phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo thì nội dung của khóa luận bao gồm 3 chƣơng chính: - hƣơng 1: Tổng quan về chính sách hỗ trợ việc làm cho ngƣời lao động. - hƣơng 2: Thực trạng chính sách hỗ trợ việc làm cho sinh viên đã tốt nghiệp đại học tại tỉnh à Mau. - hƣơng 3: Một số giải pháp hoàn thiện chính sách hỗ trợ việc làm cho sinh sau khi tốt nghiệp đại học tại tỉnh à Mau. TỔN QUAN VỀ ÍN SÁ Ỗ TRỢ V Ệ LÀM ON Ờ LAO ỘN 1.
Tổng quan về các chính sách hỗ trợ việc làm cho người lao động 1. ác khái niệm Khái niệm người lao động: Ngƣời lao động là ngƣời làm việc cho ngƣời sử dụng lao động theo thỏa thuận, đƣợc trả lƣơng và chịu sự quản lý, điều hành, giám sát của ngƣời sử dụng lao động ( iều 3, ộ luật Lao động, 2019). ộ tuổi lao động tối thiểu của ngƣời lao động là đủ 15 tuổi. Khái niệm chính sách hính sách là sản phẩm của quá trình ra quyết định lựa chọn các vấn đề, mục tiêu và giải pháp để giải quyết.
hính sách bao gồm những đặc điểm: - hính sách đƣợc làm ra bởi nhà nƣớc. iều này có nghĩa nhà nƣớc là chủ thể có thẩm quyền quyết định ban hành chính sách công, với những nguồn lực công để đảm bảo chính sách đƣợc làm ra theo cách tốt nhất có thể, và thực thi sao cho hiệu lực, hiệu quả. - hính sách có định hƣớng giải quyết vấn đề. ơ quan nhà nƣớc nói chung có thẩm quyền quyết định lựa chọn chính sách thích hợp để giải quyết một vấn đề phát sinh trong thực tiễn.
- Chính sách đƣợc làm ra thông qua một quá trình tƣơng tác lẫn nhau giữa các chủ thể theo những quy tắc, trình tự, thủ tục, cấu trúc quyền lực phức tạp. Khái niệm chính sách việc làm cho người lao động Theo cuốn Giáo trình Chính sách Kinh tế - Xã hội (Nguyễn Thị Lệ Thuý & ùi Thị Hồng Việt, 2012) thì: “ hính sách việc làm là tổng thể các quan điểm, tƣ tƣởng, các mục tiêu, các giải pháp và công cụ nh m sử dụng lực lƣợng lao động và tạo việc làm cho lực lƣợng lao động đó”. 10 Nói cách khác, chính sách việc làm là sự thể chế hoá pháp luật của Nhà nƣớc trên lĩnh vực lao động và việc làm, là hệ thống các quan điểm, phƣơng hƣớng mục tiêu và các giải pháp giải quyết việc làm cho ngƣời lao động. Vai trò của chính sách việc làm: - hính sách việc làm là một trong những chính sách xã hội cơ bản của mọi quốc gia nh m góp phần đảm bảo an toàn, ổn định và phát triển xã hội.
- hính sách việc làm tác động đến một vấn đề nhạy cảm, vừa có ý nghĩa về mặt kinh tế, vừa có ý nghĩa về mặt chính trị và xã hội. - hính sách việc làm có mối quan hệ biện chứng với các chính sách kinh tế và các chính sách xã hội khác, đặc biệt là mối quan hệ chặt chẽ giữa chính sách việc làm với chính sách dân số, chính sách giáo dục – đào tạo, chính sách cơ cấu kinh tế, chính sách công nghệ. Thực hiện tốt chính sách việc làm, nguồn nhân lực đƣợc sử dụng có hiệu quả thì hiện tƣợng thất nghiệp sẽ giảm đi, nhƣ vậy chính sách bảo hiểm xã hội sẽ giảm đƣợc chi phí trợ cấp thất nghiệp. Ngƣợc lại, khi chính sách việc làm chƣa đƣợc giải quyết tốt, nhất là vào thời kì kinh tế suy thoái, nạn thất nghiệp sẽ tăng lên, và cùng với nó là tình trạng đói nghèo, các tệ nạn xã hội sẽ dễ dàng phát sinh.
Khi đó gánh nặng đối với các chính sách về bảo trợ xã hội, an ninh xã hội sẽ lớn hơn rất nhiều, thậm chí còn có thể gây bất ổn định về chính trị, xã hội. hính sách hỗ trợ việc làm theo Luật việc làm năm 2013 Năm 2013, Nhà nƣớc Việt Nam ban hành Luật việc làm. Luật này quy định về chính sách hỗ trợ việc làm nhƣ sau: - Phạm vi: Luật này quy định chính sách hỗ trợ tạo việc làm; thông tin thị trƣờng lao động; đánh giá, cấp chứng chỉ kỹ năng nghề quốc gia; tổ chức hoạt động dịch vụ việc làm; bảo hiểm thất nghiệp và quản lý nhà nƣớc về việc làm. - ối tƣợng áp dụng: Luật này áp dụng đối với ngƣời lao động, ngƣời sử dụng lao động và cơ quan, tổ chức cá nhân khác có liên quan đến việc làm.
11 - Một số chính sách hỗ trợ việc làm đƣợc quy định trong luật Việc làm năm 2013 nhƣ sau: Thứ nhất, hỗ trợ đƣa ngƣời lao động đi làm việc ở nƣớc ngoài theo hợp đồng lao động: + Nhà nƣớc khuyến khích, tạo điều kiện cho ngƣời lao động có nhu cầu và khả năng đi làm việc ở nƣớc ngoài theo hợp đồng. + Ngƣời lao động là ngƣời dân tộc thiểu số; ngƣời thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo hoặc hộ bị thu hồi đất nông nghiệp; thân nhân của ngƣời có công với cách mạng có nhu cầu đi làm việc ở nƣớc ngoài theo hợp đồng đƣợc Nhà nƣớc hỗ trợ: Học nghề, ngoại ngữ; hiểu biết phong tục tập quán, pháp luật của Việt Nam và nƣớc tiếp nhận lao động; ào tạo, nâng cao trình độ kỹ năng nghề để đáp ứng yêu cầu của nƣớc tiếp nhận lao động; Vay vốn với lãi suất ƣu đãi. Thứ hai, hỗ trợ tạo việc làm cho thanh niên: + Nhà nƣớc khuyến khích tổ chức, cá nhân giải quyết việc làm cho thanh niên; tạo điều kiện cho thanh niên phát huy tính chủ động, sáng tạo trong tạo việc làm. + Nhà nƣớc hỗ trợ tạo việc làm cho thanh niên thông qua các hoạt động sau đây: Tƣ vấn, định hƣớng nghề nghiệp và giới thiệu việc làm miễn phí cho thanh niên; ào tạo nghề gắn với tạo việc làm cho thanh niên hoàn thành nghĩa vụ quân sự, nghĩa vụ công an, thanh niên tình nguyện hoàn thành nhiệm vụ thực hiện chƣơng trình, dự án phát triển kinh tế – xã hội; Hỗ trợ thanh niên lập nghiệp, khởi sự doanh nghiệp.
Thứ ba, nhà nƣớc hỗ trợ phát triển thị trƣờng lao động thông qua các hoạt động sau đây: + Thu thập, cung cấp thông tin thị trƣờng lao động, phân tích, dự báo thị trƣờng lao động, kết nối cung cầu lao động; + Hiện đại hóa hoạt động dịch vụ việc làm và hệ thống thông tin thị trƣờng lao động; + ầu tƣ nâng cao năng lực trung tâm dịch vụ việc làm; 12 + Khuyến khích tổ chức, cá nhân tham gia phát triển thị trƣờng lao động. Các nghị định, quyết định, thông tư hướng dẫn có liên quan đến việc làm và lao động: Nghị định - Nghị định 140/2018/N - P sửa đổi, bổ sung các nghị định liên quan đến điều kiện đầu tƣ kinh doanh và thủ tục hành chính thuộc phạm vi quản lý nhà nƣớc của bộ lao động - thƣơng binh và xã hội; - Nghị định 30/2016/N -CP quy định chi tiết hoạt động đầu tƣ từ quỹ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp; - Nghị định 61/2015/N - P quy định về chính sách hỗ trợ tạo việc làm và quỹ quốc gia về việc làm; - Nghị định 31/2015/N - P quy định chi tiết thi hành một số điều của luật việc làm về đánh giá, cấp chứng chỉ kỹ năng nghề quốc gia; - Nghị định 28/2015/N - P quy định chi tiết thi hành một số điều của luật việc làm về bảo hiểm thất nghiệp. Thông tư - Thông tƣ 56/2015/TT- L T XH hƣớng dẫn việc xây dựng, thẩm định và công bố tiêu chuẩn kỹ năng nghề quốc gia; - Thông tƣ 28/2015/TT- L T XH hƣớng dẫn thực hiện điều 52 của luật việc làm và một số điều của Nghị định28/2015/N - P quy định chi tiết thi hành một số điều của luật việc làm về bảo hiểm thất nghiệp; - Thông tƣ 27/2015/TT- L T XH hƣớng dẫn thu thập, lƣu trữ, tổng hợp thông tin thị trƣờng lao động; - Thông tƣ 24/2017/TT- L T XH sửa đổi, bổ sung một số điều của thông tƣ 45/2015/TT- L T XH hƣớng dẫn thực hiện một số điều về quỹ quốc gia về việc làm quy định tại nghị định 61/2015/N - P quy định về chính sách hỗ trợ tạo việc làm và quỹ quốc gia về việc làm; 13 - Thông tƣ 11/2017/TT- L T XH hƣớng dẫn thực hiện một số điều của nghị định 61/2015/N - P quy định về chính sách hỗ trợ tạo việc làm và quỹ quốc gia về việc làm về chính sách việc làm công; - Thông tƣ 43/2016/TT- L T XH hƣớng dẫn thực hiện chính sách hỗ trợ đào tạo nghề cho các đối tƣợng quy định tại điều 14 nghị định 61/2015/N - P về chính sách hỗ trợ tạo việc làm và quỹ quốc gia về việc làm; - Thông tƣ liên tịch 09/2016/TTLT- L T XH-BTC hƣớng dẫn thực hiện một số điều về hỗ trợ đƣa ngƣời lao động đi làm việc ở nƣớc ngoài theo hợp đồng quy định tại nghị định số 61/2015/N - P quy định về chính sách hỗ trợ tạo việc làm và quỹ quốc gia về việc làm; - Thông tƣ 54/2016/TT- T quy định việc quản lý và sử dụng tiền lãi cho vay từ quỹ quốc gia về việc làm; - Hƣớng dẫn 4289/NH S-T NN nghiệp vụ cho vay đối với ngƣời lao động đi làm việc ở nƣớc ngoài theo nghị định số 61/2015/N -CP về chính sách hỗ trợ tạo việc làm và quỹ quốc gia về việc làm; - Thông tƣ 45/2015/TT- L T XH hƣớng dẫn thực hiện một số điều về quỹ quốc gia về việc làm quy định tại nghị định số 61/2015/N -CP về chính sách hỗ trợ tạo việc làm và quỹ quốc gia về việc làm; - Thông tƣ 19/2016/TT- L T XH hƣớng dẫn thi hành một số điều của nghị định số 31/2015/N - P quy định chi tiết thi hành một số điều của luật việc làm về đánh giá, cấp chứng chỉ kỹ năng nghề quốc gia; - Thông tƣ 38/2015/TT- L T XH quy định về chứng chỉ kỹ năng nghề quốc gia, cấp và quản lý việc cấp chứng chỉ kỹ năng nghề quốc gia; - Thông tƣ liên tịch 03/2016/TTLT- L T XH-BQP- A hƣớng dẫn thực hiện khoản 6 điều 32 của nghị định số 28/2015/N - P quy định chi tiết thi hành một số điều của luật việc làm về bảo hiểm thất nghiệp về việc thông báo biến động lao động làm việc tại các đơn vị thuộc bộ quốc phòng, bộ công an; 14 - Thông tƣ 139/2015/TT- QP hƣớng dẫn thực hiện một số điều của nghị định số 28/2015/N - P quy định chi tiết thi hành một số điều của luật việc làm về bảo hiểm thất nghiệp trong bộ quốc phòng.