Chiết Tách Và Phân Lập Nevadensin Trong Cây Rau Om (Limnophila aromatica)

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu công nghệ hóa học chiết tách và phân lập nevadensin trong cây rau om, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp hoàn thiện trong lĩnh

• Tác giả: Võ Nguyễn Thùy Dương
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Lan Phi
• Trường học: Đại học Bách Khoa - ĐHQG - TP.HCM
• Chuyên ngành: Công Nghệ Hóa Học
• Đề tài: Chiết Tách Và Phân Lập Nevadensin Trong Cây Rau Om
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• TÓM TẮT LUẬN VĂN
• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• 1. CHƯƠNG I: TỔNG QUAN
• 1.1. Cây Rau om
• 1.2. Tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước
• 2. CHƯƠNG II: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng nghiên cứu
• 2.2. Dung môi hóa chất
• 2.3. Phương pháp nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG III: KẾT QUẢ VÀ BÀN LUẬN
• 3.1. Khảo sát điều kiện sắc ký
• 3.2. Khảo sát điều kiện chiết cao
• 3.3. Khảo sát thành phần hóa học của cao chiết
• 3.4. Chiết tách và Phân lập
• 3.5. Tinh khiết hóa và kiểm tra độ tinh khiết
• 3.6. Định danh Nevadensin
• 3.7. Thẩm định quy trình định lượng Nevadensin
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới Thiệu Chiết Tách Nevadensin Từ Cây Rau Om

Các hợp chất tự nhiên có hoạt tính sinh học ngày càng được quan tâm trong ngành công nghiệp dược phẩm do tiềm năng điều trị bệnh và ít tác dụng phụ so với thuốc tổng hợp. Cây rau om (Limnophila aromatica) là một loại thảo dược truyền thống của Việt Nam, được sử dụng rộng rãi trong y học dân gian. Các nghiên cứu gần đây đã chỉ ra rằng rau om chứa nhiều hợp chất có hoạt tính sinh học, bao gồm khả năng kháng ung thư và chống oxy hóa. Một trong những hợp chất đáng chú ý là Nevadensin, một flavonoid có nhiều đặc tính dược lý quan trọng. Nghiên cứu này tập trung vào việc chiết tách Nevadensin từ cây rau om, phân tích các đặc tính của nó, và xây dựng quy trình định lượng, từ đó mở ra tiềm năng ứng dụng trong lĩnh vực y dược. Tác dụng sinh học của flavonoid là do khả năng chống oxy hóa của chúng quy định. Do khả năng ức chế quá trình oxy hoá nên chúng có hiệu ứng chống u lành tính và u ác tính. Các flavonoid còn được ứng dụng rộng rãi để điều trị các bệnh nhiễm trùng như chống viêm loét dạ dày, viêm mật cấp tính và mãn tính, viêm gan, thận, thương hàn, lị.

1.1. Tổng quan về cây rau om Limnophila aromatica

Cây rau om, còn gọi là ngò om hay ngổ hương, có tên khoa học Limnophila aromatica. Đây là loài cây thân thảo, sống hằng niên, mọc phổ biến ở vùng Đông Nam Á, đặc biệt là trong môi trường nước ngập. Trong ẩm thực Việt Nam, rau om là một loại rau gia vị không thể thiếu, đồng thời là một vị thuốc trong y học cổ truyền. Toàn cây được sử dụng, có tác dụng thanh nhiệt, giải độc, tiêu thủng, và giảm đau. Thành phần hóa học của rau om rất đa dạng, bao gồm tinh dầu (terpinolene, camphor, limonene), các flavonoid (Nevadensin, Isothymusin), các acid hữu cơ và các phenolic phức tạp.

1.2. Vai trò của Nevadensin trong rau om và tiềm năng ứng dụng

Nevadensin là một flavonoid quan trọng trong cây rau om. Nghiên cứu cho thấy Nevadensin có nhiều hoạt tính sinh học và dược lý quý giá, bao gồm khả năng hạ huyết áp, chống viêm, kháng khuẩn (đặc biệt là chống lại vi khuẩn bệnh lao phổi), và ức chế sự phát triển của tế bào ung thư. Do đó, Nevadensin được xem là một hoạt chất tiềm năng trong nghiên cứu và phát triển thuốc. Việc chiết tách và nghiên cứu sâu hơn về Nevadensin sẽ góp phần khai thác tối đa giá trị của cây rau om trong y học.

II. Phân Tích Phương Pháp Chiết Tách Nevadensin Hiệu Quả

Việc chiết tách Nevadensin từ cây rau om đòi hỏi lựa chọn phương pháp chiết tách phù hợp để đảm bảo hiệu quả và độ tinh khiết cao. Các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu suất chiết tách bao gồm dung môi, thời gian, nhiệt độ, và kỹ thuật chiết tách. Nghiên cứu này sử dụng nhiều phương pháp chiết tách khác nhau, bao gồm chiết ngâm dầm và chiết siêu âm, với các dung môi khác nhau như ethanol, ethyl acetate. Kết quả cho thấy ethanol 96% là dung môi tối ưu cho việc chiết xuất Nevadensin. Sau khi chiết tách, cần áp dụng các kỹ thuật phân lập và tinh chế để thu được Nevadensin với độ tinh khiết mong muốn. Quy trình định lượng Nevadensin trong cao chiết rau om bằng phương pháp HPLC đã được xây dựng và thẩm định. Ethanol 96% là dung môi phù hợp nhất để chiết xuất Nevadensin từ cây Rau Om. Phân lập được hợp chất Nevadensin từ cao chiết Rau Om với độ tinh khiết > 95%.

2.1. Khảo sát các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu suất chiết tách Nevadensin

Nhiều yếu tố ảnh hưởng đến hiệu suất chiết tách Nevadensin. Dung môi là một yếu tố quan trọng, với ethanol 96% cho thấy hiệu quả chiết tách cao nhất. Thời gian và nhiệt độ chiết tách cũng cần được tối ưu hóa để đạt được hiệu suất tối đa mà không làm ảnh hưởng đến chất lượng của Nevadensin. Kỹ thuật chiết tách, như chiết ngâm dầm so với chiết siêu âm, cũng có thể ảnh hưởng đến hiệu suất. Nghiên cứu này đã khảo sát các yếu tố này để tìm ra điều kiện chiết tách tối ưu.

2.2. Các kỹ thuật chiết tách Nevadensin được sử dụng và so sánh

Nghiên cứu sử dụng cả hai kỹ thuật chiết ngâm dầm và chiết siêu âm. Chiết ngâm dầm là phương pháp truyền thống, trong đó mẫu rau om được ngâm trong dung môi trong một khoảng thời gian nhất định. Chiết siêu âm sử dụng sóng siêu âm để tăng cường quá trình chiết tách. So sánh hai kỹ thuật này cho thấy chiết siêu âm có thể giúp rút ngắn thời gian chiết tách và tăng hiệu suất trong một số trường hợp. Tuy nhiên, cần lưu ý đến việc kiểm soát nhiệt độ trong quá trình chiết siêu âm để tránh làm phân hủy Nevadensin.

2.3. Đánh giá thành phần hóa học của cao chiết bằng LC MS

Sau khi chiết tách, cao chiết rau om được phân tích thành phần hóa học bằng phương pháp LC/MS (sắc ký lỏng ghép khối phổ). Phương pháp này cho phép xác định và định lượng các hợp chất khác nhau có trong cao chiết, bao gồm cả Nevadensin. Phân tích LC/MS giúp đánh giá độ tinh khiết của cao chiết và xác định các tạp chất có thể ảnh hưởng đến quá trình phân lập Nevadensin.

III. Quy Trình Phân Lập Nevadensin Độ Tinh Khiết Cao 95

Sau khi chiết tách, quy trình phân lập Nevadensin đóng vai trò quan trọng để thu được sản phẩm có độ tinh khiết cao, đáp ứng yêu cầu của nghiên cứu và ứng dụng. Phân lập Nevadensin thường sử dụng sắc ký cột, sắc ký bản mỏng. Các phương pháp này dựa trên sự khác biệt về tính chất hóa lý của Nevadensin so với các hợp chất khác trong cao chiết. Việc lựa chọn pha tĩnh và pha động phù hợp là yếu tố then chốt để đạt hiệu quả phân lập cao. Nevadensin thu được phải trải qua quá trình kiểm tra độ tinh khiết bằng HPLC. Từ đó, xây dựng và thẩm định quy trình định lượng Nevadensin trong cao chiết Rau Om bằng phương pháp HPLC.

3.1. Sử dụng sắc ký cột để phân lập Nevadensin từ cao chiết

Sắc ký cột là một phương pháp phân lập hiệu quả. Cao chiết được nạp lên cột sắc ký, sau đó các hợp chất được rửa giải bằng dung môi hoặc hỗn hợp dung môi theo một chương trình nhất định. Các hợp chất khác nhau sẽ di chuyển với tốc độ khác nhau trên cột, cho phép thu được các phân đoạn chứa Nevadensin tương đối tinh khiết. Cần lựa chọn loại vật liệu nhồi cột và hệ dung môi phù hợp để tối ưu hóa quá trình phân lập.

3.2. Tinh khiết hóa Nevadensin bằng sắc ký bản mỏng TLC

Sắc ký bản mỏng (TLC) được sử dụng để kiểm tra độ tinh khiết và tinh khiết hóa thêm Nevadensin. Mẫu được chấm lên bản mỏng, sau đó bản mỏng được đặt vào buồng sắc ký chứa dung môi. Các hợp chất sẽ di chuyển trên bản mỏng với tốc độ khác nhau, tạo thành các vết riêng biệt. Vết chứa Nevadensin được cạo ra khỏi bản mỏng và hòa tan trong dung môi để thu được Nevadensin tinh khiết hơn.

3.3. Kiểm tra độ tinh khiết của Nevadensin bằng HPLC

Sau khi phân lập và tinh khiết hóa, độ tinh khiết của Nevadensin được kiểm tra bằng HPLC (sắc ký lỏng hiệu năng cao). HPLC là một kỹ thuật sắc ký mạnh mẽ, cho phép xác định và định lượng các hợp chất trong mẫu với độ chính xác cao. Kết quả HPLC cho biết hàm lượng Nevadensin trong mẫu và sự có mặt của các tạp chất, từ đó đánh giá được độ tinh khiết của sản phẩm.

IV. Định Danh Xác Định Đặc Tính Hóa Học Nevadensin Chính Xác

Sau khi phân lập Nevadensin, việc xác định cấu trúc hóa học và các đặc tính hóa học của nó là bước quan trọng để khẳng định sự thành công của quá trình chiết tách và phân lập. Các kỹ thuật phân tích được sử dụng để định danh Nevadensin bao gồm phổ UV-VIS, phổ hồng ngoại (IR), phổ khối (MS), và phổ cộng hưởng từ hạt nhân (NMR). Các dữ liệu phổ thu được được so sánh với các dữ liệu đã công bố để xác định cấu trúc của Nevadensin. Công thức phân tử: C18H16O7 Tên danh pháp theo IUPAC: 5,7-dihydroxy-6,8,4’-trimethoxyflavone.

4.1. Phân tích phổ UV VIS và phổ Hồng ngoại IR của Nevadensin

Phổ UV-VIS và phổ hồng ngoại (IR) cung cấp thông tin về các nhóm chức và liên kết hóa học có trong phân tử Nevadensin. Phổ UV-VIS cho biết các bước sóng hấp thụ cực đại của Nevadensin, trong khi phổ IR cho biết sự có mặt của các nhóm chức như hydroxyl, carbonyl, và methoxyl. Dữ liệu từ hai phương pháp này giúp xác định sơ bộ cấu trúc của Nevadensin.

4.2. Xác định cấu trúc Nevadensin bằng phổ khối MS

Phổ khối (MS) cung cấp thông tin về khối lượng phân tử của Nevadensin. Phân tích MS cho phép xác định khối lượng phân tử chính xác của Nevadensin và các mảnh vỡ ion, từ đó giúp xác định cấu trúc của phân tử. Dữ liệu MS đặc biệt hữu ích trong việc xác định các nhóm thế trên vòng flavonoid.

4.3. Phân tích phổ cộng hưởng từ hạt nhân NMR để khẳng định cấu trúc

Phổ cộng hưởng từ hạt nhân (NMR) là kỹ thuật phân tích mạnh mẽ nhất để xác định cấu trúc của Nevadensin. Phổ 1H-NMR và 13C-NMR cung cấp thông tin chi tiết về vị trí và môi trường hóa học của các nguyên tử hydro và carbon trong phân tử. Phân tích dữ liệu NMR, kết hợp với các phương pháp phân tích khác, cho phép xác định cấu trúc Nevadensin một cách chính xác.

V. Ứng Dụng Xây Dựng Quy Trình Định Lượng Nevadensin Bằng HPLC

Để đảm bảo chất lượng của cao chiết rau om và các sản phẩm chứa Nevadensin, cần xây dựng một quy trình định lượng chính xác và tin cậy. HPLC (sắc ký lỏng hiệu năng cao) là phương pháp thích hợp để định lượng Nevadensin do độ nhạy và độ đặc hiệu cao. Quy trình định lượng Nevadensin bằng HPLC cần được thẩm định theo các hướng dẫn của ASEAN để đảm bảo tính chính xác, độ đúng, độ lặp lại, và độ ổn định. Để định lượng Nevadensin trong cao chiết cây Rau Om.

5.1. Tối ưu hóa điều kiện sắc ký cho định lượng Nevadensin

Việc tối ưu hóa điều kiện sắc ký là bước quan trọng trong xây dựng quy trình định lượng Nevadensin bằng HPLC. Các yếu tố cần được tối ưu hóa bao gồm loại cột sắc ký, thành phần pha động, tốc độ dòng, nhiệt độ cột, và bước sóng phát hiện. Mục tiêu là đạt được sự tách biệt tốt giữa Nevadensin và các hợp chất khác, đồng thời đảm bảo độ nhạy và độ ổn định của phương pháp.

5.2. Thẩm định quy trình định lượng Nevadensin theo hướng dẫn ASEAN

Quy trình định lượng Nevadensin cần được thẩm định theo các hướng dẫn của ASEAN để đảm bảo tính tin cậy. Các thông số thẩm định bao gồm tính đặc hiệu, độ tuyến tính, khoảng định lượng, độ chính xác (độ đúng và độ lặp lại), giới hạn phát hiện (LOD), giới hạn định lượng (LOQ), và độ ổn định. Kết quả thẩm định phải đáp ứng các tiêu chí chấp nhận để đảm bảo quy trình định lượng Nevadensin là phù hợp cho mục đích sử dụng.

5.3. Xác định độ lặp lại và độ đúng của quy trình định lượng

Độ lặp lại và độ đúng là hai thông số quan trọng để đánh giá độ chính xác của quy trình định lượng Nevadensin. Độ lặp lại được đánh giá bằng cách phân tích lặp lại cùng một mẫu trong cùng một điều kiện. Độ đúng được đánh giá bằng cách so sánh kết quả định lượng với giá trị chuẩn đã biết. Kết quả đánh giá độ lặp lại và độ đúng phải nằm trong phạm vi chấp nhận để đảm bảo độ tin cậy của quy trình định lượng.

VI. Kết Luận Nghiên Cứu Nevadensin Từ Rau Om và Triển Vọng

Nghiên cứu về chiết tách Nevadensin từ cây rau om đã đạt được những kết quả quan trọng, bao gồm việc xác định điều kiện chiết tách tối ưu, phân lập Nevadensin với độ tinh khiết cao, xác định cấu trúc hóa học, và xây dựng quy trình định lượng bằng HPLC. Kết quả nghiên cứu này mở ra tiềm năng ứng dụng to lớn của Nevadensin trong lĩnh vực y dược, đặc biệt là trong việc phát triển các loại thuốc điều trị các bệnh tim mạch, viêm nhiễm, và ung thư. Việc nghiên cứu sâu hơn về hoạt tính sinh học Nevadensin sẽ giúp khai thác tối đa giá trị của cây rau om trong y học. Nevadensin có hoạt tính kháng vi khuẩn Bacillus bệnh lao ở nồng độ 0,2 mg/ml. Hoạt tính chống khối u và kháng ung thư: Nevadensin được đánh giá ức chế đáng kể sự phát triển của tế bào BEL-7404 và các giá trị T/C [tỷ lệ của số lượng tế bào trong điều trị (T) để điều khiển (C)] đã được xác định là 87,6 %; 80,6% và 34,9% ở liều 1, 10 và 100 mg/ml, tương ứng.

6.1. Tóm tắt các kết quả chính của nghiên cứu về chiết tách Nevadensin

Nghiên cứu đã thành công trong việc chiết tách Nevadensin từ cây rau om sử dụng ethanol 96% làm dung môi chiết tách. Nevadensin đã được phân lập với độ tinh khiết > 95%. Quy trình định lượng Nevadensin bằng HPLC đã được xây dựng và thẩm định. Nghiên cứu này cung cấp một nền tảng vững chắc cho các nghiên cứu tiếp theo về Nevadensin và cây rau om.

6.2. Đề xuất các hướng nghiên cứu tiếp theo về Nevadensin

Các hướng nghiên cứu tiếp theo về Nevadensin có thể tập trung vào việc đánh giá sâu hơn về hoạt tính sinh học Nevadensin, đặc biệt là khả năng kháng ung thư, chống viêm, và kháng khuẩn. Cần tiến hành các nghiên cứu tiền lâm sàng và lâm sàng để đánh giá hiệu quả và độ an toàn của Nevadensin trong điều trị bệnh. Ngoài ra, cần nghiên cứu các phương pháp chiết tách Nevadensin hiệu quả hơn và các dạng bào chế phù hợp để đưa Nevadensin vào ứng dụng thực tế.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Nghiên cứu các hợp chất tự nhiên có hoạt tính sinh học đang là xu hướng tất yếu trong công nghiệp dược phẩm nhằm tìm kiếm các hoạt chất điều trị hiệu quả cao và giảm thiểu tác dụng phụ so với thuốc tổng hợp. Cây Rau Om (Limnophila aromatica, họ Scrophulariaceae) là một loại thảo dược truyền thống phổ biến tại Việt Nam, thường được sử dụng trong dân gian để chữa cảm cúm, sỏi thận, viêm sưng và kháng khuẩn. Dịch chiết từ loài cây này đã được chứng minh có khả năng chống oxy hóa mạnh mẽ với tỷ lệ ức chế gốc tự do DPPH lên đến 83,6% ở nồng độ 1250 µg/ml, tương đương hoạt lực của 160 µg/ml acid ascorbic. Trong số các hợp chất thứ cấp, Nevadensin (5,7-dihydroxy-6,8,4’-trimethoxyflavone) là một flavonoid aglycone đặc trưng sở hữu nhiều hoạt tính dược lý quý giá như hạ huyết áp tới 64 ± 7 mm Hg trên mô hình động vật, kháng viêm cấp tính (p < 0,001 ở liều 75 mg/kg), kháng khuẩn và ức chế chọn lọc tế bào ung thư.

Mặc dù có tiềm năng dược liệu lớn, các nghiên cứu trước đây về việc chiết tách Nevadensin từ Rau Om tại Việt Nam còn tồn tại hạn chế khi sử dụng các dung môi độc hại như benzen hoặc dicloromethan, vốn bị hạn chế nghiêm ngặt trong sản xuất dược phẩm. Đồng thời, việc thiếu một quy trình phân lập chuẩn hóa nhằm thu nhận Nevadensin độ tinh khiết cao trên 95% và một phương pháp định lượng được thẩm định theo tiêu chuẩn khu vực đã tạo ra rào cản lớn cho việc ứng dụng loài cây này.

Luận văn giải quyết triệt để vấn đề trên với mục tiêu tối ưu hóa quy trình trích ly Nevadensin bằng dung môi thân thiện, phân lập tinh chế hoạt chất đạt tiêu chuẩn chất chuẩn đối chiếu và thẩm định quy trình định lượng bằng phương pháp sắc ký lỏng hiệu năng cao (HPLC) theo hướng dẫn của ASEAN. Nghiên cứu được thực hiện trên mẫu nguyên liệu Rau Om thu hái tại tỉnh Lâm Đồng, với độ ẩm bột dược liệu kiểm soát ở mức 3,47% (đạt tiêu chuẩn dưới 10%). Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở dữ liệu khoa học vững chắc giúp nâng cao giá trị thương mại và tiềm năng ứng dụng y dược học của nguồn dược liệu bản địa Việt Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết trích ly chất rắn - lỏng kết hợp cơ chế xâm thực của sóng siêu âm (acoustic cavitation). Hiện tượng sóng siêu âm tạo ra các vi bọt sụp đổ tức thì trong môi trường lỏng giúp phá vỡ thành tế bào thực vật, gia tăng diện tích tiếp xúc pha và đẩy nhanh tốc độ khuếch tán của các hợp chất thứ cấp ra dung môi mà không cần gia nhiệt cao làm suy giảm hoạt tính.

Bên cạnh đó, quá trình phân lập và phân tích dựa trên lý thuyết sắc ký phân bố pha đảo (RP-HPLC) và lý thuyết sắc ký hấp phụ trên silica gel. Sự tương tác giữa pha tĩnh không phân cực C18 với khung cấu trúc flavonoid dựa trên độ phân cực phân tử giúp tối ưu hóa hệ số phân giải (Rs ≥ 1,5) và số đĩa lý thuyết. Các khái niệm cốt lõi bao gồm:

• Khung cấu trúc Flavonoid Aglycone: Phân tử Nevadensin (C18H16O7, phân tử lượng 344 g/mol) có tính phân cực trung bình do có 2 nhóm -OH tự do tại vị trí C5, C7 và 3 nhóm -OCH3 tại vị trí C6, C8, C4'.
• Chất chuẩn đối chiếu (Reference Standard): Chuẩn tự nhiên được tinh chế bổ sung với độ tinh khiết tối thiểu đạt trên 95,0% theo quy chuẩn của Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm (FDA).
• Thẩm định phương pháp phân tích (Analytical Method Validation): Đánh giá tính phù hợp hệ thống, độ đặc hiệu, khoảng tuyến tính, độ lặp lại và độ đúng theo hướng dẫn hòa hợp của ASEAN.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn nguyên liệu sử dụng là toàn cây Rau Om thu hoạch vào tháng 3 tại tỉnh Lâm Đồng. Dược liệu sau khi rửa sạch được sấy khô ở 40°C trong 24 giờ và nghiền mịn, xác định độ ẩm đạt 3,47 ± 0,03% (RSD = 0,93%). Khảo sát thực nghiệm được thiết kế theo các bước:

• Khảo sát dung môi và phương pháp chiết: Đánh giá 5 hệ dung môi có độ phân cực tăng dần gồm n-hexan, ethyl acetat, 2-propanol, ethanol (25%, 50%, 75%, 96%, 100%) và nước với tỷ lệ rắn/lỏng 1:100 (g/ml). So sánh phương pháp ngâm dầm tĩnh (1 đến 24 giờ) và chiết xuất hỗ trợ siêu âm (10 đến 30 phút).
• Kỹ thuật phân lập và tinh chế: Sắc ký cột cổ điển pha thuận trên silica gel F254 với hệ dung môi n-hexan – ethyl acetat và n-hexan – cloroform, sau đó tinh sạch bằng sắc ký lỏng điều chế (HPLC Preparative, cột Phenomenex 250 mm x 21,0 mm, kích thước hạt 5 µm, tốc độ dòng 10,0 ml/phút) và kết tinh lại trong môi trường lạnh ở 5°C.
• Kỹ thuật định danh cấu trúc: Kết hợp phổ khối LC-MS IT-TOF (khoảng quét m/z 50–750, điện thế 4,5 kV), phổ hồng ngoại FT-IR (4000–400 cm⁻¹), phổ tử ngoại UV-Vis (200–800 nm) và phổ cộng hưởng từ hạt nhân 1H-NMR, 13C-NMR.
• Thẩm định quy trình định lượng HPLC: Sử dụng hệ thống HPLC Shimadzu UFLC đầu dò PDA, cột Phenomenex C18 (250 mm x 4,6 mm, 5 µm), pha động gradient Methanol - dung dịch H3PO4 0,5%, tốc độ dòng 1,0 ml/phút, bước sóng phát hiện 282 nm, thể tích tiêm 5 µl. Đánh giá tính tuyến tính trên 6 nồng độ từ 9 đến 40 µg/ml, độ lặp lại trên 6 mẫu thử độc lập và độ đúng tại 3 mức nồng độ bổ sung chuẩn 80%, 100%, 120%.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình sàng lọc dung môi cho thấy ethanol 96% là dung môi tối ưu nhất để trích ly Nevadensin từ Rau Om. Diện tích pic sắc ký của dịch chiết ethanol 96% đạt 1.789.246, vượt trội hoàn toàn so với ethanol 50% (diện tích 697.258), n-hexan (345.682) và nước (24.502). Điều này chứng minh khung phân tử flavonoid aglycone với 3 nhóm methoxy hòa tan tốt nhất trong môi trường cồn cao độ.

Về phương pháp chiết, công nghệ hỗ trợ sóng siêu âm trong 25 phút cho diện tích pic Nevadensin đạt 1.528.763, cao hơn 15,05% so với phương pháp ngâm dầm truyền thống trong suốt 8 giờ (diện tích pic đạt 1.328.724). Kỹ thuật siêu âm giúp rút ngắn đến 94,8% thời gian thao tác và nâng cao đáng kể hiệu suất thu hồi hoạt chất.

Trong khảo sát điều kiện sắc ký, cột Phenomenex ODS C18 kích thước 250 mm x 4,6 mm (5 µm) cho hiệu quả tách vượt trội hơn cột 150 mm, thể hiện qua thời gian lưu 20,472 phút, độ phân giải Rs đạt 1,820 (vượt yêu cầu chuẩn Rs > 1,5) và chỉ số tinh khiết pic đạt 1,00000. Bước sóng hấp thu cực đại tối ưu được xác định tại 282 nm với độ hấp thu quang phổ đạt 990.641 đơn vị, cao gần gấp 2 lần so với bước sóng 332 nm (đạt 506.748 đơn vị).

Hợp chất Nevadensin sau khi phân lập qua sắc ký cột, sắc ký điều chế và kết tinh lạnh ở 5°C thu được dạng bột tinh thể màu vàng kim. Độ tinh khiết hóa học của sản phẩm đạt trên 95,0%, đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn khắt khe để thiết lập làm chất chuẩn đối chiếu phục vụ kiểm nghiệm dược liệu.

Thảo luận kết quả

Hiệu quả vượt trội của phương pháp chiết siêu âm bằng ethanol 96% bắt nguồn từ việc năng lượng sóng siêu âm tạo ra ứng suất cơ học phá vỡ các túi tiết tinh dầu và màng tế bào của cây Rau Om, giúp dung môi thâm nhập sâu vào mô thực vật. Kết quả này tương đồng với các công bố quốc tế gần đây về khả năng chiết xuất phenolic tối đa từ cây Limnophila aromatica khi sử dụng dung môi cồn cao độ.

Kết quả thẩm định quy trình định lượng HPLC theo hướng dẫn của ASEAN cho thấy phương pháp đạt độ tin cậy rất cao:

• Tính phù hợp hệ thống: Độ lệch chuẩn tương đối (RSD) của diện tích pic và thời gian lưu qua 6 lần tiêm lặp lại đều dưới 2,0%.
• Tính đặc hiệu: Pic Nevadensin tách hoàn toàn khỏi các tạp chất lân cận trên sắc ký đồ, không có hiện tượng nhiễu tại thời gian lưu của mẫu trắng, độ tinh khiết pic đạt trên 0,999.
• Tính tuyến tính: Xây dựng phương trình hồi quy tuyến tính trong khoảng nồng độ 9 – 40 µg/ml đạt hệ số tương quan R² = 0,9998, chứng minh mối quan hệ đồng biến chặt chẽ giữa nồng độ và diện tích pic.
• Độ đúng và độ lặp lại: Độ lệch chuẩn tương đối khi thử nghiệm độ lặp lại trên 6 mẫu thử đạt RSD = 1,12% (thỏa mãn tiêu chuẩn ≤ 2%). Tỷ lệ phục hồi hoạt chất khi thêm chuẩn ở các mức 80%, 100% và 120% dao động từ 98,45% đến 101,20%, nằm hoàn toàn trong giới hạn quy định từ 95% đến 105%.

Các dữ liệu phân tích định lượng và độ tinh khiết pic sắc ký có thể được biểu diễn trực quan qua biểu đồ đường hồi quy tuyến tính R² và hệ thống sắc ký đồ 2D HPLC-PDA, phản ánh sự tách biệt rõ ràng giữa hoạt chất chính và các thành phần nền của dược liệu.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Chuẩn hóa và nâng quy mô công nghệ chiết xuất: Đề xuất các doanh nghiệp sản xuất dược phẩm và viện nghiên cứu chuyển giao công nghệ trích ly siêu âm từ quy mô phòng thí nghiệm lên quy mô pilot 50 – 100 kg nguyên liệu/mẻ trong vòng 12 tháng tới. Việc này giúp cắt giảm 70% chi phí năng lượng và tối ưu hóa hiệu suất thu hồi Nevadensin thương mại.
2. Xây dựng chuyên luận chất chuẩn quốc gia: Đề xuất Viện Kiểm nghiệm thuốc Trung ương và Viện Kiểm nghiệm thuốc TP.HCM sử dụng quy trình phân lập để sản xuất chất đối chiếu Nevadensin tinh khiết trên 95%, phục vụ công tác kiểm tra chất lượng và bổ sung chuyên luận Rau Om vào Dược điển Việt Nam trong thời gian 6 đến 9 tháng.
3. Phát triển các dạng bào chế hỗ trợ điều trị: Khuyến nghị các phòng nghiên cứu R&D thuộc khối doanh nghiệp dược ứng dụng cao chiết giàu Nevadensin để phát triển viên nang hoặc dung dịch hỗ trợ hạ huyết áp, tiêu viêm và kháng khuẩn, hướng tới mục tiêu ức chế gốc tự do đạt trên 80% trong lộ trình 18 tháng.
4. Quy hoạch vùng trồng dược liệu đạt chuẩn GACP-WHO: Đề xuất các cơ quan nông nghiệp địa phương tại Lâm Đồng và Đồng bằng sông Cửu Long hợp tác với hợp tác xã xây dựng vùng trồng Rau Om an toàn, kiểm soát độ ẩm nguyên liệu sau thu hoạch dưới 10% và duy trì hàm lượng Nevadensin ổn định trên 1,5% trọng lượng khô trong giai đoạn 24 tháng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Giảng viên và nghiên cứu sinh chuyên ngành Công nghệ Hóa học, Hóa dược và Dược liệu: Nguồn tài liệu học thuật giá trị để tra cứu chi tiết về phương pháp phân lập flavonoid aglycone, kỹ thuật giải phổ cấu trúc phân tử (LC-MS, NMR, FT-IR) và phương pháp luận thiết kế thực nghiệm tối ưu hóa trích ly.
• Kỹ sư công nghệ và chuyên viên R&D tại các nhà máy dược phẩm: Tài liệu tham khảo trực tiếp quy trình công nghệ chiết xuất xanh sử dụng ethanol 96% kết hợp sóng siêu âm giúp rút ngắn thời gian xử lý mẫu từ 8 giờ xuống 25 phút.
• Kiểm nghiệm viên và chuyên viên QA/QC tại các trung tâm phân tích: Áp dụng ngay bộ thông số sắc ký HPLC đã được thẩm định đầy đủ theo tiêu chuẩn ASEAN để kiểm tra độ tinh khiết và định lượng hàm lượng hoạt chất trong dược liệu Rau Om.
• Nhà quản lý nông nghiệp và doanh nghiệp phát triển sản phẩm tự nhiên: Cơ sở dữ liệu thực chứng về giá trị kinh tế và hoạt tính sinh học của Rau Om, hỗ trợ xây dựng chuỗi giá trị chế biến sâu dược liệu nhiệt đới.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao Ethanol 96% lại là dung môi tối ưu nhất để chiết xuất Nevadensin?
Nevadensin là một flavonoid aglycone có 3 nhóm methoxy, mang tính phân cực trung bình kém nên hòa tan lý tưởng trong cồn cao độ. Thực nghiệm chứng minh ethanol 96% cho diện tích pic sắc ký đạt 1.789.246, vượt trội hoàn toàn so với ethanol 50% chỉ đạt 697.258 và nước chỉ đạt 24.502, đồng thời an toàn cho sản xuất công nghiệp.

Phương pháp chiết hỗ trợ siêu âm mang lại ưu thế gì so với ngâm dầm truyền thống?
Hiệu ứng xâm thực của sóng siêu âm tạo ra lực cắt vĩ mô làm rách vách tế bào thực vật, giải phóng nhanh chóng hoạt chất vào dung môi. Quá trình siêu âm 25 phút cho diện tích pic đạt 1.528.763, cao hơn 15,05% so với ngâm dầm 8 giờ (1.328.724), giúp tiết kiệm đến 94,8% thời gian xử lý mẫu.

Cột sắc ký và bước sóng nào được lựa chọn để phân tích HPLC định lượng?
Nghiên cứu lựa chọn cột Phenomenex ODS C18 kích thước 250 mm x 4,6 mm (5 µm) vì đạt độ phân giải Rs = 1,820 và độ tinh khiết pic tuyệt đối 1,00000. Bước sóng phát hiện tối ưu là 282 nm do cho độ hấp thu quang phổ đạt 990.641 đơn vị, cao gần gấp đôi so với bước sóng 332 nm.

Hợp chất Nevadensin phân lập được có đáp ứng tiêu chuẩn làm chất chuẩn đối chiếu không?
Có. Hợp chất thu được qua sắc ký điều chế và kết tinh lạnh ở 5°C đạt độ tinh khiết hóa học trên 95,0%. Theo quy định của FDA và ASEAN, sản phẩm đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn chất lượng nghiêm ngặt của một chất chuẩn đối chiếu tự nhiên phục vụ kiểm nghiệm.

Hoạt tính sinh học của Nevadensin và cao chiết Rau Om có tiềm năng ứng dụng gì?
Cao chiết Rau Om có khả năng ức chế gốc tự do DPPH đạt 83,6% ở nồng độ 1250 µg/ml và kháng khuẩn mạnh trên vi khuẩn E. coli và S. aureus. Hoạt chất Nevadensin còn có tác dụng hạ huyết áp 64 ± 7 mm Hg và chống viêm cấp tính, mở ra tiềm năng lớn cho thuốc hạ áp và kháng viêm.

Kết luận

• Đã xác định được điều kiện tối ưu để chiết xuất Nevadensin từ cây Rau Om bằng dung môi ethanol 96% với sự hỗ trợ của sóng siêu âm trong 25 phút, tăng 15,05% hiệu suất so với ngâm dầm 8 giờ.
• Phân lập thành công hợp chất Nevadensin đạt độ tinh khiết cao trên 95,0% bằng phương pháp sắc ký lỏng điều chế kết hợp kết tinh lạnh ở 5°C mà không cần sử dụng các dung môi độc hại.
• Định danh chính xác cấu trúc hóa học của Nevadensin (5,7-dihydroxy-6,8,4’-trimethoxyflavone) thông qua sự kết hợp toàn diện của các phương pháp phổ LC-MS IT-TOF, NMR, FT-IR và UV-Vis.
• Xây dựng và thẩm định hoàn chỉnh quy trình định lượng Nevadensin bằng RP-HPLC theo hướng dẫn của ASEAN với độ tuyến tính cao (R² = 0,9998 trong khoảng 9 – 40 µg/ml) và tỷ lệ phục hồi đạt 98,45% – 101,20%.
• Khẳng định hoạt tính chống oxy hóa vượt trội của cao chiết Rau Om với khả năng khử 83,6% gốc tự do DPPH cùng hoạt tính kháng khuẩn mạnh mẽ.

Đóng góp cốt lõi của luận văn là cung cấp một quy trình công nghệ xanh khép kín từ trích ly, tinh chế chất chuẩn đến kiểm nghiệm hoạt chất Nevadensin từ thảo dược Việt Nam. Trong lộ trình 6 đến 12 tháng tới, các đơn vị nghiên cứu và sản xuất cần tập trung mở rộng quy mô pilot và hoàn thiện hồ sơ đăng ký chất chuẩn để sớm đưa các chế phẩm từ Rau Om vào phục vụ thực tiễn chăm sóc sức khỏe cộng đồng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU Các hợp chất tự nhiên có hoạt tính sinh học đang là mục tiêu nghiên cứu và phát triển của ngành công nghiệp dược vì nó có nhiều tác dụng tốt trong việc điều trị bệnh và hầu như không có các phản ứng phụ sau sử dụng như một số thuốc tổng hợp khác. Trong “Cây thuốc Việt Nam”, Rau Om là một loại cây thuốc được dùng toàn cây và có nhiều công dụng chữa bệnh như: Trị cảm cúm, ho gà, sỏi thận, rắn độc cắn, u nhọt, viêm sưng. [1], [2] Một số nghiên cứu gần đây cho thấy trong cây Rau Om có nhiều hợp chất tự nhiên có hoạt tính sinh học như khả năng kháng ung thư, chống oxy hóa tế bào. [3], [4],[5] Flavonoid là dẫn xuất của phenolic có hầu hết ở người, động thực vật và vi sinhvật do đưa trực tiếp vào từ nguồn thức ăn.

Bản thân con người không có khả năng tự tổng hợp được phenolic. [6], [7] Flavonoid tham gia vào tất cả các quá trình trao đổi chất, sinh tổng hợp và quá trình enzym. Về mặt cấu tạo, flavonoid là các polyphenol có tính acid, có nhóm hydroxy tự do ở các vòng. Trong đó, dạng aglycol thường tan trong các dung môi hữu cơ như ete, aceton, cồn nhưng hầu như không tan trong nước, còn dạng glycosid thì tan trong nước nhưng không tan trong các dung môi không phân cực.

[6], [7] Hoạt tính sinh học của flavonoid: Có tác dụng với khối u và một số dạng ung thư như enpatin (3,5,3'-trihydroxy-6,7,4'-trimetoxyflavon), enpatoretin (3,3'-dihydroxy-5,6,7,4'- tetrametoxyflavon); Nâng cao tính bền của thành mạch máu như rutin; Có tác dụng estrogen như glycosid quecxetin và kaempferol- 3-3-ramnogalacto-7-ramnorid. [6], [7] Ngoài các tác dụng trên, flavonoid còn có các tác dụng khác như: chống dị ứng, chống co giật, giãn phế quản, giãn mạch, lợi mật, giảm đau và có tác dụng diệt nấm. Một số dẫn chất của flavonoid có tác dụng thông tiểu, kháng khuẩn như acvicularin. Đặc biệt, flavonoid còn có hoạt tính vitamin P, làm bền những mao mạch và giảm tính giòn của thành mạch máu.

[6], [7] 8 Chiết tách và phân lập Nevadensin trong cây Rau Om (L. aromatica) Các kết quả nghiên cứu khoa học đã kết luận rằng: tác dụng sinh học của flavonoid là do khả năng chống oxy hoá của chúng quy định. Do khả năng ức chế quá trình oxy hoá nên chúng có hiệu ứng chống u lành tính và u ác tính. Các flavonoid còn được ứng dụng rộng rãi để điều trị các bệnh nhiễm trùng như chống viêm loét dạ dày, viêm mật cấp tính và mãn tính, viêm gan, thận, thương hàn, lị.

[3],[4],[7] Nevadensin là một flavonoid có hoạt tính sinh học trong cây Rau Om. Theo một số nghiên cứu, nevadensin có một số đặc tính sinh học và dược lý quan trong như khả năng hạ huyết áp, chống viêm cấp tính, tính kháng khuẩn mạnh, hoạt tính chống vi khuẩn bệnh lao phổi, ức chế và chống lại tế bào ung thư. [8],[9] Do đó nevadensin là một hoạt chất tiềm năng trong nghiên cứu phát triển thuốc ở ngành công nghiệp dược hiện nay. Nhằm nâng cao giá trị sử dụng của cây Rau Om và đưa công dụng của cây Rau Om vào ứng dụng trong y dược chúng tôi tiến hành đề tài nghiên cứu này.

MỤC ĐÍCH - Khảo sát thành phần hóa học trong cao chiết cây Rau Om. - Khảo sát hoạt tính chống oxy hóa và hoạt tính kháng khuẩn của dịch chiết cây Rau Om. - Chiết tách Nevadensin là flavonoid có hoạt tính sinh học trong cây Rau Om. - Phân lập và đánh giá sản phẩm để sử dụng làm chất chuẩn nghiên cứu.

- Xây dựng quy trình định lượng Nevadensin trong cao chiết cây Rau Om. - Thẩm định quy trình định lượng Nevadensin theo quy định của ASEAN. 9 Chiết tách và phân lập Nevadensin trong cây Rau Om (L.1 CÂY RAU OM (Limnophila aromatica) [1], [2] Tên thực vật: Cây Rau Om Tên khác: Ngò Om, Ngổ hương Tên khoa học: Limnophila aromatica (Lam), Scrophulariaceae Họ (familia): Scrophulariacea (Hoa mõm sói) Chi (genus) : Limnophila Loài (species): Aromatica Hình 1.1 Hoa và cây Rau om Mô tả thực vật: [1], [2] Cây thân thảo, sống hằng niên, khoảng 15 đến 50 cm, mập tròn, rổng bọng, đơn giản, phân nhánh nhiều, có nhiều lông hoặc có tuyến, Lá: mọc đối hay mọc vòng 3-5, lá đơn, không cuống, có nhiều lông, dạng hình trứng, thon hình mũi mác, bìa lá có răng cưa thưa, gân lá hình lông chim, mặt dưới lá có những đốm tuyến dầu thơm màu xanh. Hoa: cô độc mọc ở nách lá hoặc ở ngọn thân hay nách cành.

Cuống hoa dài 0,5 đến 2 cm, láng hay có tuyến. Lá bắc thẳng hình mũi mác dài từ 1,5 đến 2 mm, đài hoa 4-6 mm, láng hay có tuyến, với những gân nỗi lên trong những trái. Vành hoa hình môi chia 2, màu trắng, màu xanh tím nhạt hoặc màu hồng, 1 đến 1,3 cm, yếu có những tuyến mịn, bên trong có nhung trắng, Tiểu nhụy 4, chỉ ngắn, vòi nhụy phình ra ở đỉnh, nhẵn, nuốm ngắn, chẻ đôi 2 mảnh. Trái: viên nang, hình trứng, khoảng 6 mm, chứa nhiều hạt.

10 Chiết tách và phân lập Nevadensin trong cây Rau Om (L. aromatica) Phân bố: [1], [2] Limnophila aromatica ( đồng nghĩa với Limnophila chinensis var. Aromatica) là một cây có hoa vùng nhiệt đới thuộc họ cây mõm chó Scrophulariaceae. Rau om Limnophila aromatica có nguồn gốc ở Đông Nam Á, nơi mà rau om mọc trù phú ở nhiệt độ nóng và phát triển trong môi trường nhiều nước, đặc biệt trong ruộng ngập nước.

Rau om ở Việt nam còn gọi là “ Ngò om ” hay “ Ngổ ” được trồng và sử dụng như một thực vật trang trí trong những bồn nuôi cá và là một rau mùi cho món ăn đặc sản miền nam Việt Nam. Limnophila aromatica còn được trồng chung quanh những hồ chứa và những nơi đất ẫm ướt, trong những vùng như Ấn Độ, Srilanka, Trung Quốc, Nhật, Triều Tiên, Việt Nam, Lào, Philippines, Campuchia, Thái Lan, Australia. Ở Việt Nam, loài Limnophila aromatica được phổ biến rộng rãi, chủ yếu trồng trong những cánh đồng ngập nước. Bộ phận dùng: Dùng toàn cây –Herba Limnophila Aromatica Thành phần hóa học: Cây Rau Om có chứa tinh dầu ở lá như terpinolene, camphor, b- myrcene, limonene, caryophyllene, a-pinene, β-farnesene, Sabinene, Linalool.

Các flavonoid: Nevadensin, Isothymusin là các trimethoxyflavone và nhóm 8-oxygenated. Các acid hữu cơ: oxalic, methoxybenzoic, valeric acid. Các phenolic phức tạp: p-Cymen-8-ol, 5-Nonenol-5-methyl, Triethyl carbinol,. 11 Chiết tách và phân lập Nevadensin trong cây Rau Om (L.1 Thành phần hóa học của Rau Om (Limnophila aromatica) [3] STT Hợp chất Phần dùng 5,7-Dihydroxy-3,6,3',4'-tetramethoxyflavon desmetheyl 1 artemetin toàn thân 2 5,7-Dihydroxy-6,8,4'-trimethoxyflavon (Nevadensin) toàn thân 3 5-Dihydroxy-6,7,8,4'-tetramethoxyflavon (Gardenin) toàn thân 4 Nevadenin-7-O-β-D-glucopyranoside toàn thân 5 Isothymusin toàn thân 6 Pilosin toàn thân 7 8-Hydroxysalvigenin toàn thân 8 Salvigenin toàn thân 9 Pectolinaringenin toàn thân 10 Caffeic acid toàn thân 11 Benzen tinh dầu 12 Chlorogenic acid toàn thân 13 Triethyl carbinol tinh dầu 14 2,4-Pentadione tinh dầu 15 3-Hexen-2-one tinh dầu 16 5-Methyl-5-nonenol tinh dầu 17 α-Pinene tinh dầu 18 β-Pinene tinh dầu 19 Camphene tinh dầu 20 1-Octen-3-ol tinh dầu 21 Sabinene tinh dầu 22 β-Myrcene tinh dầu 23 2-Carene tinh dầu 24 m-Cymene tinh dầu 25 z-Ocimene tinh dầu 26 E-Ocimene tinh dầu 27 γ-Terpinene tinh dầu 28 Terpenolene tinh dầu 29 Acetic acid, tricyclo [4.0(3,8)] dec-9-en-4-yl ester tinh dầu 30 Linalool tinh dầu 31 α-Humulene/ α-Caryophyllene tinh dầu 32 α-Terpineol tinh dầu 33 Borneol tinh dầu 12 Chiết tách và phân lập Nevadensin trong cây Rau Om (L.

aromatica) 34 Trans-Shisool tinh dầu 35 3-Cyclohexene-1-carboxaldehyde tinh dầu 36 (-) Camphor tinh dầu 37 p-Cymen-8-ol tinh dầu 38 1,3-Cyclohexandiene-1-methanol, 4-(1-methylethyl) tinh dầu 39 Caryophyllene tinh dầu 40 β-Farnesene tinh dầu 41 Perillyl acetate tinh dầu 42 Demethoxy-ageratochromene tinh dầu 43 Caryophyllene oxide tinh dầu 44 12-Oxabicyclo [9.0] dodeca-3-7-diene, 1,5,5,8-Tetramethyl tinh dầu 45 2,6,9,9-Tetramethyl, 2,6,10-Cycloundecatriene-1-one tinh dầu 46 Limonene tinh dầu 47 Cis-Limonene oxide tinh dầu 48 Trans-Limonene oxide tinh dầu 49 Bornyl acetate tinh dầu 50 Perillaldehyde tinh dầu 51 Cis-4-caranone tinh dầu 52 Tran-4-caranone tinh dầu 53 Caranyl acetate tinh dầu 54 Eugenol tinh dầu 13 Chiết tách và phân lập Nevadensin trong cây Rau Om (L. aromatica) CÔNG THỨC CẤU TẠO Glc=Glucopyranosyl Me=Methyl Et=Ethyl Hình 1.2 Công thức cấu tạo của các hợp chất trong cây Rau om 14 Chiết tách và phân lập Nevadensin trong cây Rau Om (L. aromatica) Tác dụng dược lý Rau Om có vị cay, thơm, hơi chát, tính mát, có tác dụng thanh nhiệt, chỉ khái, giải độc, tiêu thủng, trừ viêm, chống sưng, giảm đau, sát trùng đường ruột, đường tiểu, trị ỏi thận, sốt nóng, chống lảo hóa ngừa ung thư v. [1],[2],[7] Dịch chiết và tinh dầu từ cây Rau Om thể hiện hoạt tính chống oxy hóa và hoạt tính kháng khuẩn cao.

[10],[11],[12],[13] Dịch chiết từ cây Rau Om còn có khả năng kháng các tế bào bào ung thư.[11] Nghiên cứu chiết xuất cây Rau Om cho thấy hoạt tính bảo vệ thành mạch máu và đóng vai trò tiềm năng trong việc ngăn ngừa chống lại những rối loạn chức năng mạch máu.[9],[11],[13] Công dụng [1],[2],[7] - Trị ho, cảm mạo, viêm họng, viêm amiđan, viêm phổi. - Lỵ cấp tính, viêm ruột và dạ dày, viêm đường tiết niệu. - Dùng ngoài trị mụn nhọt, ghẻ lở, vết thương giải phẩu, bỏng, rắn độc cắn. - Nâng cao cơ chế phòng vệ của cơ thể, thuốc bổ đắng giúp tiêu hóa.

- Xương khớp đau nhức, dùng chữa vết thương, tẩm gạc đắp vết thương hoặc làm dịch nhỏ giọt rửa vết thương. 15 Chiết tách và phân lập Nevadensin trong cây Rau Om (L.2 NEVADENSIN Nguồn gốc: Nevadesin là flavonoid có trong một số loài cây như loài Baccharis, loài Helianthus, loài Iva, loài Limnophila, loài Ocimum, loài Ononis, loài Viguiera. Nevadensin được phân lập lần đầu tiên ở loài Iva bởi Farkas và cộng sự. [8] Công thức phân tử: C18H16O7 Tên danh pháp theo IUPAC: 5,7-dihydroxy-6,8,4’-trimethoxyflavone Công thức hóa học: Tính chất: Bột màu vàng kim, dễ tan trong ethanol và một số dung môi hữu cơ.

Hoạt tính sinh học: - Khả năng hạ huyết áp: Nghiên cứu ảnh hưởng hạ huyết áp của nevadensin trong mô hình thử nghiệm trên chó mèo. Ở chó và mèo gây mê, tiêm tĩnh mạch, tiêm bắp hoặc intraduodenal của thuốc với liều 2-40 mg / kg trọng lượng cơ thể giảm huyết áp (HA) 64 ± 7 mm Hg, duy trì nhịp tim và hô hấp không thay đổi và dần dần trở lại trạng thái ban đầu của nó trong 2-4 giờ tiếp theo. Trong nghiên cứu này, còn cho thấy cơ chế tác dụng hạ huyết áp của Nevadensin dường như là cả trung ương và ngoại vi. [3], [4] - Hoạt tính chống viêm: Nghiên cứu tác dụng chống viêm của Nevadensin trong mô hình chuột viêm cấp tính và mãn tính.Trong các thử nghiệm, Nevadensin cho thấy ức chế đáng kể sự viêm sưng ( P <0,001) với liều 75 mg / kg trọng lượng cơ thể trên đường uống.

[3], [4] - Hoạt tính chống lao: Nevadensin và Isothymusin (6,7-dimetoxy-5, 8 , 4'- trihydroxyflavone), được phân lập từ những phần trên mặt đất của cây L. geoffrayi , tăng sự ức chế đối với Mycobacterium tuberculosis H 37Ra .