MUÏC LUÏC Lôøi môû ñaàu.5 CHÖÔNG 1: GIÔÙI THIEÄU VEÀ ACETONE VAØ QUI TRÌNH COÂNG NGHEÄ. Giôùi thieäu sô boä 7 2. Saûn xuaát Aceton 8 3. Coâng ngheä chöng caát hoãn hôïp Acetone –Nöôùc.
Choïn loaïi thaùp chöng caát vaø phöông phaùp chöng caát. Sô ñoà qui trình coâng ngheä vaø thuyeát minh qui trình coâng ngheä.10 CHÖÔNG 2: CAÂN BAÈNG VAÄT CHAÁT – CAÂN BAÈNG NAÊNG LÖÔÏNG. Caân baèng vaät chaát.1 Ñoà thò caân baèng Acetone – Nöôùc.2 Xaùc ñònh chæ soá hoài löu thích hôïp.3 Veõ ñöôøng laøm vieäc.4 Xaùc ñònh soá maâm lyù thuyeát vaø soá maâm thöïc teá. Caân baèng naêng löôïng.1 Caân baèng nhieät löôïng cuûa thaùp chöng caát.2 Caân baèng nhieät löôïng cuûa thieát bò ngöng tuï.3 Caân baèng nhieät löôïng cuûa thieát bò laøm laïnh saûn phaåm ñænh.4 Caân baèng nhieät löôïng cuûa thieát bò laøm nguoäi saûn phaåm ñaùy (trao ñoåi nhieät vôùi nhaäp lieäu ban ñaàu).24 CHÖÔNG 3: TÍNH TOAÙN THIEÁT BÒ CHÍNH.
Kích thöôùc thaùp. Ñöôøng kính ñoaïn caát. Ñöôøng kính ñoaïn luyeän. Chieàu cao thaùp.
Tính toaùn choùp vaø oáng chaûy chuyeàn. Tính cho phaàn caát. Tính cho phaàn chöng. Tính chi tieát oáng daãn.
Ñöôøng kính oáng daãn hôi vaøo thieát bò ngöng tuï. OÁng daãn doøng chaûy hoaøn löu. OÁng daãn doøng nhaäp lieäu. OÁng daãn doøng saûn phaåm ñaùy.
OÁng daãn töø noài ñun qua thaùp. Tính trôû löïc thaùp. Toång trôû löïc phaàn caát. Trôû löïc ñóa khoâ Pk.
Trôû löïc do söùc caêng beà maët. Trôû löïc cuûa lôùp chaát loûng treân ñóa ( Trôû löïc thuûy tónh Pt ). Toång trôû löïc phaàn chöng. Trôû löïc ñóa khoâ Pk.
Trôû löïc do söùc caêng beà maët. Trôû löïc cuûa lôùp chaát loûng treân ñóa ( Trôû löïc thuûy tónh Pt ).42 CHÖÔNG 4: TÍNH CÔ KHÍ. Tính beà daøy thaân truï cuûa thaùp. Tính - choïn beà daøy ñaùy vaø naép thieát bò.
Choïn bích vaø voøng ñeäm. Chaân ñôõ vaø tai treo thieát bò. Tính baûo oân.53 CHÖÔNG 5: TÍNH THIEÁT BÒ PHUÏ. Thieát bò gia nhieät hoãn hôïp ñaàu hay thieát bò laøm nguoäi saûn phaåm ñaùy 59 1.
Ñieàu kieän nhieät ñoä cuûa quaù trình. Thieát bò laøm nguoäi saûn phaåm ñænh. Ñieàu kieän nhieät ñoä cuûa quaù trình. Thieát bò ngöng tuï hoài löu.
Ñieàu kieän nhieät ñoä cuûa quaù trình. Xaùc ñònh heä soá caáp nhieät töø doøng saûn phaåm ñænh ñeán thaønh oáng. Xaùc ñònh heä soá caáp nhieät töø thaønh oáng ñeán nöôùc. Nhieät taûi rieâng.
Heä soá truyeàn nhieät. Beà maët truyeàn nhieät. Chieàu daøi moãi oáng.Thieát bò noài ñun. Ñieàu kieän nhieät ñoä cuûa quaù trình.
Xaùc ñònh heä soá caáp nhieät töø doøng saûn phaåm ñænh ñeán thaønh oáng. Tính heä soá caáp nhieät cuûa saûn phaåm ñaùy noài. Heä soá truyeàn nhieät. Beà maët truyeàn nhieät.
Chieàu daøi moãi oáng. Tính boàn cao vò- Bôm. Tính boàn cao vò. 79 CHÖÔNG 6: TÍNH GIAÙ THAØNH THIEÁT BÒ.81 TAØI LIEÄU THAM KHAÛO.COM LÔØI MÔÛ ÑAÀU Moät trong nhöõng ngaønh coù söï ñoùng goùp to lôùn ñeán ngaønh coâng nghieäp nöôùc ta noùi rieâng vaø theá giôùi noùi chung ñoù laø ngaønh coâng ngheä hoaù hoïc.
Ñaëc bieät laø ngaønh hoùa chaát cô baûn. Trong thöïc teá, chuùng ta söû duïng raát nhieàu daïng hoaù chaát khaùc nhau: hoãn hôïp nhieàu chaát hay ñôn chaát tinh khieát. Maø nhu caàu veà moät loaïi hoaù chaát tinh khieát cuõng raát lôùn. Quaù trình coù theå ñaùp öùng phaàn naøo ñoä tinh khieát theo yeâu caàu laø chöng caát: la quaù trình taùch caùc caáu töû trong hoãn hôïp loûng – loûng, hay hoãn hôïp loûng – khí thaønh caùc caáu töû rieâng bieät döïa vaøo ñoä bay hôi khaùc nhau cuûa chuùng.
Vaø ñoái vôùi heä acetone – nöôùc, do khoâmg coù ñieåm ñaúng phí neân coù theå ñaït ñöôïc baát kyø ñoä tinh khieát theo yeâu caàu nhôø quaù trình chöng caát.COM Nhieäm vuï thieát keá: tính toaùn heä thoáng chöng luyeän lieân tuïc ñeå taùch hoãn hôïp hai caáu töû : acetone – nöôùc vôùi caùc soá lieäu sau ñaây: Naêng suaát saûn phaåm ñænh : 1500 Kg/h Noàng ñoä saûn phaåm ñænh : 98% theo khoái löôïng Noàng ñoä nhaäp lieäu : 30% Aùp suaát laøm vieäc : aùp suaát thöôøng. CHÖÔNG 1 GIÔÙI THIEÄU VEÀ ACETONE VAØ QUI TRÌNH COÂNG NGHEÄ EBOOKBKMT. Giôùi thieäu sô boä : Acetone coù coâng thöùc phaân töû : CH 3COCH3 .Khoái löôïng phaân töû baèng 58.079 ñvC Laø moät chaát loûng khoâng maøu, deã löu ñoäng vaø deã chaùy, vôùi moät caùch eâm dòu vaø coù muøi thôm. Noù hoøa tan voâ haïn trong nöôùc vaø moät soá hôïp chaát höõu cô nhö : eter, metanol, etanol, diacetone alcohol… ÖÙng duïng : Acetone ñöôïc öùng duïng nhieàu laøm dung moâi cho coâng nghieäp, ví duï cho vecni, sôn, sôn maøi, cellulose acetate, nhöïa, cao su … Noù hoaø tan toát tô acetate, nitroxenluloz, nhöïa phenol focmandehyt, chaát beùo, dung moâi pha sôn, möïc in oáng ñoàng.
Acetone laø nguyeân lieäu ñeå toång hôïp thuûy tinh höõu cô. Töø Acetone coù theå toång hôïp ceten, sumfonat (thuoác nguû), caùc holofom. Ñöôïc tìm thaáy ñaàu tieân vaøo naêm 1595 bôûi Libavius, baèng chöng caát khan ñöôøng, vaø ñeán naêm 1805 Trommsdorff tieán haønh saûn xuaát Acetone baèng caùch chöng caát Acetat cuûa boà taït vaø soña : laø moät phaân ñoaïn loûng naèm giöõa phaân ñoaïn röôïu vaø eter. Moät soá thoâng soá vaät lyù vaø nhieät ñoäng cuûa Acetone : Nhieät ñoä noùng chaûy : -94.6 0C ; Nhieät ñoä soâi : 56.9 0C ; Tyû troïng : ; Nhieät dung rieâng Cp : 22 Kcal/mol (chuaån ôû 102 0C) Ñoä nhôùt : 0.COM Nhieät trò : 0.5176 cal/g ( ôû 200C) Tính chaát hoaù hoïc : Coäng hôïp vôùi natri bisunfit: OH CH3COCH3 + H2O CH3 - C - SO3Na CH3 ( 1-metyl-1-hydroxi etan sunfonaùt natri ) Coäng hôïp axit HCN: OH CH3CO + HCN CH3-C-CN CH3 ( pH= 4-8 ) Phaûn öùng ngöng tuï : OH O CH3-CO-CH3 + HCH2C=O CH3-C-CH3-C-CH3 CH3 CH3 ( 4-oxy-4-meâtyll-2-pentanon) Acetone khoù bò oxi hoùa bôûi thuoác thöû Pheling, Toâluen, HNO3ññ, KMnO4 ,… Chæ bò oxi hoùa bôûi hoãn hôïp KMnO4 + H2SO4, Sunfoâcroâmic K2Cr2O7 + H2SO4… Bò gaõy maïch cacbon.
CH3-C-CH3 CH3-C-CH2-OH CH3-C-CH=O CH3COOH + HCOOH O O O Phaûn öùng khöû hoaù : CH3COCH3 + H2 CH3CHOH-CH3 Ñieàu cheá : Oxy hoùa röôïu baäc hai: CH3CHOH-CH3 CH3COCH3 + H2O Theo phöông phaùp Piria : nhieät phaân muoái canxi cuûa axit cacboxylic: (CH3COO)2Ca CH3COCH3 + CaCO3 Töø daãn xuaát cô magieâ : O O CH3-C-Cl + CH3-MgBr CH3-C-CH3 + Mg-Br Cl 2. Saûn xuaát Acetone : Trong thôøi kyø chieán tranh theá giôùi laàn thöù nhaát, do nhu caàu veà nguoàn Acetone raát lôùn, tong khi coù söï giôùi haïn trong vieäc thu döôïc Acetone töø söï chöng caát goã, neân ñeå boå sung nguoàn Acetone Hoa Kyø ñaõ aùp duïng phöông phaùp chöng caát khan Ca(CH3COO)2 – thu ñöôïc baèng caùch leân men röôïu coù maët xuùc taùc vi khuaån ñeå chuyeån carbohydrate thaønh Acetone vaø Butyl Alcohol.Coâng ngheä naøy ñöôïc öùng duïng chuû yeáu trong suoát chieán tranh theá giôùi laàn thöù nhaát vaø nhöõng naêm 20 .COM Tuy nhieân, ñeán giöõa nhöõng naêm 20 vaø cho ñeán nay coâng ngheä treân ñöôïc thay baèng coâng ngheä coù hieäu quaû hôn (chieám khoaûng ¾ phöông phaùp saûn xuaát Acetone cuûa Hoa Kyø) : Dehydro Isopropyl Alcol. Ngoaøi ra, coøn moät soá quùa trình saûn xuaát Acetone khaùc : - Oxi hoùa Cumene Hydro Peroxide thaønh Phenol vaø Acetone. - Oxi hoùa tröïc tieáp Butan – Propan.
- Leân men Carbo hydrate bôûi vi khuaån ñaëc bieät. - Coâng ty Shell söû duïng noù nhö moät saûn phaåm phuï. Toång hôïp Acetone baèng caùch Dehydro Isopropyl Alcol coù xuùc taùc: CH3CHOHCH3 + 15.9 Kcal (ôû 3270C ) CH3COCH3 + H2 Xuùc taùc söû duïng ôû ñaây : ñoàng vaø hôïp kim cuûa noù, oxit kim loaïi vaø muoái. ÔÛ nhieät ñoä khoaûng 325 0C , hieäu suaát khoaûng 97%.
Doøng khí noùng sau phaûn öùng goàm coù : Acetone, löôïng Isopropyl Alcol chöa phaûn öùng, H2 vaø moät phaàn nhoû saûn phaåm phuï ( nhö Propylene, diisopropyl eter …). Hoãn hôïp naøy ñöôïc laøm laïnh vaø khí khoâng ngöng ñöôïc loïc bôûi nöôùc. Dung dòch loûng ñöôïc ñem ñi chöng caát phaân ñoaïn, thu ñöôïc Acetone ôû ñænh vaø hoãn hôïp cuûa nöôùc, Isopropyl Alcol ( ít ) ôû ñaùy. Coâng ngheä chöng caát hoãn hôïp Acetone –Nöôùc : Ta coù Acetone laø moät chaát loûng tan voâ haïn trong nöôùc vaø nhieät ñoä soâi cuûa Acetone ( 56.9 0C ôû 760 mmHg) vaø Nöôùc ( 100 0C ôû 760 mmHg) : laø khaù caùch xa nhau neân phöông phaùp hieäu quaû nhaát ñeå thu ñöôïc Acetone tinh khieát laø chöng caát phaân ñoaïn döïa vaøo ñoä bay hôi khaùc nhau cuûa caùc caáu töû trong hoãn hôïp.
Trong tröôøng hôïp naøy ta khoâng theå söû duïng phöông phaùp coâ ñaëc vì caùc caáu töû ñeàu coù khaû naêng bay hôi, vaø khoâng söû duïng phöông phaùp trích ly cuõng nhö haáp thuï do phaûi ñöa vaøo moät pha môùi ñeå taùch chuùng, coù theå laøm cho quaù trình phöùc taïp hôn, hay quaù trìng taùch khoâng ñöôïc hoaøn toaøn. Choïn loaïi thaùp chöng caát vaø phöông phaùp chöng caát : Chöng caát laø quaù trình phaân taùch caùc hoãn hôïp loûng thaønh caùc caáu töû rieâng bieät döïa vaøo söï khaùc nhau veà ñoä bay hôi cuûa chuùng ( hay nhieät ñoä soâi ), baèng caùch laëp ñi laëp laïi nhieàu laàn quaù trình bay hôi – ngöng tuï, trong ñoù vaät chaát ñi töø pha loûng vaøo pha hôi hoaëc ngöôïc laïi. Ñoái vôùi chöng caát ta coù hai phöông phaùp thöïc hieän : - Chöng caát ñôn giaûn (duøng thieát bò hoaït ñoäng theo chu kyø): Phöông phaùp naøy söû duïng trong caùc tröôøng hôïp sau : + Khi nhieät ñoä soâi cuûa caùc caáu töû khaùc xa nhau. + Khi khoâng ñoøi hoûi saûn phaåm coù ñoä tinh khieát cao.
+ Taùch hoãn hôïp loûng ra khoûi taïp chaát khoâng bay hôi. + Taùch sô boä hoãn hôïp nhieàu caáu töû .COM - Chöng caát lieân tuïc hoãn hôïp hai caáu töû (duøng thieát bò hoaït ñoäng lieân tuïc): laø quaù trình ñöôïc thöïc hieän lieân tuïc, nghòch doøng, nhieàu ñoaïn. Ngoaøi ra coøn coù thieát bò hoaït ñoäng baùn lieân tuïc. Trong tröôøng hôïp naøy, do saûn phaåm laø Acetone – vôùi yeâu caàu coù ñoä tinh khieát cao khi söû duïng , coäng vôùi hoãn hôïp Acetone – Nöôùc laø hoãn hôïp khoâng coù ñieåm ñaúng phí neân choïn phöông phaùp chöng caát lieân tuïc laø hieäu quaû nhaát.
Choïn loaïi thaùp chöng caát : Coù raát nhieàu loaïi thaùp ñöôïc söû duïng, nhöng ñeàu coù chung moät yeâu caàu cô baûn laø dieän tích beà maët tieáp xuùc pha phaûi lôùn, ñieàu naøy phuï thuoäc vaøo ñoä phaân taùn cuûa moät löu chaát naøy vaøo löu chaát kia. Ta khaûo saùt hai loaïi thaùp chöng caát thöôøng duøng laø thaùp maâm vaø thaùp cheâm: - Thaùp maâm goàm thaân thaùp hình truï, thaúng ñöùng, phía trong coù gaén caùc maâm coù caáu taïo khaùc nhau, treân ñoù pha loûng vaø pha hôi ñöôïc cho tieáp xuùc vôùi nhau. Goàm coù : maâm choùp, maâm xuyeân loã , maâm van. Thöôøng söû duïng maâm choùp.
- Thaùp cheâm laø moät thaùp hình truï, goàm nhieàu ñoaïn noái vôùi nhau baèng maët bích hay haøn .