BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH -----OOO----- LÊ THỦY PHƯƠNG CƠ CẤU SỞ HỮU VÀ CHÍNH SÁCH CỔ TỨC CỦA CÁC CÔNG TY NIÊM YẾT TRÊN SỞ GIAO DỊCH CHỨNG KHOÁN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP. Hồ Chí Minh – Năm 2013 123doc BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH -----OOO----- LÊ THỦY PHƯƠNG CƠ CẤU SỞ HỮU VÀ CHÍNH SÁCH CỔ TỨC CỦA CÁC CÔNG TY NIÊM YẾT TRÊN SỞ GIAO DỊCH CHỨNG KHOÁN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH Chuyên ngành : Tài chính – Ngân hàng Mã số : 60340201 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. LÊ THỊ KHOA NGUYÊN TP. Hồ Chí Minh – Năm 2013 123doc LỜI CẢM ƠN Trước hết tôi xin chân thành cảm ơn Cô Lê Thị Khoa Nguyên đã tận tình hướng dẫn, rất cảm ơn những ý kiến đóng góp quý báu của Cô giúp tôi hoàn thành luận văn này.
Chân thành cảm ơn các Thầy Cô Trường Đại học Kinh tế nói chung, các Thầy Cô khoa Tài chính doanh nghiệp nói riêng đã nhiệt tình giảng dạy tôi trong thời gian học tập tại Trường. Chân thành cảm ơn gia đình, bạn bè và đồng nghiệp đã tạo điều kiện và giúp đỡ tôi trong quá trình học tập cũng như thực hiện bài luận văn của mình. Chân thành cảm ơn! Tác giả: LÊ THỦY PHƯƠNG 123doc LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận văn “Cơ cấu sở hữu và chính sách cổ tức của các công ty niêm yết trên Sở Giao Dịch chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh” là công trình nghiên cứu của riêng tôi, dưới sự hướng dẫn của Cô Lê Thị Khoa Nguyên. Số liệu được sử dụng trong luận văn là trung thực và có nguồn gốc trích dẫn rõ ràng.
Luận văn chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình nghiên cứu nào. Tác giả: LÊ THỦY PHƯƠNG 123doc MỤC LỤC Trang phụ bìa Lời cảm ơn Lời cam đoan Mục lục Danh mục các bảng biểu TÓM TẮT. Mục tiêu nghiên cứu. Các câu hỏi nghiên cứu.
Tổng quan các kết quả nghiên cứu trước đây. Lý thuyết về chi phí đại diện. Các bằng chứng thực nghiệm về mối quan hệ của cơ cấu sở hữu và chính sách cổ tức trên thế giới. Các bằng chứng thực nghiệm về mối quan hệ của chính sách cổ tức và các nhân tố khác.
Phương pháp nghiên cứu. Mô tả dữ liệu nghiên cứu:. Mô hình nghiên cứu:. Mô tả các biến nghiên cứu và giả thuyết nghiên cứu.
Biến phụ thuộc: Tỷ lệ chia cổ tức (DPR). Biến độc lập OwnershipStructure. Biến kiểm soát FirmCharacteristics:. Nội dung và kết quả nghiên cứu.
Mô tả thống kê các biến nghiên cứu. Mô tả thống kê biến phụ thuộc (DPR). Mô tả thống kê các biến độc lập (TOP5%, STATE, DINDV, DINST, FINDV, FINST, INST, INDV, FOREIGN). Mô tả thống kê các biến kiểm soát (ROA, FCF, SIZE, MTB, LEV, RETE, AGE).
Kiểm định tương quan giữa các nhân tố với tỷ lệ chi trả cổ tức. Kiểm định tác động của các nhân tố đối với tỷ lệ chi trả cổ tức bằng mô hình hồi quy tuyến tính bội.5 thể hiện mức độ giải thích của các biến và đánh giá độ phù hợp của mô hình nghiên cứu dựa trên kết quả hồi quy: .1 Model 1: Kiểm định tác động tổng hợp của các nhân tố đối với tỷ lệ chia cổ tức khi đưa nhân tố TOP5% vào mô hình nghiên cứu .2 Model 2: Kiểm định tác động tổng hợp của các nhân tố đối với tỷ lệ chia cổ tức khi đưa nhân tố STATE vào mô hình nghiên cứu.3 Model 3: Kiểm định tác động tổng hợp của các nhân tố đối với tỷ lệ chia cổ tức khi đưa nhân tố INST vào mô hình nghiên cứu .4 Model 4: Kiểm định tác động tổng hợp của các nhân tố đối với tỷ lệ chia cổ tức khi đưa 2 nhân tố DINST và FINST vào mô hình nghiên cứu .5 Model 5: Kiểm định tác động tổng hợp của các nhân tố đối với tỷ lệ chia cổ tức khi đưa nhân tố INDV vào mô hình nghiên cứu .6 Model 6: Kiểm định tác động tổng hợp của các nhân tố đối với tỷ lệ chia cổ tức khi đưa 2 nhân tố DINDV và FINDV vào mô hình nghiên cứu .7 Model 7: Kiểm định tác động tổng hợp của các nhân tố đối với tỷ lệ chia cổ tức khi đưa nhân tố FOREIGN vào mô hình nghiên cứu .8 Kiểm định hiện tượng đa cộng tuyến. Tổng hợp các kết quả nghiên cứu chính .2 Hạn chế của luận văn và các hướng nghiên cứu tiếp theo. 51 TÀI LIỆU THAM KHẢO.
55 123doc DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU Bảng 2: Bảng tổng hợp các kết quả nghiên cứu trước đây Bảng 3: Bảng biểu các biến độc lập và dấu kì vọng Bảng 4.1: Tóm tắt mô tả thống kê biến phụ thuộc Bảng 4.2: Tóm tắt mô tả thống kê các biến độc lập Bảng 4.3: Tóm tắt mô tả thống kê các biến kiểm soát Bảng 4.4: Tương quan giữa các biến giải thích với biến phụ thuộc Bảng 4.5: Bảng tổng hợp tác động của các nhân tố đối với tỷ lệ chi trả cổ tức theo từng Model nghiên cứu Bảng 4.6: Tổng hợp hệ số Durbin-Watson và VIF 123doc 1 TÓM TẮT Quyết định về cổ tức là một trong những quyết định cơ bản của chính sách công ty và đã được xem như là một vấn đề trọng tâm trong các nghiên cứu tài chính. Cổ tức phụ thuộc vào các yếu tố khác nhau, cổ tức chính là phần thưởng cho các cổ đông bởi các khoản đầu tư và chịu những rủi ro về đầu tư của họ. Các nghiên cứu đã xem xét những yếu tố quan trọng tác động đến chính sách cổ tức; đó là: lợi nhuận, đòn bẩy tài chính, cơ hội đầu tư, quy mô công ty, áp lực từ cổ đông và các cơ quan quản lý… Mối quan hệ giữa chính sách cổ tức và chi phí đại diện đã được phát triển gần đây trong các lý thuyết tài chính doanh nghiệp tập trung vào vấn đề nghiên cứu làm sao chính sách cổ tức có thể được sử dụng trong việc giảm chi phí đại diện. Những nghiên cứu này dựa trên ý tưởng rằng việc giám sát và quản lý công ty có tác dụng hữu ích trong việc làm giảm xung đột và chi phí đại diện, các bằng chứng đưa ra thuyết phục thị trường rằng bằng cách chi trả cổ tức cho cổ đông, các nhà quản lý không thể lợi dụng vị trí của họ trong việc chuyển dòng tiền tự do để sử dụng cho mục đích cá nhân hoặc theo đuổi các dự án không mang lại lợi nhuận.
Vì vậy, mục tiêu chính của nghiên cứu này là để xác định và phân tích ảnh hưởng của cơ cấu sở hữu cổ đông lên chính sách cổ tức của công ty, nghiên cứu trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Để đạt được mục tiêu nghiên cứu này tác giả sử dụng thông tin trong giai đoạn từ năm 2007 đến năm 2011 của 112 công ty niêm yết trên Sở Giao Dịch Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh làm mẫu nghiên cứu. Phương pháp phân tích hệ số tương quan và mô hình hồi quy tuyến tính bội đã được sử dụng để kiểm định giả thuyết nghiên cứu. Tầm quan trọng của mô hình được đánh giá bằng cách sử dụng hệ số tương quan, thống kê T và thử nghiệm Durbin-Watson.
Theo kết quả chính của nghiên cứu chỉ ra rằng các công ty Việt Nam trong giai đoạn mẫu với quyền sở hữu tập trung có ảnh hưởng đến chính sách cổ tức. Bài nghiên cứu nhận thấy có một mối quan hệ cùng chiều giữa quyền sở hữu tập trung của những cổ 123doc 2 đông nắm giữ trên 5% cổ phần, quyền sở hữu của cổ đông nhà nước và quyền sở hữu của cổ đông là tổ chức trong công ty đối với chính sách cổ tức. Mối quan hệ nghịch đáng kể giữa sở hữu nước ngoài và mức cổ tức được phân phối. Ngoài ra, kết quả nghiên cứu còn tìm thấy năm nhân tố (trong bảy nhân tố ngoài cơ cấu sở hữu của cổ đông) là có tác động cùng chiều đến chính sách cổ tức gồm: quy mô công ty, tỷ lệ giá trị thị trường trên giá trị sổ sách, tỷ lệ lợi nhuận giữ lại trên giá trị sổ sách của vốn chủ sở hữu; trong khi tỷ số lợi nhuận trên tài sản, đòn bẩy tài chính có mối quan hệ ngược chiều.
Các nhân tố: sở hữu cá nhân, dòng tiền tự do và tuổi của công ty là không tìm thấy có mối quan hệ với quyết định cổ tức. Hầu hết các kết quả của nghiên cứu là phù hợp với các lý thuyết về cổ tức và các nghiên cứu thực nghiệm trên thế giới. Giới thiệu Theo sau Miller và Modigliani (1961), rất nhiều nhà nghiên cứu đã cố gắng giải thích lý do tại sao các công ty trả 1 phần đáng kể thu nhập của họ dưới dạng cổ tức nếu số cổ tức chi trả cho các cổ đông không làm ảnh hưởng đến giá trị doanh nghiệp. Một trong những lý do trích dẫn nhiều nhất cho lý do tại sao các công ty chi trả cổ tức là giả thuyết dòng tiền tự do, lý thuyết này dựa trên ý kiến cho rằng có xung đột lợi ích giữa nhà quản lý và các cổ đông.
Thay vì hành động lợi ích của cổ đông, các nhà quản lý có thể phân bổ nguồn lực tài chính của công ty để trục lợi cho họ ( Jensen and Meckling, 1976). Do đó, dòng tiền tự do có thể tạo ra vấn đề đại diện vì chúng có thể được sử dụng để tài trợ cho các dự án NPV tiêu cực. Để giảm thiểu vấn đề đại diện, Easterbrook (1984) và Jensen (1986) đề xuất rằng các công ty trả lại dòng tiền tự do cho các cổ đông bằng cách chi trả cổ tức. Easterbrook (1984) lập luận rằng cổ tức buộc nhà quản lý phải tăng nguồn tiền bên ngoài 1 cách thường xuyên và do đó có nhiều hơn nữa những quan sát từ bên ngoài.
Theo Jensen (1986), cổ tức làm giảm lượng tiền mặt có thể bị lãng phí bởi các nhà quản lý. Như vậy, cổ tức có thể được sử dụng như một cơ chế để giảm bớt chi phí đại diện của dòng tiền tự do. Dựa trên lý thuyết về đại diện, các nghiên cứu gần đây đã tập trung vào việc xem xét các tác động của mức độ cai quản và cơ cấu sở hữu lên chính sách cổ tức của công ty. Có nhiều bằng chứng thực nghiệm đã tìm thấy mối quan hệ giữa quyền sở hữu cổ đông và chính sách cổ tức.