BO GIAO DUC VA DAO TAO Neu van TAP MOT NHA XUAT BAN GIAO DUC VIET NAM BO GIAO DUC VA DAO TAO NGUYEN KHAC PHI (Téng Chii bin) - NGUYEN VAN LONG (Chii bién phiin Văn) NGUYÊN MINH THUYẾT (Chủ biên phân Tiếng Việt) - TRẦN ĐÌNH SỬ (Chủ biên phân Tập làm văn) DIỆP QUANG BAN - HỒNG DÂN - BÙI MẠNH HÙNG - LÊ QUANG HƯNG LÃ NHÂM THÌN- ĐỖ NGỌC THỐNG - TRỊNH THỊ THU TIẾT- PHÙNG VĂN TỬU ữ văn 9 TẬP MỘT (Tái bản lần thứ mười lắm) NHÀ XUẤT BẢN GIÁO DỤC VIỆT NAM Hãy bảo quản, giữ gìn sách giáo khoa dé danh ting cho cdc em hoe sinh lép sau! Bản quyền thuộc Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam-— Bộ Giáo dục và Đào tạo. 01-2020/CXBIPH/333-869/GD Mã số: 2H912T0 LOINOI DAU So với chương trình các lớp 6,7 và 8, chương trình Ngữ văn lớp 9 phong phú hơn nhiều. Trước hết là do thời lượng lớn. Nếu ởba lớp dưới, cả năm học, môn Ngữ văn chỉ có 140 tiết thì ở lớp 9 có đến 175 tiết, nhiều hơn bất cứ môn nào khác.
Điều đó nhắc các em phải dành cho môn học này một sự quan tâm thích đáng. Trong ba phân môn, Văn học chiếm đến 81 tiết, tức gần một nửa số thời gian. Các em sẽ tiếp tục học văn học trung đại với một số đoạn trích văn xuôi và tiểu thuyết có nội dung phong phú hơn trong 7zuyền kì mạn lục, Vũ trung tuỳ bút, hồi thứ mười bốn của #oâng Lê nhất thống chi va lan đầu tiên được học thể loại truyện thơ qua hai tác phẩm tiêu biểu là 7ruyện Kiều và Truyện Lục Vân Tiên. Đại bộ phận số giờ văn học trong chương trình lớp 9 hiện nay đều dành cho các tác phẩm hiện đại : văn học Việt Nam cũng như văn học nước ngoài ; thơ, văn xuôi cũng như kịch ; văn chương nghị luận cũng như văn bản nhật dụng.
Điều đó sẽ đem lại cho các em những bài học phong phú về nhiều mặt, tạo điều kiện thuận lợi cho việc hệ thống hoá kiến thức, ôn tập cuối cấp cũng như cung cấp ngữ liệu thích hợp cho các phân môn Tiếng Việt và Tập làm văn. Thân Tiếng Việt có khá nhiều vấn đề mới, trong đó hâu hết đều có khả năng áp dụng rộng rãi vào việc phân tích tác phẩm, viết văn hoặc trong giao tiếp hằng ngày như Các phương châm hội thoại Xưng hô trong hội thoại Nghĩ tường mình và hàm J,. Bài Liên kết câu và liên két đoạn văn có thể giúp các em củng cố, nâng cao những kiến thức đã học ở phần Tập làm văn. Phần Tập làm văn, bên cạnh việc hướng dẫn cho các em viết những văn bản hành chính thông dụng như Öiên bẩn, Hợp đồng, Thư (điện) chúc mừng và thăm hỏi sẽ đi sâu hơn vào ba kiểu văn bản ¿£u„yêf mứnh, tự sự và nghị luận, giúp các em biết sử dụng một số biện pháp nghệ thuật và yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh, yếu tố miêu tả và nghị luận, đối thoại, độc thoại và độc thoại nội tâm trong văn bản tự sự, phép phân tích và tổng hợp trong văn bản nghị luận.
Về văn bản nghị luận, các em sẽ được tìm hiểu sâu hơn về hai hình thức thường gặp nhất là nø#/ /uận xã hội, một hình thức trước đây chưa được chú ý đúng mức trong nha truéng va nghj /udn van hoc véi hai dang cụ thể la nghj Juan về tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích) và nghị luận về một đoạn tho, bai tho. Hi vọng rằng các em học sinh lớp 9 đã hiểu thế nào la ach hop, đã quan tam đúng mức đến việc vận dụng kiến thức của phân môn này vào phân môn khác. Đây là lớp cuối cấp, bên cạnh việc thực hiện hướng #ch hợp ngang giữa các phân môn, các em còn phải chú ý đặc biệt đến hướng #ích hợp dọc, tức là biết vận dụng tổng hợp tất cả những kiến thức đã học được ở những lớp dưới vào các tiết học 7Øng kếí, Ôn tập (chiếm một tỉ trọng khá lớn trong chương trình Ngữ văn lớp 9). Chúc các em học tốt môn Ngữ văn ở lớp cuối cấp và đạt được kết quả cao ở môn này.
Nhóm biên soạn Tổng Chủ biên NGUYỄN KHẮC PHI BAI1 Két qua can dat © Thay duoc nhitng vé dep trong phong cách Hồ Chí Minh - sự kết hợp hài hoà giữa truyền thống và hiện đại, dân tộc và nhân loại, vĩ đại và bình dị - để càng thêm kính yêu Bác, tự nguyện học tập theo gương Bác. s Nắm được các phương châm hội thoại về lượng và về chất để vận dụng trong giao tiép. s Biết sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh. > VĂN BẢN PHONG CÁCH® HỒ CHÍMINH Trong cuộc đời đầy truân chuyên! của mình, Chủ tịch Hỏ Chí Minh đã tiếp xúc với văn hoá nhiều nước, nhiều vùng trên thế giới, cả ở phương Đông và phương Tây.
Trên những con tàu vượt trùng dương, Người đã ghé lại nhiều hải cảng, đã thăm các nước châu Phi, châu Á, châu Mĩ. Người đã từng sống dài ngày ở Pháp, ở Anh. Người nói và viết thạo nhiều thứ tiếng ngoại quốc : Pháp, Anh, Hoa, Nga. và Người đã làm nhiều nghề.
Có thể nói ít có vị lãnh tụ nào lại am hiểu nhiều về các dân tộc và nhân dân thế giới, văn hoá thế giới sâu sắc như Chủ tịch Hỏ Chí Minh. Đến đâu Người cũng học hỏi, tìm hiểu văn hoá, nghệ thuật đến một mức khá uyên thâm”). Người cũng chịu ảnh hưởng của tất cả các nên văn hoá, đã tiếp thu mọi cái đẹp và cái hay đồng thời với việc phê phán những tiêu cực của chủ nghĩa tư bản. Nhưng điều kì lạ là tất cả những ảnh hưởng quốc tế đó đã nhào nặn với cái gốc văn hoá dân tộc không gì lay chuyển được ở Người, để trở thành một nhân cách rất Việt Nam, một lối sống rất bình dị, rất Việt Nam, rất phương Đông, nhưng cũng đồng thời rất mới, rất hiện đại [.
Nhà sản của Bác Hồ tại Phủ Chủ tịch, Hà Nội Lan dau tiên trong lịch sử Việt Nam và có lẽ cả thế giới, có một vị Chủ tịch nước lấy chiếc nhà sàn nhỏ bằng gỗ bên cạnh chiếc ao làm "cung điện" của mình. Quả như một câu chuyện thần thoại, như câu chuyện về một vị tiên, một con người siêu pham nào đó trong cổ tích. Chiếc nhà sàn đó cũng chi vén ven cé vài phòng tiếp khách, họp Bộ Chính trị”), làm việc và ngủ, với những đồ đạc rất mộc mạc đơn sơ. Và chủ nhân chiếc nhà sàn này cũng trang phục hết sức giản di, với bộ quan áo bà ba nâu, chiếc áo trấn thủ, đôi dép lốp”) thô sơ như của các chiến sĩ Trường Sơn đã được một tác giả phương Tây ca ngợi như một vật thân kì.
Hằng ngày, việc ăn uống của Người cũng rất đạm bạc, với những món ăn dân tộc không chút cầu kì, như cá kho, rau luộc, dưa ghém, cà muối, cháo hoa. Và Người sống ở đó, một mình, với một tư trang ít ỏi, một chiếc va li con với vài bộ áo quan, vài vật ki niệm của cuộc đời dài. Tôi dám chắc không có một vị lãnh tụ, một vị tổng thống hay một vị vua hiển nào ngày trước lại sống đến mức giản dị và tiết chế) như vậy. Bất giác ta nghĩ đến các vị hiển triết ngày xưa như Nguyễn Trãi ở Côn Sơn hay Nguyễn Bỉnh Khiêm sống ở quê nhà với những thú quê thuần đức? ; Thu ăn măng trúc, đông ăn giá Xuân tắm hồ sen, hạ tắm ao.
Nếp sống giản dị và thanh đạm của Bác Hồ, cũng như các vị danh nhof xưa, hoàn toàn không phải là một cách tự thần thánh hoá, tự làm cho khác đời, hơn đời, mà đây là lối sống thanh cao, một cách di dưỡng tỉnh than), mot quan niệm thẩm mĩ về cuộc sống, có khả năng đem lại hạnh phúc thanh cao cho tâm hồn và thể xác. (Lê Anh Trà, Phong cách Hồ Chí Minh, cái vĩ đại ấn với cái giản dị trong Hồ Chí Minh và văn hoá Việt Nam, Viện Văn hoá xuất bản, Hà Nội, 1990) Chú thích (1) Phong cach: ở đây dùng với nghĩa là lối sống, cách sinh hoạt, làm việc, ứng xử,. tạo nên cái riêng của một người hay một tâng lớp người nào đó. (2) Truân chuyên: gian nan, vat va.
(5) Bộ Chính dị: ở đây chỉ cơ quan lãnh đạo cấp cao nhất của Đảng Cộng sản Việt Nam. (6) Áo trấn thử : áo bông ngắn đến thắt lưng, không có tay, may chan, mic bó sát vào người, dùng trang bị cho bộ đội trong kháng chiến chống Pháp. ƒ) Dép lốp: dép cao su, tận dụng lốp ô tô cũ làm đế dép. (8) 7í chế: hạn chế, giữ cho không vượt quá mức.
(9) Hién triêf: người có tài năng, đức độ, hiểu biết sâu rộng, được người đời tôn vinh. (10) Thuần đức: đạo đức hoàn toàn trong sáng. (11) Đanh nho : nhà nho nổi tiếng. (12) Di dưỡng tỉnh than : bôi bổ cho sảng khoái về tinh thân, giữ cho tinh than vui khoẻ.
2 ? ĐỌC - HIỂU VĂN BAN 1. Vốn tri thức văn hoá nhân loại của Chủ tịch Hồ Chí Minh sâu rộng như thế nào ? Vì sao Người lại có được vốn tri thức sâu rộng như vậy ? 2. Lối sống rất bình dị, rất Việt Nam, rất phương Đông của Bác Hồ được biểu hiện như thế nào ? 3. Vì sao có thể nói lối sống của Bác là sự kết hợp giữa giản dị và thanh cao ? 4.
Nêu cảm nhận của em về những nét đẹp trong phong cách Hồ Chí Minh. Ghi nhớ Vẻ đẹp của phong cách Hồ Chí Minh là sự kết hợp hài hoà giữa truyền thống văn hoá dân tộc và tửnh hoa văn hoá nhân loại, giữa thanh cao và giản dị. LUYỆN TẬP Tìm đọc và kể lại những câu chuyện về lối sống giản dị mà cao đẹp của Chủ tịch Hồ Chí Minh. CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI 1- PHƯƠNG CHÂM VỀ LƯỢNG 1.
Đọc đoạn đối thoại sau và trả lời câu hỏi. An: - Cầu có biết bơi không ? Ba :— Ö/ếf chứ, thậm chí còn bơi giỏi nữa. An: — Cậu học bơi ở đâu vậy ? Ba :- Dinhién Ia ở dưới nước chứ còn ở đâu. Khi An hỏi "học bơi ở đâu" mà Ba trả lời "ở dưới nước" thì câu trả lời có đáp ứng điều mà An muốn biết không ? Cần trả lời như thế nào ? Từ đó có thể rút ra bài học gì về giao tiếp ? 8 2.
Đọc truyện cười sau và trả lời câu hỏi. LỢN CƯỚI, ÁO MỚI Có anh tính hay khoe của. Một hôm, may được cái áo mới, liền đem ra mặc, rồi đứng hóng ở cửa, đợi có ai đi qua người ta khen.