với $k_b$ là chi phí nợ trước thuế, $t$ là thuế suất thuế TNDN, $t_k = k_b \times t$ là phần tiết kiệm thuế).

Phương pháp nghiên cứu kết hợp giữa định tính và định lượng:

• Khảo sát điều tra thực tế: Sử dụng phiếu thăm dò ý kiến gồm 23 câu hỏi (6 câu thông tin chung, 16 câu về quyết định cơ cấu vốn) tiến hành từ ngày 15/10/2018 đến ngày 20/12/2022. Phát ra 80 phiếu, thu về 72 phiếu, số phiếu hợp lệ đưa vào phân tích là 69 phiếu.
• Phương pháp kinh tế lượng: Thu thập dữ liệu thứ cấp từ báo cáo tài chính của các DNDVDL Hà Nội giai đoạn 2018–2022. Sử dụng thống kê mô tả, ma trận tương quan, kiểm định đa cộng tuyến (VIF), kiểm tra biến nội sinh, ước lượng mô hình hồi quy dữ liệu bảng bằng phương pháp Men GMM (Generalized Method of Moments) và áp dụng mô hình hồi quy ngưỡng của Hansen (1999) để tìm điểm chuyển tiếp của tỷ suất nợ.

---

Nội dung chính theo từng chương

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CƠ CẤU VỐN DOANH NGHIỆP VÀ NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG

Chương 1 làm rõ các khái niệm cốt lõi về cơ cấu vốn, nợ phải trả (ngắn hạn, dài hạn), vốn chủ sở hữu và hiệu quả tài chính. Tác giả tổng hợp sự khác biệt căn bản giữa hai nguồn tài trợ chính:

Tiêu chí	Nợ phải trả	Vốn chủ sở hữu
Thời hạn	Có thời hạn hoàn trả xác định	Không có thời hạn hoàn trả
Trách nhiệm thanh toán	Bắt buộc trả lãi và nợ gốc đúng hạn; nguy cơ phá sản nếu mất khả năng thanh toán	Không cam kết trả lãi; phân phối lợi nhuận dựa trên kết quả kinh doanh
Ảnh hưởng thuế TNDN	Chi phí lãi vay được khấu trừ thuế (tạo lá chắn thuế)	Lợi nhuận phân phối cho chủ sở hữu không làm giảm nghĩa vụ thuế
Chi phí sử dụng vốn	Thấp hơn	Cao hơn do bù đắp phần bù rủi ro cho nhà đầu tư

Chương này cũng tổng quan chi tiết các công trình thực nghiệm trong nước (Trần Thị Nga & Tăng Thị Hiền, 2015; Lưu Văn Thạch, 2013; Nguyễn Văn Thắng, 2013; Trần Hùng Sơn & Trần Viết Hoàng, 2008; Lê Thị Mỹ Phương, 2017; Chu Thị Thu Thủy và cộng sự, 2014; Huỳnh Thị Tuyết Phượng, 2016) và quốc tế (Youn & Gu, 2010; Motanya, 2016; Agarwal & Padhan, 2016; Pacheco & Tavares, 2015; Pattweekongka & Napompech, 2014; Zeitun & Tian, 2007; Ahmad và cộng sự, 2012). Tổng quan các nghiên cứu áp dụng mô hình hồi quy ngưỡng Hansen (1999) như Võ Hồng Đức & Võ Trường Luân (2014), Võ Xuân Vinh & Nguyễn Thành Phú (2014), Cheng và cộng sự (2010), Nieh & Lu cho thấy cơ cấu vốn có tác động phi tuyến tính lên hiệu quả tài chính và giá trị doanh nghiệp. Cuối chương, tác giả nêu định nghĩa du lịch, dịch vụ du lịch và 4 nhóm ngành nghề kinh doanh du lịch theo Luật Du lịch 2017 (kinh doanh lữ hành, cơ sở lưu trú, vận tải khách du lịch, dịch vụ du lịch khác).

---

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CƠ CẤU VỐN CỦA CÁC DOANH NGHIỆP DỊCH VỤ DU LỊCH TẠI THÀNH PHỐ HÀ NỘI

Chương 2 phân tích bối cảnh phát triển du lịch giai đoạn 2018–2022 và trình bày kết quả khảo sát 69 DNDVDL tại Hà Nội.

Thực trạng nhận thức và quyết định cơ cấu vốn qua khảo sát thể hiện qua các số liệu:

• Mức độ quan tâm đến hệ số nợ mục tiêu: 46,38% doanh nghiệp (32 DN) thường xuyên quan tâm; 27,54% ít quan tâm; 26,09% (18 DN) hoàn toàn không quan tâm.
• Thứ tự ưu tiên nguồn tài trợ khi mở rộng kinh doanh: 49,28% (34 DN) ưu tiên vốn chủ sở hữu; 33,33% (23 DN) ưu tiên nợ vay; chỉ 17,39% (12 DN) ưu tiên nguồn lợi nhuận giữ lại. Thực tế này đi ngược lại trật tự phân hạng truyền thống do phần lớn doanh nghiệp có tỷ suất sinh lời thấp hoặc thua lỗ, không tích lũy đủ vốn nội sinh.
• Chủ thể ra quyết định nguồn vốn: Chủ doanh nghiệp giữ vai trò quyết định chính với 71,01% (49 DN); Giám đốc điều hành chiếm 23,19% (16 DN); Kế toán trưởng chỉ chiếm 5,80% (4 DN).

Chỉ tiêu khảo sát về cơ cấu vốn	Phân loại lựa chọn	Số lượng (DN)	Tỷ trọng (%)
Xây dựng hệ số nợ/VCSH mục tiêu	Thường xuyên quan tâm Không quan tâm	32 18	46,38% 26,09%
Ưu tiên khi huy động vốn mở rộng	Vốn chủ sở hữu Nợ vay Lợi nhuận giữ lại	34 23 12	49,28% 33,33% 17,39%
Người quyết định nguồn tài trợ	Chủ doanh nghiệp Giám đốc điều hành Kế toán trưởng	49 16 4	71,01% 23,19% 5,80%

Về quan điểm lợi ích tài trợ:

• Lợi ích khi dùng vốn chủ sở hữu: 76,81% (53 DN) chọn đảm bảo tự chủ tài chính; 59,42% (41 DN) chọn không bị áp lực trả nợ; 15,94% (11 DN) chọn không bị áp lực phân chia lợi nhuận; 5,80% chọn lợi ích khác.
• Lợi ích khi sử dụng nợ vay: 46,38% (32 DN) đánh giá chi phí sử dụng nợ thấp hơn chi phí vốn chủ sở hữu; 37,68% (26 DN) nhận thấy lợi ích từ lá chắn thuế; 33,33% (23 DN) lựa chọn không bị chia sẻ quyền kiểm soát; 24,64% (17 DN) lựa chọn gia tăng suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu (ROE); 10,14% chọn lý do khác.

Phần định lượng của chương trình bày quy trình xử lý số liệu bảng, kiểm định VIF, kiểm định nội sinh và ước lượng hồi quy GMM cho các biến phụ thuộc ROE, ROA kết hợp kiểm định ngưỡng Hansen để phát hiện tác động phi tuyến của tỷ suất nợ.

---

CHƯƠNG 3: CÁC GIẢI PHÁP TÁI CƠ CẤU VỐN CHO DOANH NGHIỆP DỊCH VỤ DU LỊCH HÀ NỘI TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG

Chương 3 phân tích bối cảnh kinh tế trong nước và quốc tế tác động đến ngành du lịch, từ đó đề xuất các nguyên tắc và giải pháp tái cơ cấu vốn:

• Quan điểm quán triệt: Quá trình tái cấu trúc phải bám sát đặc thù kinh doanh dịch vụ du lịch (tính mùa vụ, thâm dụng vốn tài sản cố định trong lưu trú, độ linh hoạt của dịch vụ lữ hành).
• Tái cơ cấu theo vòng đời doanh nghiệp: Tỷ lệ nợ và cấu trúc tài sản ngắn hạn/dài hạn cần được phân bổ phù hợp với từng giai đoạn: khởi sự (nhu cầu vốn đầu tư ban đầu lớn), tăng trưởng, trưởng thành và suy thoái.
• Tái cấu trúc danh mục tài sản: Cân đối giữa tài sản ngắn hạn và tài sản dài hạn tương thích với các yêu cầu tạo dòng tiền từ sản phẩm dịch vụ du lịch.
• Hệ thống giải pháp cụ thể:
  • Nhóm giải pháp trực tiếp: Thiết lập hệ số nợ mục tiêu linh hoạt, kiểm soát chi phí lãi vay, nâng cao chất lượng quản trị tài chính doanh nghiệp, đa dạng hóa các kênh tiếp cận vốn tín dụng và quỹ đầu tư.
  • Nhóm giải pháp gián tiếp: Đẩy mạnh chiến lược xúc tiến, quảng bá hình ảnh du lịch Thủ đô để gia tăng công suất khai thác và doanh thu; chú trọng đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao nhằm cải thiện năng suất lao động và năng lực kiểm soát chi phí vận hành.

---

Kết quả và đóng góp

Kết quả nghiên cứu chính

1. Làm rõ thực trạng nhận thức về cơ cấu vốn: Hơn 50% DNDVDL tại Hà Nội chưa chú trọng đúng mức đến việc xây dựng hệ số nợ mục tiêu. Quyết định cấu trúc vốn chủ yếu mang tính chủ quan của người sở hữu (71,01%) mà thiếu sự tham mưu sâu của đội ngũ chuyên trách tài chính.
2. Xác nhận sự sai lệch so với lý thuyết trật tự phân hạng: Do ảnh hưởng của hiệu quả kinh doanh thấp và tích lũy nội bộ mỏng trong giai đoạn 2018–2022, các DNDVDL Hà Nội ưu tiên huy động vốn chủ sở hữu (49,28%) và nợ vay (33,33%), nguồn lợi nhuận giữ lại chỉ chiếm 17,39%.
3. Đo lường định lượng và xác định quan hệ cơ cấu vốn - hiệu quả tài chính: Khóa luận đã kiểm định tác động của tỷ lệ nợ cùng các biến kiểm soát (quy mô, tăng trưởng, cấu trúc tài sản) tới ROA và ROE qua phương pháp hồi quy GMM và mô hình ngưỡng Hansen.

Đóng góp của khóa luận

• Về mặt học thuật: Bổ sung bằng chứng thực nghiệm về mối quan hệ giữa cơ cấu vốn và hiệu quả tài chính trong lĩnh vực dịch vụ du lịch tại một thị trường chuyển đổi cấp địa phương (Hà Nội), kết hợp đồng thời phương pháp điều tra xã hội học và mô hình kinh tế lượng dữ liệu bảng.
• Về mặt thực tiễn: Cung cấp cơ sở dữ liệu định lượng cụ thể giúp các nhà quản trị DNDVDL Hà Nội nhận diện điểm yếu trong cấu trúc tài trợ, từ đó xây dựng lộ trình tái cấu trúc vốn theo vòng đời phát triển và kiểm soát rủi ro kiệt quệ tài chính.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận ghi nhận một số hạn chế gắn liền với phạm vi nghiên cứu:

• Giới hạn không gian và mẫu khảo sát: Mẫu nghiên cứu chỉ tập trung trên địa bàn thành phố Hà Nội với 69 phiếu khảo sát hợp lệ và tệp dữ liệu báo cáo tài chính của các DNDVDL địa phương, chưa mở rộng ra các trung tâm du lịch khác trên cả nước.
• Tác động của giai đoạn bất thường: Khoảng thời gian nghiên cứu 2018–2022 bao gồm giai đoạn dịch bệnh kéo dài, làm biến động sâu sắc các chỉ tiêu tài chính và hoạt động kinh doanh lữ hành, lưu trú.
• Hướng nghiên cứu tiếp theo: Mở rộng quy mô mẫu sang các vùng kinh tế du lịch trọng điểm khác (như Quảng Ninh, Đà Nẵng, TP. Hồ Chí Minh, Khánh Hòa); bổ sung thêm các biến số vĩ mô và phân tích sâu hơn cấu trúc kỳ hạn nợ trong giai đoạn phục hồi kinh tế toàn diện.

---

Giá trị tham khảo

Khóa luận có giá trị tham khảo thiết thực đối với nhiều nhóm đối tượng:

• Sinh viên và học viên chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng, Quản trị kinh doanh, Quản trị du lịch: Tham khảo cách tiếp cận kết hợp lý thuyết tài chính hiện đại (M&M, Trade-off, Pecking Order, Hansen Threshold) với bài toán kinh tế ngành du lịch.
• Nhà quản trị doanh nghiệp dịch vụ du lịch: Vận dụng các bảng số liệu khảo sát, chỉ tiêu đo lường và định hướng tái cơ cấu tài sản - nguồn vốn theo từng giai đoạn phát triển để tối ưu hóa chi phí sử dụng vốn WACC.
• Cơ quan quản lý và hiệp hội ngành nghề: Tham khảo thực trạng tài chính của các doanh nghiệp du lịch trên địa bàn Hà Nội để đề xuất các chính sách hỗ trợ tín dụng và môi trường kinh doanh phù hợp.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Số lượng và cơ cấu phiếu khảo sát thực tế tại các DNDVDL Hà Nội được thực hiện như thế nào?

Khảo sát được tiến hành từ ngày 15/10/2018 đến ngày 20/12/2022 bằng phiếu thăm dò gồm 23 câu hỏi. Tổng số phiếu phát ra là 80 phiếu, thu về 72 phiếu; sau khi sàng lọc có 69 phiếu hợp lệ và 3 phiếu không đầy đủ thông tin được sử dụng cho phân tích.

2. Vì sao thứ tự ưu tiên nguồn tài trợ của các DNDVDL Hà Nội không tuân theo lý thuyết trật tự phân hạng?

Theo kết quả khảo sát, 49,28% doanh nghiệp ưu tiên vốn chủ sở hữu, 33,33% ưu tiên nợ vay và chỉ 17,39% chọn lợi nhuận giữ lại. Nguyên nhân là do nhiều doanh nghiệp trong ngành kinh doanh thua lỗ hoặc đạt lợi nhuận thấp trong giai đoạn 2018–2022, dẫn đến nguồn lực nội tại không đủ bù đắp nhu cầu đầu tư mới, buộc phải tìm đến nguồn vốn bên ngoài.

3. Ai là người giữ quyền quyết định chính về nguồn vốn tài trợ trong các DNDVDL tại Hà Nội?

Kết quả khảo sát chỉ ra rằng chủ doanh nghiệp là người quyết định cuối cùng tại 71,01% doanh nghiệp (49/69 phiếu), Giám đốc điều hành chiếm 23,19% (16/69 phiếu) và Kế toán trưởng chỉ chiếm 5,80% (4/69 phiếu).

4. Lợi ích lớn nhất mà các nhà quản trị nhận thấy khi sử dụng nợ vay và vốn chủ sở hữu là gì?

• Đối với vốn chủ sở hữu: 76,81% doanh nghiệp đánh giá cao việc đảm bảo tự chủ tài chính và 59,42% đánh giá cao việc không bị áp lực trả nợ.
• Đối với nợ vay: 46,38% doanh nghiệp nhận thấy chi phí nợ thấp hơn chi phí vốn chủ sở hữu, tiếp theo là lợi ích lá chắn thuế (37,68%) và không bị phân tán quyền kiểm soát (33,33%).

5. Khóa luận sử dụng các phương pháp kinh tế lượng nào để kiểm định mô hình cơ cấu vốn?

Nghiên cứu sử dụng thống kê mô tả, ma trận tương quan, kiểm định đa cộng tuyến VIF, kiểm tra biến nội sinh, phương pháp ước lượng Men GMM (Generalized Method of Moments) trên dữ liệu bảng cho hai biến phụ thuộc ROE và ROA, cùng mô hình hồi quy ngưỡng của Hansen (1999) để xác định ngưỡng nợ.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Trương Văn Thủy đã hệ thống hóa toàn diện các lý thuyết tài chính doanh nghiệp và phản ánh sâu sát thực trạng cơ cấu vốn của các doanh nghiệp dịch vụ du lịch tại Hà Nội giai đoạn 2018–2022. Bằng sự kết hợp giữa phương pháp điều tra khảo sát 69 doanh nghiệp và mô hình kinh tế lượng dữ liệu bảng, công trình đã chỉ rõ những bất cập trong nhận thức quản trị cấu trúc vốn cũng như mối quan hệ giữa đòn bẩy tài chính và hiệu quả hoạt động. Các giải pháp tái cơ cấu trực tiếp và gián tiếp được đề xuất là tài liệu tham khảo có giá trị ứng dụng thực tiễn cao cho công tác quản trị tài chính tại các doanh nghiệp du lịch Thủ đô trong bối cảnh kinh tế thị trường.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CƠ CẤU VỐN DOANH NGHIỆP VÀ NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG 1. Cơ sở lý luận về cơ cấu vốn doanh nghiệp 1. Cơ cấu vốn và các thành phần của cơ cấu vốn trong doanh nghiệp Một DN khi có nhu cầu huy động vốn cho hoạt động sản xuất kinh doanh có thể lựa chọn từ nhiều nguồn tài trợ, đó là vốn ngắn hạn hay dài hạn, vay nợ hay vốn chủ sở hữu, và các DN có quyết định khác nhau về cơ cấu vốn do ảnh hưởng của nhiều yếu tố bên trong và bên ngoài DN.

Trên thế giới có một số luận điểm được đưa ra như sau: Ross và cộng sự, (2005): “Cơ cấu vốn là cách mà một công ty tự tài trợ bằng cách kết hợp nợ dài hạn, nợ ngắn hạn thường xuyên và vốn chủ sở hữu”. Mục tiêu của quản trị tài chính là kết hợp các nguồn tài trợ để tối đa hóa lợi nhuận cho các cổ đông, và tối thiểu hóa chi phí sử dụng vốn cho DN. Trong nước một số tác giả đã đưa ra định nghĩa như sau: Trần Ngọc Thơ, (2007): “Cơ cấu vốn là sự kết hợp của nợ ngắn hạn thường xuyên, nợ dài hạn, cổ phần ưu đãi, và vốn cổ phần thường được sử dụng để tài trợ cho quyết định đầu tư của DN”. Nguyễn Minh Kiều, (2008): “Cơ cấu vốn là mối quan hệ về tỷ trọng của các nguồn tài trợ khác nhau trong DN, thường là giữa vốn chủ sở hữu và nợ phải trả, giữa nguồn vốn dài hạn và nguồn vốn ngắn hạn”.

Dựa trên các định nghĩa trên và đặc điểm các DN dịch vụ du lịch tại Hà Nội là quy mô vừa và nhỏ, kinh doanh chủ yếu là khách sạn và nhà hàng nên cơ cấu nợ ngắn hạn và dài hạn tùy thuộc vào thời gian hình thành của DN. Đối với DN mới hoạt động thì nợ dài hạn cao do nhu cầu đầu tư ban đần lớn, ngược lại DN đã kinh doanh nhiều năm thì nợ ngắn hạn cho vốn lưu động là chủ yếu. Do đó thành phần cơ cấu vốn của DN nghiên cứu trong đề tài là nợ phải trả và vốn chủ sở hữu là phù hợp. Nợ phải trả Nợ phải trả là nguồn vốn tài trợ từ bên ngoài DN mà DN phải thanh toán các khoản vay theo thời hạn cam kết, và đồng thời trả tiền lãi vay theo lãi suất thỏa thuận.

6 Ưu điểm khi tài trợ bằng nợ vay là lãi vay được trừ ra khỏi thu nhập chịu thuế, làm giảm số thuế thu nhập phải nộp, chính là lợi ích từ tấm chắn thuế. Nợ phải trả bao gồm nợ ngắn hạn và nợ dài hạn. Đối với nợ ngắn hạn, DN có trách nhiệm thanh toán trong vòng một năm hay một chu kỳ kinh doanh. Nguồn vốn nợ ngắn hạn thường có chi phí sử dụng thấp nhưng thường tạo ra một lực thanh toán đối với DN và thường được sử dụng để đầu tư vào các tài sản ngắn hạn.

Nợ ngắn hạn bao gồm: Vay và nợ ngắn hạn, phải trả người bán, người mua trả tiền trước, thuế và các khoản phải nộp Nhà nước, phải trả người lao động, chi phí phải trả, phải trả nội bộ, các khoản phải trả phải nộp khác… Đối với nợ dài hạn thì DN có trách nhiệm thanh toán trong thời gian lớn hơn một năm hay nhiều chu kỳ kinh doanh. Nguồn vốn nợ dài hạn thường được sử dụng để đầu tư vào các tài sản dài hạn. Nợ dài hạn bao gồm: Vay và nợ dài hạn, phải trả dài hạn người bán, phải trả dài hạn nội bộ, phải trả dài hạn khác, …. Vốn chủ sở hữu Vốn chủ sở hữu không phải là một khoản nợ nên DN không phải cam kết thanh toán, người chủ sở hữu chỉ kì vọng lợi ích thu được từ hoạt động kinh doanh của DN dưới hình thức cổ tức và sự gia tăng giá trị cổ phiếu.

Ưu điểm của tài trợ bằng vốn cổ phần là DN không chịu rủi ro tài chính như tài trợ bằng nợ vay. Tuy nhiên, chi phí sử dụng vốn cổ phần cao do kì vọng của cổ đông cũng như sự quản lý và giám sát của họ đối với nhà quản trị DN là nhược điểm chính của giải pháp tài trợ này. Vốn chủ sở hữu bao gồm: Vốn đóng góp của nhà đầu tư để thành lập hoặc mở rộng DN theo quy định của chính sách tài chính hoặc quyết định của các chủ sở hữu vốn, của hội đồng quản trị; vốn được bổ sung từ kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của DN; các khoản thặng dư vốn cổ phần do phát hành cổ phiếu cao hơn mệnh giá, các khoản nhận biếu, tặng, tài trợ, các khoản chênh lệch do đánh giá lại tài sản, chênh lệch tỷ giá chưa xử lý và các quỹ hình thành trong hoạt động kinh doanh (quỹ phát triển, quỹ dự trữ, quỹ khen thưởng, quỹ phúc lợi…). Mục tiêu quan trọng của nghiên cứu cơ cấu vốn là kết hợp hai nguồn tài trợ là nợ và vốn chủ sở hữu với một tỉ lệ nào là tối ưu để đạt được mục tiêu của DN.

Từ đó, các lý thuyết về cơ cấu vốn được đưa ra và nhiều nghiên cứu thực nghiệm được thực hiện để làm rõ các vấn đề liên quan đến cơ cấu vốn trong thực tiễn. 7 Bảng 1: So sánh sự khác nhau giữa nợ và vốn chủ sở hữu Tiêu chí Nợ Vốn chủ sở hữu 1. Thời hạn Có thời hạn hoàn trả. Không có thời hạn hoàn trả.

Trách nhiệm Phải trả lãi đối với nợ vay. Không phải trả lãi mà chia lãi dựa thanh toán DN phải hoàn trả nợ gốc vào kết quả kinh doanh và chính khi đến hạn và sẽ bị phá sản sách phân phối lợi nhuận. DN nếu không thanh toán được. không chia lãi nếu bị phá sản.

Ảnh hưởng Lãi vay có tác động làm Lãi chia cho các chủ sở hữu đến thuế thu không làm giảm thuế. giảm thuế là ưu điểm khi sử nhập DN dụng nợ. Chi phí sử Thấp. dụng vốn Nguồn: Ngô Kim Phượng và các tác giả (2013) 1.

Một số lý thuyết và quan điểm chủ yếu về cơ cấu vốn trong doanh nghiệp 1. Quan điểm truyền thống Theo quan điểm truyền thống về cơ cấu vốn thì tồn tại một tỉ lệ giữa nợ và vốn chủ sở hữu để chi phí sử dụng vốn thấp nhất và giá trị DN cao nhất, nghĩa là có tồn tại cơ cấu vốn tối ưu. Như vậy, cấu trúc vốn DN có thể thay đổi nhằm gia tăng giá trị cho DN và chi phí sử dụng nợ thấp hơn chi phí sử dung vốn chủ sở hữu. Quan điểm về cơ cấu vốn truyền thống cho rằng khi một DN bắt đầu vay mượn thì có nhiều thuận lợi lớn hơn bất lợi.

Chi phí nợ thấp kết hợp với thuận lợi về thuế sẽ khiến chi phí vốn bình quân gia quyền (WACC – Weighted Average Cost of Capital) giảm khi nợ tăng. Tuy nhiên, khi tỷ lệ giữa vốn nợ và vốn chủ sở hữu tăng, tác động của tỷ lệ vốn vay so với tổng vốn buộc các chủ sở hữu tăng lợi tức yêu cầu của họ 8 (nghĩa là chi phí vốn chủ sở hữu tăng). Ở mức tỷ lệ nợ và vốn chủ sở hữu (VCSH) cao, chi phí của nợ cũng tăng bởi vì khả năng DN không trả được nợ là cao hơn và WACC sẽ tăng. Lý thuyết truyền thống về cơ cấu vốn được thể hiện như hình vẽ sau: Hình 1: Chi phí sử dụng vốn theo quan điểm truyền thống Nguồn: Brealey và tác giả (2008), Nguyễn Thanh Liêm (2007) Những luận điểm chính của quan điểm truyền thống bao gồm: Chi phí sử dụng nợ là bất biến trong một khoảng thời gian nhất định và sau đó tăng dần khi tỉ lệ nợ gia tăng.

Lợi nhuận kì vọng của chủ sở hữu duy trì bất biến hoặc tăng chậm; sau đó các cổ đông nhận thức được rủi ro về tài chính. Từ điểm cơ cấu vốn tối ưu, kì vọng của nhà đầu tư bắt đầu tăng nhanh. Kết quả của sự thay đổi về chi phí nợ vay và kì vọng nhà đầu tư như trên sẽ làm cho chi phí vốn bình quân WACC ban đầu có xu hướng giảm và sau đó tăng dần lên. Điểm thấp nhất trên đường cong WACC chính là cơ cấu vốn tối ưu.

Tóm lại, lý thuyết truyền thống về cơ cấu vốn đề cập đến cơ cấu vốn tối ưu và sự thay đổi của chi phí vốn bình quân, luận điểm này được nhiều nhà nghiên cứu sử dụng để xác định cơ cấu vốn tối ưu cho các DN trong thực tiễn. Tuy nhiên, nhược điểm chính của quan điểm truyền thống là không có một lý thuyết cơ sở thể hiện chi phí vốn chủ sở hữu tăng bao nhiêu khi có sự thay đổi trong tỷ lệ giữa nợ và vốn chủ sở hữu, 9 hay chi phí nợ sẽ tăng bao nhiêu do nguy cơ vỡ nợ. Khi tỉ lệ nợ trên vốn chủ sở hữu tăng thì rủi ro thanh toán của DN tăng nên chi phí nợ vay sẽ cao hơn. Do đó, tỉ lệ nợ trên vốn chủ sở hữu cao đến một mức nào đó thì sẽ đẩy WACC tăng.

Lý thuyết Modigliani và Miler (M&M) Lý thuyết cơ cấu vốn hiện đại bắt nguồn từ bài viết của Modigliani và Miler (M&M) (1958) với tên gọi là học thuyết M&M. Theo M&M, trong điều kiện thị trường vốn hoàn hảo, quyết định tài trợ không ảnh hưởng đến giá trị DN. Kết quả nghiên cứu này cho rằng hoạt động kinh doanh của DN được tài trợ bằng nguồn vốn gì không là một vấn đề cần quan tâm vì cơ cấu vốn không liên quan đến giá trị DN. (Trần Ngọc Thơ, 2007) Lập luận này trái ngược với lý thuyết truyền thống là chi phí vốn bình quân (WACC) thay đổi và giá trị DN cũng biến động theo, nhưng lại đúng trong những giả định về một thị trường tài chính hoàn hảo mà hai tác giả đưa ra.

Những giả định của M&M: Không có thuế thu nhập DN và thuế thu nhập cá nhân. Cổ phiếu và trái phiếu được kinh doanh trên thị trường hoàn hảo. Nghĩa là không có các chi phí môi giới và nhà đầu tư có thể vay với cùng một lãi suất như các công ty khác. Nhà đầu tư và nhà quản trị tại DN đều có thông tin như nhau về cơ hội tăng trưởng đầu tư của DN trong tương lai.

Các khoản nợ là không có rủi ro bất kể mức độ sử dụng nợ của DN. Lãi suất vay trên khoản nợ là lãi suất không có rủi ro. Tất cả các dòng tiền đều có tính liên tục.