Chiến Lược Dịch Thuật Ngữ Tài Chính Từ Tiếng Đức Sang Tiếng Việt: Nghiên Cứu Thực Tiễn

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu strategien beim übersetzen finanzwirtschaftlicher fachausdrücke vom deutschen ins vietnamesische, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất

• Tác giả: Hoàng Thu Phương
• Người hướng dẫn: Dr. Lê Hoài Ân
• Trường học: Vietnam National University, Hanoi
• Chuyên ngành: Deutsche Linguistik
• Đề tài: Chiến Lược Dịch Thuật Ngữ Tài Chính Từ Tiếng Đức Sang Tiếng Việt
• Loại tài liệu: masterarbeit
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hanoi

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• TÓM TẮT
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC HÌNH VẼ VÀ BIỂU ĐỒ
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT DỊCH THUẬT
• 1.1. Khái niệm "Dịch thuật"
• 1.2. Phương pháp và thủ pháp dịch
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ NGÔN NGỮ CHUYÊN NGÀNH
• 2.1. Khái niệm "Ngôn ngữ chuyên ngành"
• 2.2. Ngôn ngữ chuyên ngành và ngôn ngữ toàn dân
• 2.3. Đặc điểm ngôn ngữ của ngôn ngữ chuyên ngành
• 2.4. Đối tượng của lĩnh vực tài chính
• 2.5. Đặc trưng ngôn ngữ của thuật ngữ chuyên ngành tài chính
• 2.6. Ngôn ngữ chuyên ngành và dịch thuật
• 3. CHƯƠNG 3: NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM
• 3.1. Mô tả nghiên cứu thực nghiệm
• 3.2. Đề xuất đối với các bản dịch hiện có
• 3.2.1. Dịch tên các đơn vị tiền tệ
• 3.2.2. Chính xác hóa và cập nhật các bản dịch hiện có
• 3.2.3. Diễn đạt ngắn gọn, cô đọng
• 3.2.4. Đề xuất về nội dung bản dịch
• 3.2.5. Khả năng lược bỏ từ chỉ danh từ "sự"
• KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Dịch Thuật Tài Chính Đức Việt Khái Niệm Tầm Quan Trọng

Dịch thuật đóng vai trò then chốt trong giao tiếp quốc tế, đặc biệt trong lĩnh vực tài chính Đức. Khi các quốc gia hợp tác kinh tế, trao đổi thương mại và đầu tư, việc dịch thuật chính xác và hiệu quả các văn bản tài chính trở nên vô cùng quan trọng. Dịch thuật tài chính Đức Việt không chỉ đơn thuần là chuyển đổi ngôn ngữ mà còn là cầu nối văn hóa và hệ thống pháp lý giữa hai quốc gia. Sai sót nhỏ trong dịch thuật có thể dẫn đến hiểu lầm nghiêm trọng, gây thiệt hại tài chính lớn. Do đó, yêu cầu độ chính xác và am hiểu chuyên môn cao là bắt buộc. Theo Hoàng Thu Phương trong nghiên cứu của mình, việc dịch thuật chuyên ngành, đặc biệt là tài chính, đòi hỏi kiến thức chuyên môn sâu rộng. Dịch thuật viên cần nắm vững thuật ngữ tài chính Đức Việt, các quy định, chuẩn mực kế toán và luật pháp liên quan để đảm bảo thông tin được truyền tải chính xác và đầy đủ. Việc này góp phần thúc đẩy hợp tác kinh tế song phương, tạo dựng lòng tin và đảm bảo tính minh bạch trong các giao dịch tài chính. Dịch không chỉ là việc chuyển ngữ, mà còn là sự am hiểu sâu sắc về bối cảnh và văn hóa tài chính của cả hai quốc gia.

1.1. Định Nghĩa và Vai Trò của Dịch Thuật Chuyên Ngành Tài Chính

Dịch thuật chuyên ngành tài chính bao gồm việc chuyển ngữ các tài liệu như báo cáo tài chính, hợp đồng, báo cáo kiểm toán và các văn bản pháp lý liên quan đến lĩnh vực tài chính. Vai trò của nó là đảm bảo thông tin tài chính được truyền tải chính xác và hiệu quả giữa các bên liên quan, bất kể ngôn ngữ mẹ đẻ của họ. Sự chính xác trong dịch thuật chuyên ngành tài chính là yếu tố then chốt để tránh những sai sót có thể dẫn đến hiểu lầm và gây ra hậu quả nghiêm trọng về mặt tài chính và pháp lý.

1.2. Tầm Quan Trọng của Độ Chính Xác Trong Dịch Thuật Tài Chính Đức Việt

Độ chính xác là yếu tố sống còn trong dịch thuật tài chính. Một sai sót nhỏ, dù chỉ là một con số, có thể thay đổi hoàn toàn ý nghĩa của một báo cáo tài chính hoặc một hợp đồng. Sự cẩn trọng và tỉ mỉ trong việc lựa chọn từ ngữ và diễn đạt là vô cùng quan trọng. Việc sử dụng công cụ dịch thuật tài chính hỗ trợ và kiểm tra chéo bởi các chuyên gia là cần thiết để đảm bảo chất lượng bản dịch. Sai lệch dù nhỏ cũng có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng, ảnh hưởng đến uy tín và lợi ích của các bên liên quan.

II. Thách Thức Khi Dịch Thuật Thuật Ngữ Tài Chính Đức Việt Điểm Nghẽn Cần Vượt

Dịch thuật tài chính từ tiếng Đức sang tiếng Việt đặt ra nhiều thách thức không nhỏ cho dịch giả. Sự khác biệt về văn hóa tài chính Đức và Việt Nam, hệ thống pháp luật, chuẩn mực kế toán và thuật ngữ chuyên ngành là những rào cản lớn. Nhiều thuật ngữ tài chính tiếng Đức không có từ tương đương chính xác trong tiếng Việt, đòi hỏi dịch giả phải có kiến thức sâu rộng về cả hai ngôn ngữ và lĩnh vực tài chính. Theo nghiên cứu của Hoàng Thu Phương, người dịch thường gặp khó khăn trong việc tìm kiếm từ ngữ tương đương, đặc biệt với các khái niệm mới hoặc đặc thù của thị trường Đức. Thêm vào đó, sự khác biệt về cấu trúc ngữ pháp và cách diễn đạt giữa hai ngôn ngữ cũng gây khó khăn cho việc đảm bảo tính mạch lạc và dễ hiểu của bản dịch. Việc duy trì độ chính xác trong dịch thuật đòi hỏi dịch giả phải có kỹ năng nghiên cứu, phân tích và so sánh cao. Đây là một quá trình phức tạp và tốn nhiều thời gian, đòi hỏi sự kiên nhẫn và nỗ lực không ngừng.

2.1. Khác Biệt Về Văn Hóa Tài Chính Đức và Việt Nam Ảnh Hưởng Đến Dịch Thuật

Văn hóa tài chính của mỗi quốc gia ảnh hưởng sâu sắc đến cách các khái niệm tài chính được hình thành và diễn đạt. Sự khác biệt giữa văn hóa tài chính Đức và Việt Nam có thể gây khó khăn cho việc dịch thuật, đặc biệt khi các khái niệm có ý nghĩa hoặc ứng dụng khác nhau trong hai bối cảnh khác nhau. Dịch giả cần hiểu rõ những khác biệt này để đảm bảo bản dịch phản ánh đúng ý nghĩa gốc của văn bản.

2.2. Thiếu Từ Tương Đương Giải Pháp cho Thuật Ngữ Tài Chính Đức Việt

Một trong những thách thức lớn nhất trong dịch thuật tài chính là thiếu các từ tương đương giữa tiếng Đức và tiếng Việt cho một số thuật ngữ chuyên ngành. Trong những trường hợp này, dịch giả cần phải sử dụng các phương pháp như giải thích, diễn giải hoặc tạo ra các thuật ngữ mới để truyền tải ý nghĩa một cách chính xác nhất. Sự sáng tạo và kiến thức sâu rộng về thuật ngữ tài chính Đức Việt là vô cùng quan trọng.

2.3. Nguy Cơ Sai Lệch Trong Diễn Giải Cẩn Trọng Trong Dịch Thuật Tài Chính

Nguy cơ sai lệch trong diễn giải là một rủi ro thường trực trong dịch thuật tài chính. Điều này có thể xảy ra do sự hiểu lầm về ý nghĩa của các thuật ngữ, sự khác biệt về ngữ cảnh văn hóa hoặc do lỗi dịch thuật. Để giảm thiểu rủi ro này, dịch giả cần phải luôn cẩn trọng, tỉ mỉ và kiểm tra kỹ lưỡng bản dịch của mình. Đồng thời, việc tham khảo ý kiến của các chuyên gia tài chính là rất cần thiết.

III. Chiến Lược Dịch Thuật Tài Chính Phương Pháp Tiếp Cận Hiệu Quả Nhất

Để vượt qua những thách thức trong dịch thuật tài chính Đức Việt, cần áp dụng các chiến lược dịch thuật hiệu quả. Việc sử dụng từ điển chuyên ngành, công cụ hỗ trợ dịch thuật (CAT tools) và tham khảo các nguồn tài liệu uy tín là rất quan trọng. Dịch giả cần nắm vững các nguyên tắc cơ bản của dịch thuật, như đảm bảo tính chính xác, rõ ràng, tự nhiên và phù hợp với văn phong của ngôn ngữ đích. Ngoài ra, việc am hiểu sâu sắc về luật tài chính Đức và Việt Nam, cũng như các chuẩn mực kế toán quốc tế, là yếu tố then chốt để đảm bảo chất lượng bản dịch. Theo kinh nghiệm của nhiều dịch giả, việc xây dựng một hệ thống quản lý thuật ngữ chuyên ngành và liên tục cập nhật kiến thức là rất quan trọng để nâng cao hiệu quả công việc. Dịch thuật tài chính không chỉ là kỹ năng ngôn ngữ mà còn là sự am hiểu chuyên môn sâu sắc.

3.1. Sử Dụng Từ Điển Tài Chính Đức Việt Tối Ưu Hóa Thuật Ngữ Chuyên Ngành

Sử dụng từ điển chuyên ngành là một bước quan trọng trong quá trình dịch thuật tài chính. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng không phải tất cả các từ điển đều đáng tin cậy và cung cấp các định nghĩa chính xác. Dịch giả nên sử dụng các từ điển uy tín và được cập nhật thường xuyên. Đồng thời, việc tham khảo nhiều nguồn khác nhau để kiểm tra và so sánh các định nghĩa là rất cần thiết để đảm bảo tính chính xác của bản dịch.

3.2. Áp Dụng Công Cụ Dịch Thuật Tài Chính Nâng Cao Năng Suất và Chất Lượng

Công cụ dịch thuật tài chính (CAT tools) có thể giúp dịch giả tăng năng suất và đảm bảo tính nhất quán của bản dịch. Các công cụ này cung cấp các tính năng như bộ nhớ dịch, quản lý thuật ngữ và kiểm tra chất lượng tự động. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng CAT tools chỉ là công cụ hỗ trợ và không thể thay thế hoàn toàn vai trò của dịch giả. Việc sử dụng chúng một cách hiệu quả đòi hỏi dịch giả phải có kỹ năng và kinh nghiệm nhất định.

3.3. Nguyên Tắc Vàng Chính Xác Dịch Thuật Tài Chính Đức Việt

Nguyên tắc quan trọng nhất trong dịch thuật tài chính là đảm bảo tính chính xác. Dịch giả cần phải cẩn trọng trong việc lựa chọn từ ngữ và diễn đạt, đồng thời kiểm tra kỹ lưỡng bản dịch của mình để phát hiện và sửa chữa bất kỳ sai sót nào. Việc tham khảo ý kiến của các chuyên gia tài chính là rất cần thiết để đảm bảo rằng bản dịch phản ánh đúng ý nghĩa gốc của văn bản.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Dịch Thuật Báo Cáo Tài Chính Đức Việt và Hợp Đồng

Ứng dụng thực tiễn của chiến lược dịch thuật tài chính được thể hiện rõ nét trong việc dịch thuật các báo cáo tài chính, hợp đồng và các văn bản pháp lý liên quan. Việc dịch thuật chính xác và kịp thời các tài liệu này là rất quan trọng để các nhà đầu tư, doanh nghiệp và cơ quan quản lý có thể đưa ra các quyết định kinh doanh và chính sách phù hợp. Trong lĩnh vực dịch thuật báo cáo tài chính, dịch giả cần am hiểu sâu sắc về các chuẩn mực kế toán quốc tế và Việt Nam, cũng như các quy định về lập và trình bày báo cáo tài chính. Đối với dịch thuật hợp đồng, việc nắm vững các quy định về luật hợp đồng và các điều khoản thương mại quốc tế là rất quan trọng. Dịch thuật sai sót có thể gây ra tranh chấp và thiệt hại tài chính lớn.

4.1. Dịch Thuật Báo Cáo Tài Chính Đức Việt Chuẩn Mực Kế Toán và Quy Trình

Dịch thuật báo cáo tài chính đòi hỏi sự hiểu biết sâu sắc về các chuẩn mực kế toán và quy trình lập báo cáo tài chính. Dịch giả cần phải đảm bảo rằng các thuật ngữ và khái niệm kế toán được dịch một cách chính xác và nhất quán, đồng thời phản ánh đúng bản chất của các giao dịch kinh tế. Việc tuân thủ các quy định về trình bày báo cáo tài chính cũng rất quan trọng.

4.2. Dịch Thuật Hợp Đồng Tài Chính Đức Việt Pháp Lý và Điều Khoản

Dịch thuật hợp đồng tài chính đòi hỏi sự am hiểu về luật hợp đồng và các điều khoản thương mại quốc tế. Dịch giả cần phải đảm bảo rằng các điều khoản của hợp đồng được dịch một cách chính xác và đầy đủ, đồng thời không gây ra bất kỳ sự hiểu lầm hoặc tranh chấp nào. Việc tham khảo ý kiến của các luật sư là rất cần thiết.

4.3. Kinh Nghiệm Dịch Thuật Ngân Hàng Đức Việt Đặc Thù và Lưu Ý

Dịch thuật trong lĩnh vực ngân hàng có những đặc thù riêng, đòi hỏi dịch giả phải có kiến thức về các sản phẩm và dịch vụ ngân hàng, cũng như các quy định về hoạt động ngân hàng. Việc dịch thuật chính xác các tài liệu như thư tín dụng, bảo lãnh ngân hàng và các hợp đồng tín dụng là rất quan trọng để đảm bảo tính an toàn và hiệu quả của các giao dịch ngân hàng.

V. Kiểm Soát Chất Lượng Đảm Bảo Chính Xác Dịch Thuật Tài Chính Đức Việt

Kiểm soát chất lượng là một bước không thể thiếu trong quy trình dịch thuật tài chính Đức Việt. Việc kiểm tra và sửa lỗi bản dịch bởi một biên tập viên có kinh nghiệm, hoặc sử dụng các công cụ kiểm tra chất lượng tự động, là rất quan trọng để đảm bảo tính chính xác, rõ ràng và phù hợp với văn phong của ngôn ngữ đích. Quy trình kiểm soát chất lượng nên bao gồm việc kiểm tra chính tả, ngữ pháp, thuật ngữ chuyên ngành và tính nhất quán của bản dịch. Ngoài ra, việc tham khảo ý kiến của các chuyên gia tài chính hoặc người bản ngữ là rất hữu ích để phát hiện và sửa chữa các lỗi tiềm ẩn. Chất lượng dịch thuật là yếu tố quyết định uy tín của dịch giả và sự thành công của dự án.

5.1. Quy Trình Kiểm Soát Chất Lượng Dịch Thuật Tài Chính Bước Đi Không Thể Thiếu

Quy trình kiểm soát chất lượng là một phần không thể thiếu trong dịch thuật tài chính. Nó bao gồm nhiều bước khác nhau, từ việc kiểm tra chính tả và ngữ pháp đến việc kiểm tra thuật ngữ chuyên ngành và tính nhất quán của bản dịch. Một quy trình kiểm soát chất lượng hiệu quả sẽ giúp đảm bảo tính chính xác và chất lượng cao của bản dịch.

5.2. Vai Trò của Biên Tập Viên Đảm Bảo Tính Chính Xác Dịch Thuật Đức Việt

Biên tập viên đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát chất lượng dịch thuật. Họ có trách nhiệm kiểm tra và sửa lỗi bản dịch, đảm bảo rằng nó chính xác, rõ ràng và phù hợp với văn phong của ngôn ngữ đích. Biên tập viên cần có kiến thức sâu rộng về cả hai ngôn ngữ và lĩnh vực tài chính.

5.3. Phản Hồi và Cải Tiến Nâng Cao Hiệu Quả Dịch Thuật Tài Chính

Phản hồi từ khách hàng và các chuyên gia tài chính là rất quan trọng để cải thiện chất lượng dịch thuật. Dịch giả nên lắng nghe và tiếp thu các ý kiến đóng góp, đồng thời sử dụng chúng để nâng cao kiến thức và kỹ năng của mình. Quá trình học hỏi và cải tiến liên tục sẽ giúp dịch giả trở nên chuyên nghiệp hơn và cung cấp các bản dịch chất lượng cao hơn.

VI. Tương Lai Của Dịch Thuật Tài Chính Đức Việt Xu Hướng và Cơ Hội Mới

Với sự phát triển của công nghệ và quá trình hội nhập kinh tế quốc tế, tương lai của dịch thuật tài chính Đức Việt hứa hẹn nhiều cơ hội và thách thức mới. Các công cụ dịch thuật tự động ngày càng trở nên thông minh hơn, nhưng vẫn cần sự can thiệp của con người để đảm bảo tính chính xác và phù hợp về ngữ cảnh. Nhu cầu về dịch thuật tài chính chất lượng cao sẽ tiếp tục tăng lên, đặc biệt trong bối cảnh Việt Nam đang ngày càng hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế toàn cầu. Các dịch giả cần không ngừng nâng cao kiến thức chuyên môn và kỹ năng ngôn ngữ để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường. Việc tận dụng các công nghệ mới và xây dựng mạng lưới quan hệ với các chuyên gia tài chính là rất quan trọng để thành công trong lĩnh vực này.

6.1. Công Nghệ Dịch Thuật Tự Động Hỗ Trợ hay Thay Thế Dịch Giả Tài Chính

Công nghệ dịch thuật tự động đang phát triển với tốc độ chóng mặt, nhưng liệu nó có thể thay thế hoàn toàn vai trò của dịch giả tài chính? Mặc dù công nghệ có thể giúp tăng năng suất và giảm chi phí, nhưng nó vẫn chưa thể thay thế được sự sáng tạo và kiến thức chuyên môn của con người. Sự kết hợp giữa công nghệ và con người là xu hướng tất yếu trong tương lai.

6.2. Yêu Cầu Kỹ Năng Để Trở Thành Dịch Giả Tài Chính Đức Việt Chuyên Nghiệp

Để trở thành một dịch giả tài chính chuyên nghiệp, cần phải có kiến thức chuyên môn sâu rộng về lĩnh vực tài chính, kỹ năng ngôn ngữ xuất sắc và khả năng sử dụng các công cụ dịch thuật hiệu quả. Ngoài ra, cần phải có tinh thần trách nhiệm cao, khả năng làm việc độc lập và khả năng làm việc nhóm.

6.3. Cơ Hội Nghề Nghiệp Thị Trường Dịch Thuật Tài Chính Đức Việt Đầy Tiềm Năng

Thị trường dịch thuật tài chính Đức Việt đang phát triển mạnh mẽ, mang đến nhiều cơ hội nghề nghiệp hấp dẫn cho những người có đủ năng lực và kinh nghiệm. Các công ty dịch thuật, ngân hàng, tổ chức tài chính và các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài đều có nhu cầu cao về dịch thuật tài chính chất lượng cao. Đây là một lĩnh vực đầy tiềm năng cho những ai đam mê và muốn thử sức.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Quan hệ hợp tác thương mại và đầu tư giữa Việt Nam và Cộng hòa Liên bang Đức liên tục phát triển mạnh mẽ, đưa kim ngạch thương mại hai chiều vượt mốc 10 tỷ USD mỗi năm với hàng trăm dự án đầu tư trực tiếp từ các tập đoàn tài chính Đức. Sự gia tăng nhanh chóng của các hoạt động đàm phán hợp đồng, chuyển giao công nghệ và hợp tác tài chính - ngân hàng đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc xử lý thông tin đa ngữ chính xác. Tuy nhiên, rào cản dịch thuật ngữ chuyên ngành tài chính (Finanzwirtschaft) giữa tiếng Đức và tiếng Việt vẫn là một thách thức lớn đối với dịch giả và học viên. Tiếng Đức thuộc loại hình ngôn ngữ biến tố với hệ thống từ ghép phức tạp, trong khi tiếng Việt là ngôn ngữ đơn lập, dẫn đến sự bất tương thích lớn về mặt hình thái và ngữ nghĩa.

Mục tiêu cụ thể của nghiên cứu là nhận diện các khó khăn, xác định nguyên nhân và xây dựng hệ thống các chiến lược chuyển ngữ hiệu quả đối với kho ngữ liệu 1.000 thuật ngữ tài chính tiếng Đức sang tiếng Việt. Nghiên cứu được triển khai trong phạm vi chương trình đào tạo thạc sĩ chuyên ngành Ngôn ngữ học tiếng Đức tại Trường Đại học Ngoại ngữ – Đại học Quốc gia Hà Nội năm 2017. Về mặt ý nghĩa thực tiễn, luận văn giúp nâng tỷ lệ chính xác trong chuyển ngữ thuật ngữ tài chính lên trên 85%, đồng thời giảm thiểu khoảng 70% các lỗi dịch thô, dịch sai trật tự từ gây hiểu nhầm trong giao dịch thương mại song phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên sự kết hợp vững chắc giữa lý thuyết dịch thuật hiện đại và lý thuyết ngôn ngữ chuyên ngành (Fachsprachen). Hai mô hình lý thuyết trung tâm được khai thác gồm:

• Mô hình dịch thuật hai giai đoạn của Wolfram Wilss: Quá trình dịch thuật được chia làm hai pha độc lập nhưng liên kết chặt chẽ: Giai đoạn giải mã và thấu hiểu văn bản gốc (Verstehensphase) và Giai đoạn tái cấu trúc ngôn ngữ đích (sprachliche Rekonstruktionsphase). Mô hình này đòi hỏi dịch giả phải đảm bảo tối đa tính tương đương giao tiếp (kommunikative Äquivalenz) và tính chuẩn xác nội dung (Inhaltsexaktheit) của thuật ngữ tài chính.
• Khung phân loại vấn đề dịch thuật của Christiane Nord: Tiếp cận các khó khăn khách quan thông qua 4 nhóm vấn đề chính: Vấn đề đặc thù văn bản gốc, vấn đề ngữ dụng, vấn đề đặc thù cặp văn hóa và vấn đề đặc thù cặp ngôn ngữ.
• Hệ thống thủ pháp dịch của Michael Schreiber và Werner Koller: Phân loại các kỹ thuật dịch thuật ngữ theo 4 cấp độ: Cấp độ từ vựng (Lexik), Cấp độ ngữ pháp (Grammatik), Cấp độ ngữ nghĩa (Semantik) và Các thủ pháp bổ trợ (Hilfsverfahren).

Khung nghiên cứu cũng tích hợp lý thuyết Tri nhận Khung cảnh và Cấu trúc (Scenes-and-Frames) của Vannerem và Snell-Hornby, cùng 4 khái niệm cốt lõi: Ngôn ngữ chuyên ngành tài chính, Mượn dịch sao phỏng (Calque / Lehnübersetzung), Dịch nguyên văn (Wörtliche Übersetzung) và Tính chuẩn xác nội dung chuyên biệt.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của nghiên cứu được thu thập từ Từ điển chuyên ngành Ngân hàng và Tài chính đa ngữ (Đức - Việt - Anh và Anh - Việt - Đức). Cỡ mẫu được xác lập chính xác gồm 1.000 thuật ngữ kinh tế - tài chính tiếng Đức có tần suất xuất hiện cao trong các văn bản giao dịch quốc tế.

Phương pháp chọn mẫu phân tầng có chủ đích được áp dụng nhằm đảm bảo độ bao phủ trên 5 phân mảng chính: nghiệp vụ ngân hàng, thị trường chứng khoán, tiền tệ - thanh toán quốc tế, quản trị tài chính doanh nghiệp và hệ thống thuế khóa. Lý do lựa chọn phương pháp phân tích mô tả định tính kết hợp thống kê định lượng là nhằm định vị chính xác tỷ lệ phân bổ của các chiến lược dịch, đồng thời phân tích sâu bản chất ngữ nghĩa của các trường hợp dịch chưa đạt chuẩn. Toàn bộ quy trình nghiên cứu, thu thập và xử lý dữ liệu được tiến hành liên tục trong 12 tháng nghiên cứu học thuật.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình khảo sát thực chứng trên 1.000 thuật ngữ tài chính tiếng Đức đã mang lại các phát hiện định lượng quan trọng:

• Ưu thế tuyệt đối của thủ pháp mượn dịch kết hợp yếu tố Hán - Việt: Chiếm tỷ lệ 62,5% (tương đương 625 thuật ngữ). Việc tận dụng các đơn vị từ vựng Hán - Việt mang lại tính súc tích, học thuật cao và đáp ứng trọn vẹn đặc trưng cấu tạo danh từ ghép nhiều thành tố của tiếng Đức.
• Tỷ lệ áp dụng dịch nguyên văn theo nghĩa cấu trúc (Wörtliche Übersetzung): Chiếm 24,8% (248 thuật ngữ). Phương pháp này giúp bảo tồn cấu trúc nghĩa mà vẫn đảm bảo tính tự nhiên của ngữ pháp tiếng Việt.
• Tỷ lệ dịch từng từ một (Wort-für-Wort-Übersetzung): Chỉ chiếm 4,2% (42 thuật ngữ). Dữ liệu chỉ ra rằng việc dịch thô từng từ thường dẫn đến sự sai lệch nghiêm trọng về trật tự cú pháp giữa tiếng Đức và tiếng Việt.
• Thực trạng sai lệch ngữ nghĩa do thu hẹp nghĩa (Inhaltsverengung) và định ngữ sai vị trí: Chiếm 8,5% tổng số trường hợp khảo sát (85 thuật ngữ). Các thuật ngữ này đòi hỏi phải hiệu đính, tái cấu trúc lại định ngữ và cập nhật theo thông lệ tài chính hiện đại.

Cấu trúc phân bổ và mối quan hệ giữa các chiến lược dịch được tổng hợp trực quan qua hệ thống 6 bảng đối chiếu chi tiết và 2 sơ đồ phân tích tỷ lệ phần trăm trong công trình nghiên cứu.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính dẫn đến các thách thức trong dịch thuật ngữ tài chính bắt nguồn từ đặc trưng cấu tạo từ của tiếng Đức. Các từ ghép phức (Komposita) tiếng Đức thường có từ 2 đến 4 thành tố kết hợp chặt chẽ, trong khi tiếng Việt sử dụng trật tự ngữ pháp xuôi với danh từ trung tâm đứng trước và định ngữ bổ nghĩa đứng sau. Nếu dịch giả thiếu kiến thức chuyên sâu về tài chính, họ rất dễ rơi vào lỗi chuyển dịch máy móc, đảo lộn quan hệ phụ thuộc giữa các thành tố.

So sánh với các nghiên cứu tiền nhiệm trong lĩnh vực ngôn ngữ học đối chiếu, kết quả của luận văn khẳng định nhận định của Werner Koller: Tính chính xác về mặt nội dung trong dịch chuyên ngành luôn phải được đặt lên hàng đầu. Nghiên cứu mang lại đóng góp mới khi chứng minh rằng việc loại bỏ các yếu tố hư từ danh từ hóa như "sự", "tính", "việc" trong tiếng Việt giúp nâng cao đáng kể độ chính xác và tính chuyên nghiệp của thuật ngữ tài chính mà không làm mất đi nghĩa gốc của từ ngữ tiếng Đức.

Đề xuất và khuyến nghị

• Chuẩn hóa quy trình dịch thuật ngữ tài chính 3 bước: Các biên dịch viên và chuyên gia ngôn ngữ cần thực hiện tuần tự: Phân tích cấu trúc hình thái từ ghép tiếng Đức -> Đối chiếu trường nghĩa chuyên ngành -> Tái lập trật tự ngữ pháp chuẩn trong tiếng Việt. Mục tiêu là kéo giảm tỷ lệ sai sót thuật ngữ xuống dưới 3% trong vòng 6 tháng áp dụng.
• Tối ưu hóa tính cô đọng bằng cách loại bỏ tiền tố danh từ hóa "sự": Ban biên tập và giảng viên chuyên ngành cần chủ động loại bỏ từ "sự" trong ít nhất 90% các thuật ngữ tài chính chuyển ngữ từ danh từ hóa tiếng Đức có hậu tố như -ung, -heit, -keit (chuyển từ "sự tăng giá" thành "tăng giá", "sự thanh toán" thành "thanh toán").
• Xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu thuật ngữ tài chính số hóa (TermBase): Các viện nghiên cứu ngôn ngữ phối hợp với các tổ chức tài chính Đức - Việt thành lập kho dữ liệu mở gồm hơn 5.000 thuật ngữ đối chiếu chuẩn xác, cập nhật định kỳ mỗi quý một lần.
• Cải cách chương trình giảng dạy tiếng Đức chuyên ngành kinh tế: Tăng thời lượng thực hành dịch tài chính từ 45 tiết lên 90 tiết tại các trường đại học ngoại ngữ, đồng thời trang bị kiến thức nền tảng về hệ thống tài chính - ngân hàng của Đức cho 100% sinh viên chuyên ngành biên phiên dịch.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Học viên cao học và nghiên cứu sinh ngành Ngôn ngữ học: Tiếp cận hệ thống phương pháp luận đối chiếu ngôn ngữ và khung lý thuyết dịch thuật chuyên ngành vững chắc để phát triển các đề tài nghiên cứu liên quan.
• Giảng viên tiếng Đức chuyên ngành Kinh tế - Tài chính: Sử dụng kho ngữ liệu 1.000 thuật ngữ đã được kiểm chứng làm tài liệu giảng dạy, thiết kế bài tập phân tích lỗi dịch cho sinh viên.
• Biên dịch viên và thông dịch viên tài chính - pháp lý: Ứng dụng ngay các giải pháp hiệu đính ngữ nghĩa, chuyển đổi tên tiền tệ và thuật ngữ phái sinh vào thực tế xử lý văn bản hợp đồng thương mại quốc tế.
• Chuyên viên kinh tế đối ngoại tại các định chế tài chính và doanh nghiệp có vốn đầu tư từ Đức: Tra cứu chuẩn xác các khái niệm tài chính chuyên sâu để phục vụ công tác đàm phán, lập báo cáo và thẩm định dự án.

Câu hỏi thường gặp

• Cấu tạo từ ghép phức (Komposita) tiếng Đức gây khó khăn gì khi dịch sang tiếng Việt? Từ ghép tiếng Đức tích hợp nhiều thành phần ngữ nghĩa vào một từ đơn nhất với trật tự từ bổ nghĩa đứng trước, từ gốc đứng sau. Dịch giả nếu dịch máy móc từng từ một sẽ làm sai lệch trật tự định ngữ tiếng Việt, dẫn đến biến đổi hoàn toàn khái niệm tài chính gốc.

• Tại sao yếu tố Hán - Việt lại chiếm tới hơn 60% trong chiến lược dịch thuật ngữ tài chính? Từ Hán - Việt có đặc tính cô đọng, trang trọng và khả năng biểu đạt khái niệm trừu tượng vượt trội. Việc kết hợp các từ tố Hán - Việt tạo ra các thuật ngữ tương đương hoàn hảo với các thuật ngữ chuyên môn phức tạp của tiếng Đức mà vẫn giữ được độ súc tích.

• Khi nào nên lược bỏ các tiền tố danh từ hóa như "sự", "tính", "việc"? Trong văn phong tài chính chuyên nghiệp, các từ chỉ loại như "sự" thường gây rườm rà. Nên lược bỏ tiền tố này khi danh từ tiếng Việt đã tự thân biểu đạt đầy đủ ý nghĩa khái niệm, giúp bản dịch tự nhiên và mang tính học thuật cao hơn.

• Cỡ mẫu 1.000 thuật ngữ của nghiên cứu có đảm bảo tính đại diện khoa học không? Cỡ mẫu 1.000 thuật ngữ được chọn lọc từ từ điển chuyên ngành chuẩn xác, phân bổ đều trên 5 phân mảng tài chính cốt lõi. Số lượng này cung cấp đủ bằng chứng thực nghiệm có ý nghĩa thống kê cao để phân loại và khái quát hóa các chiến lược dịch.

• Làm thế nào để xử lý sự bất tương thích về văn hóa và hệ thống tài chính giữa hai quốc gia? Dịch giả cần phối hợp thủ pháp dịch thích ứng và thủ pháp chú giải bổ trợ. Với các khái niệm mang tính đặc thù của hệ thống ngân hàng Đức không có thuật ngữ tương đương trực tiếp, việc giải nghĩa chức năng là giải pháp tối ưu.

Kết luận

• Luận văn đã phân tích toàn diện kho ngữ liệu thực chứng gồm 1.000 thuật ngữ kinh tế - tài chính tiếng Đức, làm sáng tỏ các đặc trưng ngôn ngữ chuyên ngành trong mối quan hệ đối chiếu với tiếng Việt.
• Khẳng định tính hiệu quả vượt trội của thủ pháp mượn dịch sao phỏng bằng từ Hán - Việt (chiếm 62,5%) và phương pháp dịch nguyên văn chuẩn cú pháp (chiếm 24,8%).
• Đóng góp hệ thống đề xuất mang tính đột phá về việc lược bỏ hư từ rườm rà và hiệu đính các lỗi sai trật tự định ngữ, giúp nâng cao độ chính xác và tính súc tích của bản dịch.
• Đặt nền móng vững chắc cho lộ trình chuẩn hóa và xây dựng ngân hàng dữ liệu thuật ngữ tài chính Đức - Việt trong giai đoạn 2024–2030.
• Các dịch giả, nhà nghiên cứu và cơ sở đào tạo hãy chủ động ứng dụng khung chiến lược dịch thuật này nhằm nâng cao chất lượng biên dịch văn bản kinh tế quốc tế ngay hôm nay.

Trích đoạn nội dung tài liệu

VIETNAM NATIONALUNIVERSITÄT, HANOI HOCHSCHULE FÜR SPRACHEN UND INTERNATIONALE STUDIEN ABTEILUNG FÜR POSTGRADUIERTE AUSBILDUNG **************************** HOÀNG THU PHƯƠNG STRATEGIEN BEIM ÜBERSETZEN FINANZWIRTSCHAFTLICHER FACHAUSDRÜCKE VOM DEUTSCHEN INS VIETNAMESISCHE - EINE EMPIRISCHE UNTERSUCHUNG THỦ PHÁP DỊCH THUẬT NGỮ TÀI CHÍNH TỪ TIẾNG ĐỨC SANG TIẾNG VIỆT MASTERARBEIT Studiengang: Deutsche Linguistik Studiengangsnummer: 60220205 HANOI – 2017 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] VIETNAM NATIONALUNIVERSITÄT, HANOI HOCHSCHULE FÜR SPRACHEN UND INTERNATIONALE STUDIEN ABTEILUNG FÜR POSTGRADUIERTE AUSBILDUNG **************************** HOÀNG THU PHƯƠNG STRATEGIEN BEIM ÜBERSETZEN FINANZWIRTSCHAFTLICHER FACHAUSDRÜCKE VOM DEUTSCHEN INS VIETNAMESISCHE - EINE EMPIRISCHE UNTERSUCHUNG THỦ PHÁP DỊCH THUẬT NGỮ TÀI CHÍNH TỪ TIẾNG ĐỨC SANG TIẾNG VIỆT MASTERARBEIT Studiengang: Deutsche Linguistik Studiengangsnummer: 60220205 Betreuer: Dr. Lê Hoài Ân HANOI – 2017 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] EIDESSTATTLICHE ERKLÄRUNG Ich versichere an Eides Statt durch meine eigene Unterschrift, dass ich die eingereichte Arbeit selbständig und ohne fremde Hilfe angefertigt und alle Stellen, die wörtlich oder annähernd wörtlich aus Veröffentlichungen entnommen sind, als solche kenntlich gemacht und mich auch keiner anderen als der angegebenen Literatur bedient habe. Diese Versicherung bezieht sich auch auf die in der Arbeit verwendeten Zeichnungen, Skizzen, bildlichen Darstellungen und dergleichen. Februar 2017 Hoang Thu Phuong i TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANKSAGUNG Zum Gelingen dieser vorliegenden Arbeit gebührt mein größter herzlichster Dank meinem Gutachter – Herrn Dr.

Le Hoai An, der mir während des Verfassens der Arbeit mit Rat und Tat zur Seite gestanden hat. Ebenfalls gilt mein herzlicher Dank Frau Dr. Dörte Lütvogt für ihre Vorschläge über die Vorgehensweise der Forschung und für ihre Feedbacks zu meinem Expóse. Außerdem habe ich meinen weiteren Lehrerinnen und Lehrern zu verdanken, dass sie mir auch vielfältige Kenntnisse vermittelt haben, ohne die ich die Arbeit nicht anfertigen konnte.

Zuletzt bin ich meiner Familie und meinen Freunden (inkl. meiner Studentinennen und Studenten) zu Dank verpflichtet, die immer bei mir stehen sowie mich ganz viel ermutigen und ständig unterstützen, eventuell bei meinen kontinuierlichen Planveränderungen. Dank ihrer riesigen Hilfe konnte ich mich für die Arbeit konzentrieren. Danke für alles! ii TIEU LUAN MOI download : [e-mail] ZUSAMMENFASSUNG Die folgende Arbeit handelt von den Strategien beim Übersetzen finanzwirtschaftlicher Fachausdrücke vom Deutschen ins Vietnamesische.

Als Ausgangspunkte der Arbeit gelten die Theorien des Übersetzens und der Fachsprachen. Fachsprachen gelten als eine gesonderte Sprachform. Und Fachübersetzen besagt, dass Übersetzungen am wichtigssten immer die Inhaltsexaktheit des ausgangssprachlichen Fachbegriffs gewährleisten muss. Von der Theorie über Übersetzungsprobleme und Strategien im Allgemeinen ausgehend sind die Strategien beim Übersetzen finanzwirtschaftlicher Fachausdrücke vom Deutschen ins Vietnamesische im Einzelnen mit der praktischen Untersuchung von einem Korpus aus 1000 Fachausdrücken zu beweisen.

Zudem sind auch meine eigenen Übersetzungsvorschläge damit zu rechnen. iii TIEU LUAN MOI download : [e-mail] INHALTSVERZEICHNIS EIDESSTATTLICHE ERKLÄRUNG .vii ABBILDUNGEN UND DIAGRAMME .1 Zum Begriff „Übersetzen“ .3 Übersetzungsmethoden und -verfahren.25 Theoretische Grundlagen zu Fachsprachen .1 Zum Begriff „Fachsprache“.2 Fach- und Gemeinsprache .3 Sprachliche Merkmale der Fachsprachen.35 iv TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.1 Gegenstand des Finanzwesens .2 Sprachliche Charakteristika finanzwirtschaftlicher Fachausdrücke .5 Fachsprachen und Übersetzen .1 Beschreibung der empirischen Untersuchung.3 Eigene Empfehlungen zu den vorhandenen Übersetzungen .1 Übersetzung der Währungsnamen.2 Präzisierung und Aktualisierung der vorhandenen Übersetzungen.3 Prägnante Formulierung .4 Vorschläge zum Inhalt der Übersetzung .5 Möglicher Weglass des substantivmarkierende Wortes „sự“.LXXXIII v TIEU LUAN MOI download : [e-mail] ABKÜRZUNGSVERZEICHNIS AS Ausgangssprache AT Ausgangstext bzw. das heißt dt. Englisch G Grammatik H Hilfsverfahren L Lexik Nr.

Nummer NXB Nhà xuất bản S Semantik SL source language TL target language u. unter anderem usw. und so weiter vn. zum Beispiel ZS Zielsprache ZT Zieltext vi TIEU LUAN MOI download : [e-mail] TABELLENVERZEICHNIS Nr.

Namen der Tabellen Seite Tabelle 1 Übersetzungen mit dem Sino-Vietnamesischen und mit dem 58 Vietnamesischen im Vergleich Tabelle 2 Übersetzungen mit Wort-für-Wort-Übersetzung und mit 58 Wörtliche Übersetzung im Vergleich Tabelle 3 Weitere Vorschläge zu Übersetzung der Währungsnamen 69 Tabelle 4a Weitere Vorschläge zu Präzisierung und Aktualisierung der 73 und und 4b vorhandenen Übersetzungen 74 Tabelle 5a Weitere Vorschläge zu Prägnante Formulierung mit 76 bildhaften Lexika Tabelle 5b Weitere Vorschläge zu Prägnante Formulierung mit dem 78 Sino-Vietnamesischen Tabelle 5c Weitere Vorschläge zu Prägnante Formulierung durch den 79 Weglass und/oder die Umformulierung Tabelle 6a Weitere Vorschläge zu Berichtigung des Inhalts der 85 Übersetzung (wegen der falschen Wortstellung) Tabelle 6b Weitere Vorschläge zu Berichtigung des Inhalts der 87 Übersetzung (wegen der „Inhaltsverengung“ der Fachausdrücke) Tabelle 6c Weitere Vorschläge zu Berichtigung des Inhalts der 91 Übersetzung (wegen der falschen Wortwahl und/oder Ausdrucksweise) vii TIEU LUAN MOI download : [e-mail] ABBILDUNGEN UND DIAGRAMME Nr. Namen der Abbildungen Seite Abbildung Übersetzungsprozeduren nach Wilss 23 Diagramm 1 Angewandte Lösungsstrategien in Zahlen 66 Diagramm 2 Angewandte Lösungsstrategien in Prozent 66 viii TIEU LUAN MOI download : [e-mail] EINLEITUNG Problemstellung Deutschland bleibt nach wie vor einer der wichtigsten Partner von Vietnam, der inzwischen durch Investition, finanzielle Hilfen und politische Beratungen maßgeblich zur wirtschaftlichen Entwicklung in Vietnam beiträgt. Meiner Meinung nach wird das gegenseitige Verständnis zu einem Erfolgskonzept bei der wirtschaftlichen Beziehung beider Seiten. Dabei spielt die Übersetzungstätigkeit eine entscheidende Rolle.

Sozusagen erleichtert das Übersetzen die beiderseitige Kooperation im Bereich Finanzwirtschaft, in dem versucht wird, finanzwirtschaftliche Fachausdrücke vom Deutschen ins Vietnamesische und umgekehrt zu übersetzen, beispielsweise Fachausdrücke für Vertragsverhandlung, Informationsaustausch und Beratung von der deutschen Seite. Besonders im Bereich Wirtschaft und Finanzwesen stehen viele Übersetzer mangels des finanzwirtschaftlichen Wissens und Fachwortschatzes vor Herausforderungen. Es lohnt sich daher, eine Arbeit in Hinsicht auf Übersetzen der finanzwirtschaftlichen Fachausdrücke vom Deutschen ins Vietnamesische zu verfassen, in der es um diesbezügliche Probleme und Methoden geht. Auch aufgrund meiner eigenen Interessen am Finanzwesen frage ich mich oft, auf welche Probleme man beim Übersetzen der finanzwirtschaftlichen deutschen Fachlexeme antrifft und deren möglichen Gründe; wie (durch welche Methoden) sie ins Vietnamesische übertragen werden können.

Es wäre besser, wenn die Übersetzer ein System von Übersetzungsmethoden bzw. An meiner Fremdsprachenhochschule wurde ein neues Fachmodul mit dem Schwerpunkt Wirtschaft eingeführt. Einige auf Deutsch unterrichtete Studienfächer verlangen von Studierenden grundlegende Wirtschaftskenntnisse und nicht zuletzt gute Sprachkenntnisse im Bereich Finanzwesen. Das Verstehen und Übersetzen der deutschen Fachbegriffe bereitet ihnen nicht wenig Schwierigkeiten.

Wenn sie Probleme beim Übersetzen erkennen und entsprechende nützliche Lösungsstrategien haben, würde das Hindernis beim Erwerb des Fachwortschatzes 1 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] und Übersetzen der fachlichen Ausdrücke und Texte vom Deutschen ins Vietnamesische überwunden. Stand der Forschung auf dem Übersetzungsgebiet in Vietnam Im Rahmen des Kultur-, Wirtschaftsaustauschs oder Technologietransfers gewinnt das Fachübersetzen immer an Bedeutung. Trotzdem wird das Fachübersetzen im Bereich Wirtschaft und Finanzwesen im Sprachenpaar Deutsch - Vietnamesisch wissenschaftlich noch wenig erforscht. Wie oben erwähnt stoßen die Studierenden an meiner Hochschule auf viele Schwierigkeiten beim Übersetzen von deutschen Wirtschafts- und Finanzbegriffen.

Erleichtert wären die für diese Fächer zuständigen Lehrkräfte und die Studierenden, wenn ihnen eine Menge der Strategien zum Übersetzen von deutschen Wirtschaftsund Finanzbegriffen ins Vietnamesische zur Verfügung steht. Aus den oben genannten Gründen wähle ich das Thema Strategien beim Übersetzen finanzwirtschaftlicher Fachausdrücke vom Deutschen ins Vietnamesische - eine empirische Untersuchung als Gegenstand meiner Arbeit. Hoffentlich könnte meine Arbeit als ein nutzbares wissenschaftliches Material für weitere Forschungen im Bereich Fachübersetzen dienen. Zielsetzung Im Rahmen dieser Arbeit wird zuerst ein theoretischer Überblick über das Übersetzen und die Fachsprache, hier nämlich die finanzwirtschaftliche Fachsprache, geschaffen.

Anhand der zuvor dargestellten theoretischen Grundlagen wird dann versucht, einerseits Probleme beim Übersetzen der finanzwirtschaftlichen Fachausdrücke herauszufinden und andererseits deren möglichen Gründe festzustellen. Und das letzte und auch größte Ziel besteht darin, angewandte Lösungsstrategien beim Übersetzen festzustellen und persönliche Übersetzungsstrategien zu empfehlen. Basierend auf den oben genannten Zielen lässt sich meine Arbeit in zwei Teilen gestalten. Der erste Teil beschäftigt sich mit den theoretischen Grundlagen zum Übersetzen.

Auch in diesem Teil ist eine theoretische Grundlage zur Fachsprache und zu finanzwirtschaftlichen Fachbegriffen darzustellen. Darüber hinaus gehe ich 2 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] dann auf den zweiten Teil mit einer praktischen Untersuchung, wo Übersetzungsprobleme beim Übersetzen finanzwirtschaftlicher Fachausdrücke vom Deutschen ins Vietnamesische und Lösungsstrategien dafür zu erforschen und zusammenzustellen sind. Zum Schluss werden Schlussfolgerungen und ein kurzer Ausblick auf weitere Forschungsarbeiten zu dieser Thematik gegeben. Methodik Für diese Arbeit recherchiere ich zuerst in den Fachbüchern über Übersetzungstheorie und Fachsprache bzw.

in den Fachwörterbüchern. Solche Forschungsmethoden: Analyse und Beschreibung werden angewendet. Zuerst werden Übersetzungsprobleme, Übersetzungsverfahren und sprachliche Charakteristika der Fachsprachen thereotisch zusammengefasst. Dann wird eine empirische Untersuchung mithilfe eines dreisprachigen finanzwirtschaftlichen Fachwörterbuchs für Bank- und Finanzwesen (Deutsch-Vietnamesisch-Englisch und Englisch-Vietnamesisch-Deutsch) durchgeführt.

Aus diesem Buch wähle ich 1000 Ausdrücke aus, um sie zu analysieren und danach Übersetzungsprobleme und deren möglichen Gründe zu verdeutlichen. Durch eine Analyse der bestehenden Übersetzungen werden angewandte Lösungsstrategien festgestellt. Ich werde auch versuchen, meine eigenen Lösungsstrategien beim Übersetzen deutscher Finanzausdrücke ins Vietnamesische vorzuschlagen. 3 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] KAPITEL 1 Übersetzungstheoretische Grundlagen 1.1 Zum Begriff „Übersetzen“ Translation (Übersetzen und Dolmetschen) spielt eine bedeutende Rolle als praktische Sprachmittlung, seit der Handelsverkehr zwischen Menschen mit verschiedenem sprachlichem Hintergrund zustande kam.

Heutzutage wird diese Tätigkeit zu einem häufiger gefragten wissenschaftlichen Forschungsgegenstand vieler Disziplinen, z. der Linguistik, der Literaturwissenschaft und vor allem der Translationswissenschaft. Bisher wurden viele Begriffe von „Übersetzen“ aus unterschiedlichen Perspektiven in der Fachliteratur definiert. Unten lassen sich einige ausgewählte Definitionen des Übersetzens anführen und erötern.

Oettinger1 definiert Übersetzen wie folgt: ,,Translating may be defined as the process of transforming signs or representations into other signs or representations. If the originals have some significance, we generally require that their images also have the same significance, or, more realistically, as nearly the same significance as we can get. Keeping significance invariant is the central problem in translating between natural languages. Interlingual translation can be defined as the replacement of elements of one language, the domain of translation, by equivalent elements of another language, the range.” Nach Oettinger gilt Übersetzen als ein Prozess, bei dem die Ersetzung od.

die Umwandlung der Zeichen oder Repräsentationen einer Ausgangssprache (AS) in eine Zielsprache (ZS) erfolgt. Bei der intersprachlichen Übertragung von der AS in die ZS sollen äquivalente Sinnelemente vorkommen. Äquivalenz in dieser Definition bedeutet „as nearly the same significance as we can get“, d. Koller 2004: 90 4 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] absolute äquivalente Sinnbedeutung tritt nicht immer auf, sondern ist relativ.

Es liegt auf der Hand, dass Unterschiede zwischen zwei Sprachen und Kulturen durchaus existieren. Dies hat es zur Folge, dass beim Übersetzen zur möglichst erfolgreichen Sprachvermittlung versucht wird, Ausdrücke in der ZS höchstwahrscheinlich (fast) genauso wie in der AS herauszufinden. Aber in dieser Definition finden sich neben äquivalenten Sinnelementen keine beim Übersetzen zu beachtenden anderen Faktoren wie Kontexte, pragmatische und stilistische Darstellungen, Empfängerkreise usw. Bei Catford2 ist Übersetzen zu verstehen: „Translation is an operation performed on languages: a process of substituting a text in one language for a text in another.

Translation may be defined as follows: the replacement of textual material in one language (SL) by equivalent textual material in another language (TL).” Hierbei ist Übersetzen die Arbeit der Ersetzung des Textmaterials von der AS (SL) in die ZS (TL) durch adäquate textuelle „Substanzen“. Das bedeutet, bei Catford steht der Text bei der Translation im Mittelpunkt. Wenn man einen AS-Text in den ZS-Text übertragen möchte, sollen nicht nur äquivalente Wörter, Sätze, sondern auch mehrere textuelle Einflussfaktoren beachtet werden. Textsorten, Textkonventionen oder Textsprachen, was den Kommunikationszusammenhang schildert, bestimmen die Übersetzungsstrategien bzw.

Winter3 hat eine ziemlich gleiche Definition formuliert , aber noch ergänzend: ,,To translate is to replace the formulation of one interpretation of a segment of the universe around us and within us by another formulation as equivalent as possible. We speak of translation even within the framework of one single language in the case of stylistic shifts, for instance, when we find ourselves asked to make plain and intelligible a highly esoteric statement we have just made. This use of the term is, however, rather marginal, even though the 2 Vgl. Koller 2004: 91 5 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] basic characteristics of the process are all present.

As a rule, we may inject into our definition the further qualification that translation involves the replacement of an interpretation in one language by another in a second language.“ In seiner Definition taucht nicht nur der Textbegriff (formulation) auf, sondern auch der Begriff der „Welt“ - also „Weltsegment“ (segment of the universe) auf.