Luận văn thạc sĩ về chủ nghĩa dân tộc Anh trong quan hệ với Liên minh châu Âu - Đại học Quốc gia ...

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu chủ nghĩa dân tộc ở châu âu trường hợp vương quốc anh trong quan hệ với liên minh châu âu, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất giải

• Tác giả: Nguyễn Vũ Mỹ Anh
• Người hướng dẫn: PGS. Bùi Hồng Hạnh
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quan hệ quốc tế
• Đề tài: Chủ Nghĩa Dân Tộc Ở Châu Âu: Trường Hợp Vương Quốc Anh Trong Quan Hệ Với Liên Minh Châu Âu
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CHỦ NGHĨA DÂN TỘC Ở CHÂU ÂU: KHÁI NIỆM VÀ QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN
• 1.1. Khái niệm và ảnh hưởng của chủ nghĩa dân tộc
• 1.1.1. Khái niệm chủ nghĩa dân tộc
• 1.1.2. Tác động của chủ nghĩa dân tộc với quốc gia và quan hệ quốc tế
• 1.2. Quá trình phát triển chủ nghĩa dân tộc ở châu Âu
• 1.2.1. Chủ nghĩa dân tộc sơ khai
• 1.2.2. Chủ nghĩa dân tộc thời kỳ cách mạng Tư sản
• 1.2.3. Chủ nghĩa dân tộc thời kỳ chiến tranh Thế giới
• 1.2.4. Chủ nghĩa dân tộc từ sau Thế chiến II đến nay
• 2. CHƯƠNG 2: SỰ HÌNH THÀNH VÀ ĐẶC ĐIỂM CHỦ NGHĨA DÂN TỘC ANH
• 2.1. Sự hình thành và phát triển của chủ nghĩa dân tộc Anh
• 2.1.1. Sự ra đời của chủ nghĩa dân tộc Anh
• 2.1.2. Chủ nghĩa dân tộc Anh qua các thời kỳ
• 2.2. Đặc điểm chủ nghĩa dân tộc Anh
• 3. CHƯƠNG 3: BIỂU HIỆN CỦA CHỦ NGHĨA DÂN TỘC ANH TRONG QUAN HỆ VỚI LIÊN MINH CHÂU ÂU
• 3.1. Trước khi Anh gia nhập EU
• 3.2. Khi Anh tham gia EU
• 3.2.1. Đứng ngoài khu vực Đồng tiền chung
• 3.2.2. Từ chối tham gia hiệp ước Schengen
• 3.2.3. Thờ ơ trước khủng hoảng nợ công
• 3.2.4. Đứng ngoài khủng hoảng di cư châu Âu
• 3.3. Anh rời khỏi EU
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về Chủ nghĩa Dân tộc Anh và Liên minh châu Âu

Chủ nghĩa Dân tộc Anh đã có một lịch sử dài và phức tạp, đặc biệt trong bối cảnh quan hệ với Liên minh châu Âu (EU). Sự hình thành và phát triển của chủ nghĩa này không chỉ ảnh hưởng đến chính trị nội bộ của Vương quốc Anh mà còn tác động mạnh mẽ đến quan hệ quốc tế. Sự kiện Brexit vào năm 2016 đã làm nổi bật vai trò của chủ nghĩa dân tộc trong quyết định rời khỏi EU, cho thấy sự trở lại của tư tưởng dân tộc trong một thời kỳ mà thế giới đang hướng tới toàn cầu hóa.

1.1. Khái niệm và lịch sử Chủ nghĩa Dân tộc Anh

Chủ nghĩa Dân tộc Anh được hiểu là một tư tưởng chính trị và xã hội, nhấn mạnh sự ưu việt của dân tộc Anh. Lịch sử của nó bắt đầu từ thế kỷ XV, với những biến động lớn trong xã hội và chính trị. Chủ nghĩa này đã trải qua nhiều giai đoạn, từ thời kỳ cách mạng tư sản đến những cuộc chiến tranh thế giới, và tiếp tục phát triển cho đến ngày nay.

1.2. Liên minh châu Âu và vai trò của Anh

Liên minh châu Âu được thành lập với mục tiêu thúc đẩy sự hợp tác và hòa bình giữa các quốc gia châu Âu. Vương quốc Anh, mặc dù không phải là thành viên sáng lập, đã gia nhập EU vào năm 1973. Tuy nhiên, sự tham gia của Anh luôn bị ảnh hưởng bởi chủ nghĩa dân tộc, dẫn đến những căng thẳng trong quan hệ với các quốc gia thành viên khác.

II. Vấn đề và thách thức của Chủ nghĩa Dân tộc Anh trong EU

Chủ nghĩa Dân tộc Anh đã gặp phải nhiều thách thức trong bối cảnh hội nhập châu Âu. Sự gia tăng của chủ nghĩa dân tộc đã dẫn đến những vấn đề như sự phản đối đối với các chính sách của EU, đặc biệt là trong lĩnh vực nhập cư và kinh tế. Những thách thức này không chỉ ảnh hưởng đến chính trị nội bộ mà còn tác động đến quan hệ giữa Anh và các quốc gia khác trong EU.

2.1. Tác động của Brexit đến quan hệ Anh EU

Brexit đã tạo ra một cú sốc lớn cho cả Vương quốc Anh và EU. Quyết định rời khỏi EU không chỉ phản ánh sự gia tăng của chủ nghĩa dân tộc mà còn dẫn đến những thay đổi lớn trong quan hệ thương mại, chính trị và xã hội giữa hai bên. Các cuộc đàm phán hậu Brexit đã cho thấy sự phức tạp trong việc thiết lập lại mối quan hệ này.

2.2. Những thách thức từ chính sách nhập cư

Chính sách nhập cư của EU đã trở thành một vấn đề nóng bỏng trong bối cảnh chủ nghĩa dân tộc gia tăng. Nhiều người dân Anh cảm thấy rằng việc mở cửa biên giới đã ảnh hưởng đến cơ hội việc làm và an ninh quốc gia. Điều này đã dẫn đến sự phản đối mạnh mẽ đối với các chính sách của EU và góp phần vào quyết định Brexit.

III. Phương pháp và giải pháp cho Chủ nghĩa Dân tộc Anh

Để giải quyết các vấn đề liên quan đến chủ nghĩa dân tộc, cần có những phương pháp và giải pháp hiệu quả. Việc hiểu rõ về nguồn gốc và sự phát triển của chủ nghĩa dân tộc Anh sẽ giúp các nhà hoạch định chính sách đưa ra những quyết định đúng đắn hơn trong tương lai.

3.1. Nghiên cứu và phân tích lịch sử

Việc nghiên cứu lịch sử của chủ nghĩa dân tộc Anh sẽ giúp hiểu rõ hơn về các yếu tố đã hình thành nên tư tưởng này. Các nhà nghiên cứu cần phân tích các giai đoạn khác nhau trong lịch sử để tìm ra nguyên nhân và tác động của chủ nghĩa dân tộc đến chính trị hiện đại.

3.2. Tăng cường đối thoại giữa các bên

Đối thoại giữa các bên liên quan là rất quan trọng để giải quyết các vấn đề phát sinh từ chủ nghĩa dân tộc. Việc tạo ra các diễn đàn thảo luận sẽ giúp các bên hiểu nhau hơn và tìm ra những giải pháp hợp lý cho các vấn đề hiện tại.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu

Các nghiên cứu về chủ nghĩa dân tộc Anh trong mối quan hệ với EU đã chỉ ra rằng chủ nghĩa dân tộc không chỉ là một hiện tượng chính trị mà còn có tác động sâu sắc đến xã hội và văn hóa. Những kết quả này có thể được áp dụng trong việc xây dựng chính sách và quản lý quan hệ quốc tế.

4.1. Kết quả từ các nghiên cứu trước đây

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng chủ nghĩa dân tộc có thể dẫn đến sự phân cực trong xã hội. Các nhà nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc hiểu rõ về chủ nghĩa dân tộc sẽ giúp các nhà hoạch định chính sách đưa ra những quyết định hợp lý hơn trong việc quản lý xã hội đa dạng.

4.2. Ứng dụng trong chính sách đối ngoại

Chủ nghĩa dân tộc cũng có thể ảnh hưởng đến chính sách đối ngoại của Vương quốc Anh. Việc hiểu rõ về tâm lý dân tộc sẽ giúp các nhà lãnh đạo đưa ra những quyết định phù hợp trong quan hệ với các quốc gia khác, đặc biệt là trong bối cảnh Brexit.

V. Kết luận và tương lai của Chủ nghĩa Dân tộc Anh

Chủ nghĩa Dân tộc Anh đã có một vai trò quan trọng trong lịch sử và hiện tại của Vương quốc Anh. Tương lai của chủ nghĩa này sẽ phụ thuộc vào cách mà xã hội và chính trị Anh đối mặt với các thách thức toàn cầu. Việc tìm kiếm sự cân bằng giữa chủ nghĩa dân tộc và hội nhập quốc tế sẽ là một nhiệm vụ quan trọng trong những năm tới.

5.1. Dự báo về sự phát triển của Chủ nghĩa Dân tộc

Dự báo cho thấy rằng chủ nghĩa dân tộc sẽ tiếp tục có ảnh hưởng lớn đến chính trị và xã hội Anh trong tương lai. Các nhà nghiên cứu cần theo dõi sự phát triển này để đưa ra những phân tích và dự báo chính xác hơn.

5.2. Tìm kiếm sự cân bằng giữa dân tộc và toàn cầu hóa

Việc tìm kiếm sự cân bằng giữa chủ nghĩa dân tộc và toàn cầu hóa sẽ là một thách thức lớn. Các nhà lãnh đạo cần phải tìm ra những cách thức để kết hợp lợi ích dân tộc với lợi ích toàn cầu, nhằm đảm bảo sự phát triển bền vững cho Vương quốc Anh.

Nội dung chính

## Tổng quan nghiên cứu

Chủ nghĩa dân tộc (CNDT) là một hiện tượng chính trị xã hội có ảnh hưởng sâu rộng đến cấu trúc và tiến trình phát triển của thế giới hiện đại, đặc biệt là ở châu Âu. Từ thế kỷ XV, CNDT đã hình thành và phát triển gắn liền với sự ra đời của các quốc gia dân tộc, trở thành một trong những nhân tố quan trọng chi phối quan hệ quốc tế. Năm 2016, sự kiện Brexit – quyết định rời khỏi Liên minh châu Âu (EU) của Vương quốc Anh – đã làm nổi bật sự trở lại mạnh mẽ của CNDT trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập khu vực. Luận văn tập trung nghiên cứu CNDT ở châu Âu thông qua trường hợp Vương quốc Anh trong quan hệ với EU, phân tích sự hình thành, phát triển và biểu hiện của CNDT Anh qua các thời kỳ, đặc biệt là tác động của CNDT đến chính sách đối ngoại và sự kiện Brexit.

Phạm vi nghiên cứu bao gồm các giai đoạn lịch sử từ thế kỷ XV đến năm 2017, với trọng tâm là CNDT ở châu Âu và Vương quốc Anh trong quan hệ với EU sau Chiến tranh Thế giới thứ hai. Mục tiêu nghiên cứu nhằm làm rõ bản chất, quá trình phát triển của CNDT, so sánh CNDT Anh với CNDT châu Âu, đồng thời phân tích các biểu hiện của CNDT Anh trong quan hệ với EU. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc hiểu rõ vai trò của CNDT trong bối cảnh hội nhập và toàn cầu hóa, đồng thời cung cấp cơ sở khoa học cho các chính sách đối ngoại và nội bộ của các quốc gia châu Âu.

## Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

### Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng các lý thuyết và mô hình nghiên cứu sau:

- **Lý thuyết chủ nghĩa dân tộc**: Khái niệm CNDT được phân tích dựa trên các quan điểm của các học giả như Benedict Anderson với khái niệm “cộng đồng tưởng tượng”, Anthony D. Smith về sức mạnh tổng thể của CNDT, và Walker Connor về lòng trung thành dân tộc. CNDT được xem là hệ thống niềm tin, tư tưởng chính trị liên quan đến sự gắn bó giữa cá nhân với quốc gia dân tộc.

- **Lý thuyết quan hệ quốc tế**: Phân tích tác động của CNDT đến quan hệ quốc tế, đặc biệt là trong bối cảnh hội nhập khu vực và toàn cầu hóa. Lý thuyết hội nhập và quốc tế được sử dụng để đánh giá ảnh hưởng của CNDT đến chính sách đối ngoại của Vương quốc Anh với EU.

- **Lý thuyết đa ngành và liên ngành**: Kết hợp dân tộc học và chính trị học để phân tích sâu sắc các biểu hiện và tác động của CNDT trong các bối cảnh lịch sử và chính trị khác nhau.

Các khái niệm chính bao gồm: CNDT, quốc gia dân tộc (nation-state), chủ quyền quốc gia, chủ nghĩa dân túy, chủ nghĩa ly khai, và hội nhập khu vực.

### Phương pháp nghiên cứu

- **Nguồn dữ liệu**: Luận văn sử dụng nguồn tài liệu thứ cấp đã được công bố, bao gồm sách, bài báo khoa học, tài liệu lịch sử, các văn bản pháp luật liên quan đến chủ quyền quốc gia và hội nhập châu Âu, cùng các báo cáo chính trị và kinh tế về EU và Vương quốc Anh.

- **Phương pháp phân tích**: Áp dụng phương pháp lịch sử để tái hiện quá trình hình thành và phát triển CNDT ở châu Âu và Anh. Phương pháp nghiên cứu case study được sử dụng để phân tích sâu trường hợp Vương quốc Anh trong quan hệ với EU. Phương pháp so sánh được dùng để đối chiếu CNDT Anh với CNDT châu Âu và các quốc gia khác.

- **Cỡ mẫu và timeline nghiên cứu**: Nghiên cứu tập trung vào giai đoạn từ thế kỷ XV đến năm 2017, với trọng tâm phân tích chi tiết từ sau Chiến tranh Thế giới thứ hai đến Brexit năm 2016. Cỡ mẫu là toàn bộ các tài liệu, sự kiện lịch sử và chính sách liên quan đến CNDT và quan hệ Anh – EU trong phạm vi thời gian này.

## Kết quả nghiên cứu và thảo luận

### Những phát hiện chính

1. **CNDT hình thành sớm và phát triển mạnh ở châu Âu**: CNDT xuất hiện từ thế kỷ XV, gắn liền với sự hình thành các quốc gia dân tộc. Qua các giai đoạn lịch sử, CNDT có sự biến đổi từ sơ khai, cách mạng tư sản, đến thời kỳ chiến tranh thế giới với mức độ cực đoan. Khoảng 1648, Hòa ước Westphalia xác lập nguyên tắc chủ quyền quốc gia, củng cố vai trò của CNDT trong quan hệ quốc tế.

2. **CNDT Anh có đặc điểm riêng biệt và ảnh hưởng sâu sắc**: Vương quốc Anh là quốc gia đầu tiên hình thành ý thức dân tộc sớm nhất, với CNDT phát triển qua các thời kỳ vương triều từ thế kỷ XVI đến XVIII. CNDT Anh mang nhiều ảnh hưởng từ chủ nghĩa đế quốc, tạo nên sự khác biệt so với CNDT các quốc gia châu Âu khác. Trong suốt quá trình tham gia EU, Anh luôn giữ thái độ dân tộc chủ nghĩa mạnh mẽ, thể hiện qua việc đứng ngoài khu vực đồng tiền chung, từ chối tham gia Hiệp ước Schengen, và thái độ thờ ơ trước các khủng hoảng của EU.

3. **Sự trở lại của CNDT và chủ nghĩa dân túy trong thế kỷ XXI**: Mặc dù EU đã làm suy yếu CNDT trong một thời gian dài, sự kiện Brexit năm 2016 đánh dấu sự trỗi dậy mạnh mẽ của CNDT Anh và là biểu hiện của làn sóng chủ nghĩa dân túy tại châu Âu. Chủ nghĩa dân túy phát triển do các yếu tố kinh tế (bất bình đẳng thu nhập), chính trị (sự tê liệt của hệ thống chính trị), và văn hóa (lo ngại về nhập cư và bản sắc dân tộc).

4. **CNDT có tác động hai mặt đối với quốc gia và quan hệ quốc tế**: CNDT thúc đẩy ý thức dân chủ, bảo vệ chủ quyền và phát triển kinh tế quốc gia, đồng thời bảo tồn văn hóa và tôn trọng sự đa dạng. Tuy nhiên, CNDT cũng có mặt tiêu cực như chủ nghĩa bài ngoại, cực đoan dân tộc, và xung đột sắc tộc, gây ra các cuộc chiến tranh thế giới và các cuộc khủng hoảng chính trị hiện đại.

### Thảo luận kết quả

Các phát hiện cho thấy CNDT là một hiện tượng phức tạp, có vai trò quan trọng trong việc hình thành và phát triển quốc gia dân tộc, đồng thời ảnh hưởng sâu sắc đến chính sách đối ngoại và quan hệ quốc tế. Sự khác biệt trong đặc điểm CNDT Anh so với châu Âu phản ánh lịch sử đế quốc và tư duy chính trị riêng biệt của Anh, giải thích phần nào lý do Anh luôn giữ khoảng cách với EU và cuối cùng quyết định Brexit.

Sự trỗi dậy của chủ nghĩa dân túy và CNDT trong thế kỷ XXI là phản ứng trước những thách thức của toàn cầu hóa và hội nhập, thể hiện qua các biểu hiện chính trị và xã hội tại nhiều quốc gia châu Âu. Kết quả nghiên cứu phù hợp với các nghiên cứu quốc tế về CNDT và chủ nghĩa dân túy, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của việc cân bằng lợi ích quốc gia và khu vực trong bối cảnh hội nhập.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện sự gia tăng tỷ lệ ủng hộ các đảng dân túy tại các quốc gia châu Âu, bảng so sánh các chính sách của Anh và các nước EU khác về hội nhập kinh tế và chính trị, cũng như biểu đồ lịch sử các sự kiện quan trọng liên quan đến CNDT.

## Đề xuất và khuyến nghị

1. **Tăng cường giáo dục và truyền thông về đa văn hóa và hội nhập**: Đẩy mạnh các chương trình giáo dục nhằm nâng cao nhận thức về giá trị đa dạng văn hóa và lợi ích của hội nhập khu vực, giảm thiểu các quan điểm cực đoan và bài ngoại. Chủ thể thực hiện: Bộ Giáo dục, các tổ chức xã hội; Thời gian: 2-3 năm.

2. **Xây dựng chính sách đối ngoại linh hoạt, cân bằng lợi ích quốc gia và khu vực**: Thiết kế các chính sách đối ngoại vừa bảo vệ lợi ích quốc gia vừa thúc đẩy hợp tác trong EU, tránh các chính sách đơn phương gây chia rẽ. Chủ thể thực hiện: Chính phủ, Bộ Ngoại giao; Thời gian: liên tục.

3. **Tăng cường đối thoại và hợp tác giữa các quốc gia thành viên EU**: Thiết lập các diễn đàn đối thoại thường xuyên để giải quyết các mâu thuẫn về lợi ích và chính sách, đặc biệt liên quan đến các vấn đề di cư, kinh tế và an ninh. Chủ thể thực hiện: EU, các quốc gia thành viên; Thời gian: 1-2 năm.

4. **Phát triển các chương trình hỗ trợ kinh tế và xã hội cho các nhóm dễ bị tổn thương**: Giảm thiểu bất bình đẳng kinh tế và xã hội để hạn chế sự phát triển của chủ nghĩa dân túy và CNDT cực đoan. Chủ thể thực hiện: Chính phủ, các tổ chức quốc tế; Thời gian: 3-5 năm.

## Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. **Các nhà nghiên cứu và học giả về quan hệ quốc tế và chính trị châu Âu**: Luận văn cung cấp cơ sở lý thuyết và phân tích sâu sắc về CNDT và quan hệ Anh – EU, hỗ trợ nghiên cứu chuyên sâu.

2. **Chính phủ và các nhà hoạch định chính sách**: Thông tin về tác động của CNDT đến chính sách đối ngoại và nội bộ giúp xây dựng các chiến lược phù hợp trong bối cảnh hội nhập và toàn cầu hóa.

3. **Sinh viên và học viên cao học chuyên ngành Quan hệ quốc tế, Chính trị học**: Tài liệu tham khảo quan trọng cho việc học tập và nghiên cứu về CNDT, hội nhập khu vực và Brexit.

4. **Các tổ chức quốc tế và khu vực**: Hiểu rõ hơn về các thách thức do CNDT và chủ nghĩa dân túy gây ra, từ đó đề xuất các giải pháp hợp tác hiệu quả.

## Câu hỏi thường gặp

1. **Chủ nghĩa dân tộc là gì?**  
Chủ nghĩa dân tộc là hệ thống niềm tin và tư tưởng chính trị liên quan đến sự gắn bó giữa cá nhân với quốc gia dân tộc, thúc đẩy ý thức bảo vệ chủ quyền, bản sắc và lợi ích dân tộc.

2. **Tại sao CNDT lại phát triển mạnh ở châu Âu?**  
CNDT phát triển mạnh do lịch sử hình thành các quốc gia dân tộc, các cuộc cách mạng tư sản, chiến tranh thế giới và sự phát triển của chủ nghĩa thực dân, tạo nên nền tảng văn hóa và chính trị đặc thù.

3. **Vì sao Brexit được coi là biểu hiện của CNDT?**  
Brexit phản ánh sự trỗi dậy của CNDT Anh khi người dân thể hiện mong muốn bảo vệ chủ quyền quốc gia, bản sắc dân tộc và phản đối sự can thiệp sâu của EU vào chính sách nội bộ.

4. **Chủ nghĩa dân túy khác gì với CNDT?**  
Chủ nghĩa dân túy là hệ tư tưởng mỏng, tập trung vào đối đầu giữa dân thường và tầng lớp tinh hoa, trong khi CNDT là tư tưởng về lợi ích và bản sắc dân tộc, có phạm vi rộng hơn và chiều ngang xã hội.

5. **CNDT có tác động tích cực hay tiêu cực?**  
CNDT có tác động hai mặt: tích cực trong việc thúc đẩy ý thức dân chủ, bảo vệ chủ quyền và phát triển kinh tế; tiêu cực khi cực đoan dẫn đến bài ngoại, xung đột sắc tộc và chiến tranh.

## Kết luận

- CNDT là nhân tố quan trọng hình thành và phát triển quốc gia dân tộc, ảnh hưởng sâu sắc đến quan hệ quốc tế và chính sách đối ngoại.  
- Vương quốc Anh có CNDT đặc thù, ảnh hưởng lớn đến quan hệ với EU và sự kiện Brexit.  
- CNDT và chủ nghĩa dân túy đang trỗi dậy mạnh mẽ trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập, đặt ra nhiều thách thức cho châu Âu.  
- Cần có các chính sách cân bằng lợi ích quốc gia và khu vực, đồng thời tăng cường giáo dục và đối thoại để giảm thiểu các tác động tiêu cực của CNDT.  
- Luận văn cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn cho nghiên cứu và hoạch định chính sách về CNDT và quan hệ quốc tế trong thời đại mới.  

Khuyến khích các nhà nghiên cứu và chính sách sử dụng kết quả nghiên cứu để phát triển các chiến lược phù hợp, đồng thời tiếp tục theo dõi và phân tích diễn biến của CNDT trong tương lai.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN Nguyễn Vũ Mỹ Anh CHỦ NGHĨA DÂN TỘC Ở CHÂU ÂU: TRƢỜNG HỢP VƢƠNG QUỐC ANH TRONG QUAN HỆ VỚI LIÊN MINH CHÂU ÂU LUẬN VĂN THẠC SĨ QUAN HỆ QUỐC TẾ Hà Nội – 2018 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN Nguyễn Vũ Mỹ Anh CHỦ NGHĨA DÂN TỘC Ở CHÂU ÂU: TRƢỜNG HỢP VƢƠNG QUỐC ANH TRONG QUAN HỆ VỚI LIÊN MINH CHÂU ÂU Chuyên ngành: QUAN HỆ QUỐC TẾ Mã số: 60 31 02 06 LUẬN VĂN THẠC SĨ QUAN HỆ QUỐC TẾ NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS. Bùi Hồng Hạnh Hà Nội – 2018 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trính nghiên cứu của riêng tôi. Các dữ liệu sử dụng phân tìch trong luận văn có nguồn gốc rõ ràng, đã công bố và trìch dẫn theo đúng quy định. Các kết quả nghiên cứu nếu trong luận văn do tôi tự tím hiểu, phân tìch một cách trung thực, khách quan và chưa được công bố trong công trính khác. Nếu không đúng như những gí đã nêu trên, tôi xin chịu trách nhiệm về đề tài của mính. Ngƣời cam đoan Nguyễn Vũ Mỹ Anh i TIEU LUAN MOI download : [e-mail] LỜI CẢM ƠN Trân trọng cảm ơn Khoa Quốc tế học, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân Văn, Đại học Quốc gia Hà Nội đã tạo điều kiện tốt nhất cho tác giả hoàn thành được luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn PGS. Bùi Hồng Hạnh đã hướng dẫn tôi thực hiện luận văn. Sự uyên bác, nhiệt tính, tâm huyết và nghiêm khắc của cô đã giúp tôi nhận ra những mặt còn hạn chế của mính để từ đó tiếp tục hoàn thiện và phát triển luận văn. Tôi cũng xin gửi lời cảm ơn tới gia đính và bạn bè đã luôn là hậu phương vững chắc, là nguồn động lực và luôn hỗ trợ để tôi yên tâm thực hiện luận văn. Tôi cũng gửi lời cảm ơn đến Lê Hoàng Giang – người bạn đã dành cho tôi những lời khuyên quý giá cũng như hỗ trợ tôi về các tài liệu học thuật có liên quan đến luận văn. Cuối cùng, tôi xin gửi lời cảm ơn đến Ông Nội tôi, người luôn truyền cảm hứng , là động lực cho tôi có thể hoàn thành luận văn một cách tốt nhất. Và tôi xin cảm ơn những người quan tâm đến luận văn của tôi. Hà Nội, tháng 6 năm 2018 Nguyễn Vũ Mỹ Anh ii TIEU LUAN MOI download : [e-mail] MỤC LỤC PHẦN MỞ ĐẦU . 1 CHƢƠNG 1: CHỦ NGHĨA DÂN TỘC Ở CHÂU ÂU: KHÁI NIỆM VÀ QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN .1 Khái niệm và ảnh hƣởng của chủ nghĩa dân tộc .1 Khái niệm chủ nghĩa dân tộc .2 Tác động của chủ nghĩa dân tộc với quốc gia và quan hệ quốc tế .2 Quá trình phát triển chủ nghĩa dân tộc ở châu Âu .1 Chủ nghĩa dân tộc sơ khai.2 Chủ nghĩa dân tộc thời kỳ cách mạng Tƣ sản.3 Chủ nghĩa dân tộc thời kỳ chiến tranh Thế giới .4 Chủ nghĩa dân tộc từ sau Thế chiến II đến nay . 42 CHƢƠNG 2: SỰ HÌNH THÀNH VÀ ĐẶC ĐIỂM CHỦ NGHĨA DÂN TỘC ANH .1 Sự hình thành và phát triển của chủ nghĩa dân tộc Anh .1 Sự ra đời của chủ nghĩa dân tộc Anh .2 Chủ nghĩa dân tộc Anh qua các thời kỳ .2 Đặc điểm chủ nghĩa dân tộc Anh. 63 CHƢƠNG 3: BIỂU HIỆN CỦA CHỦ NGHĨA DÂN TỘC ANH TRONG QUAN HỆ VỚI LIÊN MINH CHÂU ÂU .1 Trƣớc khi Anh gia nhập EU . 65 iii TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.2 Khi Anh tham gia EU .1 Đứng ngoài khu vực Đồng tiền chung .2 Từ chối tham gia hiệp ƣớc Schengen .3 Thờ ơ trƣớc khủng hoảng nợ công .4 Đứng ngoài khủng hoảng di cƣ châu Âu .3 Anh rời khỏi EU . 89 TÀI LIỆU THAM KHẢO . 92 iv TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT EC European Comminuty Cộng đồng châu Âu ECU European Currency Unit Đơn vị tiền tệ châu Âu EFTA European Free Trade Association Hiệp hội Mậu dịch Tự do châu Âu EEC European Economic Community Cộng đồng kinh tế châu Âu EMU The Economic and Monetary Union Liên minh Kinh tế và Tiền tệ EU European Union Liên minh Châu Âu CHLB Cộng hòa liên bang CNDT Chủ nghĩa dân tộc CNĐQ Chủ nghĩa đế quốc CNTB Chủ nghĩa tư bản TBCN Tư bản chủ nghĩa v TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 6 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] PHẦN MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Năm 2016, cả thế giới ngỡ ngàng trước Brexit - sự kiện người dân Anh quốc biểu quyết rời khỏi Liên minh châu Âu (EU), một thể chế vốn được biết đến nhờ vị thế siêu cường và sự hội nhập sâu sắc giữa các thành viên. Nhiều nguyên do đã được nêu ra để lý giải cho hành động này, trong đó được đề cập nhiều nhất là sự trở lại của Chủ nghĩa Dân tộc ở Anh quốc cũng như ở châu Âu trong bối cảnh thế giới đang đi theo xu hướng hội nhập hóa và toàn cầu hóa. Chủ nghĩa dân tộc (CNDT) đã sớm xuất hiện ở châu Âu vào khoảng thế kỷ XV và được biết đến như là một tư tưởng dân tộc hay tình cảm dân tộc. CNDT là một nhân tố quan trọng định hính nên cơ cấu và quá trính của thế giới hiện đại, và thường được biểu hiện trong quan hệ giữa quốc gia-dân tộc với bên ngoài. Trên cơ sở gắn kết giữa quốc gia và dân tộc, CNDT có ảnh hưởng rất lớn đến quan hệ quốc tế. Ở một góc nhín khác, CNDT có thể tạo nên xu hướng tư tưởng tuyệt đối hóa giá trị dân tộc mính, đặt dân tộc mính ở vị trì cao nhất trong toàn bộ hệ thống giá trị, đi đến chỗ khoa trương, bài ngoại, tự phụ, coi dân tộc mính cao hơn tất cả và gây thiệt hại cho dân tộc khác. Bởi vậy trong suốt một khoảng thời gian dài đầu thế kỷ XX, CNDT đã chi phối mạnh mẽ đến chình sách của các quốc gia châu Âu và gây ra nên hai cuộc chiến tranh thế giới thảm khốc. Từ cuối thập niên 1970, chủ nghĩa ly khai xuất hiện và trỗi dậy mạnh mẽ ở Đông Âu ở những cấp độ khác nhau mà tiền đề của nó chình là CNDT. Tại sao CNDT lại sớm xuất hiện ở châu Âu như vậy? Và tại sao CNDT tại khu vực lại hính thành và phát triển mạnh mẽ đến vậy và chi phối nhiều đến các chình sách đối ngoại của các quốc gia? Mặc dù có sự bao phủ mạnh mẽ tới toàn châu Âu nói riêng và thế giới nói chung ở thế kỷ XX, nhưng đến thế kỷ XXI, CNDT có phần bị phai nhạt trước những xu hướng mới của thế giới – xu hướng hội nhập, khu vực và toàn cầu hóa. Xu hướng này 1 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] là hiện tượng thúc đẩy gia tăng sự phụ thuộc lẫn nhau giữa các quốc gia trên thế giới cũng như sự hội nhập kinh tế và chình trị ở cấp độ khu vực và toàn cầu. Sự xuất hiện của EU giống như một biểu tượng đỉnh cao của hội nhập hóa khu vực khi tổ chức này luôn được vì như một siêu cường trên thế giới. EU không những chỉ hội nhập sâu về kinh tế giữa các quốc gia thành viên mà còn có thể chế chình trị riêng về mọi mặt. Không những thế, ranh giới lãnh thổ của các quốc gia thành viên EU gần như được xóa bỏ sau Hiệp ước Schengen. Có thể thấy, một châu Âu nhất thể hóa đã làm suy yếu CNDT ở khu vực này trong suốt một khoảng thời gian dài và tạo một niềm tin lớn mạnh cho mọi người về sự bền vững của EU với mức độ liên kết sâu sắc giữa các thành viên. Nhưng sự kiện Brexit đã đánh dấu sự trở lại của CNDT ở ngay nội tại của một chủ thể quan hệ quốc tế tưởng như là bền vững nhất trên thế giới. Vương quốc Anh là quốc gia đầu tiên đưa ý tưởng về một hợp chủng quốc Châu Âu (Thủ tướng Anh Churchill – 1964), và là một trong ba trụ cột kinh tế chình của EU. Dẫu vậy, Anh quốc lại không phải là thành viên đồng sáng lập nên Liên minh. Trải qua hơn hai thập kỷ kể từ khi EU thành lập, Anh mới bước chân vào tổ chức này, và luôn bị đánh giá là một thành viên chưa thực sự hội nhập sâu sắc với liên minh. Trong suốt quá trính tham gia EU, Anh quốc vẫn luôn bộc lộ tình dân tộc của mính một cách mạnh mẽ. CNDT là một nhân tố quan trọng chi phối rất lớn đến quan hệ của Anh và EU. Tại sao CNDT lại có vai trò to lớn trong các chình sách của Anh quốc đến vậy? Phải chăng CNDT đã đi sâu vào tư duy chình trị của người Anh và Anh quốc chình là quốc gia đi tiên phong cho phong trào CNDT ở châu Âu không chỉ ở trong quá khứ mà còn ở thời điểm hiện tại? Có phải quyết định rời khỏi EU của đất nước này sau hơn 40 năm gia nhập đã dấy lên sự trỗi dậy của CNDT ở EU và châu Âu nói riêng cũng như trên thế giới nói chung? Tại châu Âu, bóng dáng của CNDT dường như đã bị xóa mờ từ cuối thế kỷ XX đến đầu thế kỷ XXI vậy tại sao một lần nữa lại trỗi dậy? Những câu hỏi đặt ra đã thôi thúc học viên thực hiện luận văn này và đi tím lời giải cho câu hỏi CNDT là gí, khái quát được sự hính thành và phát triển CNDT ở châu 2 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Âu – khởi nguyên của CNDT. Tiếp đó, luận văn sẽ phân tìch về trường hợp của Vương Quốc Anh, so sánh sự phát triển của CNDT Anh qua các thời kỳ với CNDT ở Châu Âu, đồng thời chỉ rõ ảnh hưởng của CNDT từ quá khứ đến hiện tại thông qua việc phân tìch các biểu hiện của CNDT Anh trong quan hệ với EU đã dẫn đến sự kiện chấn động Brexit. Trên thế giới và ở Việt Nam có nhiều đề tài nghiên cứu về CNDT, tuy nhiên nghiên cứu sâu vào CNDT Anh trong mối quan hệ với EU để làm rõ CNDT châu Âu thí còn khá mới. Tác giả hy vọng luận văn sẽ có nhiều đóng góp, trở thành một tư liệu cho những ai muốn nghiên cứu, quan tâm về CNDT ở châu Âu. Lịch sử nghiên cứu CNDT nói chung hay CNDT ở châu Âu nói riêng luôn là một đề tài thu hút nhiều nhà khoa học, nghiên cứu ở trên thế giới cũng như ở Việt Nam. Trên thế giới: Trong “International Politics on the world stage” (Chình trị học thế giới trong bối cảnh quốc tế) (1996), John T.