CHƯƠNG 1: NHỮNG VAN DE LÝ LUẬN VỀ CHUYEN RỦI RO DOI VỚI HÀNG HÓA TỪ NGƯỜI BAN SANG NGƯỜI MUA TRONG HOP DONG MUA BÁN HÀNG HÓA QUÓC TE 1. Khái niệm hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế 1. Định nghĩa hop đồng una ban hang hàng hóa quốc té % Khải niệm hợp đồng, Theo Điều 385 BLDS năm 2015 có quy định về khái niệm hợp déng “Hop đồng là sự théa thuận giữa các bên về xác lập, thay đôi hoặc chẩm đứt quyên và nghiia vụ dan suc”. Tại Khoản 1 Điều 24 LTM 2005 quy định về hình thức hợp dong “Hop đồng mua bán hàng hod được thé hiên bằng lời nói, bằng văn bản hoặc được xác lap bằng hành vicu thé.” Co thé hiểu, hop đồng mua bán hang hóa là sự thöa thuận giữa các chủ thé nhằm xác lập, thực hién và châm đứt các quan hệ trao đổi hay mua bán hang hoa Các thỏa thuận này có thé bang lời nói, văn bản hay hành vi cụ thể, theo đó bên bin chuyển quyền sở hữu hàng hóa cho bên mua và nhận tiền, bên mua nhận hàng và tra tiên cho bên bán} + Khải niệm hợp đồng mua bán hàng hóa quốc té Quan hệ trao đổi hàng hóa quốc tê ngày càng được phát triển cả về chiều sâu và chiêu rộng Hoạt động mua bán hàng hóa nói chung và hoạt động mua bán hang hóa quốc té nói riêng là một lính vực phức tạp đòi hỗi phải có cơ sở pháp lý nhật định thé hiện dưới một hình thức nhất định đó là hợp đồng Hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tê, trước hệt mang những đặc điểm chung của hợp đồng mua bán hang hoa? Nhung khác với hợp đông mua bán hang hóa trong nước, hợp đông mua bán hàng hóa quốc tê con mang những đặc trưng riêng của hợp đồng thương mai quốc té, đó là yêu tô nước ngoài Song tùy thuộc vào pháp luật mối quốc gia và điêu ước quốc tê khác nhau, khái niệm hợp đông mua bán hang hóa quốc té cũng được hiểu theo những cách khác nhau.
` Corine Renauk (2002), Ded cương vé pháp luật hợp đồng, Nok Văn hóa - thông tn, Hà Nội, tr 3 - 4 ? Nông Quốc Binh (chủ biên), Giáo minh Luật Tiương mai quốc tế, Na. Công ăn nhân din, Trường Daihoc Luật Hi Nội,tr 75 Theo Điều 1 Công ước Lahaye năm 1964 vệ mua bán quốc tế các động sản hữu hình, ta thay, tinh chất quốc tê thé hiện ở các tiêu chi như. Các bên giao kết có trụ sở thương mai ở các nước khác nhau và hàng hóa, đôi tượng của hợp đồng được vận chuyên qua biên giới một nước, hoặc là việc trao đổi ý chí giao kết hợp đông giữa các bên được lập ở những nước khác nhau. Nêu các bên giao kết không có trụ sở thương mai thi sẽ dua vào nơi cư trú thường xuyên của họ.
Y êu tổ quốc tịch của các bên không có ý nghia trong việc xác định yêu tổ nước ngoài của hợp đông mua bán hàng hóa quốc tê Theo Điều 1 Công ước Viên năm 1980 của Liên Hợp Quốc về Hợp đẳng mua bán hàng hóa quốc tê (CISG), tinh chat quốc tê được xác đính chỉ bởi một tiêu chuẩn duy nhật đó là các bên giao kết hợp đồng có tru sở thương mai đặt ở các quốc gia khác nhau 3 Cũng như công ước Lahaye năm 1964, CISG cũng không quan tâm đến vân đề quéc tịch của các bên khi các định tính chất quốc tế của hợp đồng mua bán hang hóa quốc tê. Mặt khác, không giống với Công ước Lahaye năm 1964, CISG không đưa ra tiêu chí hàng hóa phải được chuyên qua biên giới của một nước dé xác đình tinh chat của tết của hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tê. Theo Bộ luật dân sự của Pháp: Khi các định yêu tổ quốc té của hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tê, người ta căn cứ vào hai tiêu chuẩn kinh tê và pháp ly. Theo các tiêu chuẩn kinh tê, một hợp đồng quốc tê là hop đông tao nên sự di chuyên qua lại biên giới các giá trị trao đôi tương ứng giữa hai nước, nói các khác, hợp đẳng đó thể hiện quyên lợi của thương mai quốc tế.
Theo tiêu chuẩn pháp lý, một hợp đồng được coi là hợp đồng quốc tê nêu nó bi chỉ phối bởi các tiêu chuân pháp lý của nhiều quốc gia như quốc tịch, noi cư trú của các bên, nơi thực hiện nghia vụ hop đồng, nguồn vốn thanh toán. Ở Việt Nam, khái niệm mua bán hàng hóa quốc tê được hiểu khác nhau theo từng thời ky. Trong thời ky kinh tê tập trung, khái niệm hợp đông mua bán hang hóa quốc tê chưa được quy định chính thức trong bat cứ một văn ban pháp luật nào. Tuy nhiên trong quy ché tam thời số 4794/TN-XNH ngày 31/07/1991 của Bộ thương nghiệp (nay là bô công thương) hưởng dan việc ký kết hợp đồng mua bán ngoại thương có nêu khái niém hợp đông mua bán ngoại thương trong đó có các tiêu ` Surya Ð, Subedi 2017), Giáo minh Luật Thương mai quốc tế song ngit Nxb.
Thanh niin, Trường Đại học Luật Hi Nội,tr 948 7 chuẩn để hop đồng mua bán được thừa nhên là hop đồng mua bán ngoại thương, Thứ nhất, chủ thê của hợp đồng mua bán ngoại thương là các bên có quốc tịch khác nhau, thứ hai, hàng hoa là đối tượng của hợp đông thường được di chuyển từ nước nay sang nước thứ ba, đồng tiên thanh toán trong hop dong là ngoại tệ với một bên. hoặc hai bên ký hợp đông Khái niệm và các hiểu nay đã được thừa nhận trong thực té hoạt động ngoại thương của Việt Nam trong thời ki tập trung kinh tê. Theo Điều 80 LTM Việt Nam nam 1997 cũng quy định: “Hop đồng mua bản hàng héa với thương nhân nước ngoài là hợp đồng mua bản hàng hóa được ký: kết giữa một bên là throng nhân Iiệt Nam với một bên là thương nhân nước ngoài. ” Tuy nhiên, trong thời kỳ này hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tê van chỉ xem x ét ở góc đô quốc tích của chủ thé kinh doanh Trước khi LTM năm 1997 ra đời đã tùng có quan điểm cho rằng quốc tịch không phi là yêu tô dé xác định hop đồng mua bán hàng hóa quốc tê.
Bởi 1é, đủ người bán và người mua có quốc tịch khác nhau. nhưng việc mua bán được thực hiện trên lãnh thé của cùng một quốc gia thì hop đồng mua bán vấn là hợp đồng mua bán trong nước. Hiện nay, chúng ta đã có một cách nhìn nhận mới hơn về hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tê. LTM Việt Nam năm 2005 không đưa ra tiêu chí dé xác định tính chat quốc tê của hop đông mua bán hàng hóa quốc tê mà chỉ liệt kê những hoạt động được coi là mua bán hàng hóa quốc tê.
Điều 27 LTM 2005 nêu rõ mua bán quốc tế được thực hiện dudi các hình thức xuất khẩu!, nhập khẩu”, tạm nhập tái xuất, tạm xuất tái nhập” và chuyên khau’. Với năm khá: niệm về xuất nhập khẩu, tạm nhập tái xuat, tạm xuất tái nhập và chuyển khẩu nêu ở trên, có thé thay LTM Việt Nam năm 2005 đã sử dụng tiêu chi hang hóa phãi là động sản, hang hóa có thé được di chuyên qua biên giới của nước Việt Nam hoặc đi chuyển qua biên giới của một nước (vùng lãnh thổ) khác, hay di chuyển qua khu chê xuất, khu vực hãi quan riêng. để xem xét tinh quốc té của một hợp đẳng mua bán hàng hóa quốc tê 4 Khoăn 1 Điều 28 Luật Thương mại Việt Nam 2005 * Khoin 2 Điều 28 Luật Thương mại Việt Nam 2005 ° Khoăn 1 Điều 29 Luật Thương mại Việt Nam 2005 ` Khoin 2 Điều 29 Luật Thương mai Việt Nam 200% * Khoin 1 Điều 30 Luật Thương mai Việt Nam 2005 § Như vậy, nêu đổi tương của hợp đông mua bán là bat đông sản thi hợp đồng không phải 1a hợp đồng mua bán hang hoa quốc tê cho dù bất động sản được bán cho người nước ngoài. Mua bán bat đông sản với người nước ngoài phải theo một cơ ché pháp lý riêng.
Đặc điểm hop đồng una báu hàng hóa quốc tế 4 Chỉ thể của hợp đồng mua ban hàng hóa quốc tế Chủ thé của hop đông mua bán hàng hóa quốc tế là các chủ thé tham gia vào hoạt động kinh doanh quốc tế, co thé là các ca nhân, pháp nhân, trong mét số trưởng hợp nhất định, Nhà nước là chủ thé đặc biệt của quan hệ nay. ° Tính quốc tê của các chủ thé của hop đồng mua bán hang hóa quốc té căn cử vào dâu liệu quốc tịch, nơi cư trú hoặc nơi dat trụ sở thương mai trong từng trường hợp. Sự khác nhau về quốc tịch, nơi cư tra hoặc trụ sở được coi là yêu tô nước ngoài đối với bên kia và ngược lại. Trong một so trường hợp, một trong các bên hoặc các bên có nhiều quốc tịch, nhiều nơi cư trú hoặc nhiều noi dat trụ sở thương mai, thì trước tiên, cắn cứ vào sự lua chon của các bên trước hoac tại thời điểm ký kết hợp đông, Nếu các bên không chon thi quốc tịch, nơi cưtrú và tru sở thương mai của các bên được xác định khi có căn cứ pháp ly cho rằng quốc tịch, nơi cư trú hoặc tru sở thương mai ma phía đối tác đã biết hoặc có thê biết và đẳng ý xác lập trước hoặc tại thời điểm ký kết hợp đông, hoặc đó là quốc tich, nơi cư trú và trụ sở thương mai có mối quan hệ gần gũi nhật với hợp đông va thực hiện hợp đông, + Đối tượng của hợp đồng mua bén hàng hóa quốc tế Hop đông mua bán hàng hóa quốc tế có đối tượng là hàng hoa.” Quan niệm vé hang hóa theo pháp luật của môi quốc gia có phạm vi rộng hẹp khác nhau.
Hàng hóa ở đây có thé là vật, có thé là lao động của cơn người và thậm chí là các quyên. tai sản mang tính vô hình Hang hóa là đối tượng của hop đồng mua bán hàng hóa quốc tê bao gém cả hàng hóa hữu hình như. nguyên vật liệu, hàng tiêu ding máy móc thiết bị. và cả hàng hoa vô hình như.
dich vụ, quyền sở hữu trí tuậ. Theo pháp luật thương mai của đa số các nước và trong điều ước quốc tệ như Hiệp định GATT, CISG,. hang hóa là đối tượng của hợp đồng mua bán hàng hóa ? Nông Quoc Bình (dvi biin),tldd 2,tr. '° Nâng Quoc Binh (chủ biên), tiấd 2 tr.
9 quốc tê được hiểu bao gồm những loại tài sản có hai thuộc tính cơ ban (2) Có thé đưa vào lưu thông và (4i) Có tính chat thương mai.