CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHIẾN LƯỢC KINH DOANH 1.1 Các khái niệm về chiến lược kinh doanh Chiến lược là một thuật ngữ quân sự xuất phát từ Hy Lạp, dùng để chỉ kế hoạch dàn trận và bố trí lực lượng để đạt được mục tiêu trong chiến tranh. Hiện nay thuật ngữ này được sử dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực, đặc biệt trong kinh doanh. Có các khái niệm khác nhau về quản trị chiến lược như: Theo Fred R. David (2006) “Chiến lược là những phương tiện đạt tới những mục tiêu dài hạn.
Chiến lược kinh doanh có thể gồm có sự phát triển về địa lý, đa dạng hóa hoạt động, sở hữu hóa, phát triển sản phẩm, thâm nhập thị trường, cắt giảm chi tiêu, thanh lý và liên doanh”. Porter “Chiến lược là nghệ thuật xây dựng các lợi thế cạnh tranh vững chắc để phòng thủ”. Theo Bruce Henderson “Chiến lược kinh doanh là sự tìm kiếm một kế hoạch, hành động để phát triển và kết hợp các lợi thế cạnh tranh của tổ chức, những điều khác biệt giữa doanh nghiệp và đối thủ cạnh tranh là cơ sở cho những lợi thế đó”. , chiến lược kinh doanh là tập hợp các mục tiêu và các chính sách, các kế hoạch hành động, để thực hiện các mục tiêu nào đó, nó chỉ ra cho công ty thấy rõ cần kinh doanh gì, thực hiện kế hoạch kinh doanh đó như thế nào.2 Phân loại chiến lược kinh doanh 1.1 Phân loại theo cấp độ chiến lược là chiến lược do công ty đề ra, nó xác định rõ mục đích, các mục tiêu của công ty, xác định các hoạt động kinh doanh mà công ty theo đuổi, tạo ra các chính sách và các kế hoạch cơ bản để đạt được mục tiêu của công ty.
Nó được áp dụng cho toàn bộ doanh nghiệp. xác định cách thức mỗi đơn vị kinh doanh của công ty phải cố gắng hoàn thành mục tiêu để nó đóng góp vào hoàn thành mục tiêu chung của công ty. Các đơn vị phải hoạch định lựa chọn sản phẩm cụ thể, thị trường cho hoạt động riêng của công ty, nó xác định xem công ty phải hoạt động như thế nào. Nếu như công ty là đơn ngành thì chiến lược cấp kinh doanh cũng được xem là chiến lược cấp công ty.
LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 5 chiến lược này tập trung hỗ trợ cho chiến lược công ty vào các lĩnh vực cụ thể bao gồm các chiến lược như: chiến lược tài chính, chiến lược Maketing, chiến lược quản trị nguồn nhân lực, chiến lược bán hàng .2 Phân loại theo cách tiếp cận chiến lược này tập trung vào các yếu tố then chốt, không dàn trãi nguồn lực, tập trung vào các hoạt động có ý nghĩa quyết định đối với sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp mình. : chiến lược này bắt đầu bằng cách phân tích, so sánh các sản phẩm, dịch vụ, các hoạt động, tổ chức, nguồn lực của doanh nghiệp mình với đối thủ từ đó tìm ra những lợi thế thông qua đó khai thác triệt để các điểm mạnh. bắt đầu từ việc xem xét đánh giá những hoạt động kinh doanh hay một sản phẩm có trước và tìm ra cách thức khác biệt nhằm đem lại lợi thế cho riêng mình. đây là chiến lược không tập trung khai thác nhân tố then chốt mà chỉ nhắm vào khả năng có thể của nhân tố bao quanh nhân tố then chốt đó.3 Quy trình xây dựng chiến lược Theo cẩm nang kinh doanh Harvard thì quy trình xây dựng chiến lược sản xuất kinh doanh được thể hiện qua sơ đồ dưới đây Nhiệm vụ/Sứ mạng Mục tiêu Phân tích các yếu Xây dựng và lựa Phân tích môi tố bên trong chọn chiến lược trường bên ngoài Giải pháp thực hiện chiến lược Đánh giá hiệu quả chiến lược Hình 1.
Sơ đồ qui trình xây dựng chiến lược kinh doanh Nguồn: Cẩm nang kinh doanh Harvard (2006), ỹ M e ệ q ả LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.1 Xác định sứ mạng của doanh nghiệp Sứ mạng là một phát biểu có giá trị lâu dài về mục đích, triết lý kinh doanh, nguyên tắc kinh doanh của doanh nghiệp, đặc điểm để phân biệt doanh nghiệp này với doanh nghiệp khác. Xác định sứ mạng là bước đầu tiên của quản trị chiến lược, mỗi doanh nghiệp cần phải biết nhiệm vụ của mình là gì để nổ lực hoàn thành nhiệm vụ đó. Sứ mạng của tổ chức được hình thành dựa trên cơ sở bên trong và bên ngoài của tổ chức bằng văn bản chính thức, khi thật sự cần thiết văn bản nhiệm vụ có thể điều chỉnh để thích nghi với sự thay đổi của môi trường.2 Xác định mục tiêu kinh doanh Bước tiếp theo của quá trình hoạch định chiến lược kinh doanh là xác định mục tiêu kinh doanh của doanh nghiệp. Mục tiêu được phát triển từ sứ mạng nhưng nó riêng biệt, cụ thể hơn.
Mục tiêu chính là cái đích mà doanh nghiệp hướng đến trong ngắn hạn cũng như dài hạn, nó là cơ sở đầu tiên và quan trọng để xây dựng chiến lược sản xuất kinh doanh. Mục tiêu phải phù hợp với điều kiện khách quan và chủ quan, cần phải cân nhắc đánh giá để điều chỉnh mục tiêu thật hợp lý, phù hợp với từng hoàn cảnh điều kiện cụ thể bên trong doanh nghiệp và môi trường bên ngoài của doanh nghiệp.3 Phân t ch và đánh giá các yếu tố bên trong của doanh nghiệp Các yếu tố môi trường bên trong chính là các yếu tố chủ quan, có ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, bao gồm cả các yếu tố có tác động tích cực và tiêu cực. Các yếu tố có tác động tích cực chính là điểm mạnh của doanh nghiệp, như đội ngũ cán bộ công nhân viên giỏi, chuyên nghiệp; máy móc thiết bị hiện đại; vị trí siêu thị thuận lợi; nguồn lực tài chính dồi dào; thương hiệu mạnh, nổi tiếng, Các yếu tố có tác động tiêu cực chính là điểm yếu của doanh nghiệp, như: máy móc thiết bị lạc hậu, cũ kỹ; nguồn lực tài chính eo hẹp Có thể nói, phân tích các yếu tố bên trong chính là phân tích để tìm ra các điểm mạnh và điểm yếu của doanh nghiệp. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 7 Để phân tích điểm mạnh, chúng ta tập hợp tất cả những yếu tố là ưu thế của doanh nghiệp, phân tích, so sánh với đối thủ cạnh tranh và đánh giá mức độ tạo ra lợi thế kinh doanh cho doanh nghiệp của từng yếu tố đó, đồng thời chỉ ra yếu tố nào đem đến lợi thế nhất cho doanh nghiệp cần phải tận dụng tối đa, yếu tố nào cần tận dụng tiếp theo Để phân tích điểm yếu, chúng ta tập hợp tất cả những yếu tố là nhược điểm của doanh nghiệp, phân tích, so sánh với đối thủ cạnh tranh và đánh giá mức độ tác động xấu đến quá trình kinh doanh của doanh nghiệp của từng yếu tố đó, đồng thời chỉ ra yếu tố nào có tác động xấu nhất cho doanh nghiệp cần phải quan tâm khắc phục ngay, yếu tố nào cần khắc phục tiếp theo Phân tích các yếu tố bên trong doanh nghiệp bao gồm: Nguồn nhân ực Phân tích nguồn nhân lực là cơ sở giúp các doanh nghiệp đánh giá kịp thời điểm mạnh, điểm yếu của các thành viên trong tổ chức so với yêu cầu về tiêu chuẩn nhân sự trong từng khâu công việc và so sánh với nguồn nhân lực của đối thủ cạnh tranh nhằm có kế hoạch bố trí, sử dụng hợp lý nguồn nhân lực hiện có.
Nội dung của phân tích nguồn nhân lực bao gồm: - Phân tích, đánh giá tình hình nhân lực hiện tại của doanh nghiệp. - Tuyển dụng và đào tạo: phân tích sự phù hợp của chính sách tuyển dụng và đào tạo với nhu cầu sử dụng, chất lượng của nguồn cung ứng lao động, trình độ chuyên môn bình quân của nhân viên cần nâng cao đến mức nào - Bố trí và sử dụng lao động: phân tích sự phù hợp giữa quy mô và cơ cấu nhân sự hiện tại với nhu cầu của các khâu công việc, cơ cấu lao động mà doanh nghiệp cần tuyển dụng thêm trong kỳ kế hoạch sắp tới - Đánh giá: phân tích phương pháp đánh giá, cơ sở đánh giá có khách quan, có khuyến khích tăng năng suất lao động không; việc đánh giá có thường xuyên không - Đãi ngộ, khuyến khích và động viên: phân tích chính sách tiền lương, tiền thưởng, thăng tiến. có thu hút và giữ được lao động giỏi không, người lao động có LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 8 yên tâm làm việc không, khả năng phát huy sáng kiến mới trong lực lượng lao động trẻ Nguồn ực ch - Phân loại nguồn lực vật chất hiện có (nguồn vốn bằng tiền, máy móc thiết bị, nhà xưởng, hàng hóa tồn kho, kỹ thuật công nghệ, nguồn thông tin tích lũy ) - Xác định quy mô cơ cấu chất lượng và các đặc trưng của từng nguồn lực vật chất - Đánh giá khả năng đáp ứng nhu cầu thực tế của từng nguồn lực - Đánh giá và xác định những điểm mạnh và yếu của từng nguồn lực vật chất so với đối thủ cạnh tranh chủ yếu trong ngành Nguồn lực tài chính: Năng lực tài chính của doanh nghiệp thường được xem là cơ sở để đánh giá khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp so với đối thủ và là điều kiện để thu hút vốn của các nhà đầu tư hoặc vốn vay của ngân hàng. Phân tích nguồn lực tài chính sẽ làm cho việc xây dựng chiến lược của doanh nghiệp trở nên khả thi hơn.
Nó được thể hiện qua việc phân tích những điểm mạnh và yếu về tài chính của doanh nghiệp ở các chỉ tiêu cơ bản như khả năng thanh toán, tỉ số hoạt động, tỉ số đòn bẩy tài chính, tỉ số sinh lợi Marketing: có thể được mô tả là quá trình xác định, dự báo, thiết lập và thỏa mãn các nhu cầu mong muốn của người tiêu dùng đối với sản phẩm hay dịch vụ. Nghiên cứu marketing để nhận diện các cơ hội thị trường, phân khúc thị trường, lựa chọn thị trường mục tiêu và định vị thị trường; đồng thời phân tích khách hàng và các yếu tố có liên quan để hình thành các chiến lược marketing định hướng khách hàng và marketing cạnh tranh Nội dung chính của phân tích hoạt động Marketing là: - Hàng hóa: phân tích cơ cấu sản phẩm hoặc dịch vụ của doanh nghiệp cung cấp cho thị trường; mức độ đa dạng của hàng hóa; những đặc trưng sản phẩm của doanh nghiệp so với sản phẩm cạnh tranh; - Giá: phân tích chính sách giá hiện tại của doanh nghiệp và đánh giá mức độ phản ứng của khách hàng đối với chính sách giá. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.