Luận văn thạc sĩ ussh chính sách thúc đẩy hình thành các doanh nghiệp khởi nghiệp trong các trường đại học tại việt nam nghiên cứu trường hợp trường đại học fpt

Luận văn thạc sĩ phân tích chính sách thúc đẩy doanh nghiệp khởi nghiệp tại các trường đại học Việt Nam, tập trung vào trường FPT.

• Tác giả: Nguyễn Thanh Vân
• Người hướng dẫn: PGS. TS Đào Thanh Trường
• Trường học: Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn
• Chuyên ngành: Quản lý khoa học và công nghệ
• Đề tài: Chính sách thúc đẩy hình thành các doanh nghiệp khởi nghiệp trong các trường đại học tại Việt Nam (nghiên cứu trường hợp trường Đại học FPT)
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC HÌNH
• LỜI CẢM ƠN
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Lý do chọn đề tài
• 0.2. Lịch sử nghiên cứu
• 0.3. Các công trình nghiên cứu ở nước ngoài
• 0.4. Nhận xét chung
• 0.5. Mục tiêu nghiên cứu
• 0.6. Phạm vi nghiên cứu
• 0.7. Câu hỏi nghiên cứu
• 0.8. Giả thuyết nghiên cứu
• 0.9. Phương pháp chứng minh giả thuyết
• 0.10. Cấu trúc luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHÍNH SÁCH THÚC ĐẨY HÌNH THÀNH CÁC DOANH NGHIỆP KHỞI NGHIỆP TRONG CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC TẠI VIỆT NAM
• 1.1. Chính sách
• 1.2. Chính sách thúc đẩy hình thành doanh nghiệp khởi nghiệp
• 1.3. Doanh nghiệp khởi nghiệp
• 1.4. Tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp
• 1.5. Khái niệm về khởi nghiệp sáng tạo
• 1.6. Khái niệm về môi trường khởi nghiệp sáng tạo
• 1.7. Vai trò của khởi nghiệp sáng tạo
• 1.8. Hệ sinh thái khởi nghiệp
• 1.9. Vai trò của việc hình thành DN khởi nghiệp trong các trường đại học
• 1.10. Vai trò và nội dung các chính sách trong việc thúc đẩy hình thành doanh nghiệp khởi nghiệp trong các trường đại học
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CHÍNH SÁCH THÚC ĐẨY HÌNH THÀNH DOANH NGHIỆP KHỞI NGHIỆP TRONG TRƯỜNG ĐẠI HỌC FPT
• 2.1. Chính sách thúc đẩy doanh nghiệp khởi nghiệp trong trường các trường đại học tại Việt Nam hiện nay
• 2.2. Các chính sách thúc đẩy hình thành doanh nghiệp khởi nghiệp trong các trường đại học tại Việt Nam
• 2.3. Các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp trong các trường ĐH Việt Nam hiện nay
• 2.4. Chính sách thúc đẩy hình thành DN khởi nghiệp tại trường Đại học FPT
• 2.5. Tổng quan về trường Đại học FPT
• 2.6. Thực trạng chính sách thúc đẩy hình thành Doanh nghiệp khởi nghiệp tại trường FPT
• 2.7. Kết quả/tác động của các chính sách thúc đẩy hình thành DN khởi nghiệp tại trường Đại học FPT
• 3. CHƯƠNG 3: CÁC CHÍNH SÁCH MỚI TRONG VIỆC THÚC ĐẨY DOANH NGHIỆP KHỞI NGHIỆP TRONG CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC TẠI VIỆT NAM
• 3.1. Nghiên cứu kinh nghiệm của một số quốc gia về chính sách thúc đẩy hình thành DN khởi nghiệp trong các trường ĐH
• 3.2. Bối cảnh cho việc xây dựng chính sách sách thúc đẩy hình thành DN khởi nghiệp trong các trường ĐH tại Việt Nam hiện nay
• 3.3. Xây dựng chính sách sách thúc đẩy hình thành DN khởi nghiệp trong các trường đại học tại Việt Nam
• 3.3.1. Chính sách về thúc đẩy hình thành doanh nghiệp khởi nghiệp tại trường đại học qua các cuộc thi, cuộc tư vấn
• 3.3.2. Chính sách về thúc đẩy hình thành doanh nghiệp khởi nghiệp tại trường đại học qua các khóa đào tạo
• 3.3.3. Chính sách về thúc đẩy hình thành doanh nghiệp khởi nghiệp tại trường đại học qua các gói hỗ trợ vay vốn
• 3.3.4. Chính sách về thúc đẩy hình thành doanh nghiệp khởi nghiệp tại trường đại học qua các vườn ươm doanh nghiệp
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về chính sách thúc đẩy doanh nghiệp khởi nghiệp tại Việt Nam

Chính sách thúc đẩy doanh nghiệp khởi nghiệp tại Việt Nam đã trở thành một chủ đề nóng trong những năm gần đây. Đặc biệt, các trường đại học đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành và phát triển các doanh nghiệp khởi nghiệp. Chính sách này không chỉ giúp sinh viên có cơ hội thực hành và phát triển ý tưởng kinh doanh mà còn tạo ra một môi trường thuận lợi cho sự sáng tạo và đổi mới. Trường Đại học FPT là một trong những ví dụ điển hình cho việc áp dụng chính sách này một cách hiệu quả.

1.1. Vai trò của các trường đại học trong việc thúc đẩy khởi nghiệp

Các trường đại học tại Việt Nam, đặc biệt là Đại học FPT, đã tích cực tham gia vào việc thúc đẩy doanh nghiệp khởi nghiệp. Hệ sinh thái khởi nghiệp tại các trường đại học không chỉ cung cấp kiến thức mà còn tạo ra các cơ hội kết nối giữa sinh viên và doanh nghiệp.

1.2. Chính sách hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp tại Việt Nam

Chính phủ Việt Nam đã ban hành nhiều chính sách hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp, bao gồm các gói vay vốn, chương trình đào tạo và các cuộc thi khởi nghiệp. Những chính sách này nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp trẻ phát triển và cạnh tranh.

II. Thách thức trong việc thực hiện chính sách khởi nghiệp tại các trường đại học

Mặc dù có nhiều chính sách hỗ trợ, nhưng việc thực hiện chúng vẫn gặp nhiều thách thức. Các trường đại học thường thiếu nguồn lực và kinh nghiệm trong việc triển khai các chương trình khởi nghiệp. Hơn nữa, sự kết nối giữa doanh nghiệp và trường học vẫn còn hạn chế, dẫn đến việc sinh viên không được trang bị đầy đủ kỹ năng cần thiết.

2.1. Thiếu hụt nguồn lực và kinh nghiệm

Nhiều trường đại học chưa có đủ nguồn lực để triển khai các chương trình khởi nghiệp hiệu quả. Việc thiếu kinh nghiệm trong quản lý và điều hành các dự án khởi nghiệp cũng là một rào cản lớn.

2.2. Sự kết nối yếu giữa doanh nghiệp và trường học

Sự thiếu kết nối giữa doanh nghiệp và trường học dẫn đến việc sinh viên không có cơ hội thực hành và áp dụng kiến thức vào thực tế. Điều này làm giảm khả năng cạnh tranh của sinh viên trên thị trường lao động.

III. Phương pháp thúc đẩy doanh nghiệp khởi nghiệp tại Đại học FPT

Đại học FPT đã áp dụng nhiều phương pháp để thúc đẩy doanh nghiệp khởi nghiệp, bao gồm việc tổ chức các cuộc thi khởi nghiệp, cung cấp các khóa đào tạo chuyên sâu và tạo ra các vườn ươm doanh nghiệp. Những phương pháp này đã giúp sinh viên phát triển ý tưởng và hiện thực hóa chúng thành các doanh nghiệp thực tế.

3.1. Tổ chức các cuộc thi khởi nghiệp

Các cuộc thi khởi nghiệp tại Đại học FPT không chỉ tạo cơ hội cho sinh viên thể hiện ý tưởng mà còn giúp họ nhận được sự hỗ trợ từ các chuyên gia và nhà đầu tư. Đây là một trong những cách hiệu quả để khuyến khích tinh thần khởi nghiệp.

3.2. Cung cấp khóa đào tạo chuyên sâu

Đại học FPT cung cấp các khóa đào tạo về khởi nghiệp, giúp sinh viên trang bị kiến thức và kỹ năng cần thiết để bắt đầu doanh nghiệp. Những khóa học này thường được giảng dạy bởi các chuyên gia trong ngành.

3.3. Tạo ra các vườn ươm doanh nghiệp

Vườn ươm doanh nghiệp tại Đại học FPT cung cấp không gian làm việc và hỗ trợ cho các nhóm khởi nghiệp. Đây là nơi sinh viên có thể thử nghiệm ý tưởng và nhận được sự tư vấn từ các mentor.

IV. Kết quả nghiên cứu về chính sách khởi nghiệp tại Đại học FPT

Nghiên cứu cho thấy rằng các chính sách thúc đẩy doanh nghiệp khởi nghiệp tại Đại học FPT đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Nhiều sinh viên đã thành lập doanh nghiệp và áp dụng kiến thức học được vào thực tế. Điều này không chỉ giúp sinh viên phát triển mà còn đóng góp vào sự phát triển của nền kinh tế địa phương.

4.1. Tỷ lệ sinh viên khởi nghiệp thành công

Theo thống kê, tỷ lệ sinh viên khởi nghiệp thành công tại Đại học FPT cao hơn so với các trường khác. Điều này cho thấy hiệu quả của các chính sách và chương trình hỗ trợ.

4.2. Đóng góp vào nền kinh tế địa phương

Các doanh nghiệp khởi nghiệp do sinh viên thành lập đã tạo ra nhiều việc làm và đóng góp vào sự phát triển kinh tế của địa phương. Điều này chứng tỏ rằng chính sách khởi nghiệp không chỉ có lợi cho sinh viên mà còn cho cộng đồng.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của chính sách khởi nghiệp

Chính sách thúc đẩy doanh nghiệp khởi nghiệp tại các trường đại học, đặc biệt là Đại học FPT, đã chứng minh được tính hiệu quả. Tuy nhiên, cần tiếp tục cải thiện và mở rộng các chương trình hỗ trợ để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của sinh viên. Tương lai của khởi nghiệp tại Việt Nam phụ thuộc vào sự phát triển bền vững của các chính sách này.

5.1. Cần cải thiện và mở rộng chính sách

Để đạt được hiệu quả cao hơn, các chính sách cần được cải thiện và mở rộng, bao gồm việc tăng cường hỗ trợ tài chính và đào tạo cho sinh viên.

5.2. Tương lai của khởi nghiệp tại Việt Nam

Tương lai của khởi nghiệp tại Việt Nam sẽ phụ thuộc vào khả năng thích ứng của các trường đại học với xu hướng mới và sự hỗ trợ từ chính phủ. Việc xây dựng một hệ sinh thái khởi nghiệp mạnh mẽ sẽ là chìa khóa cho sự phát triển bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Từ những năm đầu của thế kỷ XX đến nay, Việt Nam luôn tích cực hội nhập quốc tế với mục tiêu nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân và ngày càng tăng trưởng kinh tế. Có thể nói đến là sự kiện Việt Nam gia nhập WTO (Tổ chức Thương mại thế giới) năm 2007; tham gia vào hiệp định TPP (Hiệp Định Đối Tác Xuyên Thái Bình Dương) năm 2016. Theo Báo cáo tại Cổng thông tin về đăng ký các doanh nghiệp trong quốc gia thì trong giai đoạn 2000-2016, số lượng các doanh nghiệp đăng ký thành lập mới ngày càng tăng tăng từ 14.000 doanh nghiệp (năm 2000) lên 110.000 doanh nghiệp và 26.689 doanh nghiệp quay trở lại hoạt động (năm 2016).

Đây là một bước tiến đáng kể, khẳng định tầm quan trọng đối với nền kinh tế quốc gia và đối với sự hội nhập quốc tế1. Việc hội nhập quốc tế là cơ hội cũng là một thách thức đối với các doanh nghiệp Việt Nam. Đặc biệt, trong thời gian gần đây, xu hướng khởi nghiệp đã và đang phát triển ngày càng mạnh mẽ trong cộng đồng các doanh nghiệp nói chung và trong các trường Đại học nói riêng. Việc quan tâm nhiều đến môi trường và các điều kiện cho khởi nghiệp, bao gồm hệ thống khung pháp luật, và các chính sách hỗ trợ… là điều vô cùng cần thiết, giúp các doanh nghiệp khởi nghiệp Việt Nam có cơ hội phát triển, cạnh tranh với các doanh nghiệp nước ngoài và vươn lên trong thời kỳ hội nhập.

Những năm gần đây, Đảng và Nhà nước đã có nhiều chủ trương, chính sách về phát triển kinh tế tư nhân. Tại Hội nghị lần thứ 5 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa IX được diễn ra vào Ngày 18/3/2002 đã ban hành Nghị quyết 14-NQ/TW về đổi mới chính sách,cơ chế, khuyến khích, và tạo 1 Cục Quản lý đăng ký kinh doanh, Bộ Kế hoạch và Đầu tư (2016) 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] điều kiện phát triển kinh tế tư nhân. Tại hội nghị Trung ương 5 khóa XII ngày 03/6/2017, Ban Chấp hành Trung ương Đảng tiếp tục ban hành Nghị quyết số 10-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân. Trong đó chú trọng đến các chính sách khuyến khích, hoàn thiện cơ chế và hỗ trợ cho phát triển mạnh kinh tế tư nhân ở hầu hết các ngành kinh tế và lĩnh vực kinh tế, tạo một đòn bẩy mạnh mẽ vào phát triển kinh tế - xã hội.

Các doanh nghiệp bước đầu khởi nghiệp cần phải nắm rõ các cơ chế, và chính sách của Nhà nước để hoạt động theo quy định của pháp luật và tận dụng những ưu thế của mình trong quá trình cạnh tranh thời kỳ hội nhập. Vấn đề khởi nghiệp trong thời buổi hiện nay đã và đang là câu chuyện thời sự - kinh tế của cả đất nước. Ở Việt Nam, vai trò đội ngũ doanh nghiệp và doanh nhân ngày càng được Nhà nước và Đảng đề cao trong sự nghiệp công nghiệp hóa và hiện đại hóa đất nước. Theo báo cáo của Chính phủ trong kỳ họp thứ 3 Quốc hội khóa 11 đã khẳng định rằng: “Doanh nghiệp - Doanh nhân đã trở thành lực lượng chủ lực xung kích trong sự nghiệp phát triển nền kinh tế quốc gia”2.

Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết 09-NQ/TW vào ngày 9/12/2011 về việc phát huy và xây dựng vai trò của đội ngũ doanh nhân ở Việt Nam trong thời kỳ này nhằm đẩy mạnh công nghiệp hóa, hội nhập quốc tế và hiện đại hóa đất nước. Hơn nữa, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam cũng đã xác định cần xây dựng các chương trình Khởi nghiệp để thông qua các hoạt động này có thể đẩy mạnh và mang lại kết quả hiệu quả và đầy trong việc triển khai nghị quyết trong cuộc sống. Đại diện Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cho biết, năm 2016, có khoảng 1.500 startup đang hoạt động, trong đó lĩnh vực công nghệ thông tin chiếm tỷ trọng lớn. Nếu năm 2016 là năm thể hiện quyết tâm 2 Báo cáo tại kỳ họp thứ 3 Quốc hội khóa XI, 2003 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] cao nhất ở cấp Chính phủ về định hướng phát triển thúc đẩy khởi nghiệp sáng tạo, thì năm 2017 nên là năm các trường đại học thể hiện vai trò tiên phong của mình để thực hiện sứ mệnh đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp sáng tạo để cung cấp cho xã hội những tài năng được trang bị tư duy và kỹ năng cần thiết cho công cuộc đó3.

Cùng với tinh thần đó, Trường Đại học FPT là một trong những trường đại học danh tiếng ở Việt Nam do một doanh nghiệp đứng ra thành lập với 100% vốn đầu tư từ Tập đoàn FPT. Trường đào tạo theo hình thức liên kết chặt chẽ với các doanh nghiệp, gắn đào tạo với thực tiễn, chú trọng nghiên cứu – triển khai thực hiện ứng dụng công nghệ hiện đại. Do đó, có thể nói trường Đại học FPT có tiềm năng và định hướng tốt để thúc đẩy hình thành các doanh nghiệp trẻ khởi nghiệp. Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, mô hình đại học đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp chính là mô hình trong tương lai của hệ thống giáo dục tại Việt Nam.

Trong năm 2017, dự kiến có thêm 8 trường đại học lớn có giảng viên nguồn được đào tạo về khởi nghiệp đổi mới sáng tạo. Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ kết hợp chặt chẽ với các trường đại học để thúc đẩy việc ứng dụng chương trình đào tạo đổi mới, sáng tạo và khởi nghiệp trên phạm vi cả nước. Việc quan tâm đến các chính sách thúc đẩy khởi nghiệp đổi mới sáng tạo trong trường đại học không chỉ giúp sinh viên có một cái nhìn đúng về khởi nghiệp, cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cao cho khu vực doanh nghiệp mà đặc biệt sẽ thúc đẩy hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp tại Việt Nam phát triển vững chắc. Vì những lý do như trên, tác giả đã chọn nghiên cứu đề tài “Chính sách thúc đẩy hình thành các doanh nghiệp khởi nghiệp trong các trường Đại học tại Việt Nam (nghiên cứu trường hợp trường Đại học FPT)”.

3 Theo Báo cáo của VCCI, 2016 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Ý nghĩa khoa học của luận văn là việc làm rõ các cơ sở lý luận về khởi nghiệp trong các trường Đại học và chính sách của Nhà nước trong việc thúc đẩy doanh nghiệp khởi nghiệp. Cụ thể, luận văn đã làm rõ vấn đề đưa nội dung khởi nghiệp vào giảng dạy trong trường Đại học theo thực tế hiện nay và đánh giá mức ảnh hưởng cũng như tầm quan trọng của các chính sách của Nhà nước đến các doanh nghiệp khởi nghiệp trong môi trường Đại học. Từ đó, có thể đưa ra lý luận cơ bản về các mối quan hệ biện chứng giữa các chính sách pháp lý với vấn đề khởi nghiệp trong các trường Đại học tại Việt Nam. Và ý nghĩa thực tiễn của luận văn là từ kết quả phân tích, nghiên cứu giúp đưa ra các dự đoán trong tương lai về việc ban hành các khung chính sách pháp lý cho các doanh nghiệp trẻ muốn bắt đầu khởi nghiệp ngay trong môi trường giáo dục.

Kết quả nghiên cứu cũng dự báo xu hướng việc xây dựng, đề xuất các chính sách và các cơ chế trong việc hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp là một trong những điều quan trọng để phát huy được sức mạnh của nền kinh tế Việt Nam. Lịch sử nghiên cứu 2. Các công trình nghiên cứu ở nước ngoài Nicole Bills(2015) tại trường đại học South Carolina – Columbia về đề tài” Education and Entrepreneurship in Amman, Jordan” (Dịch nghĩa: giáo dục và kinh doanh ở Amman, Jordan) đã tiến hành phỏng vấn sâu các giáo sư tại trường đại học, các nhà khởi nghiệp và những cá nhân khác liên quan đến vấn đề khởi nghiệp để hỏi họ về cơ hội và thách thức khi khởi nghiệp ở Jordan và Nicole Bills (2015) tiến hành khảo sát 229 học sinh tại trường đại học dân lập chuyên ngành kinh doanh và thương mại. Bài khảo sát được tiến hành bằng tiếng Anh và 85% bảng câu hỏi khảo sát qua thư điện tử và qua trực tuyến, 15% lượng bài khảo sát được khảo sát bằng giấy.

Bài khảo sát 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] gồm 4 phần chính: thông tin cá nhân, những câu hỏi liên quan đến trường đại học và nghề nghiệp, các câu hỏi về chất lượng đào tạo tại trường đại học và các môn học, và các câu hỏi về nghề nghiệp và hoài bão của sinh viên về công việc. Kết quả cho ra ở 4 sơ đồ như sau: Hình 1. 1: Sơ đồ nghiên cứu của Nicole Bills (2015) (Nguồn: Nicole Bills 2015) Theo nghiên cứu của T. Jacobus meergenaamd van de Zande (2012) tại đại học MIT, IIIT, và đại học với đề tài “Fostering entrepreneurship at universities” (dịch nghĩa: Nuôi dưỡng tinh thần kinh doanh tại trường đại học) đã tiến hành giải thích về 3 ý chính: hỗ trợ ý tưởng, tầm quan trọng của ý tưởng, và vườn ươm doanh nghiệp.

Bài phỏng vấn được chia ra ở 3 trường, mỗi trường phỏng vấn một ý chính như trên. Phỏng vấn 6-9 nhà lãnh đạo tại các trường đại học các vấn đề liên quan đến khởi nghiệp và tập trung vào kinh 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] nghiệm của họ. Khảo sát các phòng khoa và các nhân viên tại trường đại học thông qua phiếu hỏi. Khảo sát các lãnh đạo doanh nghiệp liên quan đến hiệu quả doanh nghiệp thông qua phỏng vấn trực tiếp.

Dữ liệu điều tra các phòng khoa và các nhân viên được phân tích định lượng và khung lý thuyết dựa trên thuyết hành vi dự định của Ajzen (2002) và phát triển thành dự án GUESSS năm 2011 của Sieger, Fueglistaller, & Zellweger (2011) để so sánh ý định thành lập doanh nghiệp của sinh viên của 26 quốc gia và được mô tả như bên dưới: Hình 1. 2: Khung lý thuyết về dự án GUESSS (2011) (Nguồn: GUESSS 2011) Theo nghiên cứu Evgeni Milkov Krastev (2014) về đề tài “The Budget of a Startup Company” ( dịch nghĩa: Ngân quỹ của các công ty khởi nghiệp) đã tiến hành phỏng vấn sâu các nhà đầu tư về kinh nghiệm, kế hoạch, cách thức quản lý ngân quỹ của một công ty khởi nghiệp. Theo Louis G Tornatzky và Elaine C. Rideout đã đưa ra các vấn đề về các trường đại học phải đối mặt nếu muốn đổi mới và sang tạo.

Cụ thể trong cuốn sách Innovation 2.0 – Reinventing University Roles in a Knowledge 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Economy (dịch nghĩa: về đổi mới sáng tạo 2.