CHƯƠNG 1 TONG QUAN PHÁP LUẬT VE CHUYỂN DOI SỐ VÀ HOẠT ĐỘNG CONG NGHỆ TÀI CHÍNH TRONG LĨNH VỰC NGÂN HANG 111 Khái quát về chuyển đổi số và hoạt động công nghệ tài chính trong lĩnh vực Ngân hàng 1. Khái niệm, phân loại chuyén đôi số và hoạt động công nghệ tài chính trong link vực ngâm hing 1.111 Khát niệm ciuyén đỗi số và hoạt động công nghệ tài chính trong lĩnh vực ngân hàng, Trước tiên, é đi đến khái niệm về chuyển đổi số và hoạt đông công. nghệ trong lĩnh vực ngân hang, can lam rõ khái niệm thé nao là chuyển đổi số. Chuyển đổi số là khái niêm ra đời trong thời kỷ cách mang công nghiệp 4.0 ‘bing nỗ va la một khái niệm rất pho biển trong thời gian gan đây.
Tuy nhiên, khái niệm chuyển đổi số khó có thé có được một định nghĩa cụ thé vả rõ rang, ‘bai lẽ đối với mỗi ngành, lĩnh vực khác nhau thi quá trình chuyển đổi số sẽ có sự khác biết nhất định. Co một vai quan điểm vẻ khái niệm chuyển đỗi số như “Cin (Digital Transformation) là sự tích hop các công nghệ Xỹ thuật số vào tắt cả các lĩnh vue cũa một doanh nghiệp, tân dụng các công nghệ dé thay đỗi căn bản cách thức vận hành, mỗ hình kinh doanh và ưng cấp các giá trĩ mới cho khách hàng cũa doanh nghiệp đó cũng niue tăng tốc các hoại động kinh doanh Chuyén đối số cũng ia một sự thay đối về văn hóa của các doanh "nghiệp, đồi hỏi các doanh nghiệp phải liên tuc thay đối, thử nghiệm cát mới Tiễu theo nghĩa là quả trình they đỗt tie mô hình doanh nghiệp truyễn thống sang doanh nghiệp số bằng cách áp dung công nghệ mới nine dit liêu lớn “hổi uiệm về chuyền đố s tại bài rết “Chuyển đãi s là gì và quan rong nh Để nào tong thời đạt ngày nay?” hips Sdanang gov rlchinh quyen/chi-tetid=23918 = 1OQ000174, tuy cập ngày, 6162021 (BigDatay” Internet cho van vật (loT) điện toán đảm may (Cloud)*. nhằm thay đổi phương tức điền hành, lãnh dao, quy trinh lâm việc, văn hóa công 3 Từ do, để hiểu một cach Khải quát va ngắn gọn nhất về quả trình chuyển đổi số, có thể hiểu khái niệm chuyển đổi số như sau: Chuyển đổi số là. việc thực hiện số hỏa, ứng dung công nghệ số (digitalize), vào tắt cả các lĩnh vực của đời sống xã hội, lam tăng hiệu qua hoạt động, phát huy tối đa năng.
suất công việc va mang lại giá trị kinh tế cao cho các ngành nghệ, lĩnh vực khi áp dụng chuyển đổi số. "Thuật ngữ công nghệ tải chính (Fintech) bắt nguồn từ tập đoàn SBI của ‘Nhat Bản là công ty lớn trong Tỉnh vực Dịch vu tai chính, Quân lý tai sản va Công nghệ sinh học được ra đời năm 1999, sau 16 năm đã trở thành tấp đoàn đấu tiên trên thé giới kết hợp ngân hang, chứng khoán, bảo hiểm. thành một hệ sinh thai địch vụ tài chính trực tuyển. Hệ sinh thải nay được goi là hệ sinh thai công nghệ tải chính (Fintech), cũng chính từ năm 2015 sau đó mà thuật ngữ Fintech dân hình thành.
Nước Mỹ đã chủ ý đến Fintech trước Nhật Bản. khoảng 2-3 năm Một trong những công ty tiên phong trung diễn biển nay lả PayPal® (PayPal Holdings Inc) của Mỹ, chỉ cẩn đăng ký thé PayPay, sau đó người dùng co thé dung ID va mật để mua hang trên mang ma không, cẩn phải cung cấp thông tin thé tin dung cho các cửa hang trực tuyển. dich vụ này, PayPal đã mỡ ra một lỗi di hoàn toàn mới sơ với các loại hình ‘Di bộu hin Big Đan): lì các bộ để lên có ii tuốc lớn vượt qu khổ năng từ tập quân ơi s ‘wang một Hong thời gan Sure có the chip nhện cia ic công cụ phản mem thông ông (eo siết Bank 40 cia Bet Eng) “buemet vm vt oT) mang uc, cho NMp các đề vất và tit Ltn hs Eps/htyt veosetsvtioibterstxen vsf-beE trợ cập ngự 20872021) “Duin om dom my (Cloud Canpuing) a cangngh Gin toàn mới sử đựng inert vi my ch tờ để ing cing cấp dich ve độn ton dima nly bao gồm DropBox, ‘YouSendh và Fila (hg sich Buk 40 cia Bret ing) “Raina vi đuyễn đi số tuba rất "Huyện đổi lì g vì gum rọng trổ nào tong thời đi ngày aay Tepe ng gov vakloxb:gryevdhả etý=23914:.c=1000011%, sư cập tệ 66/2021 * PayPal được thành lập năm 1998, là công fy chuyén cũng cap dich vu thanh toán thing qua hộp tiny điện Sr (email) và mang Infemet, với số lương người dùng lần dén 179 tiga người vào thời (đệm cuỗi năm 2015 10 thanh toán truyền thống Tiếp bước Paypal, năm 2014, Apple đã triển khai dich vu Apple Pay. Đây là dich vu thanh toàn sử dung điện thoại thông minh.
Dich vụ thanh toán Alipay do tập đoàn Alibaba của Trung Quốc cùng, cấp cũng đã đạt mốc hơn 400 triệu người ding, trở thanh dịch vụ thanh toán. trực tuyển lớn nhất thé giới. Được truyền cảm hứng từ PayPal, sau đó hang loạt các công ty khởi nghiệp đã ra đời trên khắp thể giới, không chỉ ở trong, Tĩnh vực hệ thông thanh toàn, mà ở nhiễu lĩnh vực tai chính khác như dich vu cho vay, quân lý tai sin, huy đông vén, gửi tiên tiết kiệm, đâu tư tải sản Hiển nay, công nghề riêng lẽ của các công ty khởi nghiệp này đã được đưa vào ting dụng trong lĩnh vực tài chính hoặc bằng cách kết hợp công nghệ đa dạng của một vai công ty dé tạo ra những công ty tai chính với đây đủ các lĩnh vực. Tit đó, thuật ngữ "Fintecb" với nhiều người không chỉ có ý nghĩa lả mang hóa những dich vụ tai chính truyền thông thảnh chứng khoản trực tuyến, ngân hang trực tuyển hay bảo hiểm trực tuyến ma con ham y chỉ một giải pháp công nghệ mới cho dich vụ tai chính.
Đối với khái niệm công nghệ tai chính (Fintech- Financial technology) trong lĩnh vực ngân hang cũng tương tự như khái niệm ngôn hang số nhưng có pham vi bao hảm rộng hơn. Hiện nay trên thể giới chưa có một khái niệm hay định nghĩa chung vẻ Fintech, hoạt đông công nghệ tai chính Fintech cũng, chi mới xuất hiện ở Việt Nam trong những năm gần đây, tuy nhiên, có thé tiểu hoạt động công nghệ tài chính (Fintech- Financial technology) được hiểu chính sác là “ứng dung những cdi tiễn sáng tao, thông minh cũa công nghề Thông tin vào trong các hoạt động dich vụ tài chính "” Fintech được sit dung cho tất cả các công ty sử dung Intemet, công nghệ điện toàn đám mây, điện. thoại đi động, các phan mém mã nguồn mở hay tiền mã hỏa,. nhằm mục dich cdi thiên hiệu suất va đô tin cậy của hoạt động ngôn hàng va đầu tư.
‘hina về hoạt dng cổng nghệ ải chi (axed tri bùi vt “Công ngữ ti chán i git Fatech Vide Nama 2020.” pe igen ows Sas ch fateh fech vit nn 2020 fen 1092 7021 " Từ những cách tiếp cận như trên, có thể đưa ra khái niệm chuyển đổi số. ‘va hoạt động công nghệ tài chính trong lĩnh vực ngân hàng lả việc ửng dung công nghệ số, tan dung sự sing tạo công nghệ hiện đại như dữ liệu lớn Big Data), Intemet cho van vật (IoT), điện toán đám mây (Cloud). trong các hoạt động dich vụ tải chính, ngân hang nhằm mang dén cho người sử dụng dịch vụ ngân hàng những phương thức dịch vụ tiện ích, thuận tiện và hiệu quả đạt được cao 1112. Phân loạt lĩnh vực ch én đối số và hoạt động công nghệ tài chính trong Tah vực ngân hàng Củng với sự ra đời của Fintech la sự xuất hiện của hang loạt các công ty khỏi nghiệp mỡ ra những cơ hội hợp tác và đầu tư cho các doanh nghiệp trên toàn thé giới, Việt Nam cũng không nằm ngoải xu hướng phat triển đó.
Công nghệ tai chính (Fintech) ra đời để cập đến việc sử dụng công nghệ hiện đại dé cải thiện việc cung ứng các sản phẩm dịch vụ tài chính (giao địch thanh toán, tin dung). Fintech đã phát triển từ rất lâu khỏi nguồn bắt đâu duéi dang ATM và thé tin dung cho đến các công nghệ hiện đại như ngân ‘hang số, công thanh toán, vi điện tử hoặc các ứng dung cho vay ngang hang (Peer-to-Peer Lending) Nhằm nâng cao chất lượng, năng suất và hiệu qua các hoạt động của ngân hàng, Fintech được van hành một cách thông suốt trong các công ty sử dụng Intemet, công ngh 40, công nghệ điên toán đám mây, các phản mém mã nguồn mỡ. Các công ty Fintech được chia thanh 2 nhóm: ~ Nhóm thứ nhất, la các công ty phục vu người tiêu dùng, cung cấp các. công cụ kỹ thuật số để cải tiền trong các hoạt động cho vay như: cho vay cá nhân, thấu chi, quản lý tải chính cá nhân, tai trợ vấn cho các startup.
nay cung cấp cho người dùng các ửng dung, app mobile, các sản phẩm thuộc. vẻ kỹ thuật số, công nghệ dé cải thiên phương thức quản ly tiễn bac, quản ly tài chính cho người ding, bên canh đó còn có thé cải thiện đối với trường hop như cả nhân khách hang vay mươn, tai trơ vốn cho cac startup nhé và vừa. - Nhóm thứ hai là các công ty thuộc dang “back-office” hỗ trợ công nghệ cho các định chế tải chính, đây là các nhóm công ty chuyên hỗ trợ “phía sau" cho các hoạt đông công nghệ tải chính, không những thé, nhóm nảy còn hỗ trợ cho các định chế tai chính trong ngành Fintech. Bên cạnh đó, để hiểu rổ hơn về mục đích canh tranh va hợp tác đổi mới sảng tao trong lĩnh vực công nghệ tải chính (Fintech), trước hết, cẩn hiểu rõ.
hệ sinh thái trong lĩnh vực Fintech bao gồm những gi. Môt hệ sinh thái én định và bên vững là nên tăng hữu ích thúc dy lĩnh vực công nghệ tài chính phat triển. Các nghiên cứu chỉ ra rằng các doanh nhên, khách hàng tai chính, các tổ chức tai chính, chính phủ 1a những nhân tô tham gia vào hệ sinh thái Fintech. Một nghiên cửu đã chi ra năm yêu tổ của hệ sinh thái FintechỄ bao gôm - Các start-up Fintech (các công ty trung gian thanh toán như Momo, Airpay, Moca.; Các công ty quan lý tai sản, huy động vén tử công đồng, thi trường vốn và bảo hiểm.) - Các nhả phát triển công nghệ (Phân tích big data, điện toán đám mây, tiên điện tử vả các nhà phát triển phương tiện truyền thông xã hội) - Chỉnh phủ (Cac nha quân lý tai chính và cơ quan lập pháp), - Khách hang tải chính (Các cá nhân, tổ chức sử dụng dich vu tai chính) - Các td chức tai chính truyền thông (Các ngân hang truyền thống, các công ty bảo hiểm, các hing môi giới chứng khoản các công ty va nha đầu tự.