Đặt vấn đề Ở Việt Nam, trồng trọt và chăn nuôi là hai thành phần quan trọng trong cơ cấu sản xuất nông nghiệp, trong đó chăn nuôi nói chung và chăn nuôi lợn nói riêng luôn đóng góp một phần lớn vào thu nhập của người dân. Chăn nuôi không những cung cấp một lượng lớn sản phẩm cho nhu cầu tiêu thụ trong nước mà còn cung cấp cho xuất khẩu. Vì vậy, chăn nuôi ngày càng có vị trí quan trọng trong cơ cấu của ngành nông nghiệp. Sản phẩm của ngành chăn nuôi là nguồn thực phẩm không thể thiếu được đối với nhu cầu sống của con người.
Chủ trương hiện nay của nhà nước là phát triển ngành chăn nuôi thành sản xuất hàng hóa thực sự nhằm tạo ra sản phẩm chăn nuôi có chất lượng cao phục vụ cho nhu cầu tiêu thụ trong nước và một phần xuất khẩu. Nói đến ngành chăn nuôi phải kể đến chăn nuôi lợn bởi tầm quan trọng và ý nghĩa thiết thực của nó đối với đời sống kinh tế xã hội của nhân dân. Chăn nuôi lợn đã góp phần giải quyết công ăn việc làm, xóa đói giảm nghèo, tăng thu nhập và là cơ hội làm giàu cho nông dân. Theo thống kê của tổ chức nông lương thế giới (FAO), Việt Nam là nước nuôi nhiều lợn, đứng hàng thứ 7 thế giới, hàng thứ 2 Châu Á và ở vị trí hàng đầu khu vực Đông Nam Châu Á.
Để có được kết quả trên ngoài việc tăng nhanh số đầu lợn, ngành chăn nuôi lợn nước ta đã và đang từng bước đưa các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào thực tế sản xuất, từ khâu cải tạo con giống, nâng cao chất lượng thức ăn đến việc hoàn thiện quy trình chăm sóc và nuôi dưỡng. Tuy vậy bên cạnh những tiến bộ đạt được, chăn nuôi nói chung và chăn nuôi lợn nói riêng còn gặp không ít những khó khăn, đặc biệt là vấn đề dịch bệnh xảy ra vẫn còn 2 phổ biến gây thiệt hại cho đàn lợn nái nuôi tập trung trong các trang trại cũng như nuôi ở các hộ gia đình. Đối với lợn nái, nhất là lợn nái ngoại được chăn nuôi theo phương thức công nghiệp thì các bệnh về sinh sản xuất hiện khá nhiều, làm ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả chăn nuôi, gây thiệt hại lớn về kinh tế cho người chăn nuôi. Để giảm thiểu tác hại do bệnh gây ra thì việc áp dụng quy trình chăn nuôi an toàn sinh học đã và đang là hướng đi mới và có ý nghĩa thiết thực trong chăn nuôi hiện nay.
Với mục đích giảm thiểu tác hại do dịch bệnh gây ra cho đàn lợn nái ngoại, đồng thời bổ sung các tài liệu nghiên cứu về lĩnh vực an toàn sinh học trong phòng trị bệnh lợn nái sinh sản, tôi tiến hành nghiên cứu chuyên đề: “Áp dụng quy trình chăn nuôi lợn an toàn sinh học trong phòng, trị bệnh trên đàn lợn nái nuôi tại trang trại chăn nuôi lợn an toàn sinh học công ty TNHH MTV chăn nuôi Hòa Yên - Yên Bái”. Mục tiêu và yêu cầu của chuyên đề. Mục tiêu của chuyên đề. Thực hiện quy trình chăn nuôi lợn an toàn sinh học cho đàn lợn nái nuôi tại trang trại chăn nuôi lợn an toàn sinh học công ty TNHH MTV chăn nuôi Hòa Yên.
Xác định tình hình mắc bệnh trên đàn lợn nái sinh sản và các biện pháp an toàn sinh học trong phòng, trị bệnh. Khuyến cáo từ kết quả của chuyên đề có thể giúp cho người chăn nuôi lợn tránh những thiệt hại do bệnh gây ra trong quá trình nuôi dưỡng và chăm sóc. Yêu cầu của chuyên đề. Làm rõ được các biện pháp an toàn sinh học được thực hiện trong trại lợn.
Đưa ra kết quả về tỷ lệ mắc bệnh thường gặp trên đàn lợn nái và phác đồ điều trị bệnh hiệu quả. 3 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Điều kiện cơ sở nơi thực tập 2. Điều kiện của trang trại Trang trại chăn nuôi lợn an toàn sinh học công ty TNHH MTV chăn nuôi Hòa Yên nằm gần khe núi thuộc xã Lương Thịnh, huyện Trấn Yên, tỉnh Yên Bái.
Trại có vị trí địa lý hết sức thuận lợi nằm ở phía đông nam tỉnh Yên Bái, phía bắc giáp huyện Văn Yên, phía tây giáp huyện Văn Chấn, phía nam giáp tỉnh Phú Thọ, phía đông giáp huyện Yên Bình. Huyện Trấn Yên có tuyến đường cao tốc Nội Bài - Lào Cai chạy ngang qua. Vùng nuôi này cách xa các khu dân cư về mặt phòng dịch bệnh thì rất tốt vì địa hình rừng núi “nội bất xuất, ngoại bất nhập”. Khu này chỉ có một đường vào với diện tích vùng nuôi của Tập đoàn Hòa Phát rộng 44 ha.
Cơ cấu tổ chức của trại. Cơ cấu tổ chức gồm 3 nhóm: + Nhóm quản lý bao gồm 1 giám đốc, 1 trưởng trại, 1 phó trại và 3 quản lý trại, 5 bảo vệ chịu trách nhiệm bảo vệ tài sản chung của trại. + Nhóm kỹ thuật bao gồm 8 kỹ sư, 4 kỹ thuật điện, 2 kế toán phụ trách chuyên môn. + Nhóm công nhân bao gồm 10 công nhân, 12 sinh viên thực tập thực hiện công việc chuyên môn.
Với đội ngũ nhân công trên, trại phân ra làm các tổ khác nhau như tổ chuồng đẻ, tổ chuồng bầu, tổ cai sữa, tổ chuồng thịt, tổ chuồng đực và phòng pha chế tinh. Các tổ có bảng chấm công riêng cho từng công nhân trong tổ, ngoài ra các tổ trưởng có nhiệm vụ đôn đốc quản lý chung các thành viên trong tổ nhằm nâng cao tinh thần trách nhiệm và thúc đẩy sự phát triển của trại. Cơ sở vật chất của trại. Trang trại có tổng diện tích 44 ha nằm trên địa bàn xã Lương Thịnh, có địa hình vô cùng thuận lợi thuận tiện cho việc đi lại, vận chuyển.
Khu chăn nuôi lợn được bố trí xây dựng chuồng trại cho hơn 1200 nái gồm 1 chuồng đực, 1 chuồng phát triển hậu bị, 2 chuồng phối, 2 chuồng mang thai, 6 chuồng đẻ và 8 chuồng cai sữa. Phòng pha tinh có các dụng cụ hiện đại như: kính hiển vi, hệ thống cảm biến nhiệt, nồi hấp cách thủy, tủ sấy và các dụng cụ khác. Trong khu chăn nuôi đường đi lại giữa các ô chuồng, các khu đều được đổ bê tông và có chậu nước sát trùng trước cửa chuồng. Nguồn nước thải rửa chuồng trại, xả gầm đều được xử lý qua hệ thống thoát nước ngầm rồi vào hệ thống biogas.
Xung quanh trại còn trồng rau, cây ăn quả, đào ao thả cá tạo môi trường thông thoáng. Đối tượng và kết quả sản xuất của cơ sở thực tập. ∗ Đối tượng: Trại lợn của công ty nuôi các giống lợn ngoại khác nhau như: Landrace, Yorkshire, Duroc. Ngoài ra còn các dòng lợn lai như: Landrace- Yorkshire, Yorkshire- Landrace.
∗ Kết quả sản xuất của trại: - Hiện nay trung bình lợn nái của trại sản xuất được 2,45- 2,5 lứa/năm. Số con sơ sinh là 13,5 con/đàn, số con cai sữa là 12 con/đàn. - Tại trại, lợn con theo mẹ được nuôi đến 28 ngày tuổi, sớm nhất là 21 ngày tuổi thì tiến hành cai sữa và lợn con chuyển sang chuồng cai sữa. - Lợn hậu bị được phối giống ở 7,5- 8 tháng tuổi với khối lượng từ 130- 145 kg.
- Cơ cấu đàn lợn nái nuôi tại trại trong mấy năm gần đây: Trong năm gần đây, cơ cấu đàn lợn nuôi tại trang trại chăn nuôi lợn sinh học công ty TNHH MTV chăn nuôi Hòa Yên tăng nhanh không chỉ về số lượng mà còn chất lượng , số lượng nuôi giữa các loại lợn của trại là rất khác 5 nhau và có sự chênh lệch rõ rệt, đặc biệt là lợn nái hậu bị tăng lên với số lượng lớn được trình bày ở bảng 2. Cơ cấu đàn lợn nái ngoại Số lượng lợn của các STT Loại lợn năm (con) Năm 2016 Năm 2017 1 Đực giống 28 35 2 Nái hậu bị 1000 160 3 Nái sinh sản 0 740 4 Lợn con theo mẹ 0 1170 5 Lợn cai sữa 0 2700 6 Lợn thịt 0 3521 Tổng Từ tháng 18/11/2016 - 18/05/2017 1028 8326 Kết quả bảng 2. cho thấy: Số lượng con của đàn lợn nái ngoại tăng nhanh trong năm gần đây, dù cho mới bắt đầu bước vào chăn nuôi nhưng trại chăn nuôi Hòa Yên đã thể hiện được sức mạnh của mình thông qua sự sinh sản rất nhanh của đàn lợn nái ngoại và số con/lứa tăng cao. Để có được kết quả như vậy thì việc áp dụng khoa học kỹ thuật, công tác an toàn sinh học cao và đòi hỏi có trình độ chuyên môn cao, nhiều kinh nghiệm và công tác quản lý dịch bệnh tốt.
Thuận lợi, khó khăn. ∗ Thuận lợi Được sự quan tâm tạo điều kiện và có các chính sách hỗ trợ đúng đắn của các ngành, các cấp có liên quan như UBND xã Lương Thịnh, Trạm thú y huyện Trấn Yên tạo điều kiện cho sự phát triển của trại. 6 Chuồng trại có trang thiết bị hiện đại, điện lưới và hệ thống nước sạch luôn cung cấp đầy đủ cho sinh hoạt và chăn nuôi. Chủ trại có năng lực, năng động, nắm bắt được tình hình xã hội, luôn quan tâm đến đời sống vật chất, tinh thần của cán bộ kỹ thuật và công nhân.
Thêm vào đó là đội ngũ kỹ thuật với chuyên môn vững vàng, công nhân nhiệt tình, năng động và có tinh thần trách nhiệm cao trong công việc. Do đó đã mang lại hiệu quả chăn nuôi cao cho trang trại. Sinh viên có khả năng làm việc tiếp cận với các công nghệ hiện đại và quản lý vật nuôi. Có nhiều kinh nghiệm trong công tác phòng và điều trị bệnh, giúp cho việc nghiên cứu thực hiện chuyên đề đạt hiệu quả cao.
*Khó khăn Trại mới đi vào hoạt động nên bộ máy hoạt động chưa được trơn tru, do là giống lợn ngoại thuần chủng nên còn chưa thích nghi ngay với điều kiện thời tiết khí hậu của nước ta. Cơ sở khoa học 2. Quy trình an toan sinh học trong trại - An toàn sinh học là việc áp dụng tổng hợp, đồng bộ một chuỗi các biện pháp kỹ thuật và quản lý nhằm ngăn ngừa sự tiếp xúc giữa lợn với mầm bệnh, bảo đảm cho đàn lợn được hoàn toàn khỏe mạnh. - An toàn sinh học được ví như sợi dây xích với nhiều mắt xích, mỗi mắt xích là một khâu trong quy trình này, vì vậy cần thực hiện đồng bộ ở tất cả các khâu.Ngăn chặn mầm bệnh từ bên ngoài xâm nhập vào Vị trí xây dựng trại Chọn vị trí trại cách xa khu dân cư, bệnh viện, trường học, chợ, đường quốc lộ, trại chăn nuôi lợn.
Khoảng cách phụ thuộc vào tầm quan trọng của từng trại nhưng tối thiểu không thấp hơn 1km. 7 Thiết kế, quy hoạch trang trại + Chia các khu vực chuồng nuôi khác nhau tương ứng với đối tượng lợn, tuổi, tình trạng sức khỏe.