ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN -------------------------------- VŨ HẢI NAM NHỮNG CHUYỂN BIẾN TRONG QUAN HỆ ĐỒNG MINH MỸ - PHILIPPINES TỪ NĂM 1992 TỚI NAY Luận văn thạc sĩ chuyên ngành Quan hệ quốc tế Mã số: 60 31 02 06 Người hướng dẫn khoa học: TS. DƯƠNG VĂN HUY HÀ NỘI – 2016 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com MỤC LỤC MỤC LỤC . 1 DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT . Lý do chọn đề tài . Lịch sử nghiên cứu vấn đề . Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu . Đối tượng và phạm vi nghiên cứu . Hướng tiếp cận, phương pháp nghiên cứu . Nguồn tài liệu sử dụng . Ý nghĩa khoa học và những đóng góp của luận văn. Bố cục luận văn . 14 CHƯƠNG 1: NHỮNG NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN QUAN HỆ ĐỒNG MINH MỸ - PHILIPPINES TỪ NĂM 1992 TỚI NAY . Khái niệm liên quan tới quan hệ đồng minh . Lợi ích chiến lược của Mỹ và Philippines trong việc thiết lập quan hệ đồng minh. Lợi ích chiến lược của Mỹ . Lợi ích chiến lược của Philippines . Tác động từ mối quan hệ đồng minh Mỹ - Philippines trước năm 1992 . Hai nước ký kết Hiệp ước đồng minh năm 1951 . Quan hệ đồng minh từ sau khi ký Hiệp ước MDT 1951 đến trước năm 1992 . Các nhân tố khác tác động tới quan hệ đồng minh . Chiến tranh Lạnh kết thúc và Mỹ trở thành siêu cường duy nhất . Sự trỗi dậy mạnh mẽ và mở rộng không gian chiến lược của Trung Quốc . Những chuyển biến trong chính sách của Mỹ đối với khu vực châu Á – TBD từ sau Chiến tranh Lạnh . 31 1 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Philippines điều chỉnh chính sách đối ngoại của mình từ năm 1992 . Các nhân tố khác . Tiếu kết chương 1 . 46 CHƯƠNG 2: NHỮNG TIẾN TRIỂN TRONG QUAN HỆ ĐỒNG MINH MỸ VÀ PHILIPPINES TỪ NĂM 1992 TỚI NAY. Những chuyển biến từ năm 1992 đến năm 2001 . Những chuyển biến từ năm 2001 đến năm 2008 . Mục tiêu gia tăng quan hệ đồng minh . Các động thái tăng cường quan hệ đồng minh . Những chuyển biến từ năm 2008 tới nay . Mục tiêu gia tăng quan hệ đồng minh . Các động thái tăng cường quan hệ đồng minh . Tiểu kết chương 2 . 73 CHƯƠNG 3: TÁC ĐỘNG VÀ XU HƯỚNG CỦA MỐI QUAN HỆ ĐỒNG MINH MỸ - PHILIPPINES . Những tác động của mối quan hệ đồng minh Mỹ - Philippines . Tác động tới bản thân hai nước . Tác động đối với Trung Quốc, ASEAN, Nhật Bản . Tác động đối với Việt Nam . Một số đặc điểm của quan hệ đồng minh Mỹ - Philippines từ năm 1992 tới nay . Xu hướng quan hệ đồng minh trong thời gian tới . Tiểu kết chương 3 . 96 TÀI LIỆU THAM KHẢO . Tài liệu tham khảo tiếng Việt . Tài liệu tham khảo tiếng nước ngoài . Tài liệu khác . 111 2 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT AFP Armed Forces of the Philippines Lực lượng vũ trang Philippines AMM ASEAN Ministerial Meeting Hội nghị Bộ trưởng ASEAN ARF ASEAN Regional Forum Diễn đàn Khu vực ASEAN ASEAN Association of Southeast Asian Nations Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á Châu Á-TBD Châu Á – Thái Bình Dương EDCA Enhanced Defense Cooperation Agreement Thỏa thuận về Gia tăng hợp tác quốc phòng IMF International Monetary Fund Quỹ Tiền tệ quốc tế JSOTF-P Joint Special Operations Task Force - Philippines Lực lượng Tác chiến Đặc biệt Mỹ tại Philippines MBA Philippine - U. Military Bases Agreement Hiệp định Căn cứ quân sự Philippines - Mỹ MDT Mutual Defense Treaty Hiệp ước Phòng thủ chung MDB Philippine – U. Mutual Defense Board Ủy ban Phòng thủ chung Mỹ - Philippines NATO North Atlantic Treaty Organization Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương PFG Partnership for Growth Chương trình Đối tác vì sự phát triển (của Mỹ) SEB Philippine – U. Security Engagement Board 3 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Ủy ban Cam kết An ninh Mỹ - Philippines TPP Trans-Pacific Partnership Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương UNCLOS United Nations Convention on the Law of the Sea Công ước Liên Hợp quốc về Luật biển USD U. Dollar Đô la Mỹ VFA Visiting Forces Agreement Hiệp định về các lực lượng viếng thăm nhau WB World Bank Ngân hàng Thế giới 4 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Chiến tranh Lạnh kết thúc, Mỹ trở thành siêu cường duy nhất trên thế giới. Mỹ với tư cách là quốc gia toàn cầu, có sự hiện diện khắp mọi nơi trên thế giới; vậy nên sự điều chỉnh chính sách của Mỹ ít nhiều đều tác động đến các quốc gia và khu vực ở những mức độ khác nhau, trong đó có Đông Nam Á. Ở khu vực Đông Nam Á, Philippines với tư cách là đồng minh lâu đời và quan trọng hàng đầu của Mỹ ở khu vực trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh cũng đã điều chỉnh chính sách đối ngoại mang tính đa phương hoá và hội nhập rộng rãi hơn với khu vực. Quan hệ đồng minh giữa Mỹ và Philippines cũng có sự điều chỉnh cho phù hợp với tình hình mới, tuy nhiên, Philippines vẫn được coi là đồng minh quan trọng hàng đầu của Mỹ ở Đông Nam Á. Việc Mỹ sa lầy vào cuộc chiến Vùng Vịnh từ đầu những năm 1990 và sau đó là cuộc chiến chống khủng bố toàn cầu từ đầu thế kỷ XXI đã tạo khoảng trống quyền lực tại khu vực Đông Nam Á khiến cho Trung Quốc thuận lợi hơn trong việc gia tăng ảnh hưởng chiến lược tới khu vực này. Trước sự trỗi dậy mạnh mẽ và gia tăng ảnh hưởng ngày lớn đối với khu vực của Trung Quốc đã và đang đe doạ mạnh mẽ tới vị thế toàn cầu của Mỹ tại đây, Mỹ đã điều chỉnh chiến lược đối ngoại của mình với khu vực châu Á – Thái Bình Dương (châu Á - TBD) bằng chính sách “xoay trục” hay “tái cân bằng”, cùng với đó là sự gia tăng thắt chặt quan hệ với các nước đồng minh ở khu vực, trong đó có Philippines. Với việc Mỹ đang gia tăng đẩy mạnh chiến lược “tái cân bằng” của mình và không ngừng củng cố quan hệ với các quốc gia đồng minh ở khu vực, cùng với sự trỗi dậy ngày càng mạnh mẽ của Trung Quốc - đặc biệt là về mặt quân sự - và kèm theo đó là sự gia tăng căng thẳng trong tranh chấp chủ quyền biển đảo giữa Trung Quốc với các quốc gia láng giềng trong đó có với Philippines và Việt Nam, thì những biểu hiện biến đổi mối quan hệ đồng minh Mỹ - Philippines đều trực tiếp hay gián tiếp ảnh hưởng đến Việt Nam, đặc biệt là trong mặt trận chống lại những hành động ngày càng cứng rắn của Trung Quốc ở Biển Đông. 5 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Đối với Việt Nam, sự điều chỉnh chính sách của Mỹ với khu vực, cũng như những quốc gia thành viên Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN), và nhất là những quốc gia có tranh chấp chủ quyền lãnh thổ với Trung Quốc, chẳng hạn như Philippines, đã và đang giành được sự quan tâm chú ý không chỉ của giới lãnh đạo mà còn đối với giới nghiên cứu. Tuy nhiên, cho tới nay, những nghiên cứu mang tính hệ thống và toàn diện về diễn biến của mối quan hệ đồng minh giữa Mỹ và Philippines tuy đã có một số thành quả nhất định, nhưng vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu nhận thức và đòi hỏi thực tế đang đặt ra hiện nay. Hơn nữa, hiểu và tận dụng được mối quan hệ đồng minh Mỹ - Philippines có thể giúp Việt Nam định hình chính sách đối ngoại, đặc biệt Mỹ và Philippines có thể là những đối tác mà Việt Nam có thể bắt tay trong giải quyết vấn đề biển Đông. Cho nên, việc nghiên cứu toàn diện về Phillippines, cũng như về quan hệ đối ngoại của quốc gia này với Mỹ có tính cấp thiết trong giai đoạn hiện nay. Chính vì vậy, đề tài “Những chuyển biến trong quan hệ đồng minh Mỹ - Philippines từ năm 1992 tới nay” đã được lựa chọn; vừa có ý nghĩa khoa học, giá trị thực tiễn và vừa có tính cấp thiết. Lịch sử nghiên cứu vấn đề Quan hệ đồng minh Mỹ và Philippines đã có từ lâu đời và là một vấn đề rộng lớn thu hút sự quan tâm của nhiều học giả trong nước và quốc tế. Cho đến nay đã có một số công trình nghiên cứu, báo cáo khoa học và bài viết về vấn đề này ở các góc độ tiếp cận, phạm vi và cấp độ nghiên cứu khác nhau như: 1. Courtney Momialoha Sugai (2009), U. – Philippine Security Relations after Base Closure (1991 – 1999), Master of Arts in Diplomacy and Military Studies thesis, Hawaii Pacific University, United States. Luận văn Thạc sỹ của học giả Courtney Momialoha Sugai tại bang Hawaii (Mỹ) đã trình bày tương đối toàn diện về quan hệ đồng minh Mỹ - Philippines giai đoạn 1991 – 1999. Công trình đã luận giải quá trình dẫn đến việc đóng cửa các căn cứ quân sự của Mỹ tại Philippines, phân tích quan hệ đồng minh này từ giai đoạn buông lỏng cho đến khi củng cố trở lại vao cuối thập niên 1990 của thế kỷ XX. 6 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Carl Baker & Brad Glosserman (2013), Doing More and Expecting Less: The Future of U. Alliances in the Asia Pacific, Issues & Insights Vol.1, Pacific Forum CSIS, U. Đây là ấn phẩm tổng hợp một số nghiên cứu của nhiều tác giả về các mối quan hệ của Mỹ với các đồng minh trong khu vực châu Á – Thái Bình Dương, trong đó có Philippines. Chương 5 phân tích một số chuyển biến của quan hệ Mỹ - Philippines kể từ khi kết thúc Chiến tranh Lạnh và đánh giá vai trò của quan hệ này đối với bản thân hai nước và an ninh khu vực. Một số báo cáo Quốc hội Mỹ theo năm của các chuyên gia nghiên cứu quan hệ Mỹ - Philippines thuộc Congressional Research Service (CRS): Larry A.Security Relations; Thomas Lum, Larry A. Niksch (2007 & 2009), The Republic of the Philippines: Background and U. Relations; Thomas Lum (2011 & 2012 ),The Republic of the Philippines and U. Interests; Thomas Lum, Ben Dolven (2014) The Republic of the Philippines and U. Đây là các báo cáo tổng quan, đề cập khái quát những vấn đề, lợi ích, các hoạt động, kết quả. của quan hệ Mỹ - Philippines trên nhiều lĩnh vực, được cập nhật theo từng năm. Murray Hiebert, Phuong Nguyen, Gregory B. Poling (2015), Building a More Robust U.-Philippines Alliance, Center for Strategic & International Studies (CSIS). Công trình nghiên cứu này đã trình bày tương đối đầy đủ về quan hệ Mỹ - Philippines trong vài năm trở lại đây, trên các lĩnh vực an ninh – quốc phòng, đầu từ - thương mại, giao lưu nhân dân.
Tổng quan nghiên cứu
Quan hệ đồng minh Mỹ - Philippines từ năm 1992 đến nay là một chủ đề nghiên cứu quan trọng trong lĩnh vực Quan hệ quốc tế, đặc biệt trong bối cảnh biến động địa chính trị khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Sau khi Chiến tranh Lạnh kết thúc, Mỹ trở thành siêu cường duy nhất, trong khi Philippines điều chỉnh chính sách đối ngoại theo hướng đa phương hóa và hội nhập khu vực. Mối quan hệ đồng minh giữa hai nước đã trải qua nhiều chuyển biến quan trọng, chịu ảnh hưởng bởi sự trỗi dậy mạnh mẽ của Trung Quốc, các chính sách “tái cân bằng” của Mỹ và các thách thức an ninh khu vực như tranh chấp Biển Đông và chủ nghĩa khủng bố.
Mục tiêu nghiên cứu nhằm nhận diện các nhân tố tác động đến quan hệ đồng minh Mỹ - Philippines, làm rõ các chuyển biến trong từng giai đoạn, phân tích lợi ích chiến lược của mỗi bên và đánh giá tác động cũng như xu hướng phát triển trong tương lai. Phạm vi nghiên cứu tập trung từ năm 1992 đến nay, chủ yếu trên lĩnh vực quân sự, an ninh - quốc phòng, với trọng tâm tại khu vực Đông Nam Á và châu Á - Thái Bình Dương.
Nghiên cứu có ý nghĩa khoa học và thực tiễn lớn, cung cấp cái nhìn toàn diện về mối quan hệ đồng minh lâu đời này, đồng thời hỗ trợ các nhà hoạch định chính sách trong việc định hướng hợp tác quốc tế, đặc biệt trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược giữa các cường quốc tại khu vực. Các số liệu viện trợ, chi tiêu quốc phòng, và các thỏa thuận song phương được phân tích nhằm minh chứng cho các chuyển biến trong quan hệ đồng minh.
Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu
Khung lý thuyết áp dụng
Luận văn áp dụng các lý thuyết quan hệ quốc tế, đặc biệt là địa - chính trị học, để phân tích mối quan hệ đồng minh Mỹ - Philippines. Hai lý thuyết chính bao gồm:
-
Lý thuyết quyền lực và cân bằng quyền lực: Giải thích sự hình thành và duy trì liên minh dựa trên mục tiêu tăng cường quyền lực tập thể nhằm kiềm chế đối thủ, trong trường hợp này là Trung Quốc và các thách thức an ninh khu vực.
-
Lý thuyết liên minh chiến lược: Nhấn mạnh vai trò của các đồng minh chiến lược trong bảo vệ an ninh quốc gia và duy trì ảnh hưởng khu vực, phù hợp với mối quan hệ Mỹ - Philippines được xây dựng trên nền tảng Hiệp ước Phòng thủ chung 1951.
Các khái niệm chính được sử dụng gồm: đồng minh chiến lược, lợi ích quốc gia, chính sách đối ngoại đa phương hóa, quyền lực mềm và quyền lực cứng, tranh chấp chủ quyền biển đảo, và chiến lược “tái cân bằng” của Mỹ tại châu Á - Thái Bình Dương.
Phương pháp nghiên cứu
Nghiên cứu sử dụng phương pháp hệ thống kết hợp liên ngành, bao gồm:
-
Thu thập và phân tích tư liệu: Tổng hợp các tài liệu pháp lý chính thức như Hiệp ước MDT 1951, VFA 1998, các báo cáo chính phủ Mỹ và Philippines, các bài viết khoa học, báo cáo quốc tế và dữ liệu thống kê về viện trợ, chi tiêu quốc phòng.
-
Phân tích định tính và định lượng: Đánh giá các chuyển biến chính sách, so sánh các số liệu viện trợ Mỹ cho Philippines giảm từ 1,2 tỷ USD năm 1991 xuống còn khoảng 156 triệu USD năm 1993; ngân sách quốc phòng Trung Quốc tăng trung bình 12%/năm giai đoạn 2000-2009; chi tiêu quốc phòng Trung Quốc đạt 144,2 tỷ USD năm 2015.
-
Phỏng vấn chuyên gia: Tham khảo ý kiến các nhà nghiên cứu và chuyên gia quan hệ quốc tế để làm rõ các nhân tố tác động và xu hướng phát triển.
-
Chọn mẫu nghiên cứu: Tập trung vào các sự kiện, thỏa thuận và chính sách quan trọng từ năm 1992 đến nay, với trọng tâm tại khu vực Đông Nam Á và các diễn biến liên quan đến Mỹ, Philippines và Trung Quốc.
Timeline nghiên cứu kéo dài từ năm 1992 đến năm 2016, bao gồm các giai đoạn chính: hậu Chiến tranh Lạnh (1992-2001), giai đoạn chiến lược “tái cân bằng” của Mỹ (2008 đến nay), và các sự kiện tranh chấp Biển Đông nổi bật.
Kết quả nghiên cứu và thảo luận
Những phát hiện chính
-
Sự “thả lỏng” quan hệ đồng minh giai đoạn 1992-2001: Sau khi Mỹ rút quân hoàn toàn khỏi Philippines năm 1992, viện trợ Mỹ giảm 61% từ 1,2 tỷ USD năm 1991 xuống còn 156 triệu USD năm 1993. Mối quan hệ đồng minh có dấu hiệu suy giảm, thể hiện qua phản ứng trung lập của Mỹ trong vụ đụng độ Philippines - Trung Quốc tại bãi đá Vành Khăn năm 1995.
-
Khôi phục quan hệ với Hiệp định VFA 1998: Hiệp định về các lực lượng viếng thăm nhau (VFA) cho phép quân đội Mỹ hiện diện trở lại Philippines, đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc củng cố quan hệ an ninh - quốc phòng. Các cuộc tập trận chung Balikatan được tổ chức thường niên từ năm 1991 nhằm nâng cao khả năng phối hợp.
-
Ảnh hưởng của sự trỗi dậy Trung Quốc: Trung Quốc tăng chi tiêu quốc phòng trung bình 12%/năm giai đoạn 2000-2009, ngân sách quốc phòng đạt 144,2 tỷ USD năm 2015, trở thành quốc gia chi tiêu quốc phòng lớn thứ hai thế giới. Sự gia tăng sức mạnh quân sự và các hành động quyết đoán trên Biển Đông đã thúc đẩy Mỹ và Philippines thắt chặt quan hệ đồng minh.
-
Chính sách “tái cân bằng” của Mỹ từ 2008: Mỹ tăng cường hiện diện quân sự và củng cố liên minh với Philippines nhằm kiềm chế ảnh hưởng Trung Quốc. Các hoạt động hợp tác quốc phòng, trao đổi thông tin tình báo và hỗ trợ chống khủng bố được đẩy mạnh, góp phần nâng cao năng lực an ninh khu vực.
Thảo luận kết quả
Nguyên nhân chính của các chuyển biến trong quan hệ đồng minh Mỹ - Philippines là sự thay đổi trong bối cảnh quốc tế và khu vực, đặc biệt là sự trỗi dậy của Trung Quốc và các thách thức an ninh mới như chủ nghĩa khủng bố. Việc Mỹ rút quân năm 1992 phản ánh sự điều chỉnh chiến lược sau Chiến tranh Lạnh, đồng thời cũng do áp lực trong nước Philippines về sự hiện diện quân sự Mỹ. Tuy nhiên, sự gia tăng căng thẳng trên Biển Đông và các mối đe dọa an ninh đã khiến hai nước tái thiết lập quan hệ quân sự qua VFA và các cuộc tập trận chung.
So sánh với các nghiên cứu quốc tế, kết quả này phù hợp với nhận định rằng các đồng minh chiến lược của Mỹ tại châu Á đều trải qua giai đoạn điều chỉnh sau Chiến tranh Lạnh, nhưng đều được củng cố lại trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược với Trung Quốc. Các số liệu viện trợ và chi tiêu quốc phòng minh họa rõ ràng cho xu hướng này.
Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện xu hướng viện trợ Mỹ cho Philippines giảm mạnh giai đoạn 1991-1993, sau đó tăng trở lại từ 1998; biểu đồ chi tiêu quốc phòng Trung Quốc tăng đều đặn từ 2000 đến 2015; bảng tổng hợp các thỏa thuận quân sự Mỹ - Philippines qua các năm.
Đề xuất và khuyến nghị
-
Tăng cường hợp tác quốc phòng đa phương: Đẩy mạnh các hoạt động tập trận chung, trao đổi thông tin tình báo và đào tạo quân sự giữa Mỹ, Philippines và các đồng minh ASEAN nhằm nâng cao năng lực phòng thủ chung, giảm thiểu rủi ro an ninh khu vực. Thời gian thực hiện: 1-3 năm. Chủ thể: Bộ Quốc phòng Mỹ, Philippines và ASEAN.
-
Phát triển cơ chế đối thoại chiến lược khu vực: Thiết lập các diễn đàn đối thoại thường xuyên giữa các bên liên quan để giải quyết tranh chấp biển Đông bằng biện pháp hòa bình, tăng cường sự tin cậy và minh bạch. Thời gian: 2 năm. Chủ thể: Chính phủ Mỹ, Philippines, ASEAN và Trung Quốc.
-
Hỗ trợ phát triển năng lực an ninh phi truyền thống: Tăng cường hợp tác chống khủng bố, tội phạm xuyên quốc gia và bảo vệ môi trường biển thông qua các chương trình viện trợ kỹ thuật và đào tạo. Thời gian: 3-5 năm. Chủ thể: Các cơ quan an ninh Mỹ, Philippines và tổ chức quốc tế.
-
Đẩy mạnh hợp tác kinh tế và văn hóa: Tăng cường giao lưu nhân dân, hợp tác thương mại và đầu tư nhằm củng cố nền tảng xã hội cho quan hệ đồng minh bền vững. Thời gian: liên tục. Chủ thể: Bộ Ngoại giao, các doanh nghiệp và tổ chức xã hội.
Đối tượng nên tham khảo luận văn
-
Nhà hoạch định chính sách quốc gia: Giúp hiểu rõ các nhân tố tác động và xu hướng quan hệ đồng minh Mỹ - Philippines để xây dựng chiến lược đối ngoại phù hợp, đặc biệt trong bối cảnh tranh chấp Biển Đông.
-
Giảng viên và sinh viên ngành Quan hệ quốc tế: Cung cấp tài liệu nghiên cứu toàn diện về mối quan hệ đồng minh chiến lược trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương, hỗ trợ giảng dạy và học tập.
-
Chuyên gia phân tích chính sách và an ninh khu vực: Hỗ trợ đánh giá tác động của các chính sách quốc tế và khu vực, từ đó đề xuất các giải pháp an ninh và hợp tác hiệu quả.
-
Doanh nghiệp và nhà đầu tư quốc tế: Hiểu rõ bối cảnh chính trị - an ninh để đưa ra quyết định đầu tư và kinh doanh an toàn, hiệu quả tại Philippines và khu vực Đông Nam Á.
Câu hỏi thường gặp
-
Quan hệ đồng minh Mỹ - Philippines có vai trò gì trong an ninh khu vực?
Quan hệ này là trụ cột an ninh khu vực Đông Nam Á, giúp duy trì ổn định, chống lại các mối đe dọa như chủ nghĩa khủng bố và tranh chấp biển Đông. Ví dụ, các cuộc tập trận Balikatan nâng cao khả năng phối hợp quân sự. -
Tại sao Mỹ rút quân khỏi Philippines năm 1992?
Do áp lực trong nước Philippines về sự hiện diện quân sự Mỹ, chi phí duy trì căn cứ cao và thay đổi chiến lược sau Chiến tranh Lạnh. Viện trợ Mỹ giảm 61% từ 1991 đến 1993 cũng phản ánh điều này. -
Sự trỗi dậy của Trung Quốc ảnh hưởng thế nào đến quan hệ Mỹ - Philippines?
Trung Quốc tăng chi tiêu quốc phòng và có các hành động quyết đoán trên Biển Đông đã thúc đẩy Mỹ và Philippines thắt chặt quan hệ đồng minh để kiềm chế ảnh hưởng Trung Quốc. -
Hiệp định VFA 1998 có ý nghĩa gì?
Cho phép quân đội Mỹ hiện diện trở lại Philippines, tạo cơ sở pháp lý cho các hoạt động hợp tác quân sự, tăng cường an ninh khu vực và hỗ trợ chống khủng bố. -
ASEAN đóng vai trò gì trong quan hệ Mỹ - Philippines?
ASEAN là diễn đàn đa phương quan trọng, Mỹ và Philippines đều tham gia tích cực để thúc đẩy hợp tác an ninh và kinh tế, đồng thời tạo cân bằng quyền lực trong khu vực.
Kết luận
- Quan hệ đồng minh Mỹ - Philippines từ năm 1992 đến nay trải qua nhiều chuyển biến quan trọng, chịu ảnh hưởng bởi bối cảnh quốc tế và khu vực, đặc biệt là sự trỗi dậy của Trung Quốc.
- Mỹ rút quân năm 1992 đánh dấu giai đoạn “thả lỏng” quan hệ, nhưng sau đó được củng cố lại qua Hiệp định VFA 1998 và các hoạt động hợp tác quân sự.
- Sự gia tăng chi tiêu quốc phòng và các hành động quyết đoán của Trung Quốc trên Biển Đông là nhân tố thúc đẩy Mỹ và Philippines thắt chặt liên minh.
- Luận văn cung cấp cơ sở lý luận và số liệu cụ thể giúp các nhà hoạch định chính sách và chuyên gia hiểu rõ hơn về mối quan hệ đồng minh chiến lược này.
- Các bước tiếp theo bao gồm tăng cường hợp tác đa phương, phát triển cơ chế đối thoại chiến lược và nâng cao năng lực an ninh phi truyền thống nhằm duy trì ổn định khu vực.
Call-to-action: Các nhà nghiên cứu và hoạch định chính sách được khuyến khích sử dụng kết quả nghiên cứu này để xây dựng các chiến lược hợp tác quốc tế hiệu quả, góp phần bảo vệ an ninh và phát triển bền vững khu vực châu Á - Thái Bình Dương.