Chuyển Rủi Ro Đối Với Hàng Hóa Từ Người Bán Sang Người Mua Theo Quy Định Của CISG Và INCOTERMS

Khóa luận phân tích chuyển rủi ro hàng hóa từ người bán sang người mua theo quy định của CISG và Incoterms, cùng những bình luận liên quan.

• Tác giả: Nguyên Ngọc Thu
• Người hướng dẫn: Th.S. Tào Thị Huệ
• Trường học: Trường Đại học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Thương mại Quốc tế
• Đề tài: Chuyển Rủi Ro Đối Với Hàng Hóa Trong Hợp Đồng Mua Bán Quốc Tế Theo CISG Và INCOTERMS
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ CHUYỂN RỦI RO ĐỐI VỚI HÀNG HÓA TỪ NGƯỜI BÁN SANG NGƯỜI MUA TRONG HỢP ĐỒNG MUA BÁN HÀNG HÓA QUỐC TẾ
• 1.1. Khái niệm hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế
• 1.2. Định nghĩa hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế
• 1.3. Đặc điểm hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế
• 1.4. Khái niệm chuyển rủi ro đối với hàng hóa từ người bán sang người mua trong hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế
• 1.5. Nguồn luật điều chỉnh về chuyển rủi ro từ người bán sang người mua trong hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế
• 2. CHƯƠNG 2: CHUYỂN RỦI RO ĐỐI VỚI HÀNG HÓA TỪ NGƯỜI BÁN SANG NGƯỜI MUA TRONG HỢP ĐỒNG MUA BÁN HÀNG HÓA QUỐC TẾ THEO CISG, INCOTERMS, PHÁP LUẬT VIỆT NAM - QUY ĐỊNH VÀ THỰC TIỄN ÁP DỤNG
• 2.1. Chuyển rủi ro đối với hàng hóa từ người bán sang người mua trong hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế theo CISG
• 2.2. Nguyên tắc chuyển rủi ro đối với hàng hóa trong hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế
• 2.3. Chuyển rủi ro đối với hàng hóa trong hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế theo INCOTERMS® 2020
• 2.3.1. Chuyển rủi ro theo các điều kiện nhóm E
• 2.3.2. Chuyển rủi ro theo các điều kiện nhóm F
• 2.4. Chuyển rủi ro đối với hàng hóa từ người bán sang người mua trong hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế theo pháp luật Việt Nam
• 2.4.1. Chuyển rủi ro trong trường hợp có địa điểm giao hàng xác định
• 2.4.2. Chuyển rủi ro trong trường hợp không có địa điểm giao hàng xác định
• 2.4.3. Chuyển rủi ro trong trường hợp giao hàng cho người nhận hàng mà không phải là người Việt Nam
• 2.4.4. Chuyển rủi ro trong trường hợp mua bán hàng hóa đang trên đường vận chuyển
• 2.5. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VIỆT NAM VỀ CHUYỂN RỦI RO ĐỐI VỚI HÀNG HÓA TỪ NGƯỜI BÁN SANG NGƯỜI MUA TRONG HỢP ĐỒNG MUA BÁN HÀNG HÓA QUỐC TẾ
• 3.1. Tính cấp thiết về hoàn thiện pháp luật Việt Nam về chuyển rủi ro đối với hàng hóa từ người bán sang người mua trong hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế
• 3.2. Một số giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật Việt Nam về chuyển rủi ro từ người bán sang người mua trong hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế
• 3.3. Một số đề xuất nhằm nâng cao hiệu quả áp dụng quy định pháp luật về chuyển rủi ro từ người bán sang người mua trong hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế tại Việt Nam
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Chuyển Rủi Ro Đối Với Hàng Hóa Trong Hợp Đồng Mua Bán Quốc Tế

Chuyển rủi ro đối với hàng hóa trong hợp đồng mua bán quốc tế là một vấn đề quan trọng trong thương mại quốc tế. Theo quy định của CISG và INCOTERMS, việc xác định thời điểm chuyển giao rủi ro giữa bên bán và bên mua có thể ảnh hưởng lớn đến trách nhiệm pháp lý và tài chính của các bên. Điều này không chỉ liên quan đến việc bảo vệ quyền lợi của các bên mà còn ảnh hưởng đến sự phát triển của thương mại quốc tế.

1.1. Khái Niệm Chuyển Rủi Ro Trong Hợp Đồng Mua Bán Quốc Tế

Chuyển rủi ro trong hợp đồng mua bán quốc tế được hiểu là việc xác định thời điểm mà rủi ro về hàng hóa chuyển từ bên bán sang bên mua. Theo CISG, thời điểm này có thể được xác định dựa trên các điều khoản trong hợp đồng hoặc theo quy định của pháp luật.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Việc Xác Định Thời Điểm Chuyển Giao Rủi Ro

Việc xác định thời điểm chuyển giao rủi ro là rất quan trọng vì nó ảnh hưởng đến trách nhiệm bồi thường thiệt hại trong trường hợp hàng hóa bị hư hỏng hoặc mất mát. Điều này giúp các bên có thể dự đoán và quản lý rủi ro hiệu quả hơn.

II. Vấn Đề Và Thách Thức Trong Chuyển Rủi Ro Theo CISG Và INCOTERMS

Mặc dù CISG và INCOTERMS đã cung cấp các quy định rõ ràng về chuyển rủi ro, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức trong việc áp dụng chúng. Các bên thường gặp khó khăn trong việc hiểu và thực hiện các điều khoản này, dẫn đến tranh chấp và thiệt hại không đáng có.

2.1. Những Khó Khăn Trong Việc Áp Dụng CISG

CISG có thể gây khó khăn cho các bên trong việc xác định quyền và nghĩa vụ của mình, đặc biệt là trong các trường hợp không rõ ràng về thời điểm chuyển giao rủi ro. Điều này có thể dẫn đến tranh chấp pháp lý.

2.2. Thách Thức Khi Sử Dụng INCOTERMS

INCOTERMS cung cấp các điều kiện giao hàng khác nhau, nhưng việc lựa chọn điều kiện phù hợp có thể gây khó khăn cho các bên. Sự không hiểu biết về các điều kiện này có thể dẫn đến việc không thực hiện đúng nghĩa vụ của mình.

III. Phương Pháp Chuyển Rủi Ro Theo CISG Và INCOTERMS

CISG và INCOTERMS quy định nhiều phương pháp chuyển rủi ro khác nhau, từ việc giao hàng tại địa điểm xác định đến việc giao hàng miễn phí. Việc hiểu rõ các phương pháp này giúp các bên có thể lựa chọn phương thức phù hợp nhất cho giao dịch của mình.

3.1. Phương Pháp Giao Hàng Theo INCOTERMS 2020

INCOTERMS 2020 quy định nhiều phương thức giao hàng, như FOB, CIF, DAP, giúp các bên xác định rõ trách nhiệm của mình trong việc chuyển giao hàng hóa và rủi ro.

3.2. Nguyên Tắc Chuyển Rủi Ro Theo CISG

CISG quy định rằng rủi ro sẽ chuyển giao khi hàng hóa được giao cho bên mua hoặc khi bên mua từ chối nhận hàng. Điều này giúp các bên có thể dự đoán được thời điểm chuyển giao rủi ro.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Chuyển Rủi Ro Trong Hợp Đồng Mua Bán Quốc Tế

Việc áp dụng các quy định về chuyển rủi ro trong thực tiễn thương mại quốc tế có thể gặp nhiều khó khăn. Tuy nhiên, việc hiểu rõ và áp dụng đúng các quy định này sẽ giúp các bên bảo vệ quyền lợi của mình và giảm thiểu rủi ro trong giao dịch.

4.1. Các Trường Hợp Điển Hình Về Chuyển Rủi Ro

Có nhiều trường hợp điển hình trong thực tiễn cho thấy việc chuyển rủi ro không được thực hiện đúng cách, dẫn đến tranh chấp giữa các bên. Việc phân tích các trường hợp này giúp rút ra bài học cho các giao dịch sau này.

4.2. Kết Quả Nghiên Cứu Về Chuyển Rủi Ro

Nghiên cứu cho thấy rằng việc áp dụng đúng các quy định về chuyển rủi ro có thể giúp giảm thiểu tranh chấp và thiệt hại trong giao dịch thương mại quốc tế.

V. Kết Luận Về Chuyển Rủi Ro Đối Với Hàng Hóa Trong Hợp Đồng Mua Bán Quốc Tế

Chuyển rủi ro đối với hàng hóa trong hợp đồng mua bán quốc tế là một vấn đề phức tạp nhưng rất quan trọng. Việc hiểu rõ các quy định của CISG và INCOTERMS sẽ giúp các bên trong giao dịch thương mại quốc tế bảo vệ quyền lợi của mình và giảm thiểu rủi ro.

5.1. Tương Lai Của Chuyển Rủi Ro Trong Thương Mại Quốc Tế

Với sự phát triển của thương mại điện tử và các hình thức giao dịch mới, việc chuyển rủi ro sẽ tiếp tục phát triển và cần được điều chỉnh để phù hợp với thực tiễn.

5.2. Đề Xuất Hoàn Thiện Quy Định Về Chuyển Rủi Ro

Cần có những điều chỉnh và hoàn thiện quy định về chuyển rủi ro trong hợp đồng mua bán quốc tế để phù hợp với thực tiễn và bảo vệ quyền lợi của các bên.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong hoạt động thương mại quốc tế, hợp đồng mua bán hàng hóa là phương thức pháp lý trọng tâm xác lập quan hệ trao đổi giữa các chủ thể kinh doanh có trụ sở thương mại tại các quốc gia khác nhau. Quá trình vận chuyển hàng hóa qua biên giới, lưu kho bãi và chuyển giao thực tế luôn tiềm ẩn các nguy cơ hư hỏng, mất mát do thiên tai, tai nạn, sự cố kỹ thuật hoặc hành vi của bên thứ ba. Do đó, việc xác định thời điểm chuyển rủi ro từ người bán sang người mua có ý nghĩa pháp lý và kinh tế quyết định, phân định rõ ràng chủ thể phải gánh chịu thiệt hại vật chất đối với hàng hóa tại từng thời điểm cụ thể.

Mặc dù Công ước Viên năm 1980 về Hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế (CISG) và Bộ quy tắc thương mại quốc tế (INCOTERMS® 2020) của Phòng Thương mại Quốc tế (ICC) đã thiết lập các quy phạm điều chỉnh tương đối hoàn chỉnh, thực tiễn áp dụng tại Việt Nam vẫn bộc lộ nhiều vướng mắc. Các bất cập phát sinh từ sự thiếu tương thích giữa Luật Thương mại năm 2005 với luật thương mại quốc tế, cũng như nhận thức chưa đầy đủ của doanh nghiệp trong quá trình lựa chọn điều kiện cơ sở giao hàng.

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Ngọc Thu (chuyên ngành Luật Thương mại Quốc tế, người hướng dẫn: ThS. Tào Thị Huệ, Hà Nội - 2024) tập trung giải quyết các mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu sau:

1. Làm rõ các vấn đề lý luận cơ bản về hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế, bản chất pháp lý của rủi ro và cơ chế chuyển rủi ro đối với hàng hóa.
2. Phân tích, so sánh có hệ thống các quy định về chuyển rủi ro theo CISG (Điều 66 đến Điều 70), INCOTERMS® 2020 (các nhóm E, F, C, D) và Luật Thương mại Việt Nam năm 2005 (Điều 57 đến Điều 61).
3. Đánh giá thực tiễn áp dụng pháp luật thông qua các án lệ quốc tế và phán quyết trọng tài thương mại (như VIAC, CIETAC, Tòa án Đức).
4. Xác định các bất cập, mâu thuẫn trong hệ thống pháp luật Việt Nam và đề xuất giải pháp hoàn thiện quy định pháp luật cùng khuyến nghị thực thi cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu.

• Đối tượng nghiên cứu: Các quy định pháp luật về chuyển rủi ro đối với hàng hóa từ người bán sang người mua trong hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế theo CISG, INCOTERMS® 2020 và pháp luật Việt Nam; các tranh chấp thực tiễn điển hình.
• Phạm vi nghiên cứu:
  • Về không gian: Pháp luật thương mại Việt Nam đặt trong sự đối sánh với các thiết chế pháp lý quốc tế (CISG, INCOTERMS® 2020) và pháp luật của một số quốc gia (Pháp, Đức, Anh, Thụy Sĩ, Hà Lan, Tây Ban Nha).
  • Về thời gian: Tập trung vào các quy định thực định hiện hành (BLDS 2015, LTM 2005, CISG 1980, INCOTERMS® 2020) cùng các án lệ, tranh chấp thương mại giai đoạn 1992 - 2024.

Cơ sở pháp lý và phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu được xây dựng trên hệ thống cơ sở pháp lý và học thuyết pháp luật thương mại quốc tế:

• Hệ thống văn bản pháp luật và tập quán quốc tế:
  • Điều ước quốc tế: Công ước Viên năm 1980 của Liên Hợp Quốc về Hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế (CISG), trọng tâm là Chương IV (từ Điều 66 đến Điều 70); đối chiếu với Công ước Lahaye năm 1964.
  • Tập quán thương mại quốc tế: Bộ quy tắc INCOTERMS® 2020 của ICC (11 điều kiện giao hàng, quy định nghĩa vụ phân chia rủi ro tại mục A3/B3), có so sánh với INCOTERMS 2000 và 2010.
  • Pháp luật quốc gia: Luật Thương mại Việt Nam năm 2005 (Điều 24, 27, 35, và chế định chuyển rủi ro từ Điều 57 đến Điều 61); Bộ luật Dân sự Việt Nam năm 2015 (Điều 147, Điều 385); đối chiếu Luật Thương mại năm 1997 (Điều 76, 80); tham chiếu quy định Bộ luật Dân sự Pháp (Điều 1138) và Bộ luật Dân sự Đức - BGB (Điều 446).
• Khung lý luận về các học thuyết chuyển rủi ro: Khóa luận đối chiếu 3 học thuyết pháp lý nền tảng:
  • Học thuyết gắn thời điểm chuyển rủi ro với thời điểm giao kết hợp đồng (hệ thống pháp luật Thụy Sĩ, Hà Lan, Tây Ban Nha).
  • Học thuyết gắn thời điểm chuyển rủi ro với thời điểm chuyển quyền sở hữu (hệ thống pháp luật Pháp, Anh; Luật Thương mại Việt Nam 1997).
  • Học thuyết gắn thời điểm chuyển rủi ro với thời điểm chuyển giao hàng hóa/kiểm soát thực tế (hệ thống pháp luật Đức; tư tưởng chủ đạo của CISG và LTM 2005).
• Phương pháp nghiên cứu: Tác giả vận dụng phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử; kết hợp các phương pháp nghiên cứu pháp lý cụ thể: phân tích quy phạm pháp luật, tổng hợp lý luận, luật học so sánh (so sánh quy định CISG - INCOTERMS - LTM 2005) và phương pháp phân tích án lệ (case-law method) dựa trên các bản án của Tòa án nước ngoài và phán quyết trọng tài quốc tế.
• Nguồn dữ liệu: Nguồn văn bản pháp luật thực định; dữ liệu án lệ từ cơ sở dữ liệu UNILEX, CLOUT (UNCITRAL), phán quyết của Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC), Ủy ban Trọng tài Kinh tế và Thương mại Quốc tế Trung Quốc (CIETAC); các giáo trình chuyên ngành và công trình nghiên cứu của các học giả (Bùi Huyền 2013, Nguyễn Thị Tuyết Lan 2017, Hoàng Thị Bích Ngọc 2020, Peter Schlechtriem, Neil Gary Oberman 2021).

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Những vấn đề lý luận về chuyển rủi ro đối với hàng hóa từ người bán sang người mua trong hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế

Chương 1 hệ thống hóa cơ sở lý luận về hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế và bản chất pháp lý của việc chuyển giao rủi ro:

• Khái niệm và đặc điểm hợp đồng: Phân tích tiêu chí xác định tính quốc tế của hợp đồng theo Luật Thương mại Việt Nam (căn cứ vào tính chất động sản và sự dịch chuyển hàng hóa qua biên giới, khu chế xuất theo Điều 27 LTM 2005) và theo Điều 1 CISG (duy nhất căn cứ vào trụ sở thương mại của các bên đặt tại các quốc gia khác nhau, không phụ thuộc quốc tịch hay sự dịch chuyển cơ học qua biên giới). Hợp đồng có các đặc trưng cơ bản về chủ thể, đối tượng (chỉ áp dụng đối với hàng hóa hữu hình có tính thương mại), phương thức thanh toán quốc tế và hình thức hợp đồng.
• Bản chất pháp lý của rủi ro và chuyển rủi ro: Phân tích rủi ro dưới hai lăng kính: trường phái truyền thống (tổn thất, mất mát ngẫu nhiên ngoài ý muốn do thiên tai, tai nạn) và trường phái hiện đại (bất trắc có thể đo lường và quản trị). Định nghĩa: Chuyển rủi ro đối với hàng hóa là việc xác định mốc thời điểm trách nhiệm gánh chịu hậu quả mất mát, hư hỏng vật chất đối với hàng hóa do nguyên nhân khách quan được chuyển dịch từ bên bán sang bên mua.
• Đặc điểm của chuyển rủi ro: Bao gồm đối tượng chịu rủi ro là hàng hóa; tính khách quan (nguyên nhân phát sinh nằm ngoài ý chí của các bên, không áp dụng cho hành vi của chính phủ như tịch thu hàng hóa hay lỗi cố ý); tính bất định về thời gian, mức độ và tần suất xuất hiện tổn thất.
• Tổng quan 3 học thuyết pháp lý về chuyển rủi ro:

Học thuyết	Nội dung cốt lõi	Quốc gia tiêu biểu	Đánh giá tính phù hợp
Gắn với thời điểm giao kết HĐ	Rủi ro chuyển ngay khi hợp đồng được ký kết, bất kể hàng hóa ở đâu.	Thụy Sĩ, Hà Lan, Tây Ban Nha	Bất cập: Hàng hóa vẫn thuộc quyền kiểm soát của người bán nhưng người mua phải gánh chịu rủi ro, thiếu công bằng.
Gắn với chuyển quyền sở hữu	Quyền sở hữu chuyển giao tại thời điểm nào thì rủi ro chuyển giao tại thời điểm đó (res perit domino).	Pháp, Anh, Việt Nam (LTM 1997)	Phức tạp trong thương mại quốc tế: Người bán thường giữ chứng từ sở hữu để bảo đảm thanh toán dù hàng đã giao cho người vận chuyển.
Gắn với chuyển giao hàng hóa	Bên nào trực tiếp chiếm hữu, kiểm soát thực tế hàng hóa thì bên đó gánh chịu rủi ro.	Đức, CISG 1980, INCOTERMS, LTM 2005	Ưu việt: Tạo điều kiện tối ưu cho bên đang kiểm soát hàng hóa thực hiện biện pháp bảo quản, ngăn ngừa và khắc phục thiệt hại.

• Nguồn luật điều chỉnh: Phân tích hiệu lực và cơ chế áp dụng của CISG (áp dụng theo Điều 1(1)(a), 1(1)(b) hoặc theo thỏa thuận), INCOTERMS® 2020 của ICC (quy tắc A3/B3 áp dụng cho hàng hóa hữu hình), và pháp luật quốc gia theo nguyên tắc tư pháp quốc tế (Điều khoản chọn luật).

Chương 2: Chuyển rủi ro đối với hàng hóa từ người bán sang người mua trong hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế theo CISG, INCOTERMS, pháp luật Việt Nam - Quy định và thực tiễn áp dụng

Chương 2 là phần trọng tâm, phân tích chi tiết quy phạm thực định gắn liền với 4 vụ việc/án lệ thực tiễn:

• Chuyển rủi ro theo CISG (Điều 66 - Điều 70):
  • Nguyên tắc chung và giới hạn trách nhiệm (Điều 66): Mất mát, hư hỏng xảy ra sau khi rủi ro đã chuyển sang người mua không giải phóng người mua khỏi nghĩa vụ thanh toán tiền hàng, trừ phi thiệt hại do hành động hoặc sơ suất của người bán gây ra. Dẫn chứng án lệ Vụ tinh dầu hoa nhài (CIETAC 1995): Người mua California mua 10.000 kg tinh dầu hoa nhài từ người bán Trung Quốc theo điều kiện CIF New York. Do người bán không chỉ dẫn bảo quản lạnh cho đơn vị vận tải và tự ý đổi tuyến trung chuyển qua Hong Kong làm dầu tan chảy, Trọng tài buộc người bán gánh chịu rủi ro theo Điều 66 CISG, bồi thường 60.000 USD (kèm lãi suất 5%/năm cho khoản 20.000 USD trả trước).
  • Hợp đồng có quy định về vận chuyển (Điều 67): Nếu người bán không buộc phải giao hàng tại một nơi xác định, rủi ro chuyển cho người mua khi hàng được giao cho người chuyên chở đầu tiên. Nếu buộc phải giao tại nơi xác định, rủi ro chuyển khi hàng giao cho người chuyên chở tại nơi đó. Người chuyên chở phải là bên thứ ba độc lập, không phải nhân viên người bán. Dẫn chứng án lệ Pizza carton case (Tòa án Đức, 2000): 90 gói vỏ hộp bánh pizza (200 hộp/gói) bị hư hỏng trên đường vận chuyển từ Ý sang Đức; do người mua không chứng minh được thỏa thuận giao hàng cố định tại Duisburg, Tòa án áp dụng Khoản 1 Điều 67 CISG xác định rủi ro đã chuyển cho người mua từ thời điểm giao cho người vận chuyển đầu tiên.
  • Hàng hóa chưa được cá biệt hóa (Khoản 2 Điều 67): Rủi ro không chuyển giao cho đến khi hàng hóa được xác định rõ ràng cho hợp đồng (ghi mã ký hiệu, chứng từ, thông báo).
  • Hàng hóa giao tại địa điểm không phải cơ sở của người bán (Khoản 2 Điều 69): Rủi ro chuyển khi hàng được đặt dưới quyền định đoạt của người mua và người mua biết điều đó. Dẫn chứng án lệ Cá hồi sống (Tòa án Oldenburg - Đức, 1998): Người bán Na Uy giao cá hồi đến cơ sở công ty Đan Mạch theo điều kiện DDP; công ty này phá sản làm hàng không thể tới tay người mua Đức, Tòa phán quyết người mua vẫn phải thanh toán theo Điều 66 và Điều 69(2) CISG vì người bán đã hoàn tất việc đặt hàng dưới quyền định đoạt theo xác nhận của người mua.
• Chuyển rủi ro theo INCOTERMS® 2020:
  • Nhóm E (EXW): Chuyển rủi ro tại xưởng/kho người bán khi hàng được đặt dưới quyền định đoạt của người mua.
  • Nhóm F (FCA, FAS, FOB): FCA chuyển rủi ro tại cơ sở người bán (sau khi bốc lên xe) hoặc ngoài cơ sở người bán (khi đặt dưới quyền định đoạt phương tiện vận tải); FAS chuyển rủi ro dọc mạn tàu; FOB chuyển rủi ro khi hàng đã được xếp yên vị trên boong tàu tại cảng bốc (khắc phục bất cập ranh giới "lan can tàu" của INCOTERMS 2000).
  • Nhóm C (CPT, CIP, CFR, CIF): Điểm chuyển rủi ro (tại cảng gửi hàng/người chuyên chở đầu tiên) tách rời khỏi điểm chuyển giao chi phí (tại cảng/nơi đến). Dẫn chứng vụ án tranh chấp Rút ruột container cao su (VIAC): Bên bán Việt Nam xuất khẩu 42 tấn cao su (260 bành trong 2 container, trị giá 191.100 USD) sang Trung Quốc theo CIF Qingdao INCOTERMS 2010. Bị phát hiện thiếu hơn 17 tấn dù kẹp chì nguyên vẹn, VIAC buộc người bán bồi thường 78.404 USD vì hàng chỉ chuyển rủi ro khi đã xếp lên tàu (ngày 09/08/2013), rủi ro trong chặng vận chuyển nội địa từ bãi Tân Cảng (ngày 04/08/2013) người bán vẫn phải chịu. Tác giả chỉ rõ lỗi của doanh nghiệp Việt Nam khi xuất hàng container bằng CIF thay vì dùng CIP.
  • Nhóm D (DAP, DPU, DDP): Chuyển rủi ro tại nơi đến chỉ định; trong đó DPU (thay thế DAT của INCOTERMS 2010) là điều kiện duy nhất bắt buộc người bán phải dỡ hàng xuống khỏi phương tiện vận tải tại nơi đến.
• Chuyển rủi ro theo Luật Thương mại Việt Nam 2005 (Điều 57 - Điều 61):
  • Tách bạch chuyển rủi ro khỏi chuyển quyền sở hữu. Phân tích chi tiết trường hợp có địa điểm giao hàng xác định (Điều 57): rủi ro chuyển khi hàng được giao cho bên mua/người được ủy quyền, việc người bán giữ chứng từ sở hữu không làm đình trệ chuyển rủi ro.
  • Phân tích kẽ hở pháp lý tại Điều 57 khi người mua chậm trễ/từ chối nhận hàng tại địa điểm đã định, chỉ ra sự cần thiết phải viện dẫn Khoản 1 Điều 61 (hàng thuộc quyền định đoạt và người mua vi phạm hợp đồng do không nhận hàng) để bảo vệ quyền lợi người bán.

Chương 3: Hoàn thiện pháp luật Việt Nam về chuyển rủi ro đối với hàng hóa từ người bán sang người mua trong hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế

Chương 3 trình bày các định hướng sửa đổi luật thực định và giải pháp phòng ngừa rủi ro cho chủ thể kinh doanh:

• Tính cấp thiết của việc hoàn thiện pháp luật: Sự bất cập của LTM 2005 khi chưa quy định chi tiết các trường hợp hàng hóa bị chậm nhận, địa điểm giao hàng bị thay đổi, hoặc quy định về cá biệt hóa hàng hóa chưa tương thích hoàn toàn với chuẩn mực quốc tế tại CISG.
• Nhóm giải pháp hoàn thiện pháp luật Việt Nam:
  • Bổ sung quy định rõ ràng trong LTM về hậu quả pháp lý khi người mua chậm nhận hàng tại địa điểm xác định theo hướng: rủi ro chuyển sang người mua kể từ thời điểm hàng hóa đã được đặt dưới quyền định đoạt của người mua và người mua đã được thông báo hợp lệ.
  • Nội luật hóa quy tắc cá biệt hóa hàng hóa tương đương Khoản 2 Điều 67 CISG vào chế định giao hàng và chuyển rủi ro.
  • Đồng bộ hóa các khái niệm "người chuyên chở độc lập", "đặt dưới quyền định đoạt" nhằm tương thích với thuật ngữ quốc tế của CISG và INCOTERMS.
• Nhóm đề xuất nâng cao hiệu quả áp dụng thực tiễn:
  • Khuyến nghị doanh nghiệp xuất nhập khẩu Việt Nam chuyển đổi thói quen sử dụng các điều kiện FOB/CIF truyền thống sang FCA/CIP khi vận chuyển hàng hóa đóng trong container.
  • Quy định cụ thể, chi tiết các mốc địa điểm giao hàng và điều kiện nhiệt độ, bảo quản trong điều khoản hợp đồng riêng biệt.
  • Nâng cao năng lực giải quyết tranh chấp của trọng tài viên và thẩm phán Việt Nam thông qua việc tham chiếu án lệ quốc tế của CISG và quy tắc giải thích chính thức của ICC.

Kết quả và đóng góp

• Kết quả nghiên cứu chính kèm dữ liệu thực chứng:
  • Tổng hợp và đối chiếu 11 điều kiện thương mại INCOTERMS® 2020 và các điều khoản từ Điều 66 đến Điều 70 của CISG, xác định chính xác thời điểm chuyển giao trách nhiệm vật chất và chi phí.
  • Chứng minh sai lầm thực tiễn phổ biến của doanh nghiệp Việt Nam trong vụ tranh chấp tại VIAC: ký hợp đồng CIF cho 42 tấn cao su (260 bành) trị giá 191.100 USD đóng trong container dẫn đến tổn thất 78.404 USD do rủi ro bị mất cắp trước khi xếp lên tàu không thuộc phạm vi bảo hiểm chặng biển.
  • Phân tích 03 phán quyết quốc tế tiêu biểu (vụ 10.000 kg tinh dầu hoa nhài tại CIETAC 1995; vụ 90 gói vỏ hộp pizza tại Tòa án Đức năm 2000; vụ cá hồi sống tại OLG Oldenburg năm 1998) để làm rõ nguyên tắc áp dụng Điều 66, Điều 67(1) và Điều 69(2) CISG.
• Giải pháp và kiến nghị lập pháp: Đề xuất bổ sung quy định cụ thể vào Luật Thương mại về thời điểm chuyển rủi ro khi bên mua vi phạm nghĩa vụ tiếp nhận hàng hóa tại địa điểm đã định, đồng thời xác lập nguyên tắc cá biệt hóa hàng hóa trước khi chuyển dịch rủi ro.
• Đóng góp của đề tài: Khóa luận giải quyết khoảng trống nghiên cứu bằng cách kết hợp đồng thời ba nguồn luật (CISG, INCOTERMS® 2020 và Luật Thương mại 2005) gắn với phân tích thực tiễn xét xử án lệ, vượt qua các hạn chế thuần túy lý luận của các công trình trong nước trước đây (như nghiên cứu của Bùi Huyền 2013, Nguyễn Thị Tuyết Lan 2017).

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Do giới hạn phạm vi của khóa luận tốt nghiệp cử nhân luật, đề tài chỉ tập trung chuyên sâu vào quan hệ chuyển dịch rủi ro đối với hàng hóa hữu hình trong giao dịch mua bán quốc tế; chưa phân tích sâu các khía cạnh chuyển rủi ro đối với tài sản vô hình, dịch vụ thương mại hoặc các hợp đồng chuỗi (string contracts) phức tạp qua nhiều người mua bán trung gian.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng nghiên cứu cơ chế giải quyết xung đột pháp luật khi áp dụng đồng thời tập quán thương mại quốc tế với luật quốc gia; nghiên cứu sâu tác động của số hóa chứng từ thương mại điện tử (e-B/L) đến thời điểm chuyển giao quyền định đoạt và rủi ro đối với hàng hóa.

Giá trị tham khảo

• Đối tượng thụ hưởng: Sinh viên, học viên cao học, giảng viên chuyên ngành Luật Thương mại Quốc tế, Luật Kinh tế, Kinh doanh Quốc tế và Kinh tế đối ngoại.
• Phần nội dung có giá trị tham khảo cao:
  • Phần phân tích chi tiết quy tắc A3/B3 của từng nhóm điều kiện INCOTERMS® 2020 (đặc biệt là phân biệt sự khác nhau giữa FOB/CIF với FCA/CIP khi vận chuyển hàng container).
  • Phân tích cơ chế giới hạn trách nhiệm tại Điều 66 và nguyên tắc người vận chuyển đầu tiên tại Điều 67 CISG qua các án lệ quốc tế thực tế.
  • Phần so sánh đối chiếu trực tiếp giữa Luật Thương mại Việt Nam 2005 và các chuẩn mực quốc tế, phục vụ trực tiếp cho việc soạn thảo hợp đồng ngoại thương và xây dựng chiến lược phòng ngừa rủi ro pháp lý.

Câu hỏi thường gặp

1. Theo quy định của Điều 66 CISG, khi nào người mua được miễn nghĩa vụ thanh toán tiền hàng dù hàng hóa bị mất mát, hư hỏng sau thời điểm chuyển rủi ro?

Theo Điều 66 CISG, mất mát hoặc hư hỏng xảy ra sau khi rủi ro đã chuyển sang người mua không giải phóng người mua khỏi nghĩa vụ thanh toán, trừ trường hợp người mua chứng minh được rằng sự mất mát hoặc hư hỏng đó là do chính hành động hoặc sơ suất (lỗi) của người bán gây ra (như trường hợp người bán cung cấp sai chỉ dẫn bảo quản nhiệt độ hoặc chọn sai tuyến đường trung chuyển trong vụ án tinh dầu hoa nhài năm 1995 tại CIETAC).

2. Quy tắc FOB trong INCOTERMS® 2020 có điểm khác biệt căn bản nào về thời điểm chuyển rủi ro so với phiên bản INCOTERMS 2000?

Trong INCOTERMS 2000, rủi ro chuyển từ người bán sang người mua khi hàng hóa đi qua "lan can tàu" tại cảng bốc hàng. Đến INCOTERMS® 2020 (kế thừa từ bản 2010), quy tắc FOB quy định rõ hàng hóa phải được xếp (đặt yên vị) trên boong tàu tại cảng bốc chỉ định thì người bán mới hoàn thành nghĩa vụ giao hàng và chuyển giao rủi ro, nhằm giải quyết triệt để các tranh chấp khi hàng bị đứt cáp, rơi vỡ lơ lửng ngang lan can tàu.

3. Tại sao đối với hàng hóa vận chuyển bằng container, doanh nghiệp xuất khẩu nên lựa chọn điều kiện CIP thay vì CIF?

Khi vận chuyển bằng container, hàng hóa thường được giao cho đơn vị vận tải tại các bãi tập kết nội địa (ICD/Terminal) trước khi xếp lên tàu biển. Nếu sử dụng CIF, rủi ro chỉ chuyển sang người mua khi hàng đã lên tàu; mọi rủi ro mất mát, "rút ruột" container trên chặng đường từ kho nội địa ra cảng biển người bán vẫn phải chịu nhưng lại không được bảo hiểm chặng biển chi trả (như phán quyết tại VIAC vụ 42 tấn cao su). Sử dụng CIP giúp người bán chuyển giao rủi ro ngay khi bàn giao container cho người chuyên chở đầu tiên tại bãi tập kết nội địa.

4. Khái niệm "người vận chuyển" (carrier) theo Điều 67 CISG được giải thích như thế nào trong thực tiễn áp dụng?

Theo Điều 67 CISG và các án lệ liên quan, "người vận chuyển" để xác định điểm chuyển rủi ro phải là một bên thứ ba độc lập có tư cách pháp nhân riêng chịu trách nhiệm vận tải. Quy định này không áp dụng nếu người vận chuyển là chính nhân viên của người bán (khi đó rủi ro vẫn thuộc về người bán cho đến khi hàng đến tay người mua). Trường hợp tổ chức vận tải là công ty con của người bán nhưng có tư cách pháp nhân độc lập hợp pháp thì vẫn được xem là người chuyên chở theo Khoản 1 Điều 67 CISG.

5. Luật Thương mại Việt Nam năm 2005 giải quyết mối quan hệ giữa việc giữ chứng từ quyền sở hữu và thời điểm chuyển rủi ro như thế nào?

Theo Điều 57 Luật Thương mại 2005, việc người bán được phép giữ lại các chứng từ xác lập quyền sở hữu đối với hàng hóa (nhằm mục đích bảo đảm nghĩa vụ thanh toán) hoàn toàn không làm ảnh hưởng đến thời điểm chuyển rủi ro. Khi người bán đã hoàn tất việc giao hàng cho người mua hoặc người được ủy quyền tại địa điểm xác định, rủi ro về mất mát, hư hỏng chính thức chuyển sang người mua.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Ngọc Thu là công trình nghiên cứu pháp lý có kết cấu chặt chẽ, làm sáng tỏ các khía cạnh lý luận và thực tiễn của chế định chuyển rủi ro đối với hàng hóa trong thương mại quốc tế. Thông qua việc phân tích chuyên sâu CISG, INCOTERMS® 2020, pháp luật Việt Nam cùng hệ thống án lệ thực chứng điển hình, tác giả đã chỉ rõ các khoảng trống pháp luật và lỗi nghiệp vụ phổ biến của doanh nghiệp xuất nhập khẩu. Các giải pháp hoàn thiện Luật Thương mại và khuyến nghị chuyển đổi điều kiện thương mại sang FCA/CIP mang giá trị ứng dụng cao cho công tác lập pháp và hoạt động đàm phán hợp đồng ngoại thương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: NHỮNG VAN DE LÝ LUẬN VỀ CHUYEN RỦI RO DOI VỚI HÀNG HÓA TỪ NGƯỜI BAN SANG NGƯỜI MUA TRONG HOP DONG MUA BÁN HÀNG HÓA QUÓC TE 1. Khái niệm hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế 1. Định nghĩa hop đồng una ban hang hàng hóa quốc té % Khải niệm hợp đồng, Theo Điều 385 BLDS năm 2015 có quy định về khái niệm hợp déng “Hop đồng là sự théa thuận giữa các bên về xác lập, thay đôi hoặc chẩm đứt quyên và nghiia vụ dan suc”. Tại Khoản 1 Điều 24 LTM 2005 quy định về hình thức hợp dong “Hop đồng mua bán hàng hod được thé hiên bằng lời nói, bằng văn bản hoặc được xác lap bằng hành vicu thé.” Co thé hiểu, hop đồng mua bán hang hóa là sự thöa thuận giữa các chủ thé nhằm xác lập, thực hién và châm đứt các quan hệ trao đổi hay mua bán hang hoa Các thỏa thuận này có thé bang lời nói, văn bản hay hành vi cụ thể, theo đó bên bin chuyển quyền sở hữu hàng hóa cho bên mua và nhận tiền, bên mua nhận hàng và tra tiên cho bên bán} + Khải niệm hợp đồng mua bán hàng hóa quốc té Quan hệ trao đổi hàng hóa quốc tê ngày càng được phát triển cả về chiều sâu và chiêu rộng Hoạt động mua bán hàng hóa nói chung và hoạt động mua bán hang hóa quốc té nói riêng là một lính vực phức tạp đòi hỗi phải có cơ sở pháp lý nhật định thé hiện dưới một hình thức nhất định đó là hợp đồng Hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tê, trước hệt mang những đặc điểm chung của hợp đồng mua bán hang hoa? Nhung khác với hợp đông mua bán hang hóa trong nước, hợp đông mua bán hàng hóa quốc tê con mang những đặc trưng riêng của hợp đồng thương mai quốc té, đó là yêu tô nước ngoài Song tùy thuộc vào pháp luật mối quốc gia và điêu ước quốc tê khác nhau, khái niệm hợp đông mua bán hang hóa quốc té cũng được hiểu theo những cách khác nhau.

` Corine Renauk (2002), Ded cương vé pháp luật hợp đồng, Nok Văn hóa - thông tn, Hà Nội, tr 3 - 4 ? Nông Quốc Binh (chủ biên), Giáo minh Luật Tiương mai quốc tế, Na. Công ăn nhân din, Trường Daihoc Luật Hi Nội,tr 75 Theo Điều 1 Công ước Lahaye năm 1964 vệ mua bán quốc tế các động sản hữu hình, ta thay, tinh chất quốc tê thé hiện ở các tiêu chi như. Các bên giao kết có trụ sở thương mai ở các nước khác nhau và hàng hóa, đôi tượng của hợp đồng được vận chuyên qua biên giới một nước, hoặc là việc trao đổi ý chí giao kết hợp đông giữa các bên được lập ở những nước khác nhau. Nêu các bên giao kết không có trụ sở thương mai thi sẽ dua vào nơi cư trú thường xuyên của họ.

Y êu tổ quốc tịch của các bên không có ý nghia trong việc xác định yêu tổ nước ngoài của hợp đông mua bán hàng hóa quốc tê Theo Điều 1 Công ước Viên năm 1980 của Liên Hợp Quốc về Hợp đẳng mua bán hàng hóa quốc tê (CISG), tinh chat quốc tê được xác đính chỉ bởi một tiêu chuẩn duy nhật đó là các bên giao kết hợp đồng có tru sở thương mai đặt ở các quốc gia khác nhau 3 Cũng như công ước Lahaye năm 1964, CISG cũng không quan tâm đến vân đề quéc tịch của các bên khi các định tính chất quốc tế của hợp đồng mua bán hang hóa quốc tê. Mặt khác, không giống với Công ước Lahaye năm 1964, CISG không đưa ra tiêu chí hàng hóa phải được chuyên qua biên giới của một nước dé xác đình tinh chat của tết của hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tê. Theo Bộ luật dân sự của Pháp: Khi các định yêu tổ quốc té của hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tê, người ta căn cứ vào hai tiêu chuẩn kinh tê và pháp ly. Theo các tiêu chuẩn kinh tê, một hợp đồng quốc tê là hop đông tao nên sự di chuyên qua lại biên giới các giá trị trao đôi tương ứng giữa hai nước, nói các khác, hợp đẳng đó thể hiện quyên lợi của thương mai quốc tế.

Theo tiêu chuẩn pháp lý, một hợp đồng được coi là hợp đồng quốc tê nêu nó bi chỉ phối bởi các tiêu chuân pháp lý của nhiều quốc gia như quốc tịch, noi cư trú của các bên, nơi thực hiện nghia vụ hop đồng, nguồn vốn thanh toán. Ở Việt Nam, khái niệm mua bán hàng hóa quốc tê được hiểu khác nhau theo từng thời ky. Trong thời ky kinh tê tập trung, khái niệm hợp đông mua bán hang hóa quốc tê chưa được quy định chính thức trong bat cứ một văn ban pháp luật nào. Tuy nhiên trong quy ché tam thời số 4794/TN-XNH ngày 31/07/1991 của Bộ thương nghiệp (nay là bô công thương) hưởng dan việc ký kết hợp đồng mua bán ngoại thương có nêu khái niém hợp đông mua bán ngoại thương trong đó có các tiêu ` Surya Ð, Subedi 2017), Giáo minh Luật Thương mai quốc tế song ngit Nxb.

Thanh niin, Trường Đại học Luật Hi Nội,tr 948 7 chuẩn để hop đồng mua bán được thừa nhên là hop đồng mua bán ngoại thương, Thứ nhất, chủ thê của hợp đồng mua bán ngoại thương là các bên có quốc tịch khác nhau, thứ hai, hàng hoa là đối tượng của hợp đông thường được di chuyển từ nước nay sang nước thứ ba, đồng tiên thanh toán trong hop dong là ngoại tệ với một bên. hoặc hai bên ký hợp đông Khái niệm và các hiểu nay đã được thừa nhận trong thực té hoạt động ngoại thương của Việt Nam trong thời ki tập trung kinh tê. Theo Điều 80 LTM Việt Nam nam 1997 cũng quy định: “Hop đồng mua bản hàng héa với thương nhân nước ngoài là hợp đồng mua bản hàng hóa được ký: kết giữa một bên là throng nhân Iiệt Nam với một bên là thương nhân nước ngoài. ” Tuy nhiên, trong thời kỳ này hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tê van chỉ xem x ét ở góc đô quốc tích của chủ thé kinh doanh Trước khi LTM năm 1997 ra đời đã tùng có quan điểm cho rằng quốc tịch không phi là yêu tô dé xác định hop đồng mua bán hàng hóa quốc tê.

Bởi 1é, đủ người bán và người mua có quốc tịch khác nhau. nhưng việc mua bán được thực hiện trên lãnh thé của cùng một quốc gia thì hop đồng mua bán vấn là hợp đồng mua bán trong nước. Hiện nay, chúng ta đã có một cách nhìn nhận mới hơn về hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tê. LTM Việt Nam năm 2005 không đưa ra tiêu chí dé xác định tính chat quốc tê của hop đông mua bán hàng hóa quốc tê mà chỉ liệt kê những hoạt động được coi là mua bán hàng hóa quốc tê.

Điều 27 LTM 2005 nêu rõ mua bán quốc tế được thực hiện dudi các hình thức xuất khẩu!, nhập khẩu”, tạm nhập tái xuất, tạm xuất tái nhập” và chuyên khau’. Với năm khá: niệm về xuất nhập khẩu, tạm nhập tái xuat, tạm xuất tái nhập và chuyển khẩu nêu ở trên, có thé thay LTM Việt Nam năm 2005 đã sử dụng tiêu chi hang hóa phãi là động sản, hang hóa có thé được di chuyên qua biên giới của nước Việt Nam hoặc đi chuyển qua biên giới của một nước (vùng lãnh thổ) khác, hay di chuyển qua khu chê xuất, khu vực hãi quan riêng. để xem xét tinh quốc té của một hợp đẳng mua bán hàng hóa quốc tê 4 Khoăn 1 Điều 28 Luật Thương mại Việt Nam 2005 * Khoin 2 Điều 28 Luật Thương mại Việt Nam 2005 ° Khoăn 1 Điều 29 Luật Thương mại Việt Nam 2005 ` Khoin 2 Điều 29 Luật Thương mai Việt Nam 200% * Khoin 1 Điều 30 Luật Thương mai Việt Nam 2005 § Như vậy, nêu đổi tương của hợp đông mua bán là bat đông sản thi hợp đồng không phải 1a hợp đồng mua bán hang hoa quốc tê cho dù bất động sản được bán cho người nước ngoài. Mua bán bat đông sản với người nước ngoài phải theo một cơ ché pháp lý riêng.

Đặc điểm hop đồng una báu hàng hóa quốc tế 4 Chỉ thể của hợp đồng mua ban hàng hóa quốc tế Chủ thé của hop đông mua bán hàng hóa quốc tế là các chủ thé tham gia vào hoạt động kinh doanh quốc tế, co thé là các ca nhân, pháp nhân, trong mét số trưởng hợp nhất định, Nhà nước là chủ thé đặc biệt của quan hệ nay. ° Tính quốc tê của các chủ thé của hop đồng mua bán hang hóa quốc té căn cử vào dâu liệu quốc tịch, nơi cư trú hoặc nơi dat trụ sở thương mai trong từng trường hợp. Sự khác nhau về quốc tịch, nơi cư tra hoặc trụ sở được coi là yêu tô nước ngoài đối với bên kia và ngược lại. Trong một so trường hợp, một trong các bên hoặc các bên có nhiều quốc tịch, nhiều nơi cư trú hoặc nhiều noi dat trụ sở thương mai, thì trước tiên, cắn cứ vào sự lua chon của các bên trước hoac tại thời điểm ký kết hợp đông, Nếu các bên không chon thi quốc tịch, nơi cưtrú và tru sở thương mai của các bên được xác định khi có căn cứ pháp ly cho rằng quốc tịch, nơi cư trú hoặc tru sở thương mai ma phía đối tác đã biết hoặc có thê biết và đẳng ý xác lập trước hoặc tại thời điểm ký kết hợp đông, hoặc đó là quốc tich, nơi cư trú và trụ sở thương mai có mối quan hệ gần gũi nhật với hợp đông va thực hiện hợp đông, + Đối tượng của hợp đồng mua bén hàng hóa quốc tế Hop đông mua bán hàng hóa quốc tế có đối tượng là hàng hoa.” Quan niệm vé hang hóa theo pháp luật của môi quốc gia có phạm vi rộng hẹp khác nhau.

Hàng hóa ở đây có thé là vật, có thé là lao động của cơn người và thậm chí là các quyên. tai sản mang tính vô hình Hang hóa là đối tượng của hop đồng mua bán hàng hóa quốc tê bao gém cả hàng hóa hữu hình như. nguyên vật liệu, hàng tiêu ding máy móc thiết bị. và cả hàng hoa vô hình như.

dich vụ, quyền sở hữu trí tuậ. Theo pháp luật thương mai của đa số các nước và trong điều ước quốc tệ như Hiệp định GATT, CISG,. hang hóa là đối tượng của hợp đồng mua bán hàng hóa ? Nông Quoc Bình (dvi biin),tldd 2,tr. '° Nâng Quoc Binh (chủ biên), tiấd 2 tr.

9 quốc tê được hiểu bao gồm những loại tài sản có hai thuộc tính cơ ban (2) Có thé đưa vào lưu thông và (4i) Có tính chat thương mai.