CHÍNH SÁCH ĐỐI NGOẠI CỦA MỸ ĐỐI VỚI KHU VỰC MỸ LATINH TRONG HAI THẬP NIÊN ĐẦU THẾ KỶ XXI ĐẾN NAY

Nghiên cứu chính sách đối ngoại của Mỹ tại Mỹ Latinh trong 2 thập niên đầu thế kỷ XXI. Phân tích các yếu tố tác động, mục tiêu và ảnh hưởng.

• Chuyên ngành: Chính trị quốc tế
• Đề tài: Chính Sách Đối Ngoại Của Mỹ Tại Mỹ Latinh Thế Kỷ 21: Phân Tích & Tác Động
• Loại tài liệu: Nghiên cứu

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• 1. CHƯƠNG 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Lịch sử nghiên cứu
• 1.3. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.4.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.4.2. Phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Cơ sở phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
• 1.6. Đóng góp của khóa luận. Bố cục của khóa luận
• 2. CHƯƠNG 2: NỘI DUNG, CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ CÁC NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN VIỆC HOẠCH ĐỊNH CHÍNH SÁCH ĐỐI NGOẠI CỦA MỸ ĐỐI VỚI KHU VỰC MỸ LATINH
• 2.1. Khái niệm chính sách đối ngoại
• 2.2. Khái niệm địa chính trị - địa chiến lược
• 2.3. Địa chính trị - địa chiến lược của khu vực Mỹ Latinh
• 2.4. Các nhân tố tác động đến việc hoạch định chính sách đối ngoại của Mỹ đối với khu vực Mỹ Latinh
• 2.4.1. Bối cảnh quốc tế trong hai thập niên đầu thế kỷ XXI
• 2.4.2. Tình hình khu vực Mỹ Latinh trong hai thập niên đầu thế kỷ XXI
• 2.4.3. Tình hình nước Mỹ trong hai thập niên đầu thế kỷ XXI
• 2.5. Chính sách đối ngoại của Mỹ đối với Mỹ Latinh trước thế kỷ XXI
• 2.6. Tiểu kết
• 3. CHƯƠNG 3: NỘI DUNG CHÍNH SÁCH ĐỐI NGOẠI CỦA MỸ ĐỐI VỚI KHU VỰC MỸ LATINH TRONG BAO THẾ KỶ XXI ĐẾN NAY
• 3.1. Khái quát mục tiêu chính sách đối ngoại của Mỹ đối với khu vực Mỹ Latinh
• 3.2. Nội dung chính sách đối ngoại của Mỹ đối với khu vực Mỹ theo từng giai đoạn
• 3.2.1. Giai đoạn những năm đầu nhiệm kỳ tổng thống Joe Biden
• 3.3. Tiểu kết
• 4. CHƯƠNG 4: MỘT SỐ NHẬN ĐỊNH VÀ ĐÁNH GIÁ VỀ CHÍNH SÁCH ĐỐI NGOẠI CỦA MỸ ĐỐI VỚI KHU VỰC MỸ LATINH TRONG HAI THẬP NIÊN ĐẦU THẾ KỶ XXI VÀ KIẾN NGHỊ CHÍNH SÁCH ĐỐI NGOẠI CHO VIỆT NAM
• 4.1. Tác động của chính sách đối ngoại của Mỹ đối với Mỹ Latinh trong hai thập niên đầu thế kỷ XXI
• 4.1.1. Tác động đến thế giới
• 4.1.2. Tác động đến khu vực Mỹ Latinh
• 4.1.3. Tác động đến Việt Nam
• 4.2. Dự báo xu hướng chính sách đối ngoại của Mỹ đối với Mỹ Latinh đến 2030
• 4.3. Kiến nghị chính sách đối ngoại cho Việt Nam
• 4.4. Tiểu kết
• KẾT LUẬN
• PHỤ LỤC
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Chính Sách Đối Ngoại Mỹ tại Mỹ Latinh Thế Kỷ 21

Chính sách đối ngoại của Mỹ tại Mỹ Latinh trong thế kỷ 21 là một chủ đề phức tạp và đa diện. Nó chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố, bao gồm lịch sử quan hệ Mỹ - Mỹ Latinh, lợi ích kinh tế, an ninh quốc gia và các vấn đề chính trị nội bộ. Mục tiêu chính của Mỹ thường là duy trì ảnh hưởng trong khu vực, thúc đẩy dân chủ hóa, tăng cường thương mại và đối phó với các mối đe dọa an ninh. Tuy nhiên, các chính sách này thường vấp phải sự chỉ trích từ các quốc gia Mỹ Latinh do lo ngại về chủ nghĩa can thiệp và sự bất bình đẳng. Theo tài liệu gốc, sự cạnh tranh từ các cường quốc khác như Trung Quốc và Nga đang làm thay đổi cán cân quyền lực trong khu vực, buộc Mỹ phải điều chỉnh chiến lược của mình. Vì vậy việc phân tích tác động của những chính sách này là vô cùng quan trọng.

1.1. Lịch Sử Quan Hệ Mỹ Mỹ Latinh Ảnh Hưởng Đến Hiện Tại

Lịch sử quan hệ giữa Mỹ và Mỹ Latinh đầy rẫy những can thiệp và bất đồng. Học thuyết Monroe từ thế kỷ 19 đã đặt nền móng cho sự thống trị của Mỹ trong khu vực. Các cuộc can thiệp quân sự, hỗ trợ các chế độ độc tài và áp đặt các chính sách kinh tế bất lợi đã tạo ra sự bất bình và nghi ngờ sâu sắc. Những sự kiện này tiếp tục ảnh hưởng đến quan hệ hiện tại, khiến nhiều quốc gia Mỹ Latinh cảnh giác với chính sách đối ngoại Mỹ. Hiểu rõ quá khứ là điều cần thiết để phân tích và dự đoán tương lai.

1.2. Các Yếu Tố Quyết Định Chính Sách Đối Ngoại Mỹ Hiện Nay

Nhiều yếu tố tác động đến chính sách đối ngoại Mỹ tại Mỹ Latinh. Lợi ích kinh tế đóng vai trò quan trọng, với Mỹ là một trong những đối tác thương mại lớn nhất của khu vực. An ninh quốc gia cũng là một yếu tố quan trọng, đặc biệt là trong cuộc chiến chống ma túy và khủng bố. Chính trị nội bộ Mỹ, bao gồm cả ý kiến công chúng và các nhóm lợi ích, cũng ảnh hưởng đến các quyết định chính sách. Ngoài ra, sự trỗi dậy của Trung Quốc và Nga trong khu vực đang tạo ra áp lực cạnh tranh, buộc Mỹ phải điều chỉnh chiến lược của mình.

II. Cách Chính Sách Kinh Tế Mỹ Tác Động Đến Mỹ Latinh Thế Kỷ 21

Chính sách kinh tế của Mỹ có tác động sâu rộng đến Mỹ Latinh. Các hiệp định thương mại tự do, như NAFTA (nay là USMCA), đã thúc đẩy thương mại Mỹ - Mỹ Latinh, nhưng cũng gây ra tranh cãi về tác động của chúng đối với các ngành công nghiệp địa phương và bất bình đẳng. Viện trợ của Mỹ có thể hỗ trợ phát triển kinh tế, nhưng cũng có thể đi kèm với các điều kiện gây tranh cãi. Các biện pháp trừng phạt kinh tế và các chính sách tiền tệ của Mỹ cũng có thể ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế và ổn định tài chính ở Mỹ Latinh. Sự phân tích tác động kinh tế này là rất quan trọng để hiểu toàn diện về quan hệ giữa hai bên.

2.1. Hiệp Định Thương Mại Tự Do Lợi Ích và Thách Thức Cho Mỹ Latinh

Các hiệp định thương mại tự do do Mỹ khởi xướng mang lại cơ hội tiếp cận thị trường Mỹ cho các nước Mỹ Latinh, thúc đẩy tăng trưởng xuất khẩu và tạo việc làm. Tuy nhiên, chúng cũng đặt ra những thách thức, bao gồm cạnh tranh gay gắt từ các công ty Mỹ, áp lực tuân thủ các tiêu chuẩn lao động và môi trường cao hơn, và nguy cơ phụ thuộc vào thị trường Mỹ. Việc phân tích cẩn thận các lợi ích và rủi ro là rất quan trọng để các nước Mỹ Latinh tận dụng tối đa các hiệp định thương mại.

2.2. Ảnh Hưởng của Viện Trợ Mỹ Đến Phát Triển Kinh Tế Mỹ Latinh

Viện trợ của Mỹ có thể đóng góp vào phát triển kinh tế ở Mỹ Latinh, thông qua việc hỗ trợ các dự án cơ sở hạ tầng, giáo dục và y tế. Tuy nhiên, viện trợ cũng có thể đi kèm với các điều kiện chính trị hoặc kinh tế, gây ra tranh cãi về tính độc lập của các nước nhận viện trợ. Hiệu quả của viện trợ phụ thuộc vào cách nó được quản lý và sử dụng, cũng như sự tham gia của các cộng đồng địa phương. Việc phân tích kỹ lưỡng các dự án viện trợ là cần thiết để đảm bảo chúng thực sự mang lại lợi ích cho người dân.

III. Chính Sách An Ninh Mỹ tại Mỹ Latinh Mục Tiêu và Hậu Quả

Chính sách an ninh của Mỹ tại Mỹ Latinh tập trung vào chống ma túy, chống khủng bố và bảo vệ lợi ích của Mỹ trong khu vực. Mỹ cung cấp viện trợ quân sự và huấn luyện cho các lực lượng an ninh Mỹ Latinh, đồng thời hợp tác với các chính phủ địa phương để trấn áp tội phạm có tổ chức. Tuy nhiên, các chính sách này thường bị chỉ trích vì gây ra tình trạng bạo lực, vi phạm nhân quyền và làm suy yếu các thể chế dân chủ. Các chiến lược chống ma túy, đặc biệt, đã có những hậu quả tàn khốc đối với cộng đồng địa phương và môi trường. Phân tích cẩn thận các mục tiêu và hậu quả của chính sách an ninh Mỹ là rất quan trọng.

3.1. Cuộc Chiến Chống Ma Túy Tác Động Xã Hội và Chính Trị Tiêu Cực

Cuộc chiến chống ma túy do Mỹ dẫn đầu đã có những tác động tiêu cực đến xã hội và chính trị ở Mỹ Latinh. Các chiến dịch trấn áp ma túy thường dẫn đến bạo lực leo thang, làm suy yếu các thể chế nhà nước và tạo ra môi trường thuận lợi cho tội phạm có tổ chức. Các cộng đồng địa phương thường là nạn nhân của cuộc chiến này, khi họ bị kẹt giữa các băng đảng ma túy và lực lượng an ninh. Việc phân tích các hậu quả không mong muốn của cuộc chiến chống ma túy là cần thiết để tìm ra các giải pháp thay thế hiệu quả hơn.

3.2. Hợp Tác Quân Sự Mỹ Mỹ Latinh Lợi Ích và Rủi Ro Tiềm Ẩn

Hợp tác quân sự giữa Mỹ và Mỹ Latinh có thể giúp tăng cường khả năng phòng thủ và chống tội phạm của các nước trong khu vực. Tuy nhiên, nó cũng có thể dẫn đến sự phụ thuộc vào Mỹ, làm suy yếu sự kiểm soát dân sự đối với quân đội và tạo ra nguy cơ lạm dụng quyền lực. Việc đảm bảo rằng hợp tác quân sự tuân thủ các tiêu chuẩn nhân quyền và được giám sát chặt chẽ là rất quan trọng để tránh những hậu quả tiêu cực.

IV. Cách Trung Quốc Thách Thức Ảnh Hưởng của Mỹ tại Mỹ Latinh

Sự trỗi dậy của Trung Quốc đã làm thay đổi cán cân quyền lực ở Mỹ Latinh. Trung Quốc trở thành đối tác thương mại lớn của nhiều quốc gia trong khu vực, cung cấp các khoản vay và đầu tư lớn, và cạnh tranh với Mỹ trong các lĩnh vực như cơ sở hạ tầng và năng lượng. Sự gia tăng ảnh hưởng của Trung Quốc đặt ra những thách thức cho Mỹ, buộc nước này phải điều chỉnh chính sách đối ngoại để duy trì vị thế của mình. Mỹ lo ngại rằng Trung Quốc đang sử dụng sức mạnh kinh tế để gây ảnh hưởng chính trị và quân sự trong khu vực.

4.1. Đầu Tư và Thương Mại Trung Quốc Lợi Thế và Mối Lo Cho Mỹ

Đầu tư và thương mại của Trung Quốc mang lại nhiều lợi ích kinh tế cho Mỹ Latinh, nhưng cũng tạo ra những mối lo ngại cho Mỹ. Sự gia tăng thương mại Trung Quốc có thể làm giảm thị phần của các công ty Mỹ, trong khi đầu tư Trung Quốc có thể tạo ra sự phụ thuộc vào Trung Quốc và làm suy yếu các thể chế địa phương. Mỹ lo ngại rằng Trung Quốc đang sử dụng sức mạnh kinh tế để gây ảnh hưởng chính trị và quân sự trong khu vực. Điều này tạo ra sự cạnh tranh gay gắt giữa Mỹ và Trung Quốc.

4.2. Chính Sách Ngoại Giao Của Trung Quốc và Phản Ứng của Mỹ

Chính sách ngoại giao của Trung Quốc ở Mỹ Latinh tập trung vào việc xây dựng quan hệ đối tác kinh tế và chính trị, tránh can thiệp vào các vấn đề nội bộ và tôn trọng chủ quyền của các quốc gia. Điều này tạo ra một sự tương phản rõ rệt với chính sách đối ngoại của Mỹ, vốn thường can thiệp và áp đặt các điều kiện. Mỹ đang phản ứng bằng cách tăng cường quan hệ với các đồng minh trong khu vực, thúc đẩy các giá trị dân chủ và nhân quyền, và cạnh tranh với Trung Quốc trong các lĩnh vực kinh tế và chính trị.

V. Tương Lai Quan Hệ Mỹ Mỹ Latinh Các Xu Hướng Chính Dự Đoán

Tương lai quan hệ Mỹ - Mỹ Latinh sẽ tiếp tục chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố, bao gồm sự trỗi dậy của Trung Quốc, sự thay đổi trong chính trị nội bộ của các nước trong khu vực, và các vấn đề toàn cầu như biến đổi khí hậu và đại dịch. Chính sách đối ngoại Mỹ sẽ cần phải thích ứng với những thay đổi này để duy trì ảnh hưởng và bảo vệ lợi ích của mình. Các chuyên gia dự đoán rằng quan hệ sẽ trở nên phức tạp hơn, với sự cạnh tranh gia tăng từ các cường quốc khác và sự đa dạng hóa trong quan hệ của các nước Mỹ Latinh. Việc xây dựng quan hệ đối tác dựa trên sự tôn trọng lẫn nhau và lợi ích chung là rất quan trọng để đảm bảo một tương lai ổn định và thịnh vượng cho cả hai bên. Cần có những phân tích tác động sâu sắc hơn.

5.1. Sự Thay Đổi Cán Cân Quyền Lực Khu Vực Vai Trò Của Trung Quốc Nga

Sự trỗi dậy của Trung Quốc và Nga đang làm thay đổi cán cân quyền lực ở Mỹ Latinh. Cả hai quốc gia này đều đang tăng cường ảnh hưởng kinh tế và chính trị trong khu vực, cung cấp các khoản vay, đầu tư và hỗ trợ quân sự cho các chính phủ địa phương. Điều này tạo ra sự cạnh tranh với Mỹ và buộc nước này phải điều chỉnh chiến lược của mình. Sự cạnh tranh này có thể mang lại lợi ích cho các nước Mỹ Latinh, khi họ có nhiều lựa chọn hơn và có thể đàm phán các điều khoản tốt hơn.

5.2. Các Vấn Đề Toàn Cầu Biến Đổi Khí Hậu Đại Dịch Tác Động Đến Chính Sách

Các vấn đề toàn cầu như biến đổi khí hậu và đại dịch đang có tác động ngày càng lớn đến chính sách đối ngoại. Biến đổi khí hậu gây ra các thảm họa tự nhiên, làm gia tăng nghèo đói và di cư, và tạo ra các mối đe dọa an ninh. Đại dịch COVID-19 đã làm suy yếu các nền kinh tế và hệ thống y tế, và làm gia tăng bất ổn xã hội. Mỹ và Mỹ Latinh cần phải hợp tác để giải quyết những thách thức này.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Bước sang thế kỷ XXI, quan hệ quốc tế chứng kiến nhiều biến động phức tạp và khó lường trước tác động sâu rộng của toàn cầu hóa, sự bùng nổ của các thách thức an ninh phi truyền thống, xung đột cục bộ và sự đa dạng hóa trong tập hợp lực lượng quốc tế. Trong bối cảnh các nước lớn duy trì trạng thái "vừa hợp tác vừa cạnh tranh", khu vực Mỹ Latinh giữ vị trí địa chính trị - địa chiến lược đặc biệt quan trọng đối với an ninh quốc gia và lợi ích kinh tế của Hợp chúng quốc Hoa Kỳ (Mỹ). Mỹ Latinh không chỉ là vùng đệm an ninh, tấm lá chắn bảo vệ "sân sau" của Mỹ trước sự can dự của các thế lực bên ngoài, mà còn là thị trường tiêu dùng rộng lớn với tiềm năng đa dạng hóa chuỗi cung ứng và nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú.

Đặc biệt, sự gia tăng nhanh chóng về tầm ảnh hưởng kinh tế, thương mại và ngoại giao của Trung Quốc tại khu vực này trong những thập niên đầu thế kỷ XXI đã đặt ra yêu cầu cấp thiết để Mỹ điều chỉnh các chiến lược đối ngoại nhằm kiềm chế đối thủ và củng cố vị thế lãnh đạo tại Tây bán cầu. Khóa luận tốt nghiệp "Chính sách đối ngoại của Mỹ đối với khu vực Mỹ Latinh trong hai thập niên đầu thế kỷ XXI đến nay" do sinh viên Lê Ngọc Gia Khánh thực hiện tại Khoa Lịch sử, Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh, đã tập trung giải quyết các mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu sau:

1. Nghiên cứu hệ thống quan điểm, chính sách đối ngoại của Mỹ đối với khu vực Mỹ Latinh và lý giải các nguyên nhân dẫn đến sự điều chỉnh chính sách ngoại giao của Washington đối với khu vực này qua từng giai đoạn lịch sử.
2. Khảo sát và phân tích quá trình triển khai chính sách ngoại giao của Mỹ tại Mỹ Latinh trong hai thập niên đầu thế kỷ XXI thông qua các quyết sách dưới các chính quyền Tổng thống Mỹ.
3. Rút ra các nhận định, đánh giá về tác động, triển vọng và thách thức trong chính sách của Mỹ tại Mỹ Latinh, từ đó đề xuất các bài học kinh nghiệm và kiến nghị chính sách đối ngoại cho Việt Nam.

• Đối tượng nghiên cứu: Chính sách đối ngoại của Mỹ đối với khu vực Mỹ Latinh và quá trình triển khai chính sách này trong hoạt động ngoại giao thực tiễn.
• Phạm vi không gian: Nước Mỹ và khu vực châu Mỹ Latinh.
• Phạm vi thời gian: Từ năm 2001 đến năm 2023 (hai thập niên đầu thế kỷ XXI đến nay).
• Phạm vi nội dung: Tập trung vào các chủ trương, văn bản ngoại giao trên các lĩnh vực chính trị, kinh tế, xã hội và an ninh - quốc phòng, cùng các tác động đối với khu vực, thế giới và Việt Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận thiết lập nền tảng nghiên cứu dựa trên hệ thống lý luận quan hệ quốc tế, các học thuyết địa chính trị kinh điển và phương pháp nghiên cứu chuyên ngành:

• Khung lý thuyết và khái niệm:

  • Khái niệm chính sách đối ngoại và ngoại giao: Tiếp cận định nghĩa của Elmer Plischke (1972) và PGS.TS. Hoàng Khắc Nam (2010), xác định ngoại giao là công cụ thực hiện chính sách đối ngoại, còn chính sách đối ngoại là tập hợp các chiến lược do nhà nước hoạch định nhằm tối đa hóa lợi ích quốc gia - dân tộc trong môi trường quốc tế.
  • Khái niệm địa chính trị (Geopolitics): Khảo sát nguồn gốc thuật ngữ từ Rudolph Kjellen (1899, 1917), Friedrich Ratzel, cùng các định nghĩa trong Từ điển Bách khoa Le Petit Larousse và Encyclopaedia Britannica.
  • Các học thuyết địa chính trị - địa chiến lược:
    • Học thuyết Heartland (Vùng đất trái tim) của Halford J. Mackinder (Democratic Ideals and Reality).
    • Học thuyết Rimland (Vùng đất vành đai) của Nicholas J. Spykman (America's Strategy in World Politics, The Geography of the Peace).
    • Học thuyết Air Power (Sức mạnh trên không) của Alexander P. de Seversky (Victory Through Air Power).
    • Học thuyết Sea Power (Sức mạnh biển) của Alfred T. Mahan.
    • Tư tưởng địa chiến lược về Bàn cờ lớn Âu - Á (The Grand Chessboard) của Zbigniew Brzezinski.
    • Lý thuyết địa chính trị khoáng sản và truyền thống Học thuyết Monroe (Monroe Doctrine năm 1823).

• Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu:

  • Cơ sở phương pháp luận: Dựa trên phương pháp luận sử học Mác-xít, gồm chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử.
  • Phương pháp nghiên cứu chuyên ngành Quan hệ quốc tế: Phương pháp phân tích tổng thể và toàn cục; Phương pháp phân tích so sánh lực lượng; Phương pháp lý luận liên hệ thực tế.
  • Phương pháp nghiên cứu liên ngành: Kết hợp phương pháp lịch sử và phương pháp logic nhằm phân kỳ tư liệu, đối chiếu sự kiện, bảo đảm tính khách quan, có sự bổ trợ của các góc nhìn chính trị học và văn hóa học.

• Nguồn dữ liệu: Nguồn văn bản chính thức của Nhà Trắng, Bộ Ngoại giao Mỹ (Chiến lược An ninh Quốc gia, Tuyên bố Hội nghị Thượng đỉnh châu Mỹ Miami, Santiago, Los Angeles); số liệu từ Ngân hàng Thế giới (World Bank), Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF); các công trình nghiên cứu tiếng Anh (Joseph Smith, Russell Crandall, Stephen M. Griffin, James Petras, Jorge I. Domínguez, Rafael Fernández de Castro) và tài liệu tiếng Việt của các chuyên gia đầu ngành.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận và các nhân tố tác động đến việc hoạch định chính sách đối ngoại của Mỹ đối với khu vực Mỹ Latinh

Chương 1 hệ thống hóa các định nghĩa khoa học về chính sách đối ngoại, quy trình ra quyết định ngoại giao và các lý thuyết địa chính trị định hình tư duy chiến lược của các cường quốc. Tác giả phân tích vị trí địa chính trị chiến lược của Mỹ Latinh – vùng đất tiếp giáp với Mỹ, sở hữu tuyến hàng hải huyết mạch qua Kênh đào Panama và nguồn tài nguyên thiên nhiên dồi dào.

Chương này đi sâu phân tích 4 nhóm nhân tố tác động trực tiếp đến việc hoạch định chính sách của Washington:

1. Bối cảnh quốc tế hai thập niên đầu thế kỷ XXI: Sự trỗi dậy của các cực quyền lực mới (đặc biệt là Trung Quốc, Nga, khối BRICS), xu thế đa cực hóa và các thách thức an ninh toàn cầu.
2. Tình hình nội bộ khu vực Mỹ Latinh: Làn sóng trỗi dậy của phong trào cánh tả ("thủy triều hồng"), xu hướng tự chủ chiến lược, sự suy giảm năng lực cạnh tranh và bất ổn xã hội.
3. Tình hình nội tại nước Mỹ: Tác động từ sự chuyển giao quyền lực giữa hai đảng Dân chủ - Cộng hòa, khủng hoảng kinh tế, các nhóm lợi ích và vấn đề di cư xuyên biên giới.
4. Di sản chính sách đối ngoại của Mỹ trước thế kỷ XXI: Khởi nguồn từ Học thuyết Monroe (1823) coi châu Mỹ là vùng ảnh hưởng riêng của Mỹ, kéo theo các chính sách can thiệp trực tiếp, chính sách "Cây gậy lớn", "Ngoại giao đồng USD" cho đến Chính sách Láng giềng thân thiện (Good Neighbor Policy - 1933) và các sáng kiến thời kỳ Chiến tranh Lạnh.

Giai đoạn lịch sử / Học thuyết	Mục tiêu cốt lõi của Mỹ tại Mỹ Latinh	Công cụ và phương thức triển khai
Học thuyết Monroe (1823)	Ngăn chặn sự can thiệp của các đế quốc châu Âu vào Tây bán cầu	Tuyên bố nguyên tắc phạm vi ảnh hưởng, xác lập vị thế kiểm soát
Đầu thế kỷ XX - 1933	Bảo vệ quyền lợi kinh tế và công dân Mỹ, chống biến động chính trị	Can thiệp quân sự trực tiếp, ngoại giao pháo hạm, kiểm soát tài chính
Chiến tranh Lạnh (1945 - 1991)	Ngăn chặn chủ nghĩa cộng sản lan rộng tại Tây bán cầu	Thiết lập liên minh quân sự, hỗ trợ chính quyền thân Mỹ qua OAS, cô lập Cuba
Sau Chiến tranh Lạnh (1991 - 2000)	Thúc đẩy kinh tế thị trường tự do, mở rộng thương mại	Sáng kiến Doanh nghiệp cho các nước châu Mỹ (EAI), đàm phán FTAA, NAFTA

Chương 2: Nội dung chính sách đối ngoại của Mỹ đối với khu vực Mỹ Latinh từ đầu thế kỷ XXI đến nay

Chương 2 làm rõ mục tiêu xuyên suốt của Mỹ là củng cố "sân sau", duy trì vai trò thống trị khu vực, bảo đảm an ninh biên giới phía Nam và ngăn chặn sự thâm nhập của các thế lực thù địch. Tác giả phân tích nội dung chính sách theo tiến trình các đời tổng thống:

• Chính quyền George W. Bush (2001 - 2009): Sau sự kiện 11/9/2001, trọng tâm đối ngoại của Mỹ chuyển dịch mạnh mẽ sang cuộc chiến chống khủng bố toàn cầu (War on Terror) tại Trung Đông, dẫn đến sự suy giảm quan tâm tương đối đối với Mỹ Latinh. Tuy nhiên, Mỹ vẫn thúc đẩy các hiệp định thương mại song phương và khu vực như CAFTA-DR, Hiệp định FTA Mỹ - Chile (US-Chile FTA), thực thi Kế hoạch Colombia (Plan Colombia) nhằm chống tội phạm ma túy và lực lượng nổi dậy FARC, cùng Sáng kiến Mérida (Mérida Initiative - 2007) với Mexico và Trung Mỹ.
• Chính quyền Barack Obama (2009 - 2017): Chuyển từ chủ nghĩa đơn phương sang đối thoại đa phương và tôn trọng đối tác bình đẳng hơn. Dấu mốc lịch sử là tiến trình bình thường hóa quan hệ ngoại giao với Cuba: cuộc gặp giữa Tổng thống Barack Obama và Chủ tịch Raúl Castro tại Hội nghị Thượng đỉnh châu Mỹ lần thứ 7 tại Panama (tháng 4/2015), mở lại đại sứ quán hai nước và chuyến thăm chính thức Havana của ông Obama vào tháng 3/2016. Bên cạnh đó, Mỹ triển khai Sáng kiến An ninh Khu vực Trung Mỹ (CARSI) và Sáng kiến An ninh Lưu vực Caribe (CBSI) để kiểm soát bạo lực và tội phạm có tổ chức.
• Chính quyền Donald Trump (2017 - 2021): Áp dụng học thuyết "Nước Mỹ trên hết" (America First), tăng cường các biện pháp bảo hộ thương mại, siết chặt kiểm soát nhập cư và xây dựng bức tường biên giới phía Nam. Washington gây sức ép tối đa lên các chính quyền cánh tả tại Venezuela và Cuba; đồng thời thay thế NAFTA bằng Hiệp định Mỹ - Mexico - Canada (USMCA) được ký kết cuối năm 2018 tại Hội nghị Thượng đỉnh G20 ở Argentina.
• Chính quyền Joe Biden (2021 đến nay): Điều chỉnh chính sách theo hướng tái can dự đa phương, tập trung vào thúc đẩy dân chủ, giải quyết nguyên nhân gốc rễ của di cư bất hợp pháp, hợp tác chống biến đổi khí hậu và chuyển đổi năng lượng xanh. Chính quyền Biden chủ trì Hội nghị Thượng đỉnh châu Mỹ lần thứ 9 tại Los Angeles (tháng 6/2022), thúc đẩy sáng kiến Đối tác Châu Mỹ vì Thịnh vượng Kinh tế (APEP) và Đạo luật Châu Mỹ.

Chương 3: Một số nhận định và đánh giá về chính sách đối ngoại của Mỹ đối với khu vực Mỹ Latinh trong hai thập niên đầu thế kỷ XXI và kiến nghị chính sách đối ngoại cho Việt Nam

Chương 3 tổng kết các tác động đa chiều và đưa ra các dự báo cùng kiến nghị thực tiễn:

• Tác động đến khu vực và thế giới: Chính sách của Mỹ đã thúc đẩy mức độ mở cửa thương mại và hỗ trợ kỹ thuật an ninh tại một số quốc gia đồng minh, nhưng việc duy trì tư duy can thiệp đơn phương, các biện pháp trừng phạt kinh tế và sự thiếu nhất quán trong phân bổ nguồn lực đã làm gia tăng tâm lý phản kháng, thúc đẩy các nước Mỹ Latinh đa phương hóa quan hệ và tăng cường liên kết với Trung Quốc.
• Dự báo xu hướng đến năm 2030: Mỹ tiếp tục đối mặt với hạn chế về nguồn lực do phải ưu tiên phân bổ ngân sách cho các điểm nóng địa chính trị khác (như xung đột Nga - Ukraine). Xu hướng ngoại giao của Washington tại Mỹ Latinh sẽ tập trung vào:
  1. Thúc đẩy hợp tác song phương và đa phương linh hoạt trong các lĩnh vực an ninh, hạ tầng kỹ thuật số và môi trường;
  2. Gia tăng cạnh tranh chiến lược trực diện với Trung Quốc về chuỗi cung ứng khoáng sản quan trọng và hạ tầng công nghệ;
  3. Duy trì các rào cản bảo hộ thương mại hướng nội song song với việc tận dụng các khuôn khổ hợp tác kinh tế mới như APEP.
• Tác động và kiến nghị chính sách đối ngoại cho Việt Nam: Mỹ Latinh là thị trường giàu tiềm năng với quy mô hơn 570 triệu dân, thế mạnh về dầu khí, khai khoáng, nông nghiệp và năng lượng. Khóa luận cung cấp các số liệu thực tế về quan hệ thương mại Việt Nam - Mỹ Latinh và đưa ra các đề xuất hợp tác trọng tâm.

Chỉ tiêu / Lĩnh vực	Dữ liệu ghi nhận trong nghiên cứu
Kim ngạch thương mại 2 chiều VN - Mỹ Latinh (1990)	Vài chục triệu USD
Kim ngạch thương mại 2 chiều VN - Mỹ Latinh (2000)	145 triệu USD
Kim ngạch thương mại 2 chiều VN - Mỹ Latinh (2009)	2,4 tỷ USD (tăng trưởng bình quân > 30%/năm)
Kim ngạch thương mại 2 chiều VN - Mỹ Latinh (ước tính 2010)	Đạt 3,5 tỷ USD (Xuất khẩu đạt 1,8 tỷ USD, tăng 40,6% so với 2009)
Phạm vi đối tác thương mại	Toàn bộ 33 quốc gia và vùng lãnh thổ trong khu vực
Lĩnh vực hợp tác ưu tiên đề xuất cho Việt Nam	Dầu khí, năng lượng mới, nông thủy sản, nguyên vật liệu công nghiệp, chuyển đổi số và thích ứng Cách mạng công nghiệp 4.0

Kết quả và đóng góp

• Kết quả nghiên cứu chính:

  • Khái quát hóa được bức tranh toàn cảnh và bản chất của chính sách đối ngoại Mỹ tại Mỹ Latinh trong hai thập niên đầu thế kỷ XXI: Dù trải qua các đời tổng thống với phong cách ngoại giao khác nhau (chủ nghĩa đơn phương của Bush, can dự đa phương của Obama, bảo hộ cứng rắn của Trump, ngoại giao liên minh của Biden), bản chất cốt lõi của Mỹ vẫn là duy trì sự kiểm soát đối với "sân sau" và bảo vệ lợi ích an ninh - kinh tế của Mỹ.
  • Phân tích rõ nét sự suy giảm tương đối về tầm ảnh hưởng của Mỹ trước sự trỗi dậy mạnh mẽ của cánh tả khu vực và sự thâm nhập sâu rộng của nguồn vốn, thương mại từ Trung Quốc.
  • Cung cấp số liệu xác thực về quá trình tăng trưởng thương mại giữa Việt Nam và 33 quốc gia Mỹ Latinh từ năm 1990 đến giai đoạn 2009 - 2010.

• Đóng góp của khóa luận:

  • Về mặt khoa học: Bổ sung nguồn tài liệu nghiên cứu có tính hệ thống, cập nhật tại Việt Nam về chính sách của Mỹ tại Mỹ Latinh trong giai đoạn mở rộng từ năm 2001 đến năm 2023, kết hợp phân tích đa ngành giữa lịch sử quan hệ quốc tế, địa chính trị và kinh tế đối ngoại.
  • Về mặt thực tiễn: Cung cấp cơ sở dữ liệu và các phân tích tham khảo phục vụ cho việc học tập, nghiên cứu chuyên ngành Quốc tế học, đồng thời cung cấp các gợi mở thực tế cho các cơ quan và doanh nghiệp Việt Nam trong việc đa dạng hóa thị trường xuất nhập khẩu tại khu vực Mỹ Latinh.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế của đề tài: Tác giả thừa nhận nguồn tài liệu nghiên cứu chuyên sâu bằng tiếng Việt về quan hệ Mỹ - Mỹ Latinh còn tương đối hạn chế và rời rạc; phần lớn tài liệu quốc tế tập trung công bố vào giai đoạn quanh năm 2010 nên việc bao quát các sự kiện mới dưới thời chính quyền Joe Biden còn gặp khó khăn về nguồn tư liệu kiểm chứng; kinh nghiệm thực tiễn của tác giả còn ở mức độ sinh viên thực hiện khóa luận tốt nghiệp.
• Hướng mở nghiên cứu: Tiếp tục theo dõi diễn biến thực thi Sáng kiến Đối tác Châu Mỹ vì Thịnh vượng Kinh tế (APEP), đánh giá các tác động dài hạn từ sự cạnh tranh chiến lược Mỹ - Trung tại Mỹ Latinh sau năm 2024, và nghiên cứu chi tiết quan hệ ngoại giao song phương giữa Việt Nam với các đối tác trọng điểm tại Nam Mỹ.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tài liệu tham khảo hữu ích cho sinh viên, học viên chuyên ngành Quốc tế học, Lịch sử Thế giới, Lịch sử Quan hệ Quốc tế, Ngoại giao và Chính trị học. Các nội dung phân tích về địa chính trị khu vực Mỹ Latinh, quy trình triển khai các sáng kiến an ninh (Mérida, CARSI, Kế hoạch Colombia) và dữ liệu thương mại song phương là nguồn tư liệu có giá trị cho những người thực hiện các đề tài liên quan đến chính sách đối ngoại của các nước lớn tại Tây bán cầu.

Câu hỏi thường gặp

1. Bản chất cốt lõi của Học thuyết Monroe đối với khu vực Mỹ Latinh là gì?

Học thuyết Monroe ra đời năm 1823 dưới thời Tổng thống James Monroe với khẩu hiệu ban đầu là "Châu Mỹ là của người châu Mỹ" nhằm bảo vệ các nước Mỹ Latinh mới độc lập khỏi sự tái xâm lược của thực dân châu Âu. Tuy nhiên, trên thực tế lịch sử, học thuyết này đã biến khu vực Mỹ Latinh thành "sân sau" và vùng ảnh hưởng thuộc quyền chi phối riêng của Mỹ.

2. Sự kiện bình thường hóa quan hệ Mỹ - Cuba ghi nhận những mốc lịch sử nào trong khóa luận?

Tiến trình bình thường hóa quan hệ được triển khai dưới thời Tổng thống Barack Obama và Chủ tịch Cuba Raúl Castro. Các dấu mốc lớn gồm: cuộc gặp lịch sử giữa nguyên thủ hai nước bên lề Hội nghị Thượng đỉnh châu Mỹ lần thứ 7 tại Panama vào tháng 4/2015, tuyên bố tái thiết lập quan hệ ngoại giao, và chuyến thăm chính thức lịch sử của Tổng thống Barack Obama tới Havana vào ngày 21/3/2016.

3. Những học thuyết địa chính trị nào được tác giả sử dụng làm khung phân tích?

Tác giả sử dụng kết hợp các học thuyết địa chính trị kinh điển: Học thuyết Heartland (Vùng đất trái tim) của Halford Mackinder, Học thuyết Rimland (Vùng đất vành đai) của Nicholas Spykman, Học thuyết Air Power (Sức mạnh trên không) của Alexander de Seversky, Học thuyết Sea Power (Sức mạnh biển) của Alfred Mahan, và tư tưởng địa chiến lược về bàn cờ chính trị Âu - Á của Zbigniew Brzezinski.

4. Hiệp định thương mại USMCA được ký kết vào thời điểm nào và thay thế cho hiệp định nào?

Hiệp định thương mại tự do Mỹ - Mexico - Canada (USMCA) được ký kết bởi Tổng thống Mỹ Donald Trump, Tổng thống Mexico Enrique Peña Nieto và Thủ tướng Canada Justin Trudeau vào tháng 11/2018 bên lề Hội nghị Thượng đỉnh G20 tại Argentina, nhằm thay thế cho Hiệp định Thương mại Tự do Bắc Mỹ (NAFTA) trước đây.

5. Quan hệ thương mại Việt Nam - Mỹ Latinh đạt được kết quả nổi bật nào trong giai đoạn khảo sát?

Giai đoạn đầu thế kỷ XXI, Việt Nam đã thiết lập trao đổi thương mại với tất cả 33 quốc gia và vùng lãnh thổ tại Mỹ Latinh. Kim ngạch thương mại hai chiều tăng từ mức vài chục triệu USD (1990) lên 145 triệu USD (2000), đạt 2,4 tỷ USD (2009) với mức tăng trưởng bình quân trên 30%/năm, và ước tính đạt 3,5 tỷ USD vào năm 2010.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Lê Ngọc Gia Khánh đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận và thực tiễn của chính sách đối ngoại Mỹ đối với khu vực Mỹ Latinh trong hai thập niên đầu thế kỷ XXI. Công trình phân tích sâu sắc sự chuyển dịch phương thức can thiệp của Washington qua các đời Tổng thống Bush, Obama, Trump và Biden dưới tác động của làn sóng cánh tả và sự trỗi dậy của Trung Quốc. Kết quả nghiên cứu không chỉ làm sáng tỏ bức tranh địa chính trị phức tạp tại "sân sau" của Mỹ mà còn đưa ra những luận cứ xác đáng, góp phần định hướng cho việc mở rộng quan hệ đối ngoại và thương mại giữa Việt Nam với các nước Mỹ Latinh trong giai đoạn phát triển mới.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu và kết luận, bổ cục của khóa luận gồm các chương: Chương Ì: Cơ sở lý luận và các nhân ổ tác động đến việc hoạch định chính sách đồi ngoại của Mỹ đối với khu vực Mỹ Latnh Chương 2: Nội dung chính sách đối ngoại của Mỹ đổi với khu vực Mỹ Latnh từ dẫu thể kỹ XXI đến nay Chương 3: Một số nhận định và đánh giá về chính sách đối ngoại của Mỹ đối với khu vực Mỹ Lainh trong hai thập niên đầu thể kỳ XXI và iền nghị chính sách đối ngoại cho Việt Nam 4 NỘI DŨNG CHUONG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ CÁC NH N TÓ TÁC ĐỘNG ĐẾN VIỆC HOẠCH ĐỊNH CHÍNH SÁCH ĐÓI NGO, CỦA MỸ ĐỐI VỚI KHU VỤC MỸ LATINH 1.1, Khái niệm chính sách đối ngoại Có nhiễu khái niệm ngoại giao được các nhà nghiên cứu chú ý, chẳng hạn như “ngoại giao là nghệ thuật bôi trơn những chiếc bánh xe của quan hệ quốc tế" (Sisley các khó khăn quốc tế một ao là nghệ thuật tiến "hành cái có thể bên ngoài phạm vỉ địa phương của mình” (RobcrtJ. Moore nam 1985); goại giao là quá nh sắp sếp việ liên lạc giữa các quốc in thông qua những dại diện được công nhận một cách chính thức” (Conway Henderson năm 1998). Nhìn chúng, phẩn lớn các khái niệm trên chưa thể hiện đầy đủ ý nghĩa của ngoại giao.

Các nhà nghiên cứu đã đưa ra các địnhnghĩa khác nhau từ mọi quan điểm, nhưng định nghĩa của Elmer Plischke nim 1972 được coi là khá đẫy đủ, Ông cho rằng "ngoại giao là quá tình chính trị theo đó các thực thể chính trị thiết lập và duy tì các quan hệ chính thức với nhau, nhằm theo đuổi các mục đích, mục. lợi ích riêng rẽ của chúng. và các chính sích trọng yÊu có tính thủ tục trong mỗi trường quốc tẺ là một quá tỉnh, chính trị, ngoại giao có tính năng động, thích nghỉ, thay đổi và tạo thành sự liên tục, về: mặt chức năng. ngoi giao bao gồm cả hoạch định và thực hiện chính sich đối ngoại trên mọi cấp độ một cách trung tâm trong lĩnh vực này và liên quan một cách cơ bản nhưng không bị hạn cỉ trong các chức năng đại diện, báo cáo, liên lạc, thương lượng và vận dụng mưu mẹo cũng như quan tâm tới lợi ch của công dân ở nước ngoài”.* Khái niệm ngoại giao này của Elmer Pisehke đấy đủ hơn v ý nghĩa và nội hầm, giúp trảnh được sự lẫn lộn giữa hai khái niệm là ngoại giao và chính sách đối ngoại Dựa trên quan niệm của Elmer Plisehke, nhà nghiên cứu Hoàng Khắc Nam đã đưa ra.

một khái êm về ngoại giao như sau: *Ngoại giao là quá trình chính trị trong đó các thực thể chính trị nhất là quốc gia thiết lập và duy tì các quan hệ với nhau, nhằm thực hiện những chính sách và lợi ch của mình có liên quan tới môi trường quốc tí “Trong khoa học chính tị, thực ch ngoại giao chỉ là một trong số các công cụ nhằm tổ chức và thực hiện chinh sách đối ngoại. Vì „ về mặt chức năng, ngoại giao Hsing am 2019. Glin hp mi un us of Din Qa i HA {2010) ido rink nhập rốn Quan hệ tu Bai boc Qube ea ls NG. Hsing Ms Nam 210) nh pda anh uc Die Qube HÀ Xi lợi 15 bao gồm cả hoạch định và thực hiện chính sách đối ngoại trên mọi cấp độ.

là để nhằm thực hiện những chính sách và lợi ích, tức là chính sách đối ngoại, vì vậy, ngoại giao không chỉ là công cụ mà còn là một cơ cấu tổ chức hoạt động đối ngoại của quốc gia. tới chính sách đối ngoại, chúng ta muốn chỉ các hành động, “quyết định nhằm vào các chủ thể bên ngoài phạm vi của một hệ thống chính trị M9 da (9í dụ, một nhà nước). Mục tiêu định hướng ban đầu của chính sách đó là mổ rộng tằm ảnh hưởng của quốc gia, điều này phân biệt chính sách đối ngoại với chính sách đổi nội * Chính sách đối ngoại của một quốc gia là tập hợp các chiến lược mà quốc gia đó sử đụng trong quá trình tương tác với các quốc gia khác và các tổ chức quốc tế, tên cách lĩnh vực kinh tể, chính trị, quân sự, văn hóa - xã hội, nhằm đạt được những mục tiêu khác nhau phù hợp với lợi íh của quốc gia đó. Chính sách đối ngoại thường được soi là cánh tay nỗi đài của chính sch đối nội, góp phần bảo vệ an ninh quốc gia, đạt được sự thịnh vượng vỀ kinh tế, hay bảo vệ và tối đa hóa lợi eh quốc gia ni chung, thông qua các con đường như hợp tác, cạnh tranh, xung đột, hoặc thậm chí chiến tranh, Vai tồ của chính sách đối ngoại ngày càng trở nên quan trọng, đặc biệt trong thời đại toàn câu hóa ngày nay, khi không quốc gia nào có thẻ tồn tại biệt lập và sự giao lưu, hợp.

túc ngày cảng được chú trọng “Chính sách đối ngoại của một quốc gia thường được hoạch định bởi bộ máy chính phủ cao nhất của quốc gia. Mỗi quốc gia khác nhau, mỗi thể chế cl nh trị khác nhau lại có cách cầu tạo bộ máy hoạch định chính sách đối ngoại khác nhau Nhìn chung, các nhân tổ chủ chốt quyết định chính sách đối ngoại của một quốc gia bao gồm (1) Thể và lực của quốc gia trên trường quốc tế: (Ô) Tình hình chính tr và an ninh th giới: (8) Mục tiêu quốc gia mong muốn đại được: (8) Ảnh hưởng của bộ máy hoạch định chính sách đổi ngoại: và (5) Các nhân tổ chính trị nội bộ (các nhóm lợi ích, giới truyền thông, công luận,.) “Chính sich đổi ngoại của các nướ lớn trên thể hoặc của các cường quốc trong khu vực luôn được các quốc gia khác trong khu vực đồ và trên th giới quan tâm ˆ Đào Tuấn Nhb, & Lệ Hồng Hiệp (14912014) P6ánichchính sách đổi ngoại, Nghiên eget, Troy uất ngày 2/3/2034, ữ hupeínghieneuuqboste orgfÖD4ÄĐViphan-ieh chỉnh vách-du ngoäf 16 nghiên cứu đặc biệt, bởi chính sách của các nước này không chỉ iên quan đến lợi ích sửa các quốc gia riêng lẻ, mà còn có khả năng tác động rắt lớn đến tĩnh hình hòa bình, ổn định và phát tiển của cả khu vực hoc toàn thể siới. Chẳng hạn như chính sách đối ngoại của Mỹ luôn gây ảnh hưởng tới tình hình chính trị toàn cầu. Việc Mỹ tiễn hành.

chiến tranh chống khủng bổ ở Iraq và Afghanistan không chỉ được xem là chính sách riêng của các quốc gia này, mà còn tác động tới môi trường an ninh, chính trị, ngoại giao. toàn cầu Ngày nay, trong thời đại toàn cầu hóa, nhiễu xắn để đối nội đang cổ tác động lan tổn ụ ngoài biển giới quốc gia, cúc chính sách đổi nội vìv cũng cónh hưởng không thỏ đến hot động đối ngoại và qua hệ ngoại ga ca quốc gi này độ với cá gia khác, chẳng bạn như các chính sách về kính t đầu tr, nhập cư,. Đồng thời, việc hoạch định chỉnh sich đối ngoại ngày nay ở các quốc gia cũng đang chu tác động ngày càng lớn của các yếu tố chính trị nội bộ như dư luận công chúng, hoạt động vận động hành lang của các nhóm lợ ích. hay ảnh hưởng của giới truyn thông, Chính sách đối ngoại của một quốc gia, còn được gọi là chính sách ngoại giao, bao gốm các chiến lược do nhà nước lựa chọn để bão vệ lợi ích của quốc gia mình và đạt được các mục tiêu rong môi trường quan hệ quốc tế.

Các phương pháp được sử dụng một cách chiến lược để tương tác với các quốc gia khác. Nghiên cứu về các chế lược như vậy được gọi là phân tích chính sich đổi ngoại. Trong thờ gian sẵn đây, do mức độ toàn cầu hóa và các hoạt động xuyên quốc gia ngày càng sâu rộng, quốc gia cũng. sẽ phải tương tác với các chủ thể phi quốc gia.

Sự tương tác nói trên được đánh gii và giám sát trong nỗ lự tối đa hóa lợi ích của hợp tác quốc tế đa phương. Vì lợi ích quốc gia là tối quan trọng, các chỉnh sách đối ngoại được chính phủ thiết kế thông qua các quy tình ra quyết ịnh cấp cao Thành ựu lại ích quốc gia có thể sảy ra do kế quả hợp tác hòa với các quốc gia khác, hoặc thông gua khai thác hay lợi dụng. Thông thường, việc tạo chính sách ngoại giao là công việc của người đứng đầu chính phủ và bộ trưởng ngoại giao (hoặc tương đương). Ở một số nước, cơ quan lập pháp cũng có tác cdụng đáng kể, Chính sách đối ngoại của các quốc gia có tỷ lệ thay đổi và phạm vỉ y định khác nhau, có thể bị ảnh hưởng bởi các yếu tổ làm thay đổi lợi ích quốc gia hoặc thậm shíảnh hưởng đến sựôn định của chính quốc gia đó, Chính sáchđố ngoại của một quốc gia có thể cổ tác động sâu sắc và lâu dài đối với nhiều quốc gia khác và tên bộ quan hệ quốc tễ, như Học thuyết Monroe cũa Mỹ mâu thuẫn với các chính sách trọng thương của các nước chau Au thé ky XIX và mục tiêu độc lập của các nước Trung Mỹ và Nam Mỹ mới thành lập.

“Tóm lạ, Chính sách đối ngoại là nhăng chiến lược, mục tiêu, nguyên tắc và hành vi mà một quốc gia thực hiện trong quan hệ với các quốc gia khác, Quy trình chính sách 1 dối ngoại là mộttập hợp các thủ tục và cầu trúc mà các quốc gia sử dụng để đưa ra các quyết định về chính sách đổi ngoại và thực hiện chúng. Hoạch định chính sách đối ngoại liên quan đến nhiễu nhân tổ như thành phần chính phủ. đảng phái chính tỉ, nhóm lợi ích (kinh tế, quân sự), chính sách đối ngoại của những nước khác. Trong mô hình ra quyết định hợp lý, các quan chức chọn hành động mà hệ quả của nổ giỏp đáp ứng tốt nhất các mục tiêu đ thiết lập của nhà nước.

Ngược hi, trong mô hình quy tình tổ chức, quyết định kết quả của thủ tục hành chính thông thường; và mô hình thương lượng của chính phủ (hoặc chính tị quan liêu), các quyết định là kết quả của các cuộc dim phần giữa sắc cơ quan chính phổ có lợi £h Khác nhau. Ra quyết định cá nhân bị ảnh hưởng bởi tính cách, gid tri va nid ti của mỗi người cũng như bởi các yế tổ tâm lý thông thường, "khác với tính hợp lý. Những yếu tố này bao gồm nhận thức sai lầm, nhận thức có chọn. lọc, thành kiến cảm xúc và thành kiển nhận thúc.

Phân tích chính sich đối ngoại (EPA) ao gồm các công việc nghiên cứu cách thức các quốc gia hoặc giới lãnh đạo của họ xây cưng chỉnh sách đối ngoại, thực thỉ chính sách đối ngoại và phản ứng vớ các ính sách. đối ngoại của các nước khác 1.