Chính Sách Của Đảng Và Nhà Nước Về Tôn Giáo: Trường Hợp Phật Giáo Từ Năm 1981 Đến Năm 2008

Luận văn phân tích chính sách của đảng và nhà nước về tôn giáo, tập trung vào Phật giáo giai đoạn 1981-2008, cung cấp cái nhìn sâu sắc.

• Tác giả: Phạm Thị Vượng
• Người hướng dẫn: GS. TS Đỗ Quang Hưng
• Trường học: Đại Học Quốc Gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Lịch Sử Đảng
• Đề tài: Chính Sách Của Đảng Và Nhà Nước Về Tôn Giáo - Trường Hợp Với Phật Giáo Từ Năm 1981 Đến Năm 2008
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2010
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Chính Sách Tôn Giáo Việt Nam 1981 2008

Chính sách tôn giáo của Đảng Cộng sản Việt Nam và Nhà nước Việt Nam từ năm 1981 đến 2008 là một giai đoạn quan trọng, đánh dấu sự thay đổi trong cách tiếp cận và quản lý các hoạt động tôn giáo, đặc biệt là đối với Phật giáo Việt Nam. Giai đoạn này chứng kiến sự ra đời và phát triển của Giáo hội Phật giáo Việt Nam, một tổ chức thống nhất Phật giáo trên cả nước, được Nhà nước Việt Nam công nhận và tạo điều kiện hoạt động. Chính sách này vừa thể hiện sự tôn trọng quyền tự do tín ngưỡng của người dân, vừa đảm bảo các hoạt động tôn giáo phải tuân thủ pháp luật và không ảnh hưởng đến an ninh quốc gia, trật tự xã hội. Việc nghiên cứu chính sách tôn giáo trong giai đoạn này giúp hiểu rõ hơn về mối quan hệ giữa Đảng và Nhà nước Việt Nam với các tôn giáo, cũng như những thành tựu và hạn chế trong công tác quản lý tôn giáo.

1.1. Chủ nghĩa Mác Lênin và quan điểm về Tôn giáo

Chủ nghĩa Mác - Lênin xem tôn giáo là một hình thái ý thức xã hội, phản ánh hiện thực khách quan dưới hình thức hư ảo. Theo C. Mác, tôn giáo là "thuốc phiện của nhân dân", có tác dụng xoa dịu nỗi đau khổ và làm lu mờ ý chí đấu tranh của quần chúng. Tuy nhiên, Mác cũng thừa nhận rằng tôn giáo là một "sự phản kháng chống sự nghèo nàn hiện thực". Ăngghen cho rằng tôn giáo là sự phản ánh hư ảo của những lực lượng bên ngoài chi phối cuộc sống con người. Từ những quan điểm này, các nhà Mác-Lênin nhấn mạnh sự cần thiết phải giải phóng con người khỏi ảnh hưởng của tôn giáo thông qua việc xây dựng một xã hội công bằng, bình đẳng.

1.2. Tư tưởng Hồ Chí Minh về Tôn giáo ở Việt Nam

Hồ Chí Minh kế thừa và phát triển quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin về tôn giáo, đồng thời vận dụng sáng tạo vào điều kiện cụ thể của Việt Nam. Người khẳng định quyền tự do tín ngưỡng của nhân dân, đồng thời kêu gọi đồng bào các tôn giáo đoàn kết, tham gia vào sự nghiệp cách mạng giải phóng dân tộc. Hồ Chí Minh đánh giá cao những giá trị đạo đức, văn hóa tốt đẹp của các tôn giáo, đặc biệt là Phật giáo, và mong muốn các tôn giáo đóng góp vào xây dựng một xã hội ấm no, hạnh phúc. Tư tưởng của Hồ Chí Minh về tôn giáo là cơ sở quan trọng để Đảng và Nhà nước Việt Nam xây dựng chính sách tôn giáo đúng đắn.

II. Pháp lệnh Tín ngưỡng Tôn giáo Nền tảng chính sách

Pháp lệnh Tín ngưỡng, Tôn giáo (và các văn bản pháp luật liên quan) đóng vai trò then chốt trong việc thể chế hóa các chủ trương, đường lối của Đảng và Nhà nước Việt Nam về tôn giáo. Các văn bản này quy định rõ quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của mọi người, đồng thời xác định trách nhiệm của Nhà nước trong việc bảo đảm quyền này. Pháp luật cũng quy định các hoạt động tôn giáo phải tuân thủ Hiến pháp và pháp luật, không được xâm phạm an ninh quốc gia, trật tự xã hội, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân khác. Sự ra đời và hoàn thiện của hệ thống pháp luật về tôn giáo là một bước tiến quan trọng trong việc bảo đảm sự ổn định và phát triển của các tôn giáo, trong đó có Phật giáo, tại Việt Nam.

2.1. Giai đoạn trước năm 1990 Quản lý tôn giáo tập trung

Trước năm 1990, chính sách tôn giáo của Đảng và Nhà nước tập trung vào việc quản lý chặt chẽ các hoạt động tôn giáo. Nhà nước can thiệp sâu vào nội bộ các tổ chức tôn giáo, kiểm soát các hoạt động truyền đạo, xây dựng cơ sở thờ tự, và đào tạo chức sắc. Tuy nhiên, chính sách này cũng bộc lộ nhiều hạn chế, gây ra những bức xúc trong một bộ phận tín đồ và chức sắc tôn giáo. Sự ra đời của Nghị quyết 24-NQ/TW năm 1990 đánh dấu bước chuyển quan trọng trong chính sách tôn giáo, chuyển từ quản lý sang tạo điều kiện cho các tôn giáo hoạt động.

2.2. Giai đoạn sau 1990 Tự do tôn giáo được mở rộng

Sau năm 1990, chính sách tôn giáo của Đảng và Nhà nước Việt Nam có sự thay đổi căn bản. Nhà nước chuyển từ quản lý sang tạo điều kiện cho các tôn giáo hoạt động theo pháp luật. Quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của người dân được mở rộng, các tổ chức tôn giáo được tạo điều kiện để phát triển các hoạt động tôn giáo, văn hóa, giáo dục, và từ thiện. Tuy nhiên, Nhà nước vẫn kiên quyết đấu tranh với các hoạt động lợi dụng tôn giáo để chống phá Đảng và Nhà nước, gây mất ổn định chính trị xã hội.

III. Giáo hội Phật giáo Việt Nam Vai trò và Sự phát triển

Sự ra đời của Giáo hội Phật giáo Việt Nam năm 1981 là một sự kiện lịch sử quan trọng, đánh dấu sự thống nhất của các hệ phái Phật giáo trên cả nước. Giáo hội có vai trò quan trọng trong việc lãnh đạo, hướng dẫn tăng ni, phật tử tu học, hành đạo theo đúng chánh pháp, góp phần xây dựng một xã hội tốt đẹp. Giáo hội Phật giáo Việt Nam cũng tích cực tham gia các hoạt động xã hội, từ thiện, góp phần vào sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Mối quan hệ giữa Nhà nước và Giáo hội ngày càng được củng cố, tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của Phật giáo Việt Nam.

3.1. Chính sách trước 1981 Chia rẽ và khó khăn

Trước năm 1981, Phật giáo Việt Nam tồn tại nhiều hệ phái khác nhau, hoạt động độc lập, thậm chí có sự chia rẽ, mâu thuẫn. Chính quyền các cấp có những cách tiếp cận và quản lý khác nhau đối với các hệ phái Phật giáo, gây ra nhiều khó khăn cho hoạt động của Phật giáo. Việc thống nhất Phật giáo là một yêu cầu bức thiết để tập hợp sức mạnh của tăng ni, phật tử, góp phần vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

3.2. Từ 1981 2008 Gắn bó và phát triển cùng đất nước

Từ năm 1981 đến 2008, Giáo hội Phật giáo Việt Nam đã có những đóng góp to lớn vào sự phát triển của đất nước. Giáo hội đã vận động tăng ni, phật tử thực hiện tốt các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, tham gia các phong trào thi đua yêu nước, xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư. Giáo hội cũng tích cực mở rộng quan hệ đối ngoại, góp phần nâng cao vị thế của Phật giáo Việt Nam trên trường quốc tế.

3.3. Đường hướng Đạo pháp Dân tộc Xã hội chủ nghĩa

Đường hướng "Đạo pháp - Dân tộc - Xã hội chủ nghĩa" là kim chỉ nam cho mọi hoạt động của Giáo hội Phật giáo Việt Nam. Đường hướng này thể hiện sự gắn bó mật thiết giữa Phật giáo với vận mệnh của dân tộc, đồng thời khẳng định vai trò của Phật giáo trong việc xây dựng một xã hội công bằng, dân chủ, văn minh. Việc thực hiện đường hướng này đã giúp Phật giáo Việt Nam ngày càng phát triển vững mạnh, đóng góp tích cực vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

IV. Phật giáo Việt Nam và Chính trị Việt Nam Mối quan hệ

Mối quan hệ giữa Phật giáo và chính trị ở Việt Nam là một vấn đề phức tạp, đòi hỏi sự hiểu biết sâu sắc về lịch sử, văn hóa, và tôn giáo. Đảng và Nhà nước Việt Nam luôn khẳng định tôn trọng quyền tự do tín ngưỡng của người dân, đồng thời yêu cầu các hoạt động tôn giáo phải tuân thủ pháp luật và không ảnh hưởng đến an ninh quốc gia, trật tự xã hội. Các thế lực thù địch thường lợi dụng tôn giáo để chống phá Đảng và Nhà nước, gây mất ổn định chính trị xã hội. Do đó, cần phải nâng cao cảnh giác, đấu tranh chống lại mọi âm mưu lợi dụng tôn giáo để xâm phạm an ninh quốc gia, chia rẽ khối đại đoàn kết dân tộc.

4.1. Ảnh hưởng của Phật giáo đến xã hội Việt Nam

Phật giáo có ảnh hưởng sâu sắc đến đời sống văn hóa, đạo đức của người Việt Nam. Các giá trị đạo đức của Phật giáo, như từ bi, hỷ xả, vị tha, đã góp phần hình thành nên bản sắc văn hóa Việt Nam. Phật giáo cũng đóng vai trò quan trọng trong việc giáo dục đạo đức, lối sống cho người dân, đặc biệt là giới trẻ.

4.2. Đấu tranh chống lợi dụng Tôn giáo chia rẽ dân tộc

Đảng và Nhà nước Việt Nam luôn kiên quyết đấu tranh chống lại mọi âm mưu lợi dụng tôn giáo để xâm phạm an ninh quốc gia, chia rẽ khối đại đoàn kết dân tộc. Các hoạt động lợi dụng tôn giáo thường mang tính chất cực đoan, kích động bạo lực, gây rối trật tự công cộng, và xâm phạm quyền tự do tín ngưỡng của người khác. Cần phải có các biện pháp ngăn chặn kịp thời và xử lý nghiêm minh các hành vi vi phạm pháp luật liên quan đến tôn giáo.

V. Sự Phát triển của Phật giáo 1981 2008 Đánh giá

Giai đoạn từ 1981 đến 2008 chứng kiến sự phát triển mạnh mẽ của Phật giáo Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Giáo hội Phật giáo Việt Nam và sự quan tâm của Đảng và Nhà nước. Số lượng tăng ni, phật tử tăng lên đáng kể, các cơ sở thờ tự được xây dựng, tu sửa khang trang. Hoạt động hoằng pháp, từ thiện, và văn hóa được đẩy mạnh, góp phần lan tỏa những giá trị tốt đẹp của Phật giáo trong xã hội. Tuy nhiên, vẫn còn một số vấn đề tồn tại, như sự phân bố không đều của các cơ sở thờ tự, trình độ tu học của tăng ni còn hạn chế, và một số hoạt động tôn giáo còn mang tính chất mê tín dị đoan.

5.1. Thành tựu của Chính sách Tôn giáo đối với Phật giáo

Chính sách tôn giáo của Đảng và Nhà nước đã tạo điều kiện thuận lợi cho Phật giáo Việt Nam phát triển mạnh mẽ. Quyền tự do tín ngưỡng của người dân được bảo đảm, các hoạt động tôn giáo được tạo điều kiện để diễn ra thuận lợi, và Giáo hội Phật giáo Việt Nam được Nhà nước công nhận và hỗ trợ. Những thành tựu này góp phần củng cố khối đại đoàn kết dân tộc, xây dựng một xã hội ổn định và phát triển.

5.2. Thách thức đặt ra cho Phật giáo Việt Nam

Phật giáo Việt Nam đang phải đối mặt với nhiều thách thức trong bối cảnh hội nhập quốc tế và sự phát triển của khoa học công nghệ. Sự xâm nhập của các luồng văn hóa ngoại lai, sự phát triển của các tôn giáo mới, và sự gia tăng của các hoạt động mê tín dị đoan đang ảnh hưởng đến Phật giáo. Cần phải có các giải pháp để bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống của Phật giáo, đồng thời đáp ứng nhu cầu tâm linh của người dân trong xã hội hiện đại.

VI. Chính Sách Tôn Giáo Việt Nam Định hướng tương lai

Chính sách tôn giáo của Đảng và Nhà nước Việt Nam trong tương lai cần tiếp tục quán triệt quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh về tôn giáo, đồng thời bám sát thực tiễn tình hình tôn giáo ở Việt Nam. Cần phải tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật về tôn giáo, bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng của người dân, đồng thời tăng cường công tác quản lý nhà nước về tôn giáo, ngăn chặn các hoạt động lợi dụng tôn giáo để chống phá Đảng và Nhà nước, gây mất ổn định chính trị xã hội. Cần phải phát huy vai trò của các tôn giáo trong việc xây dựng một xã hội công bằng, dân chủ, văn minh.

6.1. Hoàn thiện Luật pháp về Tín ngưỡng Tôn giáo

Việc hoàn thiện pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo là một yêu cầu cấp thiết để đáp ứng sự phát triển của tình hình tôn giáo ở Việt Nam. Cần phải rà soát, sửa đổi, bổ sung các quy định pháp luật hiện hành cho phù hợp với thực tiễn, đồng thời ban hành các văn bản hướng dẫn thi hành luật một cách cụ thể, chi tiết. Việc hoàn thiện pháp luật sẽ tạo cơ sở pháp lý vững chắc cho các hoạt động tôn giáo, đồng thời tăng cường hiệu quả công tác quản lý nhà nước về tôn giáo.

6.2. Nâng cao năng lực quản lý nhà nước về Tôn giáo

Để nâng cao hiệu quả công tác quản lý nhà nước về tôn giáo, cần phải tăng cường đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ làm công tác tôn giáo, nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, và bản lĩnh chính trị. Cần phải đổi mới phương pháp quản lý, từ quản lý hành chính sang quản lý dựa trên cơ sở pháp luật và tôn trọng quyền tự do tín ngưỡng của người dân. Cần phải tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát các hoạt động tôn giáo, kịp thời phát hiện và xử lý các vi phạm pháp luật.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TỔNG QUAN CHÍNH SÁCH CỦA ĐẢNG VÀ NHÀ NƯỚC VỀ TÔN GIÁO TỪ NĂM 1981 ĐẾN NĂM 2008 1. Quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin về tôn giáo 1. Khái niệm mácxít về tôn giáo Ngày từ buổi bình minh của xã hội loài người, tôn giáo đã bắt đầu xuất hiện. Nó vận động, phát triển cùng với các hình thái kinh tế xã hội và tham gia vào mọi mặt của đời sống.

Để hiểu rõ bản chất, các nhà khoa học, các nhà hoạt động chính trị luôn mong muốn tìm ra một khái niệm chung nhất về tôn giáo. Song cho đến nay, khái niệm tôn giáo vẫn đang là vẫn đề tranh luận trong giới xã hội học tôn giáo. Các nhà duy vật trước C.Ăngghen đều coi tôn giáo là sự lừa bịp, giả dối, là kết quả của sự ngu dốt. Cụ thể như, Phơbách thì cho rằng: tôn giáo là sự phản ánh sự tồn tại của chính bản thân con người, con người suy nghĩ, suy tâm thế nào thì thượng đế của họ là đúng như vậy; ý thức về chúa là ý thức con người rút ra về chính bản thân nó.

Trong tác phẩm Góp phần phê phán chủ nghĩa pháp quyền của Hêghen, C. Mác khẳng định: “Tôn giáo là sự tự ý thức và sự tự cảm giác của con người, chưa tìm được bản thân mình hoặc đã lại để mất bản thân mình một lần nữa nhưng con người không phải là sinh vật trìu tượng, ẩn náu đâu đó ngoài thế giới. Con người là thế giới con người, là nhà nước, là xã hội. Nhà nước ấy, xã hội ấy sản sinh ra tôn giáo, tức thế giới quan lộn ngược, vì bản thân chúng là thế giới lộn ngược” [58, tr.

Hay “Tôn giáo là tiếng thở dài của chúng sinh bị áp bức, là trái tim của thế giới không có trái tim, cũng như nó là tinh thần của những trật tự không có tinh thần. Tôn giáo là thuốc phiện của nhân dân” [58, tr. Ăngghen cho rằng: “Tôn giáo sinh ra từ thời đại hết sức nguyên thủy… Do đó, những khái niệm tôn giáo ban đầu ấy thường là chung cho một tập đoàn dân cư, cùng dòng máu, sau lại phân chia ra, phát triển một cách riêng biệt ở mỗi dân tộc” [59, tr.2008 10 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.2008 cũng đưa ra quan điểm của mình: “Tất cả mọi tôn giáo chẳng qua chỉ là sự phản ánh hư ảo - vào trong đầu óc con người - của những lực lượng ở bên ngoài chi phối cuộc sống hàng ngày của họ; chỉ là sự phản ánh trong đó những lực lượng ở trần thế đã mang hình thức những lực lượng siêu trần thế” [60, tr. Nó được coi là định nghĩa của chủ nghĩa Mác - Lênin về tôn giáo.

Từ những quan điểm của C. Ăngghen cho thấy, tôn giáo là một hình thái ý thức xã hội, phản ánh những tâm tư nguyện vọng, những ước mơ của người dân lao động về một cuộc sống hạnh phúc, không có bất bình đẳng, không có điều ác. Qua tôn giáo, mọi người đều có một cuộc sống ấm no, tràn đầy tình yêu thương giữa con người với con người, được giải thoát khỏi áp bức, bất công. Song những ước mơ đó lại không phải do người lao động đấu tranh mà có được, mà do một đấng siêu nhiên ban cho nên nó chỉ là một thế giới hạnh phúc tưởng tượng; đúng như C.

Mác nói: “Tôn giáo là hạnh phúc hư ảo của nhân dân”, là những “bông hoa giả” nhưng lại được quần chúng tiếp nhận một cách hồ hởi, nhiệt tâm và đầy thỏa mãn. Đây chính là chức năng đền bù hư ảo của tôn giáo. Như vậy có thể thấy, các nhà chủ nghĩa Mác - Lênin đã tập trung đi sâu làm sáng tỏ bản chất của tôn giáo, coi tôn giáo là một hình thái ý thức xã hội, thuộc kiến trúc thượng tầng; cho rằng tôn giáo “ru ngủ” quần chúng, làm nhụt ý chí đấu tranh và biến những người lao động thành kẻ thụ động cam chịu áp bức, nó giam cầm con người trong các quan niệm duy tâm, thần học - hướng họ về các lực lượng siêu nhiên mà họ hoàn toàn quy phục, nó hạn chế tính tích cực của xã hội. Tuy nhiên, theo Mác - Lênin, niền tin tôn giáo còn là “sự phản kháng chống sự nghèo nàn hiện thực ấy”; tôn giáo là biểu lộ thái độ không chấp nhận, không bằng lòng với cuộc sống thực tại - dù sự phản kháng yếu đuối, tiêu cực, không phải từ những đấu tranh để giành lại.

Không dừng lại ở quan điểm đó, cùng với thời gian, khái niệm tôn giáo được các nhà khoa học, những người hoạt động chính trị, kể cả những học giả vẫn chịu ảnh hưởng của chủ nghĩa Mác - Lênin, tiếp cận ở nhiều khía cạnh, (LUAN.2008 11 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.2008 góc độ khác nhau, rất khó để thống nhất và đưa ra một khái niệm chung về tôn giáo. Tuy nhiên, theo GS.TS Đỗ Quang Hưng có thể tiếp nhận các luận điểm của Mác, Ăngghen thành ba loại: “Loại thứ nhất, lấy thể nghiệm cá nhân của chủ thể tín ngưỡng làm tiền đề tiên quyết cho bản chất và định nghĩa tôn giáo (…) Loại thứ hai, lấy chức năng xã hội của tôn giáo làm hạt nhân định nghĩa và khẳng định bản chất của tôn giáo (…) Loại thứ ba, từ góc độ “bản thể luận” của tôn giáo mà định nghĩa (…). Theo đó, cho dù có hơn 150 định nghĩa về tôn giáo, nhưng nhìn chung người ta vẫn cho rằng tôn giáo là tương quan giữa con người với sự linh thiêng (Sacred), với quyền năng (Power), đấng siêu việt (Transcendent), cái tuyệt đối (Absolute), thực tại tối cao (Supreme reality)…” [34, tr. Tôn giáo còn được M.

Bertrand tiếp cận như một lực lượng xã hội: “Một tôn giáo không chỉ là tập hợp những biểu tượng, những niềm tin, mà còn là những thực hành có tính nghi thức và văn hóa. Nó cũng còn là một thể chế xã hội, một tổ chức có tính chất của một cộng đồng” [34, tr. Một học giả người Trung Quốc, tên Lữ Đại Cát, đưa ra định nghĩa: “Tôn giáo là sự phản ánh hư ảo lực lượng chi phối cuộc sống hàng ngày của con người thành một ý thức xã hội về lực lượng siêu trần thế, là một chỉnh thể văn hóa xã hội tổng hợp những loại ý thức và hành vi này và làm cho nó quy phạm hóa” [34, tr. Đã có rất nhiều sách báo giải thích các luận điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin về tôn giáo, nhiều học giả đã nhận thức được đúng thực chất, cốt lõi của luận điểm Mác - Lênin về tôn giáo nhưng có những quan điểm thậm chí giải thích sai lệch, áp đặt, mang nặng tư tưởng “tả” khuynh, coi tôn giáo như là một hiện tượng hoàn toàn tiêu cực, có khi còn nâng tôn giáo mang tính phản động.

Thực tế đã cho thấy, những luận điểm giải thích trên đã bị bác bỏ. Quan điểm nhất quán của chủ nghĩa Mác - Lênin đối với tôn giáo, khắc phục những mặt tiêu cực, hạn chế trong tôn giáo là yêu cầu khách quan của sự nghiệp giải phóng con người, đấu tranh chống các thế lực xuyên tạc, lợi dụng tôn giáo, đấu tranh thủ tiêu chế độ áp bức, bóc lột, xây dựng xã hội mới.2008 12 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.2008 Nhưng điều đó không có nghĩa là gạt bỏ hoàn toàn tôn giáo, không kế thừa những giá trị nhân bản tốt đẹp trong nó. Theo các ông, muốn thay đổi ý thức xã hội phải thay đổi tồn tại xã hội; muốn xóa bỏ ảo tưởng ở con người phải xóa bỏ nguồn gốc làm nảy sinh nhu cầu cần có ảo tưởng; muốn đẩy lùi về ước mơ thiên đường bên kia, phải kiến tạo được thiên đường ở thế giới hiện hữu. Quan điểm của Đảng và Nhà nước về tín ngưỡng, tôn giáo được thể hiện rất rõ trong Pháp lệnh tín ngưỡng, tôn giáo (tháng 6 năm 2004) của nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam tại Điều 3 như sau: 1.

Hoạt động tín ngưỡng là hoạt động thể hiện sự tôn thờ tổ tiên; tưởng niệm và tôn vinh những người có công với nước, với cộng đồng; thờ cúng thần, thánh, biểu tượng có tính truyền thống và các hoạt động tín ngưỡng dân gian khác tiêu biểu cho những giá trị tốt đẹp về lịch sử, văn hóa, đạo đức xã hội. Cơ sở tín ngưỡng là nơi thực hiện hoạt động tín ngưỡng của cộng đồng, bao gồm đình, đền, miếu, am, từ đường, nhà thờ họ và những cơ sở tương tự khác. Tổ chức tôn giáo là tập hợp những người cùng tin theo một hệ thống giáo lý, giáo luật, lễ nghi và tổ chức theo một cơ cấu nhất định được Nhà nước công nhận. Tổ chức tôn giáo cơ sở là đơn vị cơ sở của tổ chức tôn giáo ban đầu bao gồm ban hộ tự hoặc ban quản trị chùa của đạo Phật, giáo xứ của đạo Công giáo, chi hội của đạo Tin Lành, họ đạo của đạo Cao Đài, ban trị sự xã, phường, thị trấn của Phật giáo Hòa Hảo và đơn vị cơ sở của tổ chức tôn giáo khác.

Hoạt động tôn giáo là việc truyền bá, thực hành giáo lý, giáo luật, lễ nghi, quản lý tổ chức của tôn giáo. Hội đoàn tôn giáo là hình thức tập hợp tín đồ do tổ chức tôn giáo lập ra nhằm phục vụ hoạt động tôn giáo. Cơ sở tôn giáo là nơi thờ tự, tu hành, nơi đào tạo người chuyên hoạt động tôn giáo, trụ sở của tổ chức tôn giáo và những cơ sở khác của tôn giáo được Nhà nước công nhận. Tín đồ là người tin theo một tôn giáo và được tổ chức tôn giáo thừa nhận.2008 13 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.

Nhà tu hành là tín đồ tự nguyện thực hiện thường xuyên nếp sống riêng theo giáo lý, giáo luật của tôn giáo mà mình tin theo. Chức sắc là tín đồ có chức vụ, phẩm sắc trong tôn giáo. Về nguồn gốc của tôn giáo Các nhà lý luận theo trường phái duy tâm thường cho rằng tôn giáo là cái tự có, thần thánh là cái hữu hiệu ngoài thế giới vật chất hoặc cho rằng tôn giáo “là thuộc tính vốn có trong ý thức con người mà không lệ thuộc vào hiện thực khách quan; hay nói cách khác tôn giáo là sản phẩm mang tính nội sinh của ý thức con người” [104, tr. Theo thuyết duy vật mácxít, thì những gì nằm trong ý thức con người, kể cả tôn giáo, đều là sự phản ánh của thế giới vật chất.

Tôn giáo là sự phản ánh thế giới vật chất vào ý thức con người một cách đặc biệt song cũng không nằm ngoài quy luật phát triển mang tính lịch sử, một hiện tượng thuộc kiến trúc thượng tầng.