Chương 1: Các van đề cơ bản về hiệu quả sử dụng vốn của doanh nghiệp Chương 2: Thực trạng hiệu quả sử dụng vốn tại Công ty cô phần Xây Dựng số 1 Chương 3: Một số giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn tại Công ty cổ phan Xây Dựng số 1. Trong quá trình nghiên cứu thực hiện đề tài, do vốn kiến thức khiêm tốn, kinh nghiệm thực tế hạn hẹp, bài viết sẽ không tránh khỏi những thiếu sót. Rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của thầy, cô và người đọc. Em xin chân thành cảm ơn giáo viên hương dẫn: TS.
Cao Thị Ý Nhi cũng như lãnh đạo, cán bộ công nhân viên Công ty cổ phần Xây Dựng số 1 đã hỗ trợ, tạo nhiêu điêu kiện thuận lợi dé em hoàn thành chuyên dé của mình! SV: Nguyễn Tuấn Anh 1 Lóp: TCDN 53B Chuyên đề thực tập tốt nghiệp GVHD: TS. Cao Thị Ý Nhi CHUONG 1: CAC VAN DE CO BAN VE HIEU QUA SU DUNG VON CUA DOANH NGHIEP 1. Ly luận chung về vốn của doanh nghiệp Dé tiến hành một chu ky sản xuất, kinh doanh thì đều cần có vốn. Vậy vốn là gì? Tại sao nó lại có vai trò quan trọng như thế đối với bất kỳ các doanh nghiệp hay một tổ chức cá nhân nào.
Với tam quan trọng như vậy, việc tìm hiểu và nghiên cứu cần phải bắt đầu từ việc làm rõ khái niệm cơ bản vốn là gì? vai trò của vốn đối với doanh nghiệp. Khái niệm về vốn của doanh nghiệp Vốn là một phạm trù kinh tẾ, trong lĩnh vực tài chính nó gan liền với nền sản xuất hàng hoá. Dưới góc độ là một phạm trù kinh tế, vốn là một điều kiện tiên quyết của bất cứ doanh nghiệp ngành kinh tế, dịch vụ và kỹ thuật nào trong nền kinh tế thuộc hình thức sở hữu khác nhau. Có rất nhiều khái niệm về vốn trong thực tế dựa trên từng cách nhìn khác nhau.
Trong các doanh nghiệp sản xuất nói chung, vốn sản xuất là hình thái giá trị của toàn bộ tư liệu sản xuất được doanh nghiệp sử dụng một cách hợp lý có kế hoạch vào việc sản xuất những sản phâm của doanh nghiệp. Tuy nhiên nếu xét trong toàn bộ nền kinh tế thị trường hiện nay, vốn được hiểu và quan niệm là toàn bộ những giá trị ứng ra ban đầu vào các quá trình tiếp theo của doanh nghiệp. Khái niệm này không những cho thấy vốn không chỉ là một yếu tố đầu vào quan trọng đối với các doanh nghiệp sản xuất mà còn đề cập tới sự tham gia của vốn trong doanh nghiệp, trong cả quá trình sản xuất kinh doanh liên tục trong suốt thời gian tồn tại của doanh nghiệp. Ngoài ra còn có thé kể đến quan điểm về vốn của C.Mác: “vốn là giá tri mang lai giá trị thang du, là một yếu tố đầu vào của quá trình sản xuất”, hay dưới góc nhìn của các chuyên gia kinh tế: “vốn là một loại hàng hóa đặc biệt mà quyền sử dụng vốn không thể tách rời quyền sở hữu vốn” Nhờ sự tông hợp va chat lọc mang tính kế thừa từ những quan điểm trên, vốn của doanh nghiệp hiện nay đã có một khái niệm tương đối hoàn chỉnh và được chấp nhận rộng rãi nhất, đó là: “vốn của doanh nghiệp là biểu hiện dưới hình thức giá trị của toàn bộ tai sản hữu hình va tài sản vô hình được dau tư vào kinh doanh SV: Nguyễn Tuấn Anh 2 Lóp: TCDN 53B Chuyên đề thực tập tốt nghiệp GVHD: TS.
Cao Thị Ý Nhi nhằm mục đích tìm kiếm lợi nhuận” Từ khái niệm này, chúng ta có thể có một số ví dụ về vốn của doanh nghiệp bao gồm: - Tai sản bằng hiện vật như: Nhà cửa, máy móc, cửa hàng, phân xưởng. - _ Tiền mặt nội tệ, ngoại tệ, vàng bạc, đá quý. - _ Các bản quyên sở hữu Tắt cả loại tài sản trên đều được quy ra đồng tiền nội tệ khi tính giá tri về vốn của doanh nghiệp Như vậy, vốn là một yếu tố số một của mọi hoạt động sản xuất kinh doanh. Có vốn các doanh nghiệp có thể mở rộng sản xuất kinh doanh, mua sắm các trang thiết bị hay triển khai các kế hoạch khác trong tương lai.
Vậy yêu cầu đặt ra đối với các doanh nghiệp là họ cần phải có sự quản lý và sử dụng có hiệu quả vốn có hiệu quả nhằm bảo toàn và phát triển vốn, đảm bảo cho các doanh nghiệp ngày càng phát triển và vững mạnh. Dé làm được điều này, doanh nghiệp cần hiéu thấu đáo các đặc trưng cơ bản về vốn: - Vốn phải đại diện cho một lượng tài sản nhất định. Có nghĩa là vốn phải được biểu hiện bang giá tri tài sản hữu hình va tài san vô hình của doanh nghiệp. - Vốn phải vận động và sinh lời, đạt được mục tiêu trong kinh doanh.
- _ Vốn phải được tích tụ và tập trung một lượng nhất định thì mới có khả năng phát huy tác dụng khi đầu tư vào các lĩnh vực kinh tế đặc biệt trong lĩnh vực kinh doanh. - _ Vốn có giá trị về mặt thời gian. Điều này có thé có vai trò quan trọng khi bỏ von vào dau tư và tính hiệu quả khi sử dụng đồng vốn. - Vốn phải gan liền với chủ sở hữu nhất định, vốn sẽ không được đưa ra dé đầu tư khi mà người chủ của nó nghĩ về một sự đầu tư không có lợi nhuận.
- - Vốn được quan niệm như một thứ hàng hoá và có thé được coi là thứ hàng hoá đặc biệt vì nó có kha năng được mua bán quyền sở hữu trên thị trường vốn, trên thị trường tài chính. - _ Vốn không chỉ biểu hiện bằng tiền hay các giá trị hiện vật (tài sản cố định của doanh nghiệp: máy móc, trang thiết bị vật tư dùng cho hoạt động quản SV: Nguyễn Tuấn Anh 3 Lóp: TCDN 53B Chuyên đề thực tập tốt nghiệp GVHD: TS. Cao Thị Ý Nhi lý.) của các tài sản hữu hình mà còn được biểu hiện bang tiền qua các tài sản vô hình ( các bí quyết trong kinh doanh, các phát minh sáng ché,. Phân loại vốn Vốn của doanh nghiệp bao gồm nhiều loại khác nhau, dé phân biệt nó một cách hợp lý, có thể dựa trên những tiêu chí sau đây: 1.
Căn cứ theo nguôn hình thành vốn. Căn cứ theo nguồn hình thành, vốn được chia làm hai loại: vốn chủ sở hữu và vốn vay e Vốn chủ sở hữu Vốn chủ sở hữu là số vốn góp do chủ sở hữu, các nhà đầu tư đóng góp. Số vốn này không phải là một khoản nợ, doanh nghiệp không phải cam kết thanh toán, không phải trả lãi suất. Tuy nhiên, lợi nhuận thu được do kinh doanh có lãi của doanh nghiệp sẽ được chia cho các cô đông theo tỷ lệ phần vốn góp cho mình.
Tuỳ theo loại hình doanh nghiệp, vốn chủ sở hữu được hình thành theo các cách thức khác nhau. Thông thường nguồn vốn này bao gồm vốn góp và lãi chưa phân phối. e Vốn vay Vốn vay là khoản vốn đầu tư ngoài vốn pháp định được hình thành từ nguồn đi vay, di chiém dung cua các tổ chức, đơn vi cá nhân và sau một thời gian nhất định, doanh nghiệp phải hoàn trả cho nguời cho vay cả lãi và gốc. Phần vốn này doanh nghiệp được sử dụng với những điều kiện nhất định (như thời gian sử dụng, lãi suất, thế chấp.) nhưng không thuộc quyền sở hữu của doanh nghiệp.
Vốn vay có hai loại là vốn vay ngắn hạn và vốn vay dài hạn. Căn cứ theo thời gian huy động vốn Căn cứ theo thời gian huy động, vốn trong doanh nghiệp bao gồm hai loại: vốn thường xuyên và vốn tạm thời e Vốn thường xuyên. Vốn thường xuyên là nguồn vốn có tính chất ôn định và dài hạn mà doanh nghiệp có thé sử dụng dé đầu tư vào tài sản cố định và một bộ phận tài sản lưu động tối thiểu thường xuyên cần thiết cho hoạt động doanh nghiệp. Nguồn vốn này bao gồm vôn chủ sở hữu và vôn vay dài hạn của doanh nghiệp.
SV: Nguyễn Tuấn Anh 4 Lóp: TCDN 53B Chuyên đề thực tập tốt nghiệp GVHD: TS. Cao Thị Ý Nhi e _ Vốn tạm thời. Vốn tạm thời là nguồn vốn có tính chất ngăn hạn (dưới 1 năm) mà doanh số có thé sử dụng dé đáp ứng nhu cầu có tính chat tạm thời, bất thường phát sinh trong hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Nguồn vốn này bao gồm các khoản vay ngăn hạn và các khoản chiếm dụng của bạn hàng.
Căn cứ theo công dụng kinh tế của vốn Dựa theo công dụng kinh tế, vốn được chia thành vốn cô định và vốn lưu động. e_ Vốn cố định. Vốn cé định của doanh nghiệp là một bộ phận đầu tư ứng trước về tài sản cố định và tài sản đầu tư cơ bản, mà đặc điểm luân chuyền từng phần trong nhiều chu kỳ sản xuất kinh doanh và hoàn thành một vòng tuần hoàn khi tài sản cố định hết thời gian sử dụng. Quy mô của vốn cé định quyết định quy mô của tài sản có định nhưng các đặc điểm của tai sản cô định lại ảnh hưởng đến sự vận động và công tác quản lý cô định.
Muốn quản lý vốn cố định một cách hiệu quả thì phải quản lý sử dụng tài sản cố định một cách hữu hiệu. Đề quản lý chặt chẽ, hữu hiệu tài sản cố định, có thé phân loại tài sản cố định theo các tiêu thức sau: SV: Nguyễn Tuấn Anh 5 Lóp: TCDN 53B Chuyên đề thực tập tốt nghiệp GVHD: TS. Cao Thị Ý Nhi TSCĐ hữu hình Theo hình thái biểu hiện TSCĐ vô hình TSCD tự có Theo nguồn hình thành TSCĐ đầu tư bằng vốn vay, thuê TSCĐ dùng trong sản xuất kinh Theo công dụng doanh cơ bản kinh tế TSCĐ dùng ngoài sản xuất kinh doanh cơ bản TSCĐ đang dùng TSCĐ chưa cần dùng Theo tình hình sử dụng TSCĐ không cần dùng TSCĐ chờ thanh lý e _ Vốn lưu động. Vốn lưu động của doanh nghiệp là số tiền ứng trước về tài sản lưu động và tài sản lưu thông nhằm đảm bảo cho quá trình tai sản xuất của doanh nghiệp được thực hiện thường xuyên liên tục.
Tài sản lưu động là những tài sản ngăn hạn, thường xuyên luân chuyên trong quá trình kinh doanh. Tài sản lưu động tồn tại dưới dạng dự trữ sản xuất (nguyên vật liệu, bán thành phẩm, công cụ, dụng cu. ) sản phẩm đang trong quá trình sản xuất (sản phẩm dở dang), thành phẩm, chi phí tiêu thụ, tiền mặt. trong giai đoạn lưu thông.