Chính Sách Hỗ Trợ Doanh Nghiệp Nhỏ và Vừa ở Việt Nam

Khám phá luận văn thạc sĩ về chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Việt Nam, phân tích hiệu quả và thách thức trong thực tiễn.

• Tác giả: Trần Thị Liên Trang
• Người hướng dẫn: PGS, TS. Lê Xuân Đình
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Chính Sách Hỗ Trợ Doanh Nghiệp Nhỏ và Vừa Ở Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng quan về Chính Sách Hỗ Trợ Doanh Nghiệp Nhỏ và Vừa tại Việt Nam

Chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) tại Việt Nam đã trở thành một phần quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế quốc gia. DNNVV đóng góp lớn vào GDP và tạo ra nhiều việc làm. Tuy nhiên, thực trạng hiện nay cho thấy nhiều thách thức mà các doanh nghiệp này phải đối mặt. Chính phủ đã có nhiều nỗ lực trong việc xây dựng khung pháp lý và các chính sách hỗ trợ nhằm thúc đẩy sự phát triển của DNNVV.

1.1. Định nghĩa và vai trò của Doanh Nghiệp Nhỏ và Vừa

DNNVV được định nghĩa là những doanh nghiệp có số lao động và doanh thu dưới một mức nhất định. Vai trò của DNNVV rất quan trọng trong việc tạo việc làm và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Theo thống kê, DNNVV chiếm khoảng 98% tổng số doanh nghiệp tại Việt Nam.

1.2. Lịch sử hình thành và phát triển chính sách hỗ trợ

Chính sách hỗ trợ DNNVV tại Việt Nam đã được hình thành từ những năm 2000, với nhiều văn bản pháp lý được ban hành. Tuy nhiên, sự quan tâm đến DNNVV chỉ thực sự gia tăng sau khi Việt Nam gia nhập WTO và ký kết nhiều hiệp định thương mại.

II. Thực trạng Chính Sách Hỗ Trợ Doanh Nghiệp Nhỏ và Vừa tại Việt Nam

Mặc dù đã có nhiều chính sách hỗ trợ, nhưng thực trạng cho thấy DNNVV vẫn gặp nhiều khó khăn trong việc tiếp cận nguồn lực. Các chính sách hiện tại chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu của doanh nghiệp. Nhiều DNNVV vẫn phải đối mặt với rào cản trong việc tiếp cận vốn vay và các dịch vụ hỗ trợ.

2.1. Những khó khăn và thách thức của DNNVV

DNNVV thường gặp khó khăn trong việc tiếp cận vốn, công nghệ và thị trường. Nhiều doanh nghiệp không đủ khả năng cạnh tranh với các doanh nghiệp lớn hơn, dẫn đến việc giảm khả năng phát triển.

2.2. Đánh giá hiệu quả của các chính sách hiện tại

Các chính sách hỗ trợ hiện tại cần được đánh giá lại để đảm bảo tính hiệu quả. Nhiều chính sách chưa được thực hiện đồng bộ, dẫn đến việc không phát huy được tác dụng như mong đợi.

III. Phương pháp và Giải pháp Hỗ Trợ Doanh Nghiệp Nhỏ và Vừa

Để cải thiện tình hình, cần có những phương pháp và giải pháp cụ thể nhằm hỗ trợ DNNVV. Các giải pháp này cần tập trung vào việc cải thiện khả năng tiếp cận vốn, đào tạo nguồn nhân lực và phát triển công nghệ.

3.1. Tăng cường khả năng tiếp cận vốn vay cho DNNVV

Cần có các chính sách tín dụng ưu đãi hơn cho DNNVV, giúp họ dễ dàng tiếp cận nguồn vốn. Các ngân hàng cần có các sản phẩm tài chính phù hợp với nhu cầu của doanh nghiệp nhỏ.

3.2. Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực cho DNNVV

Đào tạo nguồn nhân lực là yếu tố quan trọng giúp DNNVV nâng cao năng lực cạnh tranh. Cần có các chương trình đào tạo phù hợp với nhu cầu thực tế của doanh nghiệp.

IV. Ứng dụng thực tiễn và Kết quả nghiên cứu về DNNVV

Nghiên cứu cho thấy rằng việc áp dụng các chính sách hỗ trợ đúng cách có thể mang lại kết quả tích cực cho DNNVV. Các doanh nghiệp đã có những bước tiến trong việc cải thiện năng lực sản xuất và mở rộng thị trường.

4.1. Các mô hình thành công trong hỗ trợ DNNVV

Nhiều mô hình hỗ trợ DNNVV đã được triển khai thành công, giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững. Các mô hình này cần được nhân rộng và áp dụng rộng rãi.

4.2. Kết quả nghiên cứu và bài học kinh nghiệm

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng việc hỗ trợ DNNVV cần phải được thực hiện một cách đồng bộ và liên tục. Các bài học từ các quốc gia khác cũng cần được áp dụng để cải thiện chính sách hỗ trợ tại Việt Nam.

V. Kết luận và Định hướng tương lai cho DNNVV tại Việt Nam

Chính sách hỗ trợ DNNVV cần được cải thiện và hoàn thiện hơn nữa để đáp ứng nhu cầu thực tế của doanh nghiệp. Định hướng tương lai cần tập trung vào việc xây dựng một môi trường kinh doanh thuận lợi và bền vững cho DNNVV.

5.1. Định hướng phát triển DNNVV trong thời gian tới

Cần có các chính sách dài hạn nhằm hỗ trợ DNNVV phát triển bền vững. Chính phủ cần tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp nhỏ và vừa trong việc tiếp cận thị trường và nguồn lực.

5.2. Tầm quan trọng của việc cải cách chính sách hỗ trợ

Việc cải cách chính sách hỗ trợ DNNVV là cần thiết để nâng cao hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan nhà nước và doanh nghiệp trong quá trình thực hiện.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ --------------------- TRẦN THỊ LIÊN TRANG CHÍNH SÁCH HỖ TRỢ DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA Ở VIỆT NAM LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ CHƢƠNG TRÌNH ĐỊNH HƢỚNG ỨNG DỤNG Hà Nội – 2017 ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ --------------------- TRẦN THỊ LIÊN TRANG CHÍNH SÁCH HỖ TRỢ DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA Ở VIỆT NAM Chuyên ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 60 34 04 10 LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ CHƢƠNG TRÌNH ĐỊNH HƢỚNG ỨNG DỤNG NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS, TS. LÊ XUÂN ĐÌNH XÁC NHẬN CỦA XÁC NHẬN CỦA CHỦ TỊCH HĐ CÁN BỘ HƢỚNG DẪN CHẤM LUẬN VĂN PGS, TS. Lê Xuân Đình PGS, TS. Phạm Văn Dũng Hà Nội – 2017 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan, đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi.

Các số liệu nêu trong luận văn là trung thực, có nguồn gốc rõ ràng. Những kết luận của luận văn chƣa từng đƣợc công bố trong bất cứ công trình khoa học nào. Tác giả luận văn Trần Thị Liên Trang LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành luận văn này, tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành tới Khoa Kinh tế chính trị - Trƣờng Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội; cảm ơn các thầy, cô giáo đã truyền đạt cho tôi những kiến thức quý báu trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu. Nhân dịp này, tôi cũng xin gửi lời cảm ơn chân thành nhất tới PGS, TS.

Lê Xuân Đình - ngƣời đã dành nhiều thời gian, tạo điều kiện thuận lợi, hƣớng dẫn về phƣơng pháp khoa học và cách thức thực hiện các nội dung của đề tài. Trong quá trình làm nghiên cứu, tôi đã có nhiều cố gắng để hoàn thành luận văn, đã tham khảo nhiều tài liệu và đã trao đổi, tiếp thu ý kiến của thầy cô. Song, do điều kiện về thời gian và trình độ nghiên cứu của bản thân còn nhiều hạn chế nên nghiên cứu khó tránh khỏi những thiếu sót. Vì vậy, tôi rất mong nhận đƣợc sự quan tâm đóng góp ý kiến của thầy cô để luận văn đƣợc hoàn thiện hơn.

Một lần nữa tôi xin chân thành cảm ơn! Hà Nội, ngày 29 tháng 11 năm 2017 Tác giả luận văn Trần Thị Liên Trang MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN LỜI CẢM ƠN DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT. i DANH MỤC BẢNG, BIỂU. ii LỜI NÓI ĐẦU. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHÍNH SÁCH HỖ TRỢ DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA.

Tổng quan tình hình nghiên cứu. Cơ sở lý luận về chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa. Doanh nghiệp nhỏ và vừa. Chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa trên thế giới. Chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa ở một số quốc gia. Bài học kinh nghiệm có thể áp dụng cho Việt Nam. PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.

Phƣơng pháp tiếp cận. Phƣơng pháp nghiên cứu cụ thể. Phƣơng pháp thu thập số liệu. Phƣơng pháp phân tích và xử lý số liệu.

THỰC TRẠNG CHÍNH SÁCH HỖ TRỢ DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA. Thực trạng phát triển của doanh nghiệp nhỏ và vừa ở Việt Nam. Tình hình phát triển. Những khó khăn, thách thức của khối doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Thực trạng chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa ở Việt Nam. Chính sách tín dụng. Chính sách thuế. Chính sách đất đai.

Chính sách xúc tiến thƣơng mại. Chính sách phát triển nguồn nhân lực. Đánh giá chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa ở Việt Nam. Tính phù hợp.

Tính hiệu quả. Tính công bằng. Tính khả thi. Tính hiệu lực.

Tính công khai, minh bạch .55 CHƢƠNG 4: ĐỊNH HƢỚNG VÀ KIẾN NGHỊ HOÀN THIỆN CHÍNH SÁCH HỖ TRỢ DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA Ở VIỆT NAM. Định hƣớng và mục tiêu phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa ở Việt Nam. Định hƣớng phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa của Chính phủ. Giải pháp hoàn thiện chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Tiếp tục hoàn thiện thể chế. Tăng cƣờng khả năng tiếp cận vốn vay cho doanh nghiệp nhỏ và vừa. Cải cách hệ thống thuế hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa trong sản xuất, kinh doanh. Đổi mới chính sách đất đai và mặt bằng kinh doanh cho doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Đẩy mạnh hoạt động xúc tiến thƣơng mại. Nâng cao chất lƣợng nguồn nhân lực, hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa đào tạo lao động .66 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 68 DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT STT Ký hiệu Ý nghĩa 1 DNNVV Doanh nghiệp nhỏ và vừa 2 NHNN Ngân hàng Nhà nƣớc 3 NHTM Ngân hàng thƣơng mại 4 TCTD Tổ chức tín dụng 5 TMCP Thƣơng mại cổ phần 6 FDI Đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài 7 R&D Nghiên cứu và phát triển 8 GTGT Giá trị gia tăng 9 TNDN Thu nhập doanh nghiệp 10 TPP Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dƣơng i DANH MỤC BẢNG, BIỂU Bảng 1.1: Phân loại DNNVV .6 DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ Biểu đồ 3.1: Vốn đầu tƣ toàn xã hội của DNNVV .2: Tỷ trọng vốn đầu tƣ toàn xã hội của DNNVV so với doanh nghiệp lớn .35 ii LỜI NÓI ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài DNNVV đóng vai trò quan trọng đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của hầu hết các quốc gia trên thế giới.

Những nền kinh tế phát triển, nhƣ: Mỹ, Nhật Bản, EU, thành viên Tổ chức Hợp tác và Phát triển (OECD)…, hay kể cả các nền kinh tế đang phát triển trong khu vực, nhƣ: các thành viên ASEAN, Trung Quốc, Ấn Độ… đều coi trọng vai trò của khối DNNVV. Kinh nghiệm phát triển khối DNNVV của các nền kinh tế trên thế giới cho thấy, ở mọi quốc gia, với mọi trình độ phát triển, công tác hỗ trợ, phát triển DNNVV luôn đòi hỏi một chiến lƣợc hay cách tiếp cận mang tính tổng thể, cắt ngang và điều chỉnh nhiều lĩnh vực khác nhau. Mặt khác, việc hỗ trợ DNNVV tiếp cận và hòa nhập với thị trƣờng trong nƣớc và quốc tế luôn đòi hỏi nhà nƣớc đầu tƣ đáng kể vào việc phát triển thể chế và xây dựng kết cấu hạ tầng, cơ sở vật chất bền vững, đồng thời đảm bảo việc cung cấp dịch vụ cho DNNVV trong tất cả các lĩnh vực. Do đó, nhiều quốc gia đã sớm ban hành các đạo luật để hỗ trợ DNNVV, điển hình nhƣ Mỹ (1953) hay Nhật Bản (1956)… nhằm thúc đẩy khối doanh nghiệp này phát triển, đổi mới sáng tạo, đóng góp ngày càng cao trong nền kinh tế.

Thậm chí tại một số quốc gia, nhƣ: Hàn Quốc, Đài Loan…, hỗ trợ DNNVV đƣợc quy định trong hiến pháp. Ở Việt Nam, trong những năm qua, số lƣợng các DNNVV hình thành và phát triển rất nhanh. Theo báo cáo của Hiệp hội DNNVV, hiện cả nƣớc có khoảng 480.000 DNNVV, chiếm khoảng 98% tổng số doanh nghiệp đang hoạt động trên cả nƣớc và đóng vai trò rất quan trọng trong nền kinh tế quốc dân. DNNVV là nơi tạo ra việc làm chủ yếu và tăng thu nhập cho ngƣời lao động, giúp huy động các nguồn lực xã hội cho đầu tƣ phát triển, xóa đói giảm nghèo… Hàng năm, khối DNNVV đã tạo ra trên một triệu lao động mới, sử dụng tới 51% lao động xã hội và đóng góp hơn 40% GDP cho đất nƣớc.

Đây là một trong những lý do khiến Chính phủ đặt mục tiêu cả nƣớc có ít nhất 1 triệu doanh nghiệp hoạt động đến năm 2020, trong đó 1 chủ yếu vẫn là DNNVV (theo Nghị quyết số 35/NQ-CP, ngày 16/05/2016 về hỗ trợ và phát triển doanh nghiệp đến năm 2020). Tuy nhiên, bối cảnh đất nƣớc hội nhập kinh tế ngày càng sâu rộng đang tạo ra không ít thách thức đối với sự phát triển của các DNNVV. Một trong những vấn đề cấp thiết để giúp các DNNVV phát triển nhanh và mạnh trong bối cảnh hội nhập hiện nay là xây dựng và hoàn thiện các chính sách hỗ trợ cho khối doanh nghiệp này. Xuất phát từ thực tiễn đó, tác giả lựa chọn đề tài nghiên cứu cho luận văn là “Chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa ở Việt Nam” nhằm phân tích, đề xuất những giải pháp mang tính xây dựng, tiếp tục cải thiện khung khổ pháp lý đối với DNNVV của Việt Nam trong thời gian tới.

Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu - Mục đích nghiên cứu: Đề tài tập trung nghiên cứu tổng quan về chính sách hỗ trợ DNNVV ở Việt Nam. Trên cơ sở phân tích thực trạng, cùng với một số kinh nghiệm hỗ trợ DNNVV của các nƣớc, tác giả kiến nghị những giải pháp chủ yếu nhằm hoàn thiện chính sách hỗ trợ DNNVV ở Việt Nam trong thời gian tới. - Nhiệm vụ nghiên cứu: + Nghiên cứu cơ sở lý luận về chính sách hỗ trợ DNNVV; + Phân tích thực trạng chính sách hỗ trợ DNNVV của Việt Nam; + Nghiên cứu, đề xuất các giải pháp mang tính khả thi nhằm hoàn thiện chính sách hỗ trợ nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh cho DNNVV. Trên tinh thần mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu nhƣ vậy, tác giả đặt ra câu hỏi nghiên cứu cho đề tài luận văn nhƣ sau: Thực trạng chính sách hỗ trợ DNNVV hiện nay nhƣ thế nào? Đã đáp ứng đúng và đầy đủ nhu cầu của doanh nghiệp hay chƣa? Nếu chƣa thì cần có biện pháp gì để giải quyết? 3 Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu - Đối tƣợng nghiên cứu: Đề tài thực hiện nghiên cứu chính sách hỗ trợ các DNNVV tại Việt Nam, bao gồm 5 nhóm chính sách chính: chính sách tín dụng, chính sách thuế, chính sách đất đai, chính sách xúc tiến thƣơng mại và chính sách phát triển nguồn nhân lực.

2 - Phạm vi nghiên cứu: + Phạm vi không gian: Các chính sách hỗ trợ DNNVV tại Việt Nam + Phạm vi thời gian: Từ năm 2011 đến tháng 06/2017 4. Kết cấu của luận văn Ngoài lời nói đầu và kết luận, nội dung của luận văn đƣợc kết cấu thành 4 chƣơng, nhƣ sau: Chƣơng 1. Cơ sở lý luận về chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa Chƣơng 2. Phƣơng pháp nghiên cứu Chƣơng 3.

Thực trạng chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa ở Việt Nam Chƣơng 4. Giải pháp hoàn thiện chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa ở Việt Nam 3 CHƢƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHÍNH SÁCH HỖ TRỢ DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu Đi lên từ một nƣớc nông nghiệp,chủ yếu trồng lúa nƣớc rồi từ đó tích lũy và phát triển các cơ sở thủ công, nghề phi nông nghiệp, nên các doanh nghiệp có quy mô nhỏ ra đời ở Việt Nam từ rất sớm.