Khóa luận quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng trị bệnh cho lợn nái tại trang trại Nguyễn Thanh Lịch

Luận văn trình bày quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng trị bệnh cho lợn nái sinh sản tại trang trại Nguyễn Thanh Lịch, Ba Vì, Hà Nội.

• Tác giả: Đinh Thùy Dung
• Người hướng dẫn: TS. Hồ Thị Bích Ngọc
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Chăn nuôi Thú y
• Đề tài: Thực Hiện Quy Trình Chăm Sóc, Nuôi Dưỡng Và Phòng, Trị Bệnh Cho Lợn NáI Sinh Sản Tại Trang Trại Nguyễn Thanh Lịch
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI NÓI ĐẦU
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• MỤC LỤC
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Đặt vấn đề
• 1.2. Mục tiêu và yêu cầu của đề tài
• 1.2.1. Mục tiêu
• 1.2.2. Yêu cầu
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Điều kiện cơ sở thực tập
• 2.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 2.2. Cơ cấu tổ chức của trang trại
• 2.3. Cơ sở vật chất của trang trại
• 2.4. Thuận lợi và khó khăn của trại
• 2.4.1. Thuận lợi
• 2.4.2. Khó khăn
• 2.5. Tổng quan tài liệu
• 2.5.1. Đối với lợn nái sinh sản
• 2.5.1.1. Giống lợn Yorkshire
• 2.5.1.2. Giống lợn Landrace
• 2.5.2. Đặc điểm sinh lý sinh dục của lợn nái
• 2.5.2.1. Đặc điểm cấu tạo bộ máy sinh dục của lợn nái
• 2.5.2.2. Sự thành thục về tính

Tóm tắt

I. Chăm sóc lợn nái

Quy trình chăm sóc lợn nái là một yếu tố quan trọng trong việc đảm bảo sức khỏe và năng suất sinh sản của đàn lợn. Việc chăm sóc bao gồm việc cung cấp dinh dưỡng hợp lý, tạo môi trường sống thoải mái và theo dõi sức khỏe thường xuyên. Theo nghiên cứu, lợn nái cần được cung cấp thức ăn đầy đủ dinh dưỡng, bao gồm protein, vitamin và khoáng chất. Đặc biệt, trong giai đoạn mang thai, nhu cầu dinh dưỡng của lợn nái tăng cao, do đó cần điều chỉnh khẩu phần ăn cho phù hợp. Ngoài ra, việc theo dõi sức khỏe định kỳ giúp phát hiện sớm các dấu hiệu bệnh tật, từ đó có biện pháp phòng trị bệnh lợn kịp thời. Một nghiên cứu cho thấy, lợn nái được chăm sóc tốt có tỷ lệ sinh sản cao hơn và ít mắc bệnh hơn.

1.1 Dinh dưỡng cho lợn nái

Dinh dưỡng là yếu tố quyết định đến sức khỏe và khả năng sinh sản của lợn nái sinh sản. Cần cung cấp cho lợn nái một chế độ ăn uống cân đối, bao gồm các loại thức ăn giàu protein như đậu nành, ngô, và các loại vitamin cần thiết. Theo khuyến cáo, lợn nái cần được cho ăn từ 2,5 đến 3 kg thức ăn hỗn hợp mỗi ngày, tùy thuộc vào giai đoạn sinh sản. Việc bổ sung khoáng chất như canxi và phốt pho cũng rất quan trọng để đảm bảo sự phát triển của thai nhi. Một nghiên cứu đã chỉ ra rằng, lợn nái được cung cấp dinh dưỡng đầy đủ có khả năng sinh sản cao hơn và lợn con khỏe mạnh hơn.

1.2 Quản lý sức khỏe lợn nái

Quản lý sức khỏe cho lợn nái là một phần không thể thiếu trong quy trình chăm sóc động vật. Cần thực hiện các biện pháp phòng bệnh như tiêm phòng vắc xin định kỳ và vệ sinh chuồng trại thường xuyên. Việc theo dõi các triệu chứng bệnh lý như sốt, bỏ ăn hay thay đổi hành vi cũng rất quan trọng. Nếu phát hiện lợn nái có dấu hiệu bệnh, cần nhanh chóng cách ly và điều trị kịp thời để tránh lây lan. Theo một nghiên cứu, việc thực hiện quy trình vệ sinh và tiêm phòng đúng cách có thể giảm thiểu đáng kể tỷ lệ mắc bệnh trong đàn lợn.

II. Phòng trị bệnh cho lợn nái

Việc phòng trị bệnh lợn là một trong những nhiệm vụ quan trọng trong quản lý trang trại. Các bệnh thường gặp ở lợn nái sinh sản bao gồm viêm vú, viêm tử cung và các bệnh truyền nhiễm. Để phòng ngừa, cần thực hiện các biện pháp vệ sinh chuồng trại, tiêm phòng vắc xin và theo dõi sức khỏe định kỳ. Một nghiên cứu cho thấy, việc tiêm phòng vắc xin cho lợn nái trước khi sinh có thể giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh cho cả lợn mẹ và lợn con. Ngoài ra, việc sử dụng thuốc thú y đúng cách cũng rất quan trọng trong việc điều trị bệnh. Cần tuân thủ đúng liều lượng và thời gian điều trị để đảm bảo hiệu quả.

2.1 Biện pháp phòng bệnh

Biện pháp phòng bệnh cho lợn bao gồm việc thực hiện quy trình vệ sinh chuồng trại, tiêm phòng vắc xin và cung cấp dinh dưỡng hợp lý. Theo khuyến cáo, cần vệ sinh chuồng trại ít nhất một lần mỗi tuần để giảm thiểu nguy cơ lây nhiễm. Việc tiêm phòng vắc xin cho lợn nái trước khi sinh cũng rất quan trọng để bảo vệ sức khỏe cho cả mẹ và con. Một nghiên cứu đã chỉ ra rằng, lợn được tiêm phòng đầy đủ có tỷ lệ mắc bệnh thấp hơn và sức khỏe tốt hơn.

2.2 Điều trị bệnh

Khi lợn nái mắc bệnh, cần có biện pháp điều trị bệnh kịp thời. Việc sử dụng thuốc thú y cần tuân thủ đúng liều lượng và thời gian điều trị. Cần theo dõi tình trạng sức khỏe của lợn sau khi điều trị để đảm bảo hiệu quả. Một nghiên cứu cho thấy, việc điều trị bệnh kịp thời có thể giúp lợn nhanh chóng hồi phục và giảm thiểu thiệt hại cho trang trại. Ngoài ra, cần có kế hoạch theo dõi sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm các dấu hiệu bệnh tật.

III. Kết luận và ứng dụng thực tiễn

Quy trình chăm sóc và phòng trị bệnh cho lợn nái sinh sản tại trang trại Nguyễn Thanh Lịch đã cho thấy tầm quan trọng của việc áp dụng các biện pháp khoa học kỹ thuật trong chăn nuôi. Việc chăm sóc đúng cách không chỉ giúp nâng cao năng suất sinh sản mà còn giảm thiểu tỷ lệ mắc bệnh trong đàn lợn. Các biện pháp phòng bệnh và điều trị bệnh cũng cần được thực hiện một cách nghiêm túc để đảm bảo sức khỏe cho lợn. Kết quả nghiên cứu có thể được áp dụng rộng rãi trong các trang trại chăn nuôi khác, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất và phát triển bền vững ngành chăn nuôi tại Việt Nam.

3.1 Giá trị thực tiễn

Nghiên cứu này không chỉ cung cấp kiến thức về quy trình chăm sóc lợn nái mà còn đưa ra các biện pháp cụ thể để phòng và trị bệnh cho lợn. Những kiến thức này có thể được áp dụng trong thực tiễn chăn nuôi, giúp nâng cao hiệu quả sản xuất và giảm thiểu thiệt hại do bệnh tật. Việc áp dụng các biện pháp khoa học kỹ thuật trong chăn nuôi sẽ góp phần nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm, từ đó thúc đẩy sự phát triển bền vững của ngành chăn nuôi.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Ngành chăn nuôi lợn tại Việt Nam đang trong quá trình chuyển dịch mạnh mẽ từ phương thức chăn nuôi nông hộ nhỏ lẻ, phân tán sang mô hình chăn nuôi trang trại công nghiệp tập trung quy mô lớn, ứng dụng công nghệ tự động và sử dụng các giống lợn ngoại cao sản nhập khẩu. Tuy nhiên, điều kiện khí hậu nhiệt đới gió mùa nóng ẩm cùng sự diễn biến phức tạp của dịch bệnh gây ra nhiều rào cản kỹ thuật, ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất sinh sản của lợn nái và tỷ lệ sống của lợn con. Xuất phát từ phương châm "học đi đôi với hành", gắn kết lý thuyết đào tạo với thực tiễn sản xuất nhằm nâng cao tay nghề chuyên môn, đề tài "Thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng, trị bệnh cho lợn nái sinh sản tại trang trại Nguyễn Thanh Lịch xã Ba Trại, huyện Ba Vì, Hà Nội" được thực hiện bởi sinh viên Đinh Thùy Dung, dưới sự hướng dẫn của TS. Hồ Thị Bích Ngọc (Khoa Chăn nuôi Thú y, Trường Đại học Nông Lâm - Đại học Thái Nguyên).

Mục tiêu nghiên cứu được xác định cụ thể trong văn bản:

1. Nắm vững quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng đối với đàn lợn nái và lợn con theo mẹ qua từng giai đoạn.
2. Rèn luyện và nâng cao tay nghề, củng cố những kiến thức đã học và tìm hiểu thêm những kiến thức thực tế.
3. Đánh giá được tình hình mắc một số bệnh thường gặp và biện pháp phòng trị.

Để hiện thực hóa các mục tiêu trên, tác giả đặt ra 5 nhiệm vụ/yêu cầu cụ thể:

1. Thực hiện đánh giá tình hình chăn nuôi lợn tại trang trại.
2. Nắm bắt được quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng lợn nái và lợn con theo mẹ tại cơ sở thực tập.
3. Thực hiện quy trình vệ sinh, phòng và trị một số bệnh mắc phải ở lợn nái và lợn con tại trại.
4. Đánh giá tình hình mắc một số bệnh thường gặp trên đàn lợn nái và lợn con tại trại.
5. Tiến hành điều trị lợn mắc bệnh bằng một số phác đồ điều trị.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Đàn lợn nái đẻ, lợn nái nuôi con và đàn lợn con theo mẹ thuộc các giống lợn ngoại cao sản (Yorkshire, Landrace, tổ hợp lai F1 Landrace × Yorkshire phối với đực Pietrain × Duroc).
• Phạm vi không gian: Trang trại chăn nuôi lợn Nguyễn Thanh Lịch, Thôn 6, xã Ba Trại, huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội (trang trại có diện tích 3 ha, vốn đầu tư 18 tỷ đồng, hoạt động gia công và cung cấp con giống cho Công ty Cổ phần Chăn nuôi C.P. Việt Nam).
• Phạm vi thời gian: Quá trình theo dõi và thực nghiệm trực tiếp diễn ra trong 6 tháng, từ ngày 18/05/2019 đến ngày 18/11/2019; số liệu thứ cấp đánh giá tình hình chăn nuôi được thu thập từ năm 2017 đến tháng 11/2019.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng hệ thống cơ sở lý thuyết chuyên ngành về đặc tính sinh học, sinh lý sinh sản và bệnh học thú y:

• Đặc điểm giống lợn ngoại: Phân tích đặc tính năng suất, khả năng thích nghi và phẩm chất giống của lợn Yorkshire (nguồn gốc từ Anh; khối lượng trưởng thành đực 250–300 kg, cái 200–250 kg; FCR 2,8–3,0 kg; đẻ 10–11 con/lứa) và lợn Landrace (nguồn gốc từ Đan Mạch; khối lượng đực 280–320 kg, nái 220–250 kg; FCR 2,70–3,01 kg; tỷ lệ nạc 58–60%), cùng ưu thế lai của đàn nái thương phẩm F1 (Landrace × Yorkshire).
• Sinh lý sinh sản lợn nái: Cấu tạo bộ máy sinh dục cái (buồng trứng rụng 10–30 noãn bao/chu kỳ, tử cung 2 sừng dài khoảng 1 m, thân tử cung 5 cm); các giai đoạn của chu kỳ động dục (trước động dục, động dục, sau động dục, nghỉ ngơi); tiêu chuẩn phối giống đối với lợn ngoại (8–9 tháng tuổi, khối lượng 100–110 kg; thời điểm phối thích hợp là chiều ngày thứ 3 và sáng ngày thứ 4 kể từ khi bắt đầu động dục).
• Sinh lý lợn con theo mẹ: Cơ chế sinh nhiệt chưa hoàn chỉnh, thiếu hụt sắt sinh lý (nhu cầu 30 ngày đầu là 210 mg nhưng sữa mẹ chỉ cung cấp 36–60 mg, thiếu hụt 150–180 mg, cần tiêm bổ sung 200 mg Ferri-Dextran); cơ chế miễn dịch thụ động qua việc hấp thu $\gamma$-globulin từ sữa đầu trong 24 giờ đầu sau sinh (hàm lượng $\gamma$-globulin đạt 20,3 mg/100 ml máu sau 24 giờ và tăng lên 24 mg/100 ml máu ở 3 tuần tuổi); 3 giai đoạn khủng hoảng sinh lý của lợn con (sơ sinh đến 1 tuần tuổi, 3 tuần tuổi do giảm tiết sữa mẹ, và sau cai sữa).
• Bệnh học thực hành: Cơ chế phát sinh, triệu chứng và phác đồ điều trị các bệnh sinh sản ở nái (đẻ khó, sót nhau, viêm vú, viêm tử cung thể nhờn và thể mủ, hội chứng MMA do các chủng vi khuẩn E. coli, Staphylococcus, Streptococcus, Klebsiella) và các bệnh thường gặp trên lợn con (hội chứng tiêu chảy do E. coli, Salmonella; viêm phổi do Mycoplasma hyopneumoniae; viêm khớp do Streptococcus suis).

Phương pháp nghiên cứu và thu thập dữ liệu:

• Phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp: Thu thập và tổng hợp số liệu từ sổ sách ghi chép lưu trữ của trang trại trong giai đoạn 2017 đến tháng 11/2019 kết hợp phỏng vấn cán bộ quản lý, kỹ sư và công nhân trực tiếp phụ trách các tổ chuồng.
• Phương pháp thực hành lâm sàng và theo dõi trực tiếp: Tác giả trực tiếp tham gia vào các khâu kỹ thuật chăm sóc, vệ sinh, đỡ đẻ, tiêm phòng và điều trị bệnh; giám sát lâm sàng hàng ngày thông qua quan sát trạng thái cơ thể, kiểm tra dịch tiết sinh dục, tính thèm ăn, thân nhiệt, phân và sự phát triển của khớp, móng.
• Phương pháp xử lý thống kê: Ứng dụng các công thức tính tỷ lệ dịch tễ học: $$\text{Tỷ lệ lợn mắc bệnh (%)} = \frac{\sum \text{Số lợn mắc bệnh}}{\sum \text{Số lợn theo dõi}} \times 100$$ $$\text{Tỷ lệ khỏi (%)} = \frac{\sum \text{Số con khỏi bệnh}}{\sum \text{Số con điều trị}} \times 100$$

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Mở đầu

Phần mở đầu xác lập tính cấp thiết của đề tài trong bối cảnh chăn nuôi hiện đại, chỉ ra những hạn chế của phương thức nuôi nhỏ lẻ truyền thống trước biến động khí hậu nhiệt đới. Tác giả khẳng định mục tiêu gắn liền lý thuyết với thực tế sản xuất, rèn luyện kỹ năng nghề nghiệp và làm rõ các nhiệm vụ khảo sát, can thiệp kỹ thuật trên đàn lợn nái và lợn con theo mẹ.

Phần 2: Tổng quan tài liệu

Chương này cung cấp bức tranh toàn diện về cơ sở thực tập và hệ thống tri thức lý luận liên quan:

• Điều kiện cơ sở thực tập: Trang trại Nguyễn Thanh Lịch thành lập năm 2010 với số vốn 18 tỷ đồng, diện tích 3 ha tại xã Ba Trại, huyện Ba Vì. Cơ cấu tổ chức gồm nhóm quản lý (01 chủ trại, 01 quản lý), nhóm kỹ thuật (02 kỹ sư), nhóm nhân viên (01 tổ trưởng, 05 công nhân, 01 đầu bếp, 15 sinh viên thực tập). Cơ sở vật chất gồm 3 chuồng đẻ (có giàn mát và 3 quạt thông gió/chuồng, sàn lợn mẹ bằng bê tông, sàn lợn con bằng nhựa cứng), 1 chuồng bầu (7 dãy, 8 quạt thông gió), 1 chuồng đực và 3 chuồng cách ly (6 ô nuôi tập trung, 4 quạt thông gió). Hệ thống cấp nước dùng bể lọc Clorin; trang bị đầy đủ tủ lạnh bảo quản vắc xin và máy nén khí phun sát trùng.
• Tổng quan nghiên cứu trong nước và quốc tế: Tổng hợp các công trình của các tác giả trong nước (Trần Văn Phùng, Trịnh Đình Thâu, Nguyễn Văn Thanh, Lê Văn Năm, Phạm Sỹ Lăng...) và quốc tế (Kemper, Gerjets, Muirhead, Alexander, Herber, Smith...) về hội chứng MMA, tỷ lệ phân lập vi khuẩn đường sinh dục (E. coli, Staphylococcus, Streptococcus chiếm tỷ lệ cao trong mẫu bệnh phẩm dịch viêm tử cung và sữa viêm), cũng như mối liên hệ giữa viêm tử cung ở nái mẹ và tỷ lệ mắc tiêu chảy ở đàn lợn con (đạt 68,01% theo khảo sát của Nguyễn Văn Thanh).

Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp tiến hành

Trình bày chi tiết toàn bộ các quy trình kỹ thuật đã áp dụng trong thời gian thực tập:

• Quy trình nuôi dưỡng:
  • Lợn nái chửa: Nuôi tại chuồng bầu, sử dụng thức ăn hỗn hợp hoàn chỉnh 566SF. Định mức khẩu phần: Nái hậu bị mang thai 1–4 tuần (2,2 kg/ngày), 5–12 tuần (2,2 kg/ngày), 13–14 tuần (2,5 kg/ngày), tuần 15 chuyển sang cám 567SF; nái rạ mang thai 1–4 tuần (2,5 kg/ngày), 5–12 tuần (2,2 kg/ngày), 13–14 tuần (2,8 kg/ngày), tuần 15 chuyển 567SF. Đực hậu bị ăn 2,5 kg/ngày (cám 567SF), đực khai thác 3,0 kg/ngày (567SF), nái hậu bị chờ phối 2,4 kg/ngày (567SF), nái cai sữa 3,0 kg/ngày (567SF).
  • Lợn nái đẻ: Sử dụng cám 567SF. Trước ngày đẻ dự kiến 4 ngày cho ăn 3,0 kg/ngày (nái rạ) hoặc 2,2 kg/ngày (nái hậu bị), sau đó giảm dần mỗi ngày cho đến ngày đẻ chỉ cho ăn 1,0 kg/ngày. Sau đẻ tăng dần từ 1,0 kg/ngày (ngày 1) lên 6,0 kg/ngày đối với nái rạ và 5,0 kg/ngày đối với nái hậu bị vào ngày thứ 6 sau đẻ.
• Quy trình sử dụng thuốc và can thiệp sản khoa: Trộn kháng sinh BMD (10g/ngày) cho nái trước và sau đẻ 1 tuần. Nái vỡ ối tiêm Amoxicillin 15% (1ml/10kg TT), nhắc lại sau 24 giờ. Quy định nghiêm ngặt về dùng Oxytocin: chỉ dùng khi cổ tử cung đã mở hoàn toàn, không dùng cho nái đẻ bình thường khi chưa đẻ được ít nhất 6 con, chỉ dùng khi nái ngừng rặn sau 40 phút, tối đa 2 liều/nái.
• Kỹ thuật đỡ đẻ và chăm sóc lợn con: Vuốt màng ối ở miệng/mũi, lau khô mình, cắt rốn để lại 20–25 cm (vị trí buộc 2,5 cm, cắt 3,75–4 cm), sát trùng cồn Iod, cắt đuôi cách gốc 3 cm, cho bú sữa đầu và cố định đầu vú (ưu tiên con yếu bú vú ngực).
• Lịch dùng thuốc và vắc xin cho lợn con:
  • 1 ngày tuổi: Uống Amox50, mài nanh, cắt đuôi, bấm số tai.
  • 2 ngày tuổi: Tiêm sắt (200 mg Ferri-Dextran), uống Amox50.
  • 3–4 ngày tuổi: Uống thuốc phòng cầu trùng.
  • 4–6 ngày tuổi: Lắp máng, tập ăn cám 550PF/550SF trộn Ampicolistin.
  • 6–7 ngày tuổi: Thiến lợn đực.
  • 7–14 ngày tuổi: Tiêm vắc xin phòng Mycoplasma.
  • 14–20 ngày tuổi: Tiêm vắc xin phòng Circo.
  • 21 ngày tuổi: Tiêm vắc xin dịch tả lợn.
  • 21–25 ngày tuổi: Cai sữa và chọn lọc xuất bán hoặc chuyển chuồng.
• Quy trình vệ sinh - an toàn sinh học: Bắt buộc công nhân/kỹ sư tắm sát trùng, mặc bảo hộ trước khi vào chuồng. Sàn nuôi lau bằng Iodine/Vinadine tỉ lệ 320 ml/1000 lít nước. Quy trình chuồng trống: tấm đan tháo rời ngâm sát trùng 1 ngày, xịt rửa máy áp lực, phơi khô; khung chuồng cọ NaOH loãng, dội nước vôi và thuốc sát trùng, cách ly 1 tuần trước khi đưa lợn mới vào. Lịch sát trùng định kỳ tuần phân công chi tiết cho chuồng bầu, chuồng đẻ, chuồng cách ly và khu vực ngoài chuồng.

Phần 4: Kết quả và phân tích kết quả

Tác giả trình bày các dữ liệu thực tế thu thập được về cơ cấu đàn, tình hình phát triển chăn nuôi qua các năm, kết quả thực hiện các biện pháp an toàn sinh học, kết quả triển khai lịch vắc xin và các thao tác kỹ thuật trên đàn lợn con, cùng số liệu theo dõi tình hình bệnh tật và hiệu quả điều trị trên đàn nái và lợn con.

Phần 5: Kết luận và đề nghị

Đúc kết những thành công trong việc duy trì quy trình kỹ thuật, chỉ ra các điểm tồn tại về cơ sở vật chất chuồng trại cũ và đưa ra khuyến nghị về tăng cường đầu tư hệ thống xử lý nước thải, hoàn thiện các giải pháp kiểm soát dịch tễ tại địa phương.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận phản ánh bức tranh thực tế về biến động quy mô và cơ cấu đàn lợn tại trang trại Nguyễn Thanh Lịch qua giai đoạn 2017 – 11/2019:

STT	Phân loại đàn lợn	Năm 2017 (con)	Năm 2018 (con)	Tháng 11/2019 (con)	So sánh biến động (2017 – 11/2019)
1	Lợn đực giống	21	21	19	Giảm 02 con
2	Lợn hậu bị	120	162	362	Tăng 242 con (+201,7%)
3	Lợn nái sinh sản	1.268	1.150	1.058	Giảm 210 con (-16,6%)
4	Đàn lợn con sinh ra/xuất bán	29.164	-	32.198	Tăng 3.034 con (+10,4%)

Phân tích số liệu cho thấy cơ cấu đàn có sự điều chỉnh chiến lược: số lượng lợn nái hậu bị được tăng cường mạnh mẽ (từ 120 con lên 362 con) nhằm phục vụ công tác thay thế, loại thải đàn nái già năng suất kém (làm quy mô nái sinh sản tạm thời giảm 210 con). Mặc dù tổng đàn nái khai thác giảm, sản lượng lợn con sản xuất ra lại tăng từ 29.164 con lên 32.198 con, chứng minh năng suất sinh sản trên đầu nái và hiệu quả chăm sóc lợn con sau sơ sinh tại trang trại đạt mức tiến bộ rõ rệt.

Đóng góp của khóa luận:

• Hệ thống hóa và chuẩn hóa bảng định mức dinh dưỡng, khối lượng thức ăn chi tiết theo từng ngày trước và sau khi đẻ cho nái rạ và nái hậu bị trong điều kiện chăn nuôi công nghiệp khép kín.
• Ghi nhận chi tiết phác đồ phòng bệnh bằng thuốc, lịch tiêm vắc xin và các chỉ dẫn lâm sàng cụ thể trong thao tác đỡ đẻ, can thiệp đẻ khó và sử dụng Oxytocin đúng kỹ thuật thú y.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận nêu rõ các khó khăn, hạn chế tồn tại tại cơ sở nghiên cứu:

• Vị trí trang trại nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa, thời tiết diễn biến phức tạp giữa các mùa gây áp lực lớn cho công tác phòng trừ dịch bệnh, làm tăng chi phí thuốc thú y và ảnh hưởng tiêu cực đến thể trạng đàn nái sinh sản.
• Quy mô đàn chăn nuôi lớn kéo theo lượng nước thải và chất thải chăn nuôi hàng ngày rất cao, trong khi nguồn lực đầu tư cho hệ thống công trình xử lý nước thải của trang trại còn gặp nhiều khó khăn.
• Cơ sở hạ tầng, chuồng trại qua thời gian dài vận hành từ năm 2010 đã có dấu hiệu xuống cấp.

Hướng nghiên cứu và kiến nghị tiếp theo:

• Đề xuất trang trại tiếp tục đầu tư nâng cấp công nghệ xử lý chất thải, cải thiện hệ thống thoát nước và xử lý nước thải chăn nuôi để đáp ứng tiêu chuẩn môi trường.
• Tăng cường các biện pháp kiểm soát tiểu khí hậu chuồng nuôi (đặc biệt là hệ thống giàn mát và quạt thông gió trong mùa nóng ẩm) nhằm hạn chế stress nhiệt cho đàn nái đẻ.

Giá trị tham khảo

Bản khóa luận là tài liệu tham khảo hữu ích cho:

• Sinh viên và học viên ngành Chăn nuôi, Thú y, Bác sĩ Thú y: Cung cấp tài liệu thực tế về quy trình vận hành chuồng đẻ, chuồng bầu, thao tác đỡ đẻ, bấm nanh, cắt đuôi, tiêm sắt và phác đồ dùng thuốc thú y trên lợn nái - lợn con.
• Kỹ thuật viên trang trại và người làm công tác quản lý chăn nuôi heo công nghiệp: Tham khảo bảng định lượng thức ăn theo giai đoạn chửa/đẻ, quy trình vệ sinh - sát trùng chuồng trại định kỳ và phương pháp quản lý đàn nái thay thế.

Câu hỏi thường gặp

1. Định lượng khẩu phần ăn cám 567SF cho lợn nái rạ tại chuồng đẻ được quy định như thế nào từ trước đẻ 4 ngày đến ngày đẻ?
Theo bảng quy định của trang trại, lượng thức ăn cho nái rạ giảm dần: trước đẻ 4 ngày ăn 3,0 kg/ngày (sáng 1,5 kg, chiều 1,5 kg); trước đẻ 3 ngày ăn 2,5 kg/ngày (sáng 1,5 kg, chiều 1,0 kg); trước đẻ 2 ngày ăn 2,0 kg/ngày (sáng 1,0 kg, chiều 1,0 kg); trước đẻ 1 ngày ăn 1,5 kg/ngày (sáng 1,0 kg, chiều 0,5 kg); vào ngày đẻ chỉ cho ăn 1,0 kg/ngày (sáng 0,5 kg, chiều 0,5 kg).

2. Các thao tác kỹ thuật can thiệp trên đàn lợn con sơ sinh trong 2 ngày đầu sau khi đẻ gồm những gì?

• Ngày 1 tuổi: Uống kháng sinh Amox50, mài nanh, cắt đuôi (cách gốc đuôi 3 cm) và bấm số tai theo tuần trong năm.
• Ngày 2 tuổi: Tiêm bổ sung sắt (liều 200 mg Ferri-Dextran) và tiếp tục cho uống kháng sinh Amox50.

3. Trang trại quy định những điều kiện nghiêm ngặt nào khi sử dụng thuốc kích đẻ Oxytocin trên lợn nái?
Trang trại chỉ sử dụng Oxytocin khi: (1) Cổ tử cung của nái đã mở hoàn toàn; (2) Hạn chế tối đa sử dụng trên nái tơ; (3) Ở nái đẻ bình thường, không tiêm khi chưa đẻ được ít nhất 6 con; (4) Chỉ tiêm khi nái ngừng đẻ sau 40 phút; (5) Tối đa chỉ được sử dụng 2 liều trên một nái.

4. Dung dịch sát trùng sàn chuồng đẻ được pha theo tỷ lệ nào và quy trình cách ly chuồng trống diễn ra bao lâu?
Sàn nuôi chuồng đẻ được lau định kỳ bằng thuốc sát trùng Iodine hoặc Vinadine pha theo tỷ lệ 320 ml/1000 lít nước. Sau khi cai sữa và chuyển lợn, toàn bộ chuồng đẻ được tháo dỡ tấm đan, xịt rửa áp lực, cọ NaOH loãng, dội nước vôi và cách ly vệ sinh tối thiểu 1 tuần trước khi cho đàn nái mới lên đẻ.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Đinh Thùy Dung đã tổng kết toàn diện quy trình kỹ thuật chăm sóc, nuôi dưỡng, an toàn sinh học và phòng trị bệnh cho đàn lợn nái sinh sản và lợn con theo mẹ tại trang trại Nguyễn Thanh Lịch (Ba Vì, Hà Nội). Nghiên cứu cung cấp số liệu thực tế về sự chuyển dịch cơ cấu đàn giai đoạn 2017 – 11/2019, đồng thời chuẩn hóa các định mức thức ăn và phác đồ sử dụng thuốc thú y trong chăn nuôi công nghiệp liên kết. Đây là tài liệu phản ánh chính xác quy trình công nghệ chăn nuôi lợn sinh sản hiện đại, có giá trị ứng dụng cao cho đào tạo thực hành và sản xuất trang trại.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Nước ta hiện nay đang hội nhập mạnh mẽ với kinh tế thế giới, nhằm đưa kinh tế nước ta phát triển Đảng và Nhà nước đã đưa ra nhiều chính sách mới trong sự phát triển của đất nước, đặc biệt quan tâm chú trọng cho phát triển ngành nông nghiệp. Với tiền đề là một nước nông nghiệp đi lên cùng với sự giúp đỡ của các tổ chức trong và ngoài nước cũng như sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng, ngành chăn nuôi đang có những bước trở mình mạnh mẽ. Không những giúp người dân xóa đói giảm nghèo mà còn đang góp phần vào công cuộc làm giàu của đất nước. Đặc biệt là chăn nuôi lợn, hiện nay đã đem lại một nguồn lợi kinh tế lớn và góp phần thúc đẩy cho sự phát triển của kinh tế.

Nhờ có chính sách mở cửa, việc áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật, sự tham gia của các công ty trong nước và ngoài nước trong việc chăn nuôi đã được tăng cường mở rộng theo hướng công nghiệp tập trung, sử dụng con giống ngoại nhập, công nghệ tự động. Chăn nuôi lợn hiện nay đã đem lại một nguồn lợi kinh tế lớn và góp phần thúc đẩy cho sự phát triển của kinh tế. Tuy nhiên, hiện nay nhiều nơi vẫn theo phương thức hộ gia đình nhỏ lẻ, sử dụng con giống nội giá trị kinh tế thấp, đặc điểm về địa lý cũng như khí hậu nóng ẩm ở nước ta, mà chăn nuôi cũng gặp không ít khó khăn. Từ những điều kiện trên ta cần thực hiện một quy trình chăn nuôi có thể đáp ứng được các yêu cầu trong nước về điều kiện ngoại cảnh cũng như điều kiện vật chất.

Với phương châm “học đi đôi với hành” “lý thuyết gắn liền với thực tế” giúp sinh viên sau khi ra trường đáp ứng được những yêu cầu của nhà tuyển dụng em tiến hành thực hiện đề “Thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng, trị bệnh cho lợn nái sinh sản tại trang trại Nguyễn Thanh Lịch xã Ba Trại, huyện Ba Vì, Hà nội” 1. Mục tiêu và yêu cầu của đề tài Luan van 2 1. Mục tiêu  Nắm vững quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng đối với đàn lợn nái và lợn con theo mẹ qua từng giai đoạn.  Rèn luyện và nâng cao tay nghề, củng cố những kiến thức đã học và tìm hiểu thêm những kiến thức thực tế.

 Đánh giá được tình hình mắc một số bệnh thường gặp và biện pháp phòng trị. Yêu cầu  Thực hiện đánh giá tình hình chăn nuôi lợn tại trang trại  Nắm bắt được quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng lợn nái và lợn con theo mẹ tại trang trại chăn nuôi Nguyễn Thanh Lịch xã Ba Trại, huyện Ba Vì, Hà Nôi.  Thực hiện quy trình vệ sinh, phòng và trị một số bệnh mắc phải ở lợn nái và lợn con tại trại.  Đánh giá tình hình mắc một số bệnh thường gặp trên đàn lợn nái và lợn con tại trại.

 Tiến hành điều trị lợn mắc bệnh bằng một số phác đồ điều trị. Luan van 3 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Điều kiện cơ sở thực tập 2. Điều kiện tự nhiên Trại lợn Nguyễn Thanh Lịch thuộc thôn 6, xã Ba Trại, huyện Ba Vì, Hà Nội.

Ba Trại là 1 trong 7 xã miền núi của huyện Ba Vì với diện tích khoảng 2017.4 ha, dân số toàn xã tính đến năm 2017 là 3.700 hộ gia đình với 14. Ba Trai xưa thuộc huyện Bất Bạt, tỉnh Sơn Tây nay thuộc huyện Ba Vì, Hà Nội. Nằm dưới chân núi Ba Vì, phía Đông giáp xã Tản Lĩnh, phía Bắc giáp xã Cẩm Lĩnh, phía Tây giáp xã Thuần Mỹ. Xã nằm giữa hai con đường Tỉnh lộ 87 Sơn Tây – Đá Chông và đường 88 Sơn Tây Bất Bạt.

Đường 87 đi qua xã từ phía Đông Nam qua các xóm Chằm Mè, Trung Sơn, tiếp giáp đường 89 tại Đá Chông. Đường 89 chạy song song với Sông Đà qua địa phận xã Thuần Mỹ. Đường 88 đi qua xã ở phía Bắc và cũng là ranh giới giữa Ba Trại và Cẩm Lĩnh. Đặc điểm chung của Ba Trại bị chi phối bởi các yếu tố vĩ độ Bắc, cơ chế gió mùa, sự phối hợp giữa gió mùa và vĩ độ tạo nên khí hậu nhiệt đới ẩm với mùa đông lạnh và khô.

Nhiệt độ bình quân năm trong khu vực là 23,4 0C. Nhìn chung địa hình của xã phần lớn là đồi gò, độ cao các quả đồi chênh nhau từ 5 đến 20 mét, độ dốc không lớn. Diện tích ruộng có 730 mẫu bắc bộ phần lớn là ruộng chằm, diện tích còn lại là đất đồi. Cơ cấu tổ chức của trang trại Cơ cấu tổ chức: gồm 3 nhóm + Nhóm quản lý: 01 chủ trại, 01 quản lý trại.

+ Nhóm cán bộ kỹ thuật: 02 kỹ sư + Nhóm nhân viên: 01 tổ trưởng, 05 công nhân, 01 đầu bếp, 15 sinh viên thực tập Với đội ngũ nhân công trên, trại phân ra làm các tổ khác nhau như tổ chuồng đẻ, tổ chuồng bầu. Các tổ có bảng chấm công riêng cho từng công nhân trong tổ, ngoài ra các tổ Luan van 4 trưởng có nhiệm vụ đôn đốc, quản lý các thành viên trong tổ nhằm nâng cao tinh thần trách nhiệm và thúc đẩy sự phát triển của trang trại. Cơ sở vật chất của trang trại Trang trại chăn nuôi Nguyễn Thanh Lịch nằm trên địa bàn xã Ba Trại, huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội. Trại có diện tích đất là 3 ha, được xây dựng cách xa với đường lớn, xa trường học và nơi ít dân cư sinh sống, bao quanh trại chủ yếu là đồi cây và cách xa trại là cánh đồng lúa.

Trại nằm trên địa hình khá cao ráo dễ thoát nước vào mùa mưa nhiều. Xung quanh các chuồng nuôi được trồng cây tạo bóng râm mát cho mùa hè. Được thành lập và đi vào sản xuất từ năm 2010 với số vốn đầu tư lên tới 18 tỷ đồng, trang trại chuyên nuôi lợn sinh sản cho công ty cổ phần chăn nuôi CP Việt Nam (chi nhánh của Tập đoàn CP Thái Lan) cung cấp giống lợn con của nái Landrace – Yorkshire với đực Pietrain – Duroc. Trại gồm 4 khu chính: khu nhà ăn, ở cho công nhân, khu nhà để cám và kho thuốc, khu để dụng cụ chăn nuôi và khu chăn nuôi.

Khu chăn nuôi gồm 3 chuồng đẻ, 1 khu chuồng bầu, 1 chuồng đực và 3 chuồng cách ly, nuôi 1058 lợn nái, 362 lợn nái hậu bị, 19 lợn đực khai thác (số liệu tháng 11/2019). Lợn sau khi sinh 21 đến 25 ngày thì được cai sữa. Mỗi năm trang trại cho xuất ra thị trường khoảng 29. Khu chuồng bầu gồm 7 dãy dành cho lợn nái mang thai và là chuồng có diện tích lớn nhất, cách sắp xếp lợn trong chuồng đối với những lợn nái mang thai ở các giai đoạn khác nhau được xếp vào những dãy khác nhau, lợn đực phục vụ việc lấy tinh phối giống được xếp ở dãy trong cùng gần khu vực lấy tinh, lợn nái cai sữa về được đưa về nơi chờ phối trong chuồng lợn nái có chửa nhằm thuận tiện cho việc kiểm tra và lên giống.

Đầu chuồng bầu có hệ thống giàn mát, cuối chuồng có hệ thống quạt thông gió với 8 quạt hoạt động nhằm tạo sự thông thoáng cho chuồng, ngoài ra bên trong chuồng còn được trang bị đầy đủ hệ thống vòi nước tự động, máng ăn cho từng ô lợn nái nhằm đảm bảo việc chăm sóc nuôi dưỡng lợn nái mang thai đạt hiệu quả nhất. Luan van 5 Khu chuồng đẻ gồm 3 chuồng gần kề nhau được sắp xếp thành chuồng đẻ 1, chuồng đẻ 2, chuồng đẻ 3. Phía đầu chuồng là hệ thống giàn mát, cuối chuồng có 3 quạt thông gió. Mỗi chuồng đẻ gồm 2 ngăn, mỗi ngăn gồm 2 dãy và có một công nhân phụ trách.

Trong chuồng đẻ sàn chuồng lợn mẹ làm bằng bê tông còn sàn chuồng dành cho lợn con làm bằng nhựa cứng. Mỗi một ô chuồng đẻ đều có vòi nước tự động dành cho lợn mẹ và dành cho lợn con. Khu chuồng cách ly là khu chuồng nuôi lợn hậu bị mới nhập về để thay thế đàn và lợn nái loại thải. Vị trí chuồng nằm gần chuồng bầu thuận tiện cho việc di chuyển lợn lên chuồng bầu khi đã đủ điều kiện phối giống.

Khu chuồng cách ly được xây dựng với bên trong là các ô nuôi lợn tập trung gồm 6 ô lớn được trang bị khá đầy đủ với hệ thống nước uống và máng ăn tự động bên trong các ô, khu bên trên đầu chuồng là hệ thống giàn mát và khu cuối chuồng có 4 quạt thông gió nhằm tạo sự thông thoáng cho chuồng nuôi. Mỗi chuồng đều được lắp đặt máy bơm nước để tắm cho lợn và vệ sinh chuồng trại hằng ngày, cuối chuồng mỗi ô đều có hệ thống thoát phân và nước thải. Một số thiết bị khác cũng được trang bị đầy đủ:Tủ lạnh bảo quản vắc xin, tủ thuốc để bảo quản và dự trữ thuốc cho trại, xe chở cám từ nhà kho xuống chuồng, xe trở phân, xe trở lợn con, xe trở tấm đan, máy nén khí phun sát trùng di động khu vực trong và ngoài chuồng nuôi. Nguồn nước sử dụng cho chăn nuôi tại trại được lọc qua bể lọc và dẫn trực tiếp đến từng ô chuồng bằng vòi uống tự động, trước khi được đưa đến các vòi tự động nước được xử lý qua Clorin.

Trang trại lợn nái Nguyễn Thanh Lịch là một trại quy mô công nghiệp nên hàng ngày sử dụng một khối lượng nước rất lớn để phục vụ chăn nuôi, vệ sinh chuồng trại, đặc biệt về mùa nóng cần một lượng nước rất lớn để vận hành hoạt động của giàn mát. Thuận lợi và khó khăn của trại  Thuận lợi Được sự quan tâm của Uỷ ban nhân dân xã Ba Trại tạo điều kiện cho sự phát triển của trại. Luan van 6 Trại được xây dựng ở vị trí thuận lợi: Xa khu dân cư, thuận tiện đường giao thông. Chủ trại có năng lực, năng động, nắm bắt được tình hình xã hội, luôn quan tâm đến đời sống vật chất và tinh thần của cán bộ kỹ thuật và công nhân.

Cán bộ kỹ thuật có trình độ chuyên môn vững vàng, công nhân nhiệt tình và có tinh thần trách nhiệm cao trong sản xuất. Con giống tốt, thức ăn, thuốc chất lượng cao, quy trình chăn nuôi khép kín và khoa học đã mang lại hiệu quả chăn nuôi cao cho trại.  Khó khăn Trại được xây dựng trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa, thời tiết diễn biến phức tạp nên khâu phòng trừ dịch bệnh gặp nhiều khó khăn. Dịch bệnh diễn biến phức tạp, nên chi phí dành cho phòng và chữa bệnh lớn, làm ảnh hưởng đến giá thành và khả năng sinh sản của lợn.