Chẩn Đoán và Điều Trị Phù Ở Trẻ Em: Nguyên Nhân và Sinh Lý Bệnh

Chuyên khảo phân tích Thực hành lâm sàng nhi phần 3, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo., phục vụ nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

• Đề tài: Chẩn Đoán và Điều Trị Phù Ở Trẻ Em: Nguyên Nhân và Sinh Lý Bệnh

Mục lục chi tiết

• 1. SINH LÝ BỆNH
• 1.1. Sinh lý bình thường
• 1.2. Sinh lý bệnh
• 2. NGUYÊN NHÂN GÂY BỆNH
• 2.1. Tăng áp lực thủy tĩnh do giữ muối và nước
• 2.2. Tắc tĩnh mạch xuất phát từ sự đè ép
• 2.3. Giảm áp lực keo mạch máu
• 2.4. Tang tính thấm thành mạch
• 2.5. Rối loạn chức năng/tắc nghẽn bạch huyết
• 3. BIỂU HIỆN LÂM SÀNG VÀ ĐÁNH GIÁ
• 3.1. Mục tiêu đánh giá trẻ phù
• 3.2. Bệnh sử - tiền căn
• 3.3. Khám lâm sàng
• 4. CẬN LÂM SÀNG
• 4.1. Tổng phân tích nước tiểu
• 4.2. Xét nghiệm huyết thanh
• 4.3. Xét nghiệm hình ảnh học
• 4.4. Sinh thiết thận
• 5. ĐIỀU TRỊ
• 5.1. Hạn chế muối và nước
• 5.2. Lợi tiểu
• 5.3. Albumin

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Chẩn Đoán Phù Ở Trẻ Em Hiểu Rõ Sinh Lý Bệnh

Phù ở trẻ em là tình trạng tích tụ dịch bất thường trong khoang gian bào, gây sưng nề các mô mềm. Đây không phải là một bệnh mà là một dấu hiệu lâm sàng quan trọng, cảnh báo nhiều bệnh lý tiềm ẩn từ nhẹ đến nghiêm trọng. Việc chẩn đoán và điều trị phù ở trẻ em đòi hỏi sự hiểu biết sâu sắc về sinh lý bệnh của phù và các cơ chế gây phù. Ở trạng thái bình thường, sự cân bằng dịch trong cơ thể được duy trì chặt chẽ bởi các lực huyết động học theo định luật Starling và chức năng nguyên vẹn của hệ bạch huyết. Áp lực thủy tĩnh trong lòng mạch có xu hướng đẩy dịch ra ngoài mô kẽ, trong khi áp lực keo, chủ yếu được tạo ra bởi albumin, lại kéo dịch trở lại lòng mạch. Hệ bạch huyết đóng vai trò dẫn lưu lượng dịch dư thừa từ mô kẽ trở về tuần hoàn trung tâm. Khi một hoặc nhiều yếu tố trong hệ thống cân bằng này bị phá vỡ, tình trạng tích nước ở trẻ sẽ xảy ra. Việc nhận diện sớm và chính xác nguyên nhân là chìa khóa để điều trị hiệu quả, ngăn ngừa các biến chứng nguy hiểm có thể ảnh hưởng đến sự phát triển và tính mạng của trẻ.

1.1. Cơ chế cân bằng dịch sinh lý trong cơ thể trẻ

Ở trẻ khỏe mạnh, phù không xuất hiện nhờ sự cân bằng động giữa hai lực chính: áp lực thủy tĩnh và áp lực keo. Áp lực thủy tĩnh, tạo ra bởi lực bơm của tim và thể tích tuần hoàn, có tác dụng đẩy dịch từ mao mạch vào dịch gian bào. Ngược lại, áp lực keo, được quyết định bởi nồng độ protein trong huyết tương (chủ yếu là albumin), có tác dụng giữ nước lại trong lòng mạch. Sự chênh lệch nhỏ giữa hai lực này tạo ra một lượng dịch ròng di chuyển vào mô kẽ. Lượng dịch này sau đó được hệ thống bạch huyết thu gom và đưa trở lại hệ tuần hoàn máu. Cơ chế này đảm bảo không có sự giữ nước trong cơ thể bé một cách bất thường, duy trì thể tích các khoang dịch ổn định.

1.2. Phân tích sinh lý bệnh của phù khi cân bằng bị phá vỡ

Sinh lý bệnh của phù khởi phát khi có sự thay đổi trong một hoặc nhiều thành phần của định luật Starling. Có ba cơ chế chính dẫn đến hình thành phù: 1) Tăng áp lực thủy tĩnh, xảy ra khi có sự ứ trệ muối và nước (như trong viêm cầu thận cấp, suy thận) hoặc tắc nghẽn tĩnh mạch, làm tăng lực đẩy dịch ra mô kẽ. 2) Giảm áp lực keo, thường do giảm albumin máu trong các bệnh lý như hội chứng thận hư, xơ gan, hoặc suy dinh dưỡng thể phù (bệnh Kwashiorkor), làm giảm khả năng giữ nước trong lòng mạch. 3) Tăng tính thấm thành mạch, cho phép protein thoát ra khỏi mạch máu (gặp trong nhiễm trùng, dị ứng), làm giảm áp lực keo nội mạch và tăng áp lực keo mô kẽ, kéo theo nước. Ngoài ra, sự tắc nghẽn hoặc rối loạn chức năng hệ bạch huyết cũng là một cơ chế gây phù quan trọng.

II. Top Nguyên Nhân Gây Phù Ở Trẻ Em Từ Bệnh Thận Đến Dinh Dưỡng

Nguyên nhân gây phù nề ở trẻ em rất đa dạng, có thể xuất phát từ nhiều hệ cơ quan khác nhau. Việc xác định chính xác nguyên nhân là nền tảng cho phác đồ điều trị phù hợp. Trong đó, các bệnh lý tại thận là nhóm nguyên nhân hàng đầu. Hội chứng thận hư là một trong những nguyên nhân phổ biến nhất gây phù toàn thân ở trẻ, đặc trưng bởi tình trạng mất protein qua nước tiểu (protein niệu) ồ ạt dẫn đến giảm albumin máu. Một bệnh lý thận khác là viêm cầu thận cấp, gây phù do thận giảm khả năng thải muối và nước. Bên cạnh đó, suy tim ở trẻ cũng là một nguyên nhân quan trọng, gây tăng áp lực tĩnh mạch hệ thống và phù ngoại biên. Các bệnh lý gan mạn tính như xơ gan có thể dẫn đến giảm tổng hợp albumin và tăng áp lực tĩnh mạch cửa, gây báng bụng và phù chi dưới. Ngoài ra, không thể bỏ qua các nguyên nhân về dinh dưỡng, điển hình là suy dinh dưỡng thể phù hay bệnh Kwashiorkor, do thiếu hụt protein trầm trọng. Cuối cùng, các phản ứng dị ứng hoặc nhiễm trùng nặng có thể gây phù do tăng tính thấm thành mạch.

2.1. Phù do bệnh thận Hội chứng thận hư và viêm cầu thận cấp

Bệnh lý thận là nguyên nhân thường gặp nhất gây phù toàn thân (anasarca) ở trẻ. Trong hội chứng thận hư, cơ chế chính là sự mất một lượng lớn albumin qua nước tiểu (protein niệu), dẫn đến giảm albumin máu nghiêm trọng. Điều này làm giảm áp lực keo huyết tương, khiến dịch thoát ra mô kẽ. Ngược lại, trong viêm cầu thận cấp, phù chủ yếu là do sự ứ trệ muối và nước thứ phát sau tổn thương cầu thận. Thận không thể lọc và bài tiết natri và nước hiệu quả, dẫn đến tăng thể tích tuần hoàn và tăng áp lực thủy tĩnh, gây phù. Đặc điểm lâm sàng của phù do viêm cầu thận cấp thường đi kèm với tăng huyết áp và tiểu máu.

2.2. Các nguyên nhân do tim mạch gan và dinh dưỡng

Suy tim ở trẻ có thể gây phù do tăng áp lực tĩnh mạch trung tâm, làm cản trở sự hồi lưu máu về tim và gây ứ dịch ở ngoại biên. Bệnh gan mạn tính như xơ gan gây phù qua hai cơ chế: giảm sản xuất albumin tại gan dẫn đến giảm albumin máu, và tăng áp lực tĩnh mạch cửa gây cổ trướng và phù chi dưới. Nguyên nhân dinh dưỡng, đặc biệt là suy dinh dưỡng thể phù (bệnh Kwashiorkor), là tình trạng thiếu hụt protein nặng, làm giảm khả năng tổng hợp albumin, từ đó gây phù toàn thân. Một nguyên nhân khác là bệnh ruột mất đạm, nơi protein bị thất thoát qua đường tiêu hóa, cũng dẫn đến hậu quả tương tự.

III. Hướng Dẫn Chẩn Đoán Phù Ở Trẻ Em Tiếp Cận Lâm Sàng Chuẩn

Tiếp cận chẩn đoán phù ở trẻ em bắt đầu bằng việc khai thác bệnh sử chi tiết và thăm khám lâm sàng toàn diện. Mục tiêu là xác định đặc điểm của phù (khu trú hay toàn thân), sinh lý bệnh nền tảng và nguyên nhân gây bệnh để có hướng xử trí phù hợp. Bệnh sử cần làm rõ vị trí khởi phát phù (ví dụ: phù quanh hốc mắt thường gợi ý bệnh thận), thời gian xuất hiện, diễn tiến và các triệu chứng đi kèm như khó thở (gợi ý suy tim ở trẻ), tiểu ít, nước tiểu sẫm màu (gợi ý viêm cầu thận cấp), hay vàng da (bệnh gan). Thăm khám thực thể tập trung vào việc xác định vị trí, mức độ và tính chất của phù. Dấu hiệu phù mềm ấn lõm là đặc trưng, phản ánh sự dịch chuyển của dịch mô kẽ dư thừa. Việc đánh giá các dấu hiệu sinh tồn, khám tim, phổi, bụng là cực kỳ quan trọng để tìm kiếm các bằng chứng gợi ý nguyên nhân từ các cơ quan khác. Sự kết hợp giữa bệnh sử và khám lâm sàng kỹ lưỡng sẽ định hướng cho các xét nghiệm cận lâm sàng cần thiết, giúp đưa ra chẩn đoán xác định.

3.1. Khai thác bệnh sử và tiền sử Chìa khóa chẩn đoán ban đầu

Việc khai thác bệnh sử là bước đầu tiên và quan trọng nhất. Cần hỏi kỹ về vị trí bắt đầu của phù, ví dụ phù quanh hốc mắt vào buổi sáng thường là dấu hiệu sớm của bệnh thận. Thời gian diễn tiến (cấp tính hay từ từ) và các triệu chứng toàn thân liên quan như khó thở khi gắng sức, ho (gợi ý bệnh tim, phổi), vàng da, đau bụng (bệnh gan, ruột), hay phát ban, đau khớp (bệnh hệ thống). Tiền sử y khoa trước đó, tiền sử gia đình về bệnh thận hoặc phù mạch, và các loại thuốc đang sử dụng cũng cung cấp những gợi ý quý giá cho việc chẩn đoán và điều trị phù ở trẻ em.

3.2. Đánh giá thực thể Xác định phù mềm ấn lõm và các dấu hiệu khác

Thăm khám lâm sàng giúp xác nhận sự hiện diện và đặc điểm của phù. Phù mềm ấn lõm được xác định bằng cách dùng ngón tay ấn vào vùng da bị sưng trong vài giây; nếu một vết lõm tồn tại sau khi nhấc ngón tay ra, dấu hiệu này là dương tính. Mức độ phù cần được đánh giá. Phù thường xuất hiện ở những vùng thấp, phụ thuộc vào trọng lực như mắt cá chân, mu bàn chân ở trẻ đi lại được, hoặc vùng xương cùng ở trẻ nằm liệt giường. Ngoài ra, cần đánh giá các dấu hiệu của phù toàn thân (anasarca) như tràn dịch màng phổi, cổ trướng, và phù bộ phận sinh dục. Khám tổng thể các cơ quan khác để tìm gan to, tĩnh mạch cổ nổi, ran ở phổi là bắt buộc.

IV. Phương Pháp Chẩn Đoán Phù Vai Trò Của Các Xét Nghiệm Cần Thiết

Sau khi có định hướng từ lâm sàng, các xét nghiệm cận lâm sàng đóng vai trò quyết định trong việc xác định nguyên nhân gây phù. Xét nghiệm nước tiểu là công cụ sàng lọc ban đầu không thể thiếu, đặc biệt là que nhúng để phát hiện protein niệu, một dấu hiệu đặc trưng của hội chứng thận hư. Soi cặn lắng nước tiểu có thể phát hiện hồng cầu, trụ hồng cầu, gợi ý viêm cầu thận cấp. Các xét nghiệm chức năng thận (BUN, creatinin) và xét nghiệm sinh hóa máu (albumin, điện giải, chức năng gan) là cơ bản để đánh giá mức độ giảm albumin máu và tình trạng của các cơ quan liên quan. Tùy thuộc vào nghi ngờ lâm sàng, các xét nghiệm chuyên sâu hơn có thể được chỉ định, chẳng hạn như nồng độ bổ thể (C3, C4) trong bệnh lý cầu thận, siêu âm tim để đánh giá chức năng tim, hoặc siêu âm bụng để kiểm tra gan và thận. Chẩn đoán hình ảnh như X-quang ngực có thể phát hiện phù phổi hoặc bóng tim to trong suy tim ở trẻ.

4.1. Vai trò của xét nghiệm nước tiểu trong chẩn đoán protein niệu

Xét nghiệm nước tiểu tổng quát, bao gồm cả que nhúng và soi cặn lắng, phải được thực hiện ở tất cả trẻ có phù. Que nhúng chủ yếu phát hiện albumin, do đó rất nhạy trong việc sàng lọc protein niệu của hội chứng thận hư. Kết quả dương tính cần được định lượng bằng tỷ lệ protein/creatinin niệu hoặc protein niệu 24 giờ. Soi cặn lắng giúp phát hiện tiểu máu và các loại trụ tế bào, là những bằng chứng quan trọng để chẩn đoán viêm cầu thận cấp.

4.2. Xét nghiệm sinh hóa máu Đánh giá chức năng thận và albumin

Các xét nghiệm huyết thanh ban đầu bao gồm công thức máu toàn phần và sinh hóa máu. Xét nghiệm chức năng thận (ure, creatinin) giúp đánh giá khả năng lọc của thận. Nồng độ albumin huyết thanh là chỉ số cốt lõi để xác định mức độ giảm albumin máu và theo dõi đáp ứng điều trị. Bên cạnh đó, xét nghiệm chức năng gan, nồng độ điện giải cũng rất quan trọng. Trong trường hợp nghi ngờ bệnh lý tự miễn, các xét nghiệm miễn dịch như kháng thể kháng nhân (ANA), anti-dsDNA và bổ thể sẽ được chỉ định.

V. Phương Pháp Điều Trị Phù Ở Trẻ Em Từ Hỗ Trợ Đến Đặc Hiệu

Việc điều trị phù ở trẻ em bao gồm các biện pháp hỗ trợ tổng quát và điều trị đặc hiệu theo nguyên nhân. Điều trị hỗ trợ là nền tảng, áp dụng cho hầu hết các trường hợp phù toàn thân. Nguyên tắc chính là hạn chế lượng muối và nước đưa vào cơ thể. Một chế độ ăn giảm muối nghiêm ngặt giúp ngăn ngừa tình trạng giữ nước thêm. Việc sử dụng thuốc lợi tiểu cho trẻ em, chẳng hạn như lợi tiểu quai (furosemide), có thể được chỉ định để tăng bài tiết muối và nước qua thận, đặc biệt ở những bệnh nhân có tăng thể tích tuần hoàn như suy tim hoặc viêm cầu thận cấp. Tuy nhiên, cần sử dụng thuốc lợi tiểu một cách thận trọng ở trẻ bị hội chứng thận hư có giảm thể tích tuần hoàn hiệu quả để tránh làm tình trạng nặng thêm. Trong một số trường hợp giảm albumin máu nặng, việc truyền albumin tĩnh mạch có thể được xem xét. Quan trọng nhất, điều trị đặc hiệu nhắm vào bệnh lý gốc rễ mới là giải pháp triệt để để giải quyết tình trạng phù.

5.1. Nguyên tắc điều trị hỗ trợ Chế độ ăn giảm muối và nước

Hạn chế muối là biện pháp can thiệp hàng đầu và phù hợp với hầu hết các trường hợp phù toàn thân. Một chế độ ăn giảm muối giúp giảm gánh nặng thẩm thấu và ngăn chặn cơ chế giữ nước trong cơ thể bé. Việc hạn chế dịch cũng có thể được cân nhắc, nhưng cần thực hiện cẩn trọng, đặc biệt ở trẻ có giảm thể tích tuần hoàn hiệu quả (như trong hội chứng thận hư, xơ gan) để tránh nguy cơ suy thận cấp và huyết khối. Việc theo dõi cân nặng hàng ngày là cách tốt nhất để đánh giá hiệu quả của các biện pháp này.

5.2. Sử dụng thuốc lợi tiểu cho trẻ em Chỉ định và thận trọng

Thuốc lợi tiểu cho trẻ em được chỉ định khi có tình trạng quá tải thể tích rõ ràng. Lợi tiểu quai là lựa chọn phổ biến nhất. Tuy nhiên, theo tài liệu, việc sử dụng cần hết sức thận trọng. Ở trẻ bị hội chứng thận hư và giảm albumin máu nặng, thể tích nội mạch có thể đã giảm, việc dùng lợi tiểu tích cực có thể gây suy giảm tưới máu thận và tăng nguy cơ huyết khối. Tương tự, ở bệnh nhân xơ gan, lợi tiểu có thể thúc đẩy hội chứng gan-thận. Do đó, quyết định sử dụng và liều lượng thuốc phải dựa trên đánh giá lâm sàng cẩn thận về tình trạng thể tích của bệnh nhân.

5.3. Điều trị đặc hiệu theo nguyên nhân gốc rễ gây phù

Điều trị hỗ trợ chỉ giải quyết triệu chứng. Giải pháp lâu dài đòi hỏi phải điều trị nguyên nhân gây bệnh. Ví dụ, trong hội chứng thận hư, liệu pháp corticoid là nền tảng để kiểm soát tình trạng mất protein. Trong suy tim ở trẻ, các thuốc trợ tim, thuốc lợi tiểu và thuốc giãn mạch được sử dụng để cải thiện chức năng tim. Đối với suy dinh dưỡng thể phù, việc phục hồi dinh dưỡng với chế độ ăn giàu protein và năng lượng là bắt buộc. Mỗi bệnh lý cụ thể sẽ có một phác đồ điều trị riêng, và việc tuân thủ phác đồ này là yếu tố quyết định đến tiên lượng của trẻ.

Nội dung chính

TỔNG QUAN HỌC THUẬT VÀ NỘI DUNG GIÁO TRÌNH THỰC HÀNH LÂM SÀNG NHI

Tổng quan về giáo trình (250-300 từ)

Giáo trình Thực hành Lâm sàng Nhi là tài liệu giảng dạy thuộc khối kiến thức chuyên ngành Nhi khoa trong chương trình đào tạo Bác sĩ Đa khoa và Bác sĩ chuyên khoa Nhi tại các cơ sở đào tạo y khoa. Tài liệu được biên soạn bởi đội ngũ giảng viên và chuyên gia lâm sàng, bao gồm TS. Lê Phạm Thu Hà, PGS. Vũ Huy Trụ, ThS. Trần Nguyễn Như Uyên, TS. Nguyễn An Nghĩa, PGS. Trần Diệp Tuấn, ThS. Huỳnh Ngọc Thanh, PGS. Bùi Quang Vĩnh, ThS. Bùi Thanh Liêm và PGS. Phùng Nguyễn Thế Nguyên.

Mục tiêu học tập cốt lõi của giáo trình tập trung vào việc trang bị cho người học phương pháp tiếp cận chẩn đoán theo hội chứng/triệu chứng, phân tích cơ chế sinh lý bệnh, biện luận nguyên nhân và thiết lập phác đồ xử trí can thiệp dựa trên bằng chứng khoa học cho bệnh nhi.

Về mặt cấu trúc, giáo trình được thiết kế theo tiến trình logic lâm sàng chặt chẽ: bắt đầu từ định nghĩa, sinh lý bệnh nền tảng, phân loại hội chứng, tiếp cận chẩn đoán qua bệnh sử - thăm khám thực thể - cận lâm sàng từng bước, cho đến các hướng dẫn can thiệp điều trị cụ thể và phòng ngừa biến chứng.

Cách tiếp cận này giúp sinh viên y khoa chuyển hóa kiến thức lý thuyết cơ sở sang năng lực xử trí tình huống thực tế tại giường bệnh. Điểm đặc trưng của tài liệu là tính chuẩn hóa trong thuật toán chẩn đoán, sự kết hợp giữa các bảng phân loại đối chiếu lâm sàng và việc cập nhật các hướng dẫn từ các tổ chức y tế quốc tế cũng như y văn chuyên khảo uy tín.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi (500-600 từ)

                       CẤU TRÚC TIẾP CẬN LÂM SÀNG NHI KHOA
TIẾP CẬN TRIỆU CHỨNG HỌC       ĐÁNH GIÁ TĂNG TRƯỞNG           KỸ THUẬT HỒI SỨC HÔ HẤP
- Bài 35: Phù ở trẻ em         - Bài 38: Trẻ chậm             - Bài 43: Liệu pháp Oxy
- Bài 36: Tiểu máu                tăng trưởng                    (Cannula, Mask, Hood...)
- Bài 37: Sốt & Sốt không rõ   (Phân loại Type 1, 2, 3)       - Bài 44: Thở CPAP
  nguyên nhân (FUO)                                             (Cấu tạo van Benveniste,
                                                                 cài đặt PEEP & FiO2)

Các chương/chủ đề chính

• Bài 35. Tiếp cận chẩn đoán trẻ phù (TS. Lê Phạm Thu Hà, PGS. Vũ Huy Trụ): Phân tích sinh lý bệnh dựa trên định luật Starling (áp lực thủy tĩnh, áp lực keo, tính thấm thành mạch, hồi lưu bạch huyết). Phân tích căn nguyên phù do giữ muối nước (suy tim, viêm cầu thận cấp, suy thận), giảm áp lực keo (suy gan, suy dinh dưỡng Kwashiorkor, bệnh ruột mất đạm qua xét nghiệm alpha-1 antitrypsin trong phân, hội chứng thận hư), tăng tính thấm thành mạch (phù mạch, thiếu hụt ức chế C1 esterase) và tắc nghẽn bạch huyết. Đưa ra hướng dẫn điều trị hạn chế muối (2–3 mEq Na/kg/ngày), phác đồ lợi tiểu quai kết hợp Spironolactone và chỉ định truyền Albumin (0,5–1 g/kg) phối hợp Furosemide (1 mg/kg).
• Bài 36. Tiếp cận bệnh nhân tiểu máu (ThS. Trần Nguyễn Như Uyên, PGS. Vũ Huy Trụ): Định nghĩa tiểu máu đại thể và vi thể (>5 hồng cầu/quang trường 40). Đánh giá nguyên lý xét nghiệm que nhúng peroxidase và các yếu tố gây dương tính/âm tính giả. Bảng so sánh đối chiếu giữa tiểu máu cầu thận (nước tiểu toàn dòng, không cục máu đông, hồng cầu biến dạng >80%, trụ hồng cầu, đạm niệu) và tiểu máu ngoài cầu thận (tiểu đầu dòng/cuối dòng, có cục máu đông, hồng cầu đồng dạng). Quy trình chỉ định xét nghiệm C3, C4, ASO, siêu âm hệ niệu và sinh thiết thận.
• Bài 37. Tiếp cận sốt ở trẻ em (TS. Nguyễn An Nghĩa, PGS. Trần Diệp Tuấn): Sinh lý bệnh sốt qua trung gian cytokine nội sinh (IL-1, IL-6, TNF-alpha, IFN) và Prostaglandin E2 tác động lên vùng hạ đồi. Phân biệt sốt và tăng thân nhiệt (hyperthermia). Phân loại và xử trí 3 nhóm: sốt cấp tính có dấu hiệu định vị, sốt cấp tính không triệu chứng gợi ý ở trẻ <3 tháng và 3–36 tháng (áp dụng hướng dẫn NICE 2007), và sốt kéo dài không rõ nguyên nhân (FUO). Nguyên tắc dùng thuốc hạ sốt Acetaminophen (10–15 mg/kg/lần) và Ibuprofen (5–10 mg/kg/lần).
• Bài 38. Tiếp cận trẻ chậm tăng trưởng (ThS. Huỳnh Ngọc Thanh, PGS. Bùi Quang Vĩnh): Tiêu chuẩn xác định ở trẻ <3 tuổi (cân nặng < bách phân vị 3, BMI/cân nặng theo chiều cao < bách phân vị 5 hoặc <-2SD trong 6 tháng, đường biểu diễn cân nặng đi xuống 2 lần liên tiếp). Bảng phân loại Type 1, Type 2, Type 3 dựa trên tương quan giữa Cân nặng, Chiều cao và Vòng đầu; hệ thống hóa nguyên nhân theo cơ chế sinh học, tiêu hóa, chuyển hóa và tâm lý xã hội.
• Bài 43. Các dụng cụ cung cấp oxy và hỗ trợ hô hấp: Đánh giá các dụng cụ không kèm áp lực: Cannula mũi (FiO2 25–45%), Blow-by, Mask đơn giản (35–50%), Mask thở lại một phần (50–60%), Mask không thở lại có túi dự trữ (65–95%), Mũ chụp hood (30–90% cho trẻ <1 tuổi), Lều oxy (25–50%) và Bóng tự phồng có túi dự trữ (95–100%). Phân tích độc tính của oxy (tổn thương màng phế nang lan tỏa DAD, xẹp phổi hấp thu, ứ CO2, loạn sản phế quản phổi BPD, bệnh võng mạc ở trẻ sinh non ROP khi PaO2 >80 mmHg).
• Bài 44. Thở áp lực dương liên tục ở trẻ em - CPAP (ThS. Bùi Thanh Liêm, PGS. Phùng Nguyễn Thế Nguyên): Cơ chế sinh lý (tăng dung tích cặn chức năng FRC, mở phế nang, tái phân bố dịch mô kẽ, giảm công thở). Cấu tạo hệ thống CPAP kinh điển và CPAP qua van Benveniste. Chỉ định (RDS ở trẻ non tháng, ARDS, phù phổi cấp, viêm tiểu phế quản, cai máy thở) và chống chỉ định. Bảng đối chiếu cài đặt áp lực (4–6 cmH2O) và bảng phối hợp lưu lượng khí nén/oxy để đạt FiO2 mục tiêu; chẩn đoán và xử trí các biến chứng (tràn khí màng phổi, giảm cung lượng tim, tăng áp lực nội sọ, chướng bụng, loét mũi).

Kiến thức nền tảng được xây dựng

Giáo trình củng cố hệ thống lý thuyết y cơ sở bao gồm:

• Định luật Starling về sự dịch chuyển dịch qua màng mao mạch.
• Cơ chế điều hòa thân nhiệt trung ương và các con đường dẫn truyền miễn dịch thể dịch/tế bào.
• Sinh lý học hô hấp trẻ em: dung tích cặn chức năng, sức cản đường thở, shunt trong phổi và trao đổi khí qua màng phế nang - mao mạch.
• Động học tăng trưởng thể chất theo các bách phân vị chuẩn.

Kỹ năng phát triển

• Kỹ năng phân tích: Đọc và biện luận kết quả xét nghiệm nước tiểu (que nhúng, cặn lắng), phân tầng nguy cơ nhiễm khuẩn nặng theo lứa tuổi và chỉ số viêm (CRP, bạch cầu).
• Kỹ năng thực hành lâm sàng: Thiết lập và hiệu chỉnh các dụng cụ giao oxy; lắp đặt, vận hành hệ thống CPAP van Benveniste; tính toán chính xác liều lượng dịch truyền, thuốc hạ sốt, lợi tiểu và chế độ dinh dưỡng/muối theo cân nặng của bệnh nhi.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập (300-350 từ)

Giáo trình áp dụng phương pháp sư phạm y học dựa trên giải quyết vấn đề (Problem-Based Learning - PBL) và tiếp cận dựa trên triệu chứng lâm sàng (Symptom-Based Approach). Mỗi bài học đều mở đầu bằng khung "Mục tiêu học tập" xác định rõ ràng các chuẩn đầu ra về mặt kiến thức phân tích, khả năng chẩn đoán phân biệt và kỹ năng chỉ định can thiệp.

                              QUY TRÌNH TIẾP CẬN CA BỆNH
                         Thu thập Bệnh sử & Tiền căn dịch tễ
                      Khám Thực thể & Phát hiện Dấu hiệu Báo động
                      Biện luận Cận lâm sàng theo từng bước (Stepwise)
                      Xác định Chẩn đoán & Can thiệp Điều trị

Cấu trúc nội dung dẫn dắt người học qua các bước logic:

1. Nhận diện triệu chứng và phân loại bước đầu: Khai thác đặc điểm vị trí, thời gian, tính chất sốt/phù/tiểu máu.
2. Khám thực thể định vị tổn thương: Đánh giá các dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm (dấu hiệu bệnh nặng ở trẻ <3 tháng, suy hô hấp, rối loạn huyết động, tri giác).
3. Chiến lược cận lâm sàng theo từng bước (Stepwise): Đi từ xét nghiệm cơ bản, không xâm lấn (tổng phân tích nước tiểu, công thức máu, siêu âm) đến các thăm dò chuyên sâu (bổ thể C3/C4, kháng thể tự miễn, CT scan, nội soi, sinh thiết thận).
4. Phác đồ điều trị phân tầng: Phân định rõ giữa điều trị hỗ trợ tổng quát ban đầu và điều trị đặc hiệu theo căn nguyên.

Tài liệu cung cấp các bảng đối chiếu lâm sàng trực quan (so sánh tiểu máu cầu thận vs ngoài cầu thận, bảng phân loại chậm tăng trưởng Type 1–3, bảng thông số lưu lượng khí nén - oxy tương ứng FiO2) giúp sinh viên dễ dàng tra cứu, tự lượng giá và rèn luyện tư duy phản biện trong các buổi đi buồng bệnh viện hoặc thảo luận ca bệnh lâm sàng.

---

Điểm nổi bật và cập nhật (250-300 từ)

Giáo trình tổng hợp và tích hợp nguồn dữ liệu học thuật chuẩn mực từ y văn thế giới và hướng dẫn thực hành của các tổ chức chuyên môn:

• Y văn chuyên khảo quốc tế: Tích hợp dữ liệu từ Nelson Textbook of Pediatrics (ấn bản 20), Harrison's Principles of Internal Medicine (ấn bản 19), Pediatric Nephrology của Springer Reference (ấn bản 7), Pediatric Nephrology On-The-Go (Singapore, ấn bản 3), và tài liệu hồi sức hô hấp từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO).
• Hướng dẫn lâm sàng cập nhật: Ứng dụng phác đồ đánh giá sốt ở trẻ dưới 5 tuổi theo hướng dẫn của Viện Y tế và Chất lượng Điều trị Quốc gia Anh (NICE 2007); các mốc nghiên cứu kinh điển về CPAP của Gregory GA (1971) và phương pháp xác định hồng cầu biến dạng niệu của Fairley KF & Birch DF (1982).
• Tính thích ứng thực tiễn cao: Tài liệu mô tả chi tiết hệ thống CPAP qua van Benveniste – kỹ thuật được triển khai phổ biến tại các đơn vị Hồi sức Cấp cứu Nhi khoa tại Việt Nam do ưu điểm gọn nhẹ, không cần nguồn lực xâm lấn phức tạp nhưng vẫn đảm bảo kiểm soát PEEP ổn định.
• Chuẩn hóa thông số can thiệp: Cung cấp các công thức tính toán và giới hạn an toàn cụ thể: nhu cầu muối 2–3 mEq Na/kg/ngày (tối đa 2000 mg/ngày ở trẻ lớn), nồng độ ngộ độc oxy PaO2 >80 mmHg ở trẻ non tháng, ngưỡng PEEP an toàn (<10 cmH2O) và mục tiêu SpO2 phân tầng theo bệnh lý nền (>90% ở trẻ thông thường, >94% ở trẻ sốc, co giật, suy tim nặng).

---

Đối tượng sử dụng giáo trình (200-250 từ)

Giáo trình Thực hành Lâm sàng Nhi được thiết kế phục vụ cho các nhóm đối tượng cụ thể trong hệ thống đào tạo y khoa:

                                  ĐỐI TƯỢNG ĐÀO TẠO
ĐÀO TẠO ĐẠI HỌC (Y4, Y6)                                          ĐÀO TẠO SAU ĐẠI HỌC & BÁC SĨ
- Nắm vững triệu chứng học Nhi khoa                               - Bác sĩ Nội trú, Cao học, CK1, CK2
- Tiếp cận chẩn đoán theo thuật toán                              - Bác sĩ Lâm sàng Nhi & Cấp cứu - Hồi sức
- Thực hành kỹ năng giao oxy cơ bản                               - Cài đặt & xử trí kỹ thuật CPAP nâng cao

• Sinh viên Y khoa (Năm thứ 4 và Năm thứ 6): Sử dụng làm tài liệu học tập chính thức trong các đợt luân khoa Lâm sàng Nhi, giúp củng cố kỹ năng thăm khám, hỏi bệnh sử, phân tích xét nghiệm và tiếp cận các hội chứng bệnh lý thường gặp.
• Học viên Sau đại học (Bác sĩ Nội trú, Bác sĩ Chuyên khoa I, Chuyên khoa II, Học viên Cao học Nhi khoa): Sử dụng làm tài liệu tham khảo chuyên sâu để chuẩn hóa quy trình điều trị, biện luận các ca bệnh phức tạp (sốt kéo dài không rõ nguyên nhân, suy hô hấp đề kháng oxy, bệnh cầu thận, chậm tăng trưởng phối hợp đa nguyên nhân).
• Bác sĩ thực hành lâm sàng: Tài liệu tham khảo nhanh tại các khoa Cấp cứu, Hồi sức tích cực Nhi và phòng khám Nhi tổng quát.
• Yêu cầu kiến thức tiên quyết (Prerequisites): Người học cần hoàn thành các học phần tiền lâm sàng bao gồm Giải phẫu học, Sinh lý học, Sinh lý bệnh - Miễn dịch, Dược lý học lâm sàng và Triệu chứng học Nội - Nhi cơ sở.

---

Câu hỏi thường gặp (250-300 từ)

1. Giáo trình này phù hợp với đối tượng nào?

Tài liệu phù hợp cho sinh viên y đa khoa từ năm thứ 4 trở lên, học viên sau đại học chuyên ngành Nhi khoa, và các bác sĩ đang trực tiếp thực hành khám chữa bệnh tại các cơ sở y tế có chuyên khoa Nhi.

2. Cần kiến thức nền tảng nào để học tốt giáo trình?

Người học cần nắm vững kiến thức về sinh lý tuần hoàn - hô hấp - thận, cơ chế miễn dịch, dược lý thuốc tim mạch - lợi tiểu - kháng sinh, và kỹ năng khám lâm sàng tổng quát.

3. Điểm khác biệt của giáo trình này so với các tài liệu lý thuyết thuần túy?

Giáo trình tập trung vào phương pháp tiếp cận từ triệu chứng (symptom-based approach), cung cấp các bảng đối chiếu phân biệt cụ thể (như phân biệt tiểu máu cầu thận và ngoài cầu thận, phân loại Type 1-2-3 chậm tăng trưởng) và phác đồ can thiệp kỹ thuật chi tiết (CPAP van Benveniste, liệu pháp oxy).

4. Làm thế nào để tự học giáo trình hiệu quả?

Nên học theo từng bước: nắm chắc cơ chế sinh lý bệnh $\rightarrow$ học thuộc bảng đối chiếu triệu chứng $\rightarrow$ thực hành giải thuật chẩn đoán trên các ca bệnh thực tế $\rightarrow$ tra cứu phác đồ điều trị và đối chiếu với các tài liệu tham khảo quốc tế được đính kèm ở cuối mỗi bài.

5. Có những tài liệu bổ trợ nào được trích dẫn để tra cứu chuyên sâu?

Mỗi bài học đều đính kèm danh mục tài liệu tham khảo chuẩn mực, bao gồm: Nelson Textbook of Pediatrics, Pediatric Nephrology (Springer Reference), các hướng dẫn của NICE, tài liệu liệu pháp oxy của WHO và các nghiên cứu chuyên khảo trên Kidney International, New England Journal of Medicine.

---

Kết luận (150 từ)

Giáo trình Thực hành Lâm sàng Nhi cung cấp hệ thống kiến thức lâm sàng chuẩn mực, khoa học và thực tiễn về các chuyên đề Nhi khoa trọng điểm: phù, tiểu máu, sốt, chậm tăng trưởng và các kỹ thuật hỗ trợ hô hấp (oxy liệu pháp, CPAP). Bằng việc tích hợp chặt chẽ giữa sinh lý bệnh học, thuật toán chẩn đoán phân tầng và các chỉ số can thiệp định lượng, tài liệu định hình lộ trình học tập logic cho sinh viên và bác sĩ thực hành. Đây là nguồn tài liệu học thuật có giá trị tham khảo cao, hỗ trợ chuẩn hóa năng lực chẩn đoán và xử trí an toàn cho bệnh nhi trong thực hành y khoa hàng ngày.

Trích đoạn nội dung tài liệu

TIEP CAN CHAN DOAN TRE PHÙ TS. Lễ Phạm Thụ Hạ PGS. Vit Huy Try MỤC TIÊU HỌC TAP Ÿ. Đảnh giá và phân loại phh.

Phân tích và biện luận các nguyên nhân thường gây phù ở trẻ em. Phân biệt cơ chế gây phù của hội chứng thin Ine và viêm cầu thận cải _ trẻ em liên quan đến chẩn đoán và điều m4 1. SINH LÝ BỆNH Sinh lý bình thường: phù không xuất hiện ở những trẻ bình thường dọ sự cân bằng chặt chẽ của các lực huyết động giữa thành mạch máu và chức năng còn nguyên vẹn của hệ bạch huyết. Trong khi áp lực thủy tĩnh mạch máu kéo dịch từ xuyên thành mạch vào trong mô kẽ, thì áp lực keo trong mao mạch có xu hướng giữ nước trong lòng mạch.

Bình thường, những lực đối kháng nảy dẫn tới sự di chuyển nhỏ dịch vào trong mô kẽ. Hệ mao mạch bạch huyết dẫn dịch mô kẽ này vẻ hệ thống mạch máu, từ đó ngăn ngừa sự hình thành phù. Sinh lý bệnh: những quá trình sinh lý sau đây sẽ dẫn đến sự hình thành phù: - Bất thường các lực huyết động mạch máu có xu hưởng gia tăng sự di chuyển của địch từ khoang mạch máu vào mô kẽ: sự đi chuyển dịch từ khoang mạch máu vào mô kẽ đỏi hói sự thay đổi một hoặc nhiễu thảnh phần của định luật Starling: tăng áp lực thủy tĩnh mạch máu, tăng tính thắm thành mạch, giảm áp lực keo mạch máu. ~ Thất bại trong việc hồi lưu dịch mô kẽ về hệ thống tĩnh mạch trung ương thông qua hệ mao mạch bạch huyết: do bắt thường sự phát triển, rối loạn chức năng hoặc tắc nghẽn hệ bạch huyết.

~- Ứ trệ muối và nước từ chế độ ăn hay truyền tĩnh mạch do thận, dẫn tới tăng thể tích máu và tăng áp lực thủy:tữnh rạch máu: có thể nguyền phát (như trong suy thận hoặc viêm câu thận cắp) hoặc thứ phát do SuY 380 TIEP CAN CHAN DOAN TRE PHÙ TS. Lễ Phạm Thụ Hạ PGS. Vit Huy Try MỤC TIÊU HỌC TAP Ÿ. Đảnh giá và phân loại phh.

Phân tích và biện luận các nguyên nhân thường gây phù ở trẻ em. Phân biệt cơ chế gây phù của hội chứng thin Ine và viêm cầu thận cải _ trẻ em liên quan đến chẩn đoán và điều m4 1. SINH LÝ BỆNH Sinh lý bình thường: phù không xuất hiện ở những trẻ bình thường dọ sự cân bằng chặt chẽ của các lực huyết động giữa thành mạch máu và chức năng còn nguyên vẹn của hệ bạch huyết. Trong khi áp lực thủy tĩnh mạch máu kéo dịch từ xuyên thành mạch vào trong mô kẽ, thì áp lực keo trong mao mạch có xu hướng giữ nước trong lòng mạch.

Bình thường, những lực đối kháng nảy dẫn tới sự di chuyển nhỏ dịch vào trong mô kẽ. Hệ mao mạch bạch huyết dẫn dịch mô kẽ này vẻ hệ thống mạch máu, từ đó ngăn ngừa sự hình thành phù. Sinh lý bệnh: những quá trình sinh lý sau đây sẽ dẫn đến sự hình thành phù: - Bất thường các lực huyết động mạch máu có xu hưởng gia tăng sự di chuyển của địch từ khoang mạch máu vào mô kẽ: sự đi chuyển dịch từ khoang mạch máu vào mô kẽ đỏi hói sự thay đổi một hoặc nhiễu thảnh phần của định luật Starling: tăng áp lực thủy tĩnh mạch máu, tăng tính thắm thành mạch, giảm áp lực keo mạch máu. ~ Thất bại trong việc hồi lưu dịch mô kẽ về hệ thống tĩnh mạch trung ương thông qua hệ mao mạch bạch huyết: do bắt thường sự phát triển, rối loạn chức năng hoặc tắc nghẽn hệ bạch huyết.

~- Ứ trệ muối và nước từ chế độ ăn hay truyền tĩnh mạch do thận, dẫn tới tăng thể tích máu và tăng áp lực thủy:tữnh rạch máu: có thể nguyền phát (như trong suy thận hoặc viêm câu thận cắp) hoặc thứ phát do SuY 380 Bài 35. Tiếp can chan doantré phu @ 381 giảm nguyên phát cung lượng tim (như trong suy tìm). hoặc tăng kháng lực mạch máu hệ thông (như trong xơ gan với hội chứng gan thận). NGUYÊN NHÂN GÂY BỆNH 2.1 Tăng áp lực thủy tĩnh do giữ muối và nước _ Suy tim có thể biểu hiện với phù do gia tăng áp lực tĩnh mạch do giữ muối và nước.

Vị trí của sự tích tụ phù rất thay đổi và phụ thuộc vào nguồn gốc của bệnh lý tìm: với _ Bệnh nhân với bắt thường chức năng thất trái có thể biểu hiện phù phổi mà không phải phù ngoại biên ở chỉ dưới _ Suy thất phải đơn thuần có thể dẫn đến phủ tập trung rõ ~ Bệnh lý cơ tim, liên quan tới bắt thường chức năng cả thất phải lẫn phổi và phù ngoại biên. thất trái, có thể dẫn tới sự khởi phát đồng thời phù thể toàn thể hoặc khu 'Viêm cầu thận cắp: phù do viêm cầu thận cắp có Bên cạnh phù, các triệu trú. Phù chủ yếu là do ứ muối và nước do thận. máu và tiểu đạm, nước tiểu chứng lâm sàng bao gồm tăng huyết áp, tiểu màu xá xị, và/hoặc tăng ure huyết.

do thể biểu hiện với phù Suy thận: trẻ với suy thận cấp hoặc mạn có giữ muối và nước đo thận. thể gây giữ muối và nước do Thuốc hạ áp có khả năng giãn mạch có m ức chế calei nhó thận. Các thuốc này bao gồm minodixil và thuốc dihydropyridine. Tăn g áp lực thu ỷ tĩnh mạch máu đo tắc nghẽn 2.

ẽn tĩnh mạch xuất phát từ sự đè Tắc tĩnh mạch: phù khu trú do tắc ngh h. Bắt kể nguyên nhân huy ết tĩn h mạ ch nội sin ép, huyết khối hoặc sung. triển phù xảy ra từ vị trí xa chỗ tắc gây tắc nghẽn tĩnh mạch, sự phát huy ết khối và mức độ phụ thu ộc vào kích thước của cục Độ nặn g của phù nhân và/ hoặc những yếu của tĩnh mạch hàng hệ thay thế. Có nhiều nguyên uy ên tắc tĩnh mạch ở trẻ em, bao gồm: tố ng uy cơ củ a th - Catheter tinh mach - Tim bam sinh tim - Viém mach mau 382 # THUC HANH LAM SANG NHI Hội chứng kháng phospholipid ) Tình trạng tăng độ nhớt máu (ví dụ, đa hồng cầu Thuốc (ví dụ.

thuốc ngừa thai uống) Bắt động Bệnh lý ác tính Bệnh toàn thân (ví dụ. hội chứng thận hư) protein C. protein - Các yếu tố ảnh hưởng về gen bao gồm bất thường steine. S, antithrombin III, yéu té V Leiden, tiéu homocy hồi phục Xo gan được định nghĩa là tổn thương nhu mô gan khong thể n tới tăng áp lực được với sự xơ hóa gan.

Trẻ mắc xơ gan có thể tiền triể tĩnh mạch cửa kèm gia tăng áp lực tĩnh mạch bên dưới gan bệnh, dẫn tới bệnh bang bung và phù chỉ dưới. Dù xơ gan tương. đối hiểm gặp ở trẻ em, lý này có thể do các nguyên nhân khác: bệnh lý về gen (thiéu alpha-1 antitrypsin, xo nang, bénh Wilson), tac nhân lây nhiễm (viêm gan siêu vì) và các bất thường cấu trúc của cây đườn= mật (bất sản đường mật, hội chimg Alagille). Giảm áp lực keo mạch máu.

Giảm albumin máu dẫn tới làm giảm áp lực keo mạch máu, có khuynh hướng kéo dịch từ mạch máu vào khoảng kẽ. Giảm albumin máu gặp ở suy gan, loạn dưỡng đạm, bệnh ruột mất đạm, và hội chứng thận hư. Loạn dưỡng đạm: loạn đường đạm nặng hoặc kwashiokor có thể gây thiếu hụt tổng hợp đạm, dẫn tới giảm albumin máu. Điều này hiếm gặp ở những quốc gia đã phát triển.

Nên lưu ÿ loạn dưỡng đạm ở trẻ với phủ toàn thân, phát ban da quá mặt và chỉ dưới, kèm giảm sắc tổ ở tóc (ví du: như tóc màu đỏ ở trẻ nên có màu tóc đậm). iêm Bệnh ruột mat đạm: trẻ mắc bệnh ruột mắt đạm sẽ mắt đạm nghumi trọng qua ruột, dẫn tới nồng độ đạm thấp trong huyết tương (giảm alb n máu). Nguyên nhân bao gồm viêm ruột phì đại (bệnh Ménétrier), dị ứng đạm sữa, bệnh celiac, bệnh lý viêm ruột. Nồng độ alpha-] antitrypsin trong phân là một xét nghiệm tầm soát tốt cho bệnh ruột mắt đạm, do alpha-1 antitrypsin là một chất đạm trong huyết tương được tổng hợp bởi gan, không bị ảnh hưởng bởi ch độ ăn.

Tiếp cận chắn đoán trẻ phù $ 383 Tang tính thắm thành mạch: những biển đổi trong tính thẩm thành mạch được điều hỏa bởi các yếu tố nội tại. bao gồm cytokine (như yếu tố hoại tử u và interleukin), các chất giãn mạch khác như histamin, bradykinin, prostaglandin, vả các yếu tổ bổ thẻ cũng như nội sinh. Phù toàn thân do tăng tính thắm thành mạch thường gặp nhất ở những bệnh nhân với bỏng hoặc nhiễm trùng. Một nguyên nhân hiểm gặp là hội chứng thoát dịch mao mạch hệ thống vô căn.

Bên cạnh phù toàn thân, một loạt các tình huồng lâm sảng (như phản ứng dị ứng và nhiễm trùng) dẫn tới sự phóng thích khu trú các yếu tổ viêm trên, gây ra tăng tính thẩm thành mạch khu trú và thoát dịch từ khoang mạch máu vào mô kẽ. Tinh trang này được gọi là phủ mạch. Phù mạch: liên quan tới phù nề những lớp sâu của da hoặc mô tế bào dưới niêm do tăng tính thấm thành mạch. Những vùng thường bị ảnh hưởng là mặt, môi, lưỡi hoặc thanh quản.

Phù mạch có thể phân biệt trên lâm sảng bởi phù toàn thân bởi các đặc điểm sau: ~ Khởi phát triệu chứng nhanh hơn (tử phút tới giờ) -_ Phân bố bắt đối xứng ~ Phân bế không ở những vùng phụ thuộc -_ Ảnh hưởng môi, thanh quản và ruột ~ Có mối liên hệ giữa một số dạng phù mạch với phản vệ. Phù mạch có thé do các phản ứng dị ứng (bao. gồm phản ứng thuốc, côn trùng cắn, hoặc thức ăn) và thiéu hut te ché men Cl esterase bam sinh/mắc phải. Hội chứng thận hư: là một trong những nguyên nhân thường gặp nhất của phù toàn thân ở trẻ em.

Rồi loạn chức năng/tắc nghẽn bạch huyết Dẫn tới phù khu trú do trữ lượng hệ bạch huyết vượt quá khả năng vận chuyển của hệ bạch huyết, gây ra sự tích tụ dịch mô kế giàu đạm. Trẻ với phù bạch huyết có thể có một khiểm khuyết nguyên phát của hệ bach huyết hoặc mắc phải. 384 @ THUC HANH LAM SANG NHI 3. BIÊU HIỆN LÂM SÀNG VÀ ĐÁNH GIÁ Mục tiêu đánh giá trẻ phù bao gồm: ~ Xác định sinh ]ý bệnh bên dưới, đặc điểm phù (khu trú hoặc toàn thể), cũng như nguyên nhân, để hướng dẫn đánh giá và điều trị ~ Xác định xem những bệnh lý đó có thể có khả năng đe dọa tính mạng hoặc có hậu quả y khoa nghiêm trong hay không, bao gồm phản vệ, phi mach di truyền có ảnh hưởng tới thanh quản, giảm cung lượng tỉm (đặc biệt do viêm cơ tìm hoặc viêm màng ngoài tim hạn chế), bệnh gan và bệnh thận.