Nghiên cứu chế phẩm sinh học chống mối (Isoptera) từ bã hạt điều (Anacardium occidentable)

Nghiên cứu điều chế chế phẩm sinh học chống mối isoptera từ bã hạt điều anacardium occidentale, mang lại giải pháp hiệu quả và bền vững.

• Tác giả: Nguyễn Thị Bích Liễu
• Người hướng dẫn: TS. Phan Thị Anh Đào
• Trường học: Trường Đại Học Sư Phạm Kỹ Thuật Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Công Nghệ Hóa Học
• Đề tài: Nghiên Cứu Điều Chế Chế Phẩm Sinh Học Chống Mối Từ Bã Hạt Điều
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• TÓM TẮT KHÓA LUẬN
• LỜI CAM ĐOAN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC HÌNH
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
• 1.1. Tổng quan về mối
• 1.2. Phân loại khoa học
• 1.3. Đặc tính sinh học của mối
• 1.4. Thời kỳ sinh sản của mối
• 1.5. Tổ mối
• 1.6. Thức ăn của mối
• 1.7. Đặc điểm gây hại
• 1.8. Các phương pháp diệt mối hiện nay
• 1.9. Tổng quan về bã điều và dầu điều
• 1.9.1. Giới thiệu về cây điều và vỏ hạt điều
• 1.9.2. Đặc điểm phân bố và hình thái
• 1.9.3. Dầu vỏ hạt điều và bã vỏ hạt điều
• 1.9.3.1. Đặc điểm của dầu vỏ hạt điều
• 1.9.3.2. Thành phần hóa học của dầu vỏ hạt điều
• 1.9.3.3. Ứng dụng của dầu vỏ hạt điều
• 1.9.3.4. Ứng dụng của phế phẩm bã vỏ hạt điều
• 1.10. Vấn đề tồn tại và mục tiêu nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Hóa chất, dụng cụ và thiết bị
• 2.1.1. Dụng cụ và thiết bị
• 2.2. Nội dung nghiên cứu
• 2.2.1. Điều chế cao trích
• 2.2.2. Xác định sơ bộ thành phần hóa học
• 2.2.2.1. Phân tích định tính các nhóm chức
• 2.2.2.2. Phân tích thành phần hóa học cao trích và của tinh dầu
• 2.2.3. Phân tích định lượng polyphenol
• 2.2.4. Xác định các chỉ tiêu hóa lý của cao điều
• 2.2.5. Tạo chế phẩm và đánh giá hiệu lực diệt mối
• 2.3. Phương pháp nghiên cứu
• 2.3.1. Xác định định tính nhóm chức
• 2.3.1.1. Định tính dựa trên các thí nghiệm
• 2.3.1.2. Phân tích định tính nhóm chức bằng phương pháp đo phổ FT-IR
• 2.3.1.3. Xác định thành phần hóa học của cao trích và của tinh dầu
• 2.3.2. Xác định tổng hàm lượng polyphenol (TPC)
• 2.3.3. Xác định các chỉ tiêu hóa lý của dầu điều theo TCVN
• 2.3.3.1. Chỉ số acid
• 2.3.4. Thu thập mối
• 2.3.5. Tạo chế phẩm và ứng dụng diệt mối
• 2.3.6. Thí nghiệm thể hiện ảnh hưởng của nồng độ chế phẩm tốt lên thời gian chết của mối để xác định chế phẩm tối ưu
• 2.3.7. Xử lý số liệu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ VÀ BÀN LUẬN
• 3.1. Khảo sát độ ẩm nguyên liệu bã vỏ hạt điều
• 3.2. Điều chế cao trích
• 3.3. Định tính và định lượng thành phần hóa học
• 3.3.1. Tổng hàm lượng polyphenol (TPC)
• 3.3.2. Định tính và định lượng các thành phần hóa học của cao điều
• 3.3.2.1. Định tính nhóm chức
• 3.3.2.2. Phân tích thành phần hóa học của cao trích
• 3.3.2.3. Thành phần hóa học của tinh dầu
• 3.4. Kết quả phân tích một số chỉ tiêu của dầu bã vỏ hạt điều
• 3.5. Đánh giá hiệu lực diệt mối của chế phẩm
• 3.5.1. Đánh giá qua thời gian gây chết mối 100%
• 3.5.2. Khảo sát ảnh hưởng nồng độ chế phẩm lên thời gian gây chết mối 100%
• 3.5.3. Khảo sát các chỉ tiêu hóa lý của chế phẩm EE 4% + ĐH 1%
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về chế phẩm sinh học chống mối từ bã hạt điều

Chế phẩm sinh học chống mối từ bã hạt điều đang trở thành một giải pháp tiềm năng trong việc kiểm soát mối (Isoptera). Với sự gia tăng nhu cầu bảo vệ tài sản và sức khỏe con người, việc nghiên cứu và phát triển các sản phẩm từ thiên nhiên như bã hạt điều là rất cần thiết. Bã hạt điều không chỉ là phế phẩm mà còn chứa nhiều hợp chất có hoạt tính sinh học, đặc biệt là polyphenol, có khả năng diệt mối hiệu quả.

1.1. Giới thiệu về bã hạt điều và tiềm năng ứng dụng

Bã hạt điều (Anacardium occidentale) là một nguồn nguyên liệu phong phú, thường bị bỏ qua trong ngành chế biến. Nghiên cứu cho thấy bã hạt điều chứa nhiều hợp chất có lợi, có thể được chiết xuất để tạo ra chế phẩm sinh học chống mối. Việc tận dụng bã hạt điều không chỉ giúp giảm thiểu ô nhiễm môi trường mà còn tạo ra sản phẩm có giá trị kinh tế cao.

1.2. Tình hình nghiên cứu chế phẩm sinh học hiện nay

Nghiên cứu về chế phẩm sinh học từ bã hạt điều đang được quan tâm. Các nghiên cứu trước đây đã chỉ ra rằng các hợp chất như acid anacardic và cardol có khả năng diệt mối hiệu quả. Việc phát triển chế phẩm từ bã hạt điều không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn góp phần bảo vệ môi trường.

II. Vấn đề và thách thức trong việc sử dụng chế phẩm sinh học

Mặc dù chế phẩm sinh học từ bã hạt điều có nhiều tiềm năng, nhưng vẫn tồn tại một số thách thức trong việc ứng dụng rộng rãi. Các vấn đề như hiệu quả diệt mối, tính ổn định của chế phẩm và khả năng sản xuất quy mô lớn cần được giải quyết.

2.1. Hiệu quả diệt mối của chế phẩm sinh học

Một trong những thách thức lớn nhất là đảm bảo hiệu quả diệt mối của chế phẩm sinh học. Các nghiên cứu cho thấy rằng hàm lượng polyphenol trong bã hạt điều có thể ảnh hưởng đến khả năng diệt mối. Cần có thêm nghiên cứu để xác định nồng độ tối ưu và phương pháp ứng dụng hiệu quả.

2.2. Tính ổn định và bảo quản chế phẩm

Tính ổn định của chế phẩm sinh học là một yếu tố quan trọng. Các hợp chất trong bã hạt điều có thể bị phân hủy theo thời gian, ảnh hưởng đến hiệu quả diệt mối. Cần nghiên cứu các phương pháp bảo quản để duy trì hoạt tính của chế phẩm trong thời gian dài.

III. Phương pháp điều chế chế phẩm sinh học từ bã hạt điều

Quá trình điều chế chế phẩm sinh học từ bã hạt điều bao gồm nhiều bước quan trọng, từ thu thập nguyên liệu đến chiết xuất và kiểm tra hiệu quả. Việc áp dụng các phương pháp khoa học hiện đại sẽ giúp tối ưu hóa quy trình này.

3.1. Quy trình chiết xuất hợp chất từ bã hạt điều

Quy trình chiết xuất hợp chất từ bã hạt điều thường sử dụng các dung môi như n-hexane, acetone và ethanol. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng ethanol 70% cho hiệu quả chiết xuất cao nhất, giúp thu được hàm lượng polyphenol tối ưu.

3.2. Đánh giá hiệu lực diệt mối của chế phẩm

Sau khi điều chế, chế phẩm cần được đánh giá hiệu lực diệt mối thông qua các thí nghiệm thực tế. Kết quả cho thấy chế phẩm từ bã hạt điều có khả năng diệt mối cao, đặc biệt khi kết hợp với tinh dầu thiên nhiên.

IV. Ứng dụng thực tiễn của chế phẩm sinh học chống mối

Chế phẩm sinh học từ bã hạt điều không chỉ có tiềm năng trong nghiên cứu mà còn có thể được ứng dụng rộng rãi trong thực tiễn. Việc sử dụng chế phẩm này có thể giúp giảm thiểu thiệt hại do mối gây ra trong các công trình xây dựng và bảo vệ tài sản.

4.1. Ứng dụng trong nông nghiệp

Chế phẩm sinh học từ bã hạt điều có thể được sử dụng để bảo vệ cây trồng khỏi sự tấn công của mối. Việc áp dụng chế phẩm này sẽ giúp nông dân giảm thiểu thiệt hại và tăng năng suất cây trồng.

4.2. Ứng dụng trong xây dựng

Trong ngành xây dựng, chế phẩm sinh học có thể được sử dụng để bảo vệ các công trình khỏi sự tấn công của mối. Việc sử dụng sản phẩm tự nhiên sẽ giúp giảm thiểu ô nhiễm môi trường và bảo vệ sức khỏe con người.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của chế phẩm sinh học

Chế phẩm sinh học chống mối từ bã hạt điều đang mở ra nhiều cơ hội mới trong việc kiểm soát mối. Với những lợi ích về môi trường và sức khỏe, việc phát triển và ứng dụng chế phẩm này là rất cần thiết.

5.1. Tương lai của nghiên cứu chế phẩm sinh học

Nghiên cứu về chế phẩm sinh học từ bã hạt điều cần được tiếp tục mở rộng. Các nghiên cứu sâu hơn về thành phần hóa học và cơ chế hoạt động sẽ giúp tối ưu hóa hiệu quả diệt mối.

5.2. Khuyến nghị cho ứng dụng thực tiễn

Cần có các chương trình đào tạo và tuyên truyền về lợi ích của chế phẩm sinh học cho nông dân và các nhà xây dựng. Việc nâng cao nhận thức sẽ giúp thúc đẩy việc sử dụng chế phẩm này trong thực tiễn.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Mối (Isoptera) là nhóm côn trùng xã hội có sức tàn phá nghiêm trọng đối với các công trình xây dựng, công trình thủy lợi, đê điều, hồ chứa nước, cũng như các vật dụng bằng gỗ, tài liệu lưu trữ và cây trồng nông - lâm nghiệp. Bên cạnh việc phá hủy cấu trúc vật liệu, sự hoạt động của đàn mối tại các vị trí ẩm thấp trong nhà còn phát tán bụi và bào tử nấm mốc vào không khí, tiềm ẩn nguy cơ gây dị ứng đường hô hấp cho con người. Trong thực tiễn phòng trừ mối, các phương pháp hóa học truyền thống tuy đem lại hiệu quả nhanh nhưng để lại lượng tồn dư hóa chất độc hại lớn, gây ô nhiễm môi trường đất, nước và ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe cộng đồng. Các biện pháp sinh học hoặc sử dụng tinh dầu thiên nhiên nguyên chất đã được quan tâm nhưng còn tồn tại nhược điểm như thời gian tác động chậm, dễ bị rửa trôi hoặc tinh dầu có độ bay hơi cao làm giảm hiệu lực kéo dài.

Song song đó, Việt Nam là một trong những quốc gia chế biến và xuất khẩu hạt điều hàng đầu thế giới. Ngành công nghiệp chế biến hạt điều phát sinh hàng năm ước tính khoảng 240.000 tấn vỏ điều phế thải. Sau quá trình ép lấy dầu vỏ hạt điều thương phẩm (CNSL), phần bã thải còn lại vẫn chứa từ 10% đến 20% lượng dầu dư thừa. Nguồn phụ phẩm này hiện chủ yếu được dùng làm chất đốt lò hơi giá rẻ với nhiệt lượng khoảng 4800 Kcal/kg, gây lãng phí nguồn hợp chất tự nhiên có giá trị cao và tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm khí thải. Trong thành phần dầu vỏ hạt điều chứa hàm lượng lớn các hợp chất polyphenol tự nhiên, đặc biệt là acid anacardic – hoạt chất đã được chứng minh có khả năng ức chế nhiều loại enzyme quan trọng ở côn trùng. Việc nghiên cứu tận dụng bã vỏ hạt điều để tạo chế phẩm sinh học diệt mối là hướng tiếp cận cần thiết nhằm gia tăng giá trị chuỗi sản phẩm từ cây điều và cung cấp giải pháp bảo vệ công trình thân thiện với môi trường.

Nhiệm vụ và mục tiêu nghiên cứu của đề tài được xác định cụ thể theo 3 nội dung:

1. Khảo sát thành phần hóa học của cao trích điều chế từ nguồn phụ phẩm bã vỏ hạt điều bằng các phương pháp phân tích hóa học và công cụ phổ nghiệm.
2. Xác định các chỉ tiêu hóa lý (tỷ trọng, độ nhớt, chỉ số acid, pH) của các mẫu cao trích thu được theo Tiêu chuẩn Việt Nam.
3. Phối chế cao trích với tinh dầu thiên nhiên để tạo chế phẩm sinh học dạng xịt và đánh giá thực nghiệm hiệu lực diệt mối nhằm xác định công thức tối ưu.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Nguồn bã vỏ hạt điều (Anacardium occidentale L.) sau công đoạn ép dầu; các phân đoạn cao chiết trích ly từ bã điều; hai loại tinh dầu thiên nhiên (tinh dầu đinh hương, tinh dầu lavender/ylavender); các cá thể mối (Isoptera) thu thập ngoài tự nhiên.
• Phạm vi không gian: Nguyên liệu bã vỏ hạt điều được thu thập tại cơ sở sản xuất dầu điều Tấn Lộc, huyện Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai. Các thực nghiệm trích ly, phân tích hóa lý, định lượng polyphenol, đo phổ FT-IR, đo GC-MS và khảo nghiệm diệt mối được thực hiện tại hệ thống phòng thí nghiệm thuộc Khoa Công nghệ Hóa học và Thực phẩm – Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật TP. Hồ Chí Minh. Phép phân tích phổ LC-MS được thực hiện tại Viện Kỹ thuật Nhiệt đới và Bảo vệ Môi trường TP. Hồ Chí Minh.
• Phạm vi thời gian: Mẫu bã điều được thu thập vào tháng 02 năm 2022; toàn bộ nghiên cứu thực nghiệm và hoàn thiện khóa luận được thực hiện đến tháng 08 năm 2022.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Cơ sở lý thuyết của nghiên cứu dựa trên các đặc tính hóa học của dầu vỏ hạt điều (Cashew Nut Shell Liquid - CNSL) và cơ chế tác động sinh học của các dẫn xuất alkylphenol lên côn trùng:

• Hệ hợp chất phenolic trong vỏ hạt điều: Dầu vỏ hạt điều tự nhiên chứa 4 hợp chất chính thuộc nhóm alkylphenol gồm acid anacardic (~82%), cardol (~13,8%), 2-methylcardol (~2,6%) và cardanol (~1,6%). Acid anacardic ($C_{22}H_{31}O_3$, phân tử lượng 342,47 g/mol) là một acid salicylic thế chuỗi alkyl 15C hoặc 17C không bão hòa. Nhờ cấu trúc lưỡng cực gồm phần ưa nước mang nhóm -OH, -COOH gắn trên nhân thơm và phần kỵ nước là mạch hydrocarbon dài, acid anacardic có khả năng thâm nhập, phá vỡ cấu trúc màng phospholipid tế bào của côn trùng và ức chế các enzyme thiết yếu như Tyrosinase (ảnh hưởng quá trình biến thái), Lipoxygenase và Prostaglandin endoperoxidase synthase.
• Hiệp đồng tác dụng với tinh dầu: Eugenol có trong tinh dầu đinh hương (Syzygium aromaticum) và các hợp chất terpenoid trong tinh dầu lavender (Lavandula latifolia) có tính xua đuổi, gây độc thần kinh và hỗ trợ thẩm thấu, khi kết hợp với acid anacardic giúp tăng tốc độ làm chết mối và khử bớt mùi hăng nồng đặc trưng của dầu điều thô.

Phương pháp nghiên cứu thực nghiệm và tiêu chuẩn phân tích bao gồm:

• Phương pháp xử lý và trích ly nguyên liệu: Bã hạt điều được loại bỏ tạp chất, xay nhỏ về kích thước 7 - 10 mm. Quá trình trích ly áp dụng phương pháp ngâm kiệt kết hợp hỗ trợ sóng siêu âm (sử dụng bể rung siêu âm Elma Ultrasonic units) với tỷ lệ dung môi : bã điều là 3:1 (w/v). Khảo sát 3 hệ dung môi có độ phân cực khác nhau: n-hexane (thu mẫu cao HE-BD), acetone (thu mẫu cao AE-BD) và ethanol 70% (thu mẫu cao EE-BD). Hỗn hợp sau đánh siêu âm 30 phút được ngâm dầm trong bình tối màu 48 giờ/lần (ngâm 3 lần), lọc lấy dịch trong, thu hồi dung môi bằng hệ thống cô quay chân không Yamamoto ở 50°C, 90 vòng/phút và sấy hoàn nguyên ở 50°C.
• Phương pháp xác định độ ẩm: Căn cứ theo tiêu chuẩn TCVN 8900-2:2012, sấy mẫu ở 105°C đến khối lượng không đổi.
• Phương pháp định tính nhóm chức: Sử dụng các phản ứng màu hóa học đặc trưng để xác định sự có mặt của polyphenol, flavonoid, coumarin, acid hữu cơ, caroten; kết hợp phân tích các dải hấp thụ dao động đặc trưng trên phổ hồng ngoại biến đổi Fourier (FT-IR) bằng máy quang phổ Jasco.
• Phương pháp định tính và nhận danh thành phần: Sử dụng phương pháp sắc ký lỏng ghép khối phổ (LC-MS trên thiết bị Agilent 1900) và sắc ký khí ghép khối phổ (GC-MS trên thiết bị QP2020 NX, Shimadzu).
• Phương pháp định lượng tổng hàm lượng polyphenol (TPC): Thực hiện theo tiêu chuẩn TCVN 9745-1:2013 bằng phương pháp so màu Folin-Ciocalteu trên máy quang phổ hấp thụ phân tử UV-Vis Dynamica tại bước sóng cực đại, biểu thị kết quả qua lượng đương lượng acid gallic trên gam mẫu khô (mg GAE/g).
• Phương pháp xác định các chỉ tiêu hóa lý: Đo tỷ trọng bằng bình đo tỷ trọng; xác định độ nhớt bằng nhớt kế mao quản Ostwald; đo pH bằng máy Seven easy pH; xác định chỉ số acid (mg KOH/g) bằng phương pháp chuẩn độ thể tích theo tiêu chuẩn kỹ thuật.
• Phương pháp đánh giá hiệu lực diệt mối: Thử nghiệm tiếp xúc trực tiếp bằng cách phun các công thức chế phẩm (thay đổi loại cao, nồng độ phối trộn 1% - 5% và loại tinh dầu đinh hương/lavender) lên các nhóm mối thử nghiệm; ghi nhận thời gian làm mối chết hoàn toàn (tỷ lệ tử vong 100%) bằng thiết bị bấm giờ tiêu chuẩn.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Tổng quan

Chương 1 hệ thống hóa các tài liệu khoa học trong nước và quốc tế liên quan đến đối tượng nghiên cứu. Về mặt sinh học, mối (Isoptera) được phân loại thuộc bộ Blattodea với cấu trúc xã hội gồm mối chúa, mối vua, mối lính và mối thợ; trong đó mối thợ chiếm số lượng đông nhất và trực tiếp đảm nhận việc phá hoại xenluloza. Tác giả phân tích so sánh ưu và nhược điểm của 4 phương pháp phòng trừ mối hiện hành:

Phương pháp diệt mối	Cách thức thực hiện chính	Ưu điểm	Nhược điểm
Dân gian	Dùng dầu hỏa, cồn 90°, ánh sáng đèn, ngâm gỗ dưới nước.	Dễ làm, chi phí thấp, không đòi hỏi kỹ thuật cao.	Hiệu quả thấp, không diệt được tổ mối ngầm hoặc mối xông diện rộng.
Hóa chất trực tiếp	Phun/tẩm hóa chất (PMS 100, Termidor, Mapboxer 30EC...).	Tiêu diệt nhanh, hiệu quả tức thì trên diện rộng.	Độc hại cho sức khỏe con người, tồn dư lâu dài gây ô nhiễm đất và nước.
Sinh học công nghệ mới	Dùng chế phẩm sinh học kết hợp hộp nhử để lây nhiễm về tổ.	Hiệu quả tận gốc, an toàn cho người và gia súc, không đục phá.	Tác động chậm, dễ bị nước cuốn trôi, phụ thuộc nhiệt độ môi trường.
Tinh dầu thiên nhiên	Bơm/xịt tinh dầu cam, đinh hương, sả chanh vào đường mui, tổ.	Lành tính, an toàn, có mùi thơm dễ chịu.	Tinh dầu bay hơi nhanh, cần thời gian tác động dài, chi phí tương đối cao.

Về cây điều, chương này phân tích phân bố địa lý (vùng Đông Nam Bộ chiếm ~70% diện tích cả nước, riêng Bình Dương có 773 ha năm 2020), cấu tạo giải phẫu hạt điều (vỏ hạt chiếm ~70% khối lượng hạt, trong đó lớp vỏ giữa chiếm 30% trọng lượng vỏ và là nơi tích tụ dầu). Tổng quan hóa học làm rõ cấu trúc 4 hợp chất alkylphenol chủ yếu của dầu vỏ hạt điều gồm acid anacardic, cardol, cardanol và 2-methylcardol, cùng cơ chế phá vỡ màng tế bào và ức chế enzyme Tyrosinase. Tác giả cũng chỉ ra thực trạng hơn 240.000 tấn bã vỏ hạt điều thải ra mỗi năm sau khi ép dầu chỉ được đốt lò hơi (nhiệt lượng 4800 Kcal/kg), từ đó khẳng định tính cấp thiết của việc phát triển chế phẩm sinh học chống mối từ bã điều.

Chương 2: Vật liệu và phương pháp nghiên cứu

Chương 2 mô tả chi tiết toàn bộ quy trình thực nghiệm, từ thu thập mẫu nguyên liệu bã vỏ hạt điều tại cơ sở Tấn Lộc (Đồng Nai) đến các bước chuẩn bị hóa chất (acid gallic 98%, thuốc thử Folin-Ciocalteu, ethanol, acetone, n-hexane, tinh dầu đinh hương Ấn Độ, tinh dầu Ylavender) và hệ thống máy móc (bể rung siêu âm Elma, cô quay chân không Yamamoto, máy UV-Vis Dynamica, máy đo FT-IR Jasco, máy GC-MS Shimadzu, máy LC-MS Agilent 1900, nhớt kế Ostwald).

Quy trình công nghệ điều chế 3 mẫu cao được chuẩn hóa: bã hạt điều sau khi nghiền nhỏ (7 - 10 mm) được trích ly hỗ trợ siêu âm trong 30 phút với tỷ lệ dung môi 3:1, tiếp tục ngâm dầm 48 giờ x 3 lần. Dịch chiết sau lọc được cô quay chân không tại 50°C và sấy đuổi dung môi ở 50°C. Chương này cũng thiết lập chi tiết các công thức tính toán:

• Công thức tính độ ẩm mẫu nguyên liệu theo khối lượng trước và sau sấy ($w_1, w_2$).
• Công thức tính hiệu suất thu hồi cao trích ($H% = \frac{m_{\text{cao}}}{m_{\text{mẫu}}} \times 100%$).
• Quy trình đo TPC theo TCVN 9745-1:2013 và quy trình xác định 4 chỉ tiêu hóa lý (tỷ trọng, độ nhớt, chỉ số acid, pH) của cao điều.
• Bố trí thí nghiệm đánh giá hiệu lực sinh học: thử nghiệm khả năng gây chết mối của từng phân đoạn cao riêng lẻ, phối chế cao với tinh dầu (đinh hương, lavender) ở các tỷ lệ nồng độ khác nhau nhằm tìm ra công thức làm chết 100% mối trong thời gian ngắn nhất.

Chương 3: Kết quả và bàn luận

Chương 3 trình bày các số liệu thực nghiệm thu được từ quá trình nghiên cứu:

1. Hiệu suất trích ly và độ ẩm: Khảo sát độ ẩm nguyên liệu bã hạt điều ban đầu đạt tiêu chuẩn xử lý trích ly. Quá trình chiết xuất với 3 dung môi cho thấy sự khác biệt rõ rệt về hiệu suất thu hồi cao: dung môi ethanol 70% cho hiệu suất trích ly cao nhất, tiếp theo là acetone và thấp nhất là n-hexane.

2. Hàm lượng tổng polyphenol (TPC): Định lượng TPC theo phương pháp Folin-Ciocalteu xác nhận mẫu chiết bằng ethanol 70% có khả năng hòa tan polyphenol tốt nhất:

Ký hiệu mẫu	Dung môi trích ly	Tổng hàm lượng polyphenol (mg GAE/g mẫu khô)
HE-BD	n-Hexane	45,53
AE-BD	Acetone	103,73
EE-BD	Ethanol 70%	148,93

3. Phân tích định tính và nhận danh cấu trúc:

• Kết quả định tính hóa học xác nhận sự hiện diện rõ nét của nhóm polyphenol và acid hữu cơ trong cả 3 mẫu cao, trong khi flavonoid, coumarin và caroten xuất hiện ở mức độ vết hoặc âm tính tùy phân đoạn.
• Phổ hồng ngoại FT-IR của 3 mẫu cao cho thấy các đỉnh hấp thụ đặc trưng: dải rộng ở số sóng ~3300 - 3400 cm⁻¹ tương ứng với dao động kéo dãn liên kết O-H của nhóm phenol; các mũi hấp thụ ở ~2850 - 2920 cm⁻¹ đặc trưng cho dao động C-H béo của mạch alkyl; dải hấp thụ ở ~1700 - 1710 cm⁻¹ thể hiện nhóm cacbonyl C=O của acid anacardic; các mũi ở ~1600 cm⁻¹ và ~1450 cm⁻¹ thuộc về dao động khung vòng thơm benzene.
• Phân tích sắc ký LC-MS và GC-MS đã định danh thành công các cấu tử chính trong cao bã điều gồm: acid anacardic, cardol và cardanol. Trong mẫu tinh dầu đinh hương phối trộn, hợp chất eugenol được nhận danh là thành phần hoạt chất chủ đạo.

4. Chỉ tiêu hóa lý của cao bã vỏ hạt điều: Các chỉ tiêu hóa lý xác định được của các mẫu cao trích:

• Tỷ trọng: dao động trong khoảng 0,96 - 0,99.
• Độ nhớt: dao động trong khoảng 812 - 831 cP.
• Chỉ số acid: dao động trong khoảng 150 - 172 mg KOH/g.
• Độ pH: dao động trong khoảng 4,0 - 4,5.
• Trạng thái cảm quan: chất lỏng đặc sệt, màu nâu đen, có mùi đặc trưng của dầu điều.

5. Hiệu lực diệt mối của các chế phẩm:

• Khi thử nghiệm đơn lẻ từng loại cao trích hoặc từng loại tinh dầu, thời gian để tiêu diệt hoàn toàn 100% mối kéo dài đáng kể.
• Khi phối trộn cao trích với tinh dầu, khả năng diệt mối tăng rõ rệt nhờ hiệu ứng hiệp đồng giữa acid anacardic và eugenol. Trong đó, công thức kết hợp giữa cao chiết ethanol (EE) và tinh dầu đinh hương (ĐH) thể hiện hiệu lực vượt trội so với các công thức chứa cao hexane, cao acetone hoặc tinh dầu lavender.
• Khảo sát nồng độ tối ưu: Khảo sát ảnh hưởng nồng độ cao EE phối hợp với tinh dầu đinh hương 1% cho thấy công thức cao bã vỏ hạt điều chiết xuất ethanol 4% (EE 4%) + tinh dầu đinh hương 1% (ĐH 1%) mang lại thời gian làm chết 100% cá thể mối nhanh nhất.
• Đánh giá cảm quan chế phẩm tối ưu: Chế phẩm dạng lỏng, có màu vàng nhạt, mùi thơm nồng ấm nhẹ của đinh hương giúp khử hoàn toàn mùi khó chịu của bã điều, độ đồng nhất cao và thuận tiện khi sử dụng qua bình xịt trực tiếp.

Kết quả và đóng góp

Nghiên cứu đã thu được các kết quả cụ thể sau:

• Thông số trích ly và hoạt chất: Xác định được dung môi ethanol 70% là môi trường tối ưu để trích ly hoạt chất từ bã vỏ hạt điều với hàm lượng polyphenol tổng đạt 148,93 mg GAE/g, cao hơn đáng kể so với dung môi acetone (103,73 mg GAE/g) và n-hexane (45,53 mg GAE/g).
• Định danh thành phần: Bằng phổ nghiệm FT-IR kết hợp LC-MS và GC-MS, tác giả đã định danh được các hợp chất phenol tự nhiên chủ đạo trong bã điều gồm acid anacardic, cardol, cardanol và eugenol trong tinh dầu đinh hương.
• Xác lập bộ chỉ tiêu hóa lý: Cao bã điều có tỷ trọng 0,96 - 0,99; độ nhớt 812 - 831 cP; chỉ số acid 150 - 172 mg KOH/g; pH 4,0 - 4,5.
• Xây dựng công thức chế phẩm sinh học diệt mối tối ưu: Chế phẩm chứa 4% cao bã vỏ hạt điều chiết bằng ethanol 70% kết hợp 1% tinh dầu đinh hương đạt hiệu lực gây chết 100% mối thử nghiệm tối ưu, sản phẩm có màu vàng nhạt, mùi thơm nhẹ dễ chịu, sử dụng cơ chế xịt tiếp xúc trực tiếp.

Đóng góp của khóa luận:

• Đây là công trình thực nghiệm đầu tiên nghiên cứu sử dụng nguồn phế phẩm bã vỏ hạt điều (sau công đoạn ép dầu) để điều chế chế phẩm sinh học phòng trừ mối (Isoptera).
• Chứng minh thành công tính khả thi của việc phối trộn hợp chất acid anacardic tự nhiên từ bã hạt điều với eugenol từ tinh dầu đinh hương, mở ra giải pháp công nghệ tận dụng phụ phẩm nông nghiệp tạo sản phẩm xanh thay thế thuốc diệt mối hóa học độc hại.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế của nghiên cứu:

• Các thí nghiệm đánh giá hiệu lực diệt mối mới chỉ thực hiện trong điều kiện phòng thí nghiệm trên các nhóm mối thu thập tự nhiên, chưa tiến hành thử nghiệm thực địa dài ngày trên các công trình xây dựng hoặc đê điều thực tế.
• Khóa luận chưa khảo sát độ ổn định hóa lý và hạn sử dụng của chế phẩm sinh học (độ phân lớp, biến tính hoạt chất theo thời gian và nhiệt độ bảo quản).

Hướng nghiên cứu tiếp:

• Mở rộng khảo nghiệm hiệu lực diệt mối trên nhiều loài mối phổ biến khác nhau tại Việt Nam (như Coptotermes formosanus, Macrotermes annandalei, Odontotermes hainanensis).
• Nghiên cứu bổ sung các chất hoạt động bề mặt sinh học hoặc chất nhũ hóa thân thiện nhằm tăng độ bám dính và độ bền lưu giữ của chế phẩm trên bề mặt gỗ và đất.
• Khảo sát quy trình nâng quy mô bán công nghiệp (pilot) để đánh giá chi phí sản xuất và tính khả thi kinh tế - kỹ thuật.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là tài liệu tham khảo cho:

• Sinh viên, học viên cao học và giảng viên chuyên ngành Công nghệ Kỹ thuật Hóa học, Công nghệ Thực phẩm, Công nghệ Sinh học và Bảo vệ Thực vật quan tâm đến lĩnh vực trích ly các hợp chất tự nhiên và phối chế nông dược sinh học.
• Các nhà nghiên cứu và doanh nghiệp chế biến hạt điều muốn tìm kiếm giải pháp gia tăng giá trị chuỗi sản phẩm thông qua việc tái sử dụng bã thải ép dầu.
• Nội dung đáng tham khảo nhất bao gồm: quy trình công nghệ trích ly hỗ trợ sóng siêu âm; dữ liệu phổ FT-IR, LC-MS, GC-MS nhận danh acid anacardic; phương pháp định lượng TPC theo TCVN 9745-1:2013 và phương pháp phối chế, đánh giá hoạt tính trừ côn trùng bằng thử nghiệm sinh học.

Câu hỏi thường gặp

1. Vì sao mẫu cao chiết bằng ethanol 70% (EE-BD) lại cho hàm lượng polyphenol cao nhất so với n-hexane và acetone?
Do các hợp chất polyphenol trong bã vỏ hạt điều (đặc biệt là acid anacardic mang nhóm phân cực -OH và -COOH) có độ phân cực trung bình đến cao, phù hợp với hằng số điện môi của hỗn hợp dung môi ethanol - nước (ethanol 70%), trong khi n-hexane là dung môi không phân cực chỉ hòa tan tốt các lipid trung tính, còn acetone có độ phân cực kém hơn hệ ethanol - nước đối với các polyphenol liên kết. Thực nghiệm đo TPC chứng minh EE-BD đạt 148,93 mg GAE/g, vượt trội so với AE-BD (103,73 mg GAE/g) và HE-BD (45,53 mg GAE/g).

2. Thành phần hóa học chính có hoạt tính diệt mối trong bã vỏ hạt điều là gì và cơ chế tác động ra sao?
Thành phần chính gồm acid anacardic, cardol và cardanol. Trong đó, acid anacardic chiếm tỷ lệ cao nhất và có hoạt tính mạnh nhất. Nhờ cấu trúc phân tử lưỡng cực, acid anacardic thâm nhập và làm biến tính màng phospholipid tế bào côn trùng, đồng thời ức chế các enzyme then chốt như Tyrosinase (enzyme điều hòa quá trình lột xác và biến thái), Lipoxygenase và Prostaglandin endoperoxidase synthase, dẫn đến sự rối loạn chuyển hóa và làm chết mối.

3. Tinh dầu đinh hương đóng vai trò gì khi phối trộn cùng cao bã hạt điều?
Tinh dầu đinh hương chứa hoạt chất chính là eugenol. Khi phối hợp với cao bã điều, eugenol tạo ra hiệu ứng hiệp đồng làm tăng độc tính tiếp xúc lên mối, rút ngắn thời gian gây chết mối 100%. Đồng thời, mùi thơm nồng ấm tự nhiên của đinh hương giúp khử mùi hăng nồng khó chịu của dầu điều thô và cải thiện cảm quan sản phẩm dạng xịt.

4. Công thức chế phẩm tối ưu được tác giả lựa chọn trong khóa luận là gì?
Công thức tối ưu được xác định gồm 4% cao bã vỏ hạt điều chiết bằng dung môi ethanol 70% (EE 4%) kết hợp với 1% tinh dầu đinh hương (ĐH 1%). Chế phẩm thu được có màu vàng nhạt, mùi thơm nhẹ, cho hiệu quả gây chết 100% mối thử nghiệm nhanh nhất và được sử dụng bằng cách xịt trực tiếp lên vị trí có mối phá hoại.

5. Các chỉ tiêu hóa lý cơ bản của cao bã vỏ hạt điều thu được trong nghiên cứu là bao nhiêu?
Các mẫu cao trích từ bã điều sau khi cô quay và sấy khô có tỷ trọng đạt 0,96 - 0,99; độ nhớt dao động từ 812 cP đến 831 cP; chỉ số acid đạt từ 150 mg KOH/g đến 172 mg KOH/g; độ pH dao động trong khoảng 4,0 - 4,5; cảm quan ở dạng chất lỏng đặc sệt màu nâu đen.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Thị Bích Liễu đã nghiên cứu điều chế thành công chế phẩm sinh học chống mối từ nguồn phế phẩm bã vỏ hạt điều kết hợp với tinh dầu đinh hương. Công trình đã làm rõ các thông số trích ly tối ưu bằng dung môi ethanol 70%, định danh các hợp chất phenolic chủ đạo (acid anacardic, cardol, cardanol) và xác lập bộ chỉ tiêu hóa lý tiêu chuẩn của cao trích. Công thức phối chế tối ưu (cao chiết ethanol 4% kết hợp tinh dầu đinh hương 1%) thể hiện hiệu lực diệt mối tiếp xúc cao, mở ra hướng ứng dụng thực tiễn trong việc tái sử dụng phụ phẩm ngành điều để sản xuất các chế phẩm bảo vệ công trình thân thiện với môi trường.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN 1.1 Tổng quan về mối 1.1 Phân loại khoa học Mối, tên khoa học Isoptera, là một nhóm côn trùng, có họ hàng gần với gián và được phân loại khoa học theo bảng 1. Mối là loài côn trùng có sức phá hoại mạnh, chúng phá hoại phần lớn các phần bằng gỗ của các tòa nhà, đồ đạc, sách vở, cột điện, cây trồng và cây nông nghiệp như mía, kê, lúa mạch, bông, lúa mì và lúa [43]. Đàn mối thường gây hại đến thực vật bằng cách tấn công thân và vỏ quả hoặc bằng cách tạo đường hầm dưới gốc cây, cuối cùng làm suy yếu thân cây, khiến chúng bị gãy đổ hoặc tạo điều kiện cho nấm và các bệnh khác xâm nhập [43]. Như đã biết mối cũng phá hỏng nhiều loại vật liệu khác nhau, từ vải giấy đến cả vật liệu không như amiăng, nhựa đường, chì và lá kim loại.

Phân loại khoa học của loài mối được trình bày theo bảng 1.1: Phân loại khoa học của mối Giới Animalia Ngành Arthropoda Lớp Insecta Phân lớp Pterygota Phân thứ lớp Neoptera Liên bộ Dictyoptera Bộ Blattodea Phân thứ bộ Isoptera Các họ Mastotermitidae Termopsidae Hodotermitidae Rhinotermitidae Serritermitidae Termitidae 1 Hiện nay, trên thế giới có khoảng 2700 loài mối trong đó bao gồm cả loài hóa thạch. Đại bộ phận mối phân bố ở các vùng Á nhiệt đới, một số ít phân bố đến Bắc của châu Á, Bắc phi, các nước ven biển Địa Trung Hải, Bắc Mỹ giáp giới với Canada, Bắc của châu Mỹ, châu Úc. Trong các châu lục, châu Phi là đại bản danh phân bố các loài mối [18]. Ở Việt Nam những nghiên cứu về mối được bắt đầu từ năm 1962.

Ở Việt Nam có 3 họ (Kalotermitidae, Rhinotermitida, Termitidae) và 44 loài thuộc được phát hiện từ Đèo ngang trở vào. Đến nay, có khoảng 140 loài mối khác nhau như: mối gỗ ẩm Coptotermes, mối gỗ khô Cryptotermes, mối đất Odontotermes, Macrotermes, Microtermes với các loài phổ biến như: Coptotermes formosanus, Coptotermesceylonicus,Coptotermescurvignathus, Macrotermesannandalei, Mac rotermesbarneyi, Odontotermes hainanensis, Odontotermesformosanus phân bố rất rộng từ Lào Cai đến thành phố Hồ Chí Minh và khu vực miền Tây Nam bộ [19].2 Đặc tính sinh học của mối 1.1 Phân loại Quần thể mối gồm mối chúa (mối vua), mối thợ và mối lính. Trong quần thể này, chỉ có mối chúa là có khả năng sinh sản, còn mối thợ và mối lính bị vô sinh do không có khả năng sinh sản hoặc bộ phận sinh dục bị thoái hóa. Mối cánh trưởng thành sau khi bay giao hoan, rụng cánh khi đã ghép đôi và sinh sản gọi là mối vua và mối chúa (Hình 1.

Mối lính có con đực và cái nhưng không sinh sản được (Hình 1. Mối lính có hàm trên hoặc ống trán có khả năng tiết chất độc, nên vai trò của mối lính là bảo vệ quần thể mối. Mối lính không tham gia xây dựng quần thể mối, không tự lấy thức ăn cho mình, để tồn tại thì mối thợ phải mớm thức ăn cho mối lính. Mối thợ là loại mối chiếm đông nhất trong quần thể mối, không có khả năng sinh sản (Hình 1.

Mối thợ chỉ đảm nhận nhiệm vụ kiếm thức ăn, xây tổ, làm đường 2 mui, mớm thức ăn, chăm sóc mối non, vận chuyển trứng mối… để duy trì sinh sống trong quần thể [4]. a, Mối chúa b, Mối thợ c, Mối lính Hình 1.1: Hình các loài mối 1.2 Thời kỳ sinh sản của mối Mối sinh sản vào đầu tháng 5, tháng 6 hằng năm, mối cánh dài từ trong tổ bay ra, bay không lâu thì rụng cánh và bò, mối đực tìm mối cái giao phối, gặp hoàn cảnh thích hợp thì chui vào tổ sinh nở. Mối đực chuyên giao phối, mối cái chuyên đẻ trứng sinh sôi đàn mối cho tổ mới. Sau khi làm tổ 10 ngày thì bắt đầu đẻ trứng, một tháng sau ấu trùng ra đời, sau hai tháng, qua mấy lần lột xác lớn lên thành mối thợ và mối lính [4].

Vòng đời sinh trưởng của mối được trình bày theo hình 1.2: Vòng đời của loài mối 3 1.3 Tổ mối Phần lớn tổ các loài mối ở dưới đất, nhưng cũng có một số loài tổ của chúng ở trong gỗ tùy theo loài, điều kiện ngoại cảnh [4]. Tổ mối thường chia làm 3 loại: a, Mối sống trong gỗ Mối sống trong gỗ thường là các loài như Cryptotermes, Glyptotermes thường làm tổ trong gỗ khô hoặc ở trong cành khô của cây. Ngoài ra, loài mối nguyên thủy Hodotermosis tổ của chúng trong gỗ mục ẩm tiếp xúc với đất. Tổ có kết cấu đơn giản, tổ thường là những khe rỗng và có những lỗ nhỏ thông từ hang này sang hang khác và thông với bên ngoài.

b, Mối sống trong đất Tổ dựa vào đất mà làm tổ, các loài như Odontotermes, Macrotermes, Capritermes…. c, Mối sống trong gỗ, đất Tổ có thể ở trong gỗ khô, trong thân cây sống, trong gỗ được chôn trong đất hoặc trong đất. Thường gặp ở hai giống mối Coptotermes và Reticlitermes.4 Thức ăn của mối Mối sử dụng rất nhiều loại thức ăn như: thể thực vật sống, gỗ và thực vật khô, các loại nấm, nước và nước có trong thức ăn, nhưng chủ yếu là thực vật. Khi khan hiếm thức ăn, mối ăn cả da, xác động vật, len, dạ có khi ăn cả trứng mối, thậm chí cả mối non.3 Đặc điểm gây hại Mối là côn trùng có hại đối với các công trình xây dựng, thậm chí nhiều vật dụng quan trọng của con người.

Mối gây hại lớn từ việc cắn phá nhỏ nhưng lâu dài. Trong nhà, mối làm tổ, cắn phá tủ, bàn, ghế, các vật dụng bằng gỗ… thải ra mạt gỗ vương vãi trong các gốc khuất, nơi chúng sinh sống và gây hại. Ngoài vườn mối đào các đường hầm ngoằn ngoèo dưới đất gần gốc, cắn phá rễ, đùn đất tạo nên các gò mối rất cứng, trên thân, cành mối đục vào thân, đào hầm với các triệu chứng 4 tương tự, nếu phát hiện trễ và phòng trừ không đúng cách, cành có thể gãy và cây chết dần [1].3: Mối phá hủy các vật dụng trong nhà Không những thế, còn gây thiệt hại cho các vật dụng, công trình, mối còn có thể gây ra chứng dị ứng nặng cho con người. Tuy rằng loài mối không cắn hay đốt người, không gây các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm nhưng nó vẫn có khả năng ảnh hưởng lớn đến sức khỏe của con người.

Khi các con mối làm tổ ở những vách, đồ gia dụng gỗ, chúng sẽ tạo ra nấm mốc và bụi. Khi những vị trí ụ mối này nằm gần cửa sổ gió lùa hoặc gần quạt máy, máy điều hòa, máy sưởi, các hạt bụi, bào tử nấm mốc sẽ được phát tán trong không khí và lúc này con người hít vào sẽ bị dị ứng đường hô hấp [57].4: Quang cảnh nghĩa trang Bir Al-Shaghala và thiệt hại do mối tấn công 5 1.4 Các phương pháp diệt mối hiện nay Các phương pháp diệt mối phổ biến hiện nay: Diệt mối theo phương pháp dân gian, diệt mối bằng hóa chất trực tiếp, diệt mối theo phương pháp sinh học công nghệ mới và diệt mối bằng tinh dầu thiên nhiên [1]. Ưu và nhược điểm của các phương pháp diệt mối được trình bày trong bảng 1.2: Ưu và nhược điểm của các phương pháp diệt mối STT Phương Cách thức thực hiện Ưu điểm Nhược điểm pháp diệt mối 1 Dân Diệt mối bằng cách tác động Không đòi hỏi Tốn thời gian và gian trực tiếp đến tổ mối và cá thể kinh nghiệm, kỹ không thích hợp mối. thuật về diệt mối với các công trình xây dựng, Diệt mối bằng ánh sáng đèn hiệu quả không Diệt mối bằng cách dùng dầu cao, hệ số rủi do hỏa hoặc cồn 90 độ bằng cách lớn.

tẩm dầu hỏa vào miếng vải sau Không áp dụng đó quét lên những lỗ mà mối diệt tận gốc tổ đã đục khoét mối ở trong nhà Cách diệt mối bằng cách ngâm khi mối đã xông gỗ trong nước hoặc trong ao quá nhiều. nhà trước khi sử dụng. 2 Diệt Tiến hành tẩm hóa chất (bột Tiêu diệt nhanh, Khả năng gây mối PMS 100, Termidor, hạn chế sử dụng ảnh hưởng tới bằng Mapboxer 30EC hoặc các trong công tác sức khoẻ của phun và dạng dung dịch EC,.) diệt diệt mối tận gốc con người, tẩm hóa mọt, mối vào gỗ. tại nhà, áp dụng lượng chất hóa trong công tác học còn dư gây 6 chất phòng chống ô nhiễm môi trực tiếp mối công trình trường.

xây dựng, đê điều. 3 Diệt Sử dụng thuốc diệt mối sinh Thuốc diệt mối Thời gian cho mối học, an toàn kết hợp với hộp cho hiệu quả cao hiệu quả chậm theo nhử mối, thuốc sẽ được phun và tận gốc đối hơn so với các phương lên những con mối thợ, với tất cả các loại thuốc dạng pháp những con mối thợ này sẽ loại mối, không xịt, thuốc dễ bị sinh học không bị chết ngay lập tức độc hại nên nước cuốn trôi mà trở về tổ để lây bệnh cho không ảnh khiến cho chất cả đàn mối, đặc biệt là mối hưởng đến sức lượng bị giảm chúa. Từ đó, tổ mối sẽ được khỏe của người sút và sản phẩm diệt trừ hoàn toàn một cách dùng rất dễ phản ứng dễ dàng mà không phải đục, với nhiệt độ của khoan đào tìm tổ mối, không môi trường. phải phá hủy đồ đạc, an toàn cho con người và vật nuôi.

Các loại thuốc diệt mối sinh học trên thị trường như Agenda 25EC, Lenfos 50EC, Cislin 2.5EC, Termize 200SC, Mythic 240SC,. 4 Diệt Diệt mối trong gỗ bằng tinh Phương pháp Tính bay hơi mối dầu cam, đinh hương, sả lành tính đối với của tinh dầu cao bằng chanh,. sức khỏe người nên ứng dụng tinh dầu dùng, thay thế tinh dầu trong Quy trình diệt mối bằng tinh sản phẩm độc diệt mối bị hạn dầu: Tìm kiếm vị trí chính xác hại. chế so với thuốc của tổ mối, khoan một lỗ nhỏ diệt mối, thời bên trong khu vực mối làm tổ, Diệt mối bằng gian diệt mối sau đó nhỏ hoặc dùng xi lanh tinh dầu, mùi lâu.

7 bơm tinh dầu trực tiếp vào lỗ thơm nhẹ có tác vừa khoan. Bơm liên tục 2-3 động tích cực ngày để tất cả mối bị tiêu diệt đến sức khỏe hoàn toàn. Thường xuyên con người do bơm tinh dầu vào bên trong tổ trong tinh dầu mối trong vòng một tháng tiếp có rất nhiều hoạt theo, phòng chống mối quay chất thơm dịu trở lại. nhẹ, hiệu quả diệt mối cao lại an toàn cho sức khỏe.

Qua các ưu và nhược điểm của các phương pháp diệt mối, phương pháp diệt mối bằng tinh dầu và chiết xuất từ thực vật đang được hướng tới thay thế cho các sản phẩm độc hại trên thị trường, không gây hại sức khỏe con người và không gây ô nhiễm môi trường.