Cấu Trúc Gây Khiến - Kết Quả Trong Tiếng Anh Và Tiếng Việt

Luận án tiến sĩ phân tích cấu trúc gây khiến trong tiếng Anh và tiếng Việt, mã số 60 22 01 01, cung cấp cái nhìn sâu sắc về ngôn ngữ học.

• Tác giả: Nguyễn Thị Thu Hương
• Người hướng dẫn: Nguyễn Hồng Cổn
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Lý luận ngôn ngữ
• Đề tài: Cấu Trúc Gây Khiến - Kết Quả Trong Tiếng Anh Và Tiếng Việt
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2010
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Cấu Trúc Gây Khiến Kết Quả Định Nghĩa và Khái Niệm 55 ký tự

Trong ngôn ngữ học, cấu trúc gây khiến - kết quả là cấu trúc diễn tả mối quan hệ nhân quả giữa hai sự kiện. Sự kiện thứ nhất (gây ra) là nguyên nhân, tác động trực tiếp hoặc gián tiếp đến sự kiện thứ hai (kết quả). Mối quan hệ này thể hiện rõ ràng trong cả tiếng Anh và tiếng Việt, mặc dù cách thể hiện có những điểm khác biệt đáng kể. Ví dụ, câu "The hunter shot the fox dead" (Người thợ săn bắn chết con cáo) thể hiện mối quan hệ nhân quả trực tiếp. Sự kiện "người thợ săn bắn" dẫn đến "con cáo chết". Việc nghiên cứu so sánh cấu trúc này giúp làm sáng tỏ đặc điểm ngôn ngữ và tư duy của người bản xứ. Theo McCawley (1968), cấu trúc gây khiến - kết quả biểu hiện hai sự kiện nguyên nhân và kết quả, sự kiện nguyên nhân xảy ra trước, và sự kiện kết quả phụ thuộc vào sự kiện nguyên nhân.

1.1. Cấu Trúc Gây Khiến và Vai Trò của Causative Verbs

Cấu trúc gây khiến thường sử dụng causative verbs (động từ gây khiến) như 'make', 'let', 'have', 'get', 'cause' trong tiếng Anh và các động từ như 'làm', 'khiến', 'gây ra' trong tiếng Việt. Các động từ này đóng vai trò quan trọng trong việc chỉ ra tác nhân gây ra hành động và ảnh hưởng của hành động đó đến đối tượng. Ví dụ, "The rain made the grass grow" (Mưa làm cỏ mọc). Động từ "made" chỉ ra rằng mưa là nguyên nhân khiến cỏ mọc. Việc phân tích cú pháp và ngữ nghĩa của các động từ này rất quan trọng để hiểu rõ cấu trúc câu gây khiến.

1.2. Phân biệt Cấu Trúc Gây Khiến Kết Quả với các Cấu trúc Khác

Cần phân biệt cấu trúc gây khiến - kết quả với các cấu trúc khác như câu điều kiện, câu có mệnh đề quan hệ. Trong cấu trúc gây khiến, mối quan hệ nhân quả là trực tiếp và rõ ràng. Ngược lại, trong câu điều kiện, mối quan hệ này mang tính giả định. Ví dụ, "If it rains, the grass will grow" (Nếu trời mưa, cỏ sẽ mọc) chỉ ra một khả năng, không khẳng định mối quan hệ nhân quả trực tiếp như trong cấu trúc gây khiến. Việc nhầm lẫn giữa các cấu trúc này có thể dẫn đến hiểu sai ý nghĩa của câu.

II. Thách Thức Nhận Diện Cấu Trúc Gây Khiến Kết Quả Vấn Đề và Giải Pháp 58 ký tự

Một trong những thách thức lớn nhất trong việc nghiên cứu cấu trúc gây khiến - kết quả là nhận diện chúng một cách chính xác. Trong nhiều trường hợp, mối quan hệ nhân quả không được thể hiện rõ ràng, mà chỉ mang tính ngụ ý. Điều này đòi hỏi người phân tích phải có kiến thức sâu rộng về ngữ pháp tiếng Anh và ngữ pháp tiếng Việt, cũng như khả năng suy luận logic. Việc xác định tác nhân gây ra hành động và kết quả của hành động đó cũng là một thách thức, đặc biệt trong các câu phức tạp. Để giải quyết vấn đề này, cần sử dụng các phương pháp phân tích ngữ nghĩa và cú pháp một cách kết hợp.

2.1. Các Tiêu Chí Nhận Diện Cấu Trúc Gây Khiến Kết Quả

Để nhận diện cấu trúc gây khiến - kết quả một cách chính xác, cần dựa vào một số tiêu chí nhất định. Tiêu chí quan trọng nhất là sự tồn tại của mối quan hệ nhân quả trực tiếp giữa hai sự kiện. Sự kiện thứ nhất phải là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến sự kiện thứ hai. Ngoài ra, cần xem xét vai trò của các động từ, giới từ và liên từ trong câu. Các từ như 'because', 'therefore', 'as a result' thường được sử dụng để chỉ ra mối quan hệ nhân quả. Tuy nhiên, sự xuất hiện của các từ này không phải lúc nào cũng đồng nghĩa với việc câu đó là cấu trúc gây khiến.

2.2. Sử dụng Ngữ Cảnh để Xác Định Ý Nghĩa Gây Khiến

Ngữ cảnh đóng vai trò quan trọng trong việc xác định ý nghĩa gây khiến của một câu. Một câu có thể mang nhiều ý nghĩa khác nhau tùy thuộc vào ngữ cảnh sử dụng. Ví dụ, câu "He opened the door" (Anh ấy mở cửa) có thể có ý nghĩa gây khiến nếu hành động mở cửa đó gây ra một sự kiện khác, chẳng hạn như "He opened the door and let the cat in" (Anh ấy mở cửa và cho con mèo vào). Việc xem xét ngữ cảnh giúp phân biệt rõ ràng giữa cấu trúc gây khiến và các cấu trúc khác.

2.3. Phân Tích Ngữ Nghĩa và Cú Pháp Kết Hợp

Việc phân tích ngữ nghĩa và cú pháp một cách kết hợp là rất quan trọng để nhận diện cấu trúc gây khiến - kết quả. Phân tích ngữ nghĩa giúp xác định mối quan hệ nhân quả giữa các sự kiện, trong khi phân tích cú pháp giúp xác định vai trò của các thành phần trong câu. Ví dụ, việc xác định chủ ngữ, vị ngữ và tân ngữ trong câu giúp hiểu rõ ai là người thực hiện hành động, hành động đó là gì và hành động đó tác động đến ai hoặc cái gì. Sự kết hợp giữa hai phương pháp này giúp nhận diện cấu trúc gây khiến một cách toàn diện.

III. So Sánh Cấu Trúc Gây Khiến Anh Việt Điểm Tương Đồng và Dị Biệt 60 ký tự

Việc so sánh cấu trúc gây khiến giữa tiếng Anh và tiếng Việt giúp làm sáng tỏ những điểm tương đồng và dị biệt giữa hai ngôn ngữ. Về cơ bản, cả hai ngôn ngữ đều có khả năng diễn đạt mối quan hệ nhân quả, nhưng cách thể hiện có những khác biệt đáng kể. Tiếng Anh thường sử dụng các động từ gây khiến một cách linh hoạt, trong khi tiếng Việt có xu hướng sử dụng các cấu trúc câu phức tạp hơn. Việc hiểu rõ những điểm khác biệt này giúp người học ngôn ngữ tránh được những lỗi sai phổ biến. Dựa trên việc phân tích đối chiếu ngữ liệu cấu trúc gây khiến - kết quả trong tiếng Anh và tiếng Việt, luận án sẽ tìm hiểu những nét tương đồng và dị biệt của cấu trúc này trong hai ngôn ngữ.

3.1. Điểm Tương Đồng về Ý Nghĩa Gây Khiến Kết Quả

Điểm tương đồng lớn nhất giữa tiếng Anh và tiếng Việt là khả năng diễn đạt ý nghĩa gây khiến - kết quả. Cả hai ngôn ngữ đều có thể diễn tả một sự kiện là nguyên nhân gây ra một sự kiện khác. Ví dụ, câu "The sun melted the snow" (Mặt trời làm tan tuyết) trong tiếng Anh tương đương với câu "Mặt trời làm tuyết tan" trong tiếng Việt. Cả hai câu đều diễn tả rằng mặt trời là nguyên nhân khiến tuyết tan. Tuy nhiên, cách diễn đạt chi tiết có thể khác nhau.

3.2. Khác Biệt về Cấu Trúc Câu và Từ Vựng

Mặc dù có điểm tương đồng về ý nghĩa, cấu trúc câu và từ vựng sử dụng để diễn đạt ý nghĩa gây khiến lại có những khác biệt đáng kể. Tiếng Anh thường sử dụng các động từ gây khiến như "make", "cause", "lead to", trong khi tiếng Việt có xu hướng sử dụng các cấu trúc câu ghép hoặc câu phức với các liên từ như "vì", "do", "nên". Ví dụ, thay vì nói "The news saddened him" (Tin tức làm anh ấy buồn), tiếng Việt có thể nói "Vì tin tức đó, anh ấy buồn".

3.3. Sự Khác Biệt Trong Việc Sử Dụng Mệnh Đề

Sự khác biệt trong việc sử dụng mệnh đề cũng là một điểm đáng chú ý. Tiếng Anh thường sử dụng mệnh đề quan hệ hoặc mệnh đề trạng ngữ để diễn đạt mối quan hệ nhân quả, trong khi tiếng Việt có xu hướng sử dụng các câu đơn giản hơn. Ví dụ, câu "The book that I read made me cry" (Cuốn sách mà tôi đọc đã làm tôi khóc) trong tiếng Anh có thể được diễn đạt trong tiếng Việt là "Tôi đọc cuốn sách đó và tôi đã khóc". Sự khác biệt này phản ánh sự khác biệt về phong cách ngôn ngữ giữa hai ngôn ngữ.

IV. Ứng Dụng Nghiên Cứu Cấu Trúc Gây Khiến Dịch Thuật và Giảng Dạy 59 ký tự

Nghiên cứu về cấu trúc gây khiến có ứng dụng thực tiễn trong nhiều lĩnh vực, đặc biệt là dịch thuật và giảng dạy ngôn ngữ. Việc hiểu rõ những điểm tương đồng và dị biệt giữa tiếng Anh và tiếng Việt giúp người dịch thuật chuyển tải ý nghĩa một cách chính xác và tự nhiên. Trong giảng dạy, việc cung cấp cho học sinh kiến thức về cấu trúc gây khiến giúp họ sử dụng ngôn ngữ một cách hiệu quả hơn. Ngoài ra, kết quả nghiên cứu của luận án còn giúp cho những người làm công tác dịch thuật nắm được cách thức chuyển dịch cấu trúc gây khiến - kết quả tránh được những lỗi thường gặp khi dịch từ tiếng Anh sang tiếng Việt và ngược lại.

4.1. Dịch Thuật Cấu Trúc Gây Khiến Thách Thức và Giải Pháp

Dịch thuật cấu trúc gây khiến đòi hỏi sự tinh tế và am hiểu sâu sắc về cả hai ngôn ngữ. Thách thức lớn nhất là làm sao chuyển tải được ý nghĩa gây khiến một cách tự nhiên và chính xác, mà không làm thay đổi cấu trúc câu quá nhiều. Một giải pháp là sử dụng các từ nối hoặc cấu trúc câu tương đương trong ngôn ngữ đích để diễn đạt mối quan hệ nhân quả. Ví dụ, câu "The rain made the roads slippery" (Mưa làm đường trơn) có thể được dịch thành "Mưa khiến đường trở nên trơn trượt".

4.2. Giảng Dạy Cấu Trúc Gây Khiến Phương Pháp Hiệu Quả

Trong giảng dạy, việc giới thiệu cấu trúc gây khiến nên bắt đầu từ những ví dụ đơn giản và dễ hiểu. Giáo viên có thể sử dụng các trò chơi hoặc bài tập thực hành để giúp học sinh làm quen với các động từ và cấu trúc câu liên quan. Việc so sánh cấu trúc gây khiến trong tiếng Anh và tiếng Việt cũng giúp học sinh hiểu rõ hơn về sự khác biệt giữa hai ngôn ngữ. Ví dụ, giáo viên có thể yêu cầu học sinh dịch các câu đơn giản từ tiếng Anh sang tiếng Việt và ngược lại, chú trọng vào việc sử dụng đúng các động từ và cấu trúc câu gây khiến.

4.3. Tầm Quan Trọng Của Ngữ Cảnh Trong Giảng Dạy và Dịch Thuật

Như đã đề cập trước đó, ngữ cảnh đóng vai trò rất quan trọng trong việc hiểu và sử dụng cấu trúc gây khiến. Vì vậy, trong cả giảng dạy và dịch thuật, cần chú trọng đến việc cung cấp cho người học và người dịch ngữ cảnh đầy đủ để họ có thể hiểu rõ ý nghĩa gây khiến của câu. Ví dụ, khi dịch một câu chứa cấu trúc gây khiến, người dịch cần xem xét ngữ cảnh xung quanh để đảm bảo rằng bản dịch phù hợp với ý nghĩa tổng thể của văn bản.

V. Kết Luận và Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo Về Gây Khiến 52 ký tự

Nghiên cứu về cấu trúc gây khiến - kết quả trong tiếng Anh và tiếng Việt là một lĩnh vực đầy tiềm năng và còn nhiều điều cần khám phá. Việc hiểu rõ những điểm tương đồng và dị biệt giữa hai ngôn ngữ giúp chúng ta sử dụng ngôn ngữ một cách hiệu quả hơn, đồng thời làm sáng tỏ những đặc điểm văn hóa và tư duy của người bản xứ. Trong tương lai, cần có thêm nhiều nghiên cứu về các loại cấu trúc gây khiến khác nhau, cũng như mối liên hệ giữa cấu trúc gây khiến và các hiện tượng ngôn ngữ khác. Luận án cũng đã tìm hiểu cách thức chuyển dịch cấu trúc gây khiến - kết quả giữa hai ngôn ngữ, từ đó đưa ra những gợi ý giúp người dùng tránh mắc lỗi sử dụng cấu trúc gây khiến - kết quả khi học tiếng Anh và tiếng Việt như một ngoại ngữ.

5.1. Hạn Chế của Nghiên Cứu và Đề Xuất Hướng Phát Triển

Nghiên cứu này có một số hạn chế nhất định, chẳng hạn như phạm vi nghiên cứu còn hạn chế và phương pháp phân tích chưa hoàn toàn đầy đủ. Trong tương lai, cần có thêm nhiều nghiên cứu với phạm vi rộng hơn và sử dụng các phương pháp phân tích tiên tiến hơn. Ngoài ra, cần nghiên cứu sâu hơn về mối liên hệ giữa cấu trúc gây khiến và các hiện tượng ngôn ngữ khác như tính ẩn dụ và tính biểu cảm.

5.2. Vai trò của Loại Hình Ngôn Ngữ trong Nghiên Cứu Gây Khiến

Nghiên cứu cấu trúc gây khiến cũng cần xem xét vai trò của loại hình ngôn ngữ. Tiếng Anh và tiếng Việt thuộc hai loại hình ngôn ngữ khác nhau, điều này ảnh hưởng đến cách thức diễn đạt ý nghĩa gây khiến. Việc so sánh cấu trúc gây khiến trong các ngôn ngữ thuộc các loại hình ngôn ngữ khác nhau có thể giúp chúng ta hiểu rõ hơn về bản chất của ngôn ngữ và tư duy của con người.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ THUYẾT 1. Tình hình nghiên cứu cấu trúc gây khiến - kết quả trong tiếng Anh Cho đến nay đã có rất nhiều nhà ngôn ngữ học nghiên cứu về cấu trúc gây khiến - kết quả trong các ngôn ngữ nói chung và trong tiếng Anh nói riêng, đáng chú ý là: William Frawley (1992), Talmy (1988), Lewis (1973), Jae Jung Song (1991, 2001, 2005), Anna Wierzbicka (1987, 1988, 1996, 2006), Cliff Goddard (1997, 1998, 2005), Jasper Holmes (1999). Trong công trình “ Linguistic Typology Morphology and Syntax” Jae Jung Song đã đưa ra việc phân loại loại hình học của cấu trúc gây khiến - kết quả dựa trên đặc điểm hình thái học. Trong số 3 loại gây khiến - kết quả theo sự phân loại loại hình học thì loại gây khiến - kết quả hình thái học trong nhiều năm đã nhận được sự chú ý của hầu hết các nhà nghiên cứu.

Gần đây Song (1996) đã chứng minh rằng sự nhấn mạnh thái quá về loại gây khiến - kết quả hình thái học đã góp phần vào việc chưa quan tâm đúng mức đến các loại gây khiến - kết quả khác, đặc biệt là loại cấu trúc gây khiến - kết quả cú pháp trong các ngôn ngữ trên thế giới. Dựa trên cơ sở dữ liệu của 613 ngôn ngữ ông đã đưa ra một cách phân loại hình học khác trong đó có 3 loại cấu trúc gây khiến - kết quả khác nhau là: loại COMPACT, loại AND và loại PURP (cụ thể hơn, xem mục 1. Mặc dù nghiên cứu của ông chưa có sức thuyết phục lớn nhưng công trình của ông cũng đã có đóng góp rất lớn cho việc nghiên cứu cấu trúc gây khiến - kết quả. Anna Wierzbicka, trong công trình “The Semantics of Grammar” cũng đã dành gần 20 trang để viết về cấu trúc gây khiến - kết quả trong tiếng Anh 8 (LUAN.01 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.01 và so sánh cấu trúc này trong tiếng Anh với những ngôn ngữ khác như tiếng Nhật, tiếng Hindi, tiếng Pháp, tiếng Ý, tiếng Nga.

William Frawly (1992) trong công trình “Linguistic Semantics” (Ngữ nghĩa học) lại đi sâu về cấu trúc ngữ nghĩa quan hệ của cấu trúc gây khiến - kết quả. Ông đưa ra cách nhìn lôgíc về cấu trúc gây khiến - kết quả giữa hai sự kiện; hai đặc tính của gây khiến - kết quả - sự trực tiếp của nguyên nhân và mức độ tham gia của các thành phần - có ảnh hưởng đến cấu trúc bề mặt của cấu trúc gây khiến - kết quả; các thành phần trong một sự kiện gây khiến - kết quả, mối quan hệ giữa các thành phần và sự giải mã của mối quan hệ này. Trong công trình “Semantic Analysis. A Practical Introduction” (Phân tích ngữ nghĩa.

Dẫn luận thực hành) Goddard bàn về vai trò của từ because (bởi vì) trong việc giải thích cấu trúc gây khiến - kết quả. Ông còn đưa ra cách giải thích cho cấu trúc gây khiến - kết quả với những động từ make (làm), have (bảo), break (vỡ/ làm vỡ), clean (lau) và kill (giết chết). Trong công trình “Longman English Grammar” (Ngữ pháp tiếng Anh Longman), Alexander đề cập đến vai trò có ý nghĩa nhấn mạnh khi dùng cấu trúc gây khiến - kết quả với mục đích muốn ai đó làm việc gì cho chúng ta. Cấu trúc gây khiến - kết quả còn được nhắc đến ở một số công trình nghiên cứu khác như “Guide to Patterns and Usage in English” (Hướng dẫn các mẫu thức và cách sử dụng trong tiếng Anh) của A.

Hornby; “A New Approach to English Grammar on Semantic Principles” (Một cách tiếp cận ngữ pháp tiếng Anh mới trên các nguyên tắc ngữ nghĩa học) của Dixon.01 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.01 Trong nghiên cứu của mình Dixon đã gọi động từ gây khiến - kết quả là “making verb” (động từ khiến tác) và phân chia chúng thành nhiều loại khác nhau tuỳ theo cách kết hợp của chúng với các yếu tố khác. Jasper Holmes (“The Syntax and Semantics of Causative Verbs”, 1999) khi nói về cú pháp và ngữ nghĩa của động từ gây khiến - kết quả, ngoài việc giải thích một động từ gây khiến - kết quả bằng cấu trúc chủ đề - vị ngữ, ông đã mô hình hoá cách giải thích này để thể hiện rõ ý nghĩa của động từ gây khiến - kết quả. Ví dụ: KILL: CAUSE (x, BECOME (y, DEAD )) Event Becoming Making Being y ee er er er result result x Killing Dying Dead sense KILL Hình 1. Cấu trúc ngữ nghĩa - từ vựng của killing, nghĩa của kill.

(Holmes, 1999) Để hiểu đầy đủ hơn quan niệm của các nhà nghiên cứu về cấu trúc gây khiến - kết quả trong các ngôn ngữ nói chung và trong tiếng Anh nói riêng, dưới đây chúng tôi sẽ trình bày bốn hướng tiếp cận khác nhau của các tác giả: (i) cách tiếp cận theo hướng lôgíc học, (ii) cách tiếp cận theo hướng ngữ 10 (LUAN.01 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.01 nghĩa, (iii) cách tiếp cận theo hướng chức năng, và (iv) cách tiếp cận theo hướng loại hình. Cách tiếp cận theo hướng lôgíc học Cách tiếp cận cấu trúc gây khiến - kết quả theo hướng lôgíc có nguồn gốc từ triết học. Nhiều nhà triết học đã cho rằng dù quan hệ nhân - quả là gì thì nó cũng được hình thành từ tư duy của con người. Trong công trình “Enquiries Concerning the Human Understanding” (Những nghiên cứu liên quan đến sự hiểu biết của con người), Hume (1902 [1777]) đã khẳng định rằng nguyên nhân và kết quả chỉ là những sự kiện mà chúng ta thấy là “luôn luôn gắn kết với nhau”.

Trong công trình có nhan đề “System of Logic” (Hệ thống của lôgíc) Mill (1960 [1843]) (chương 4) cố gắng giải thích quan hệ nhân - quả (causation) tính theo “những chuỗi các sự kiện xảy ra đều đặn”. Ông lập luận rằng để nói là A gây ra B thì chỉ nói là B xảy ra ngay sau A và tất cả những gì tương tự như A luôn luôn được theo sau bởi những gì tương tự như B. Từ quan điểm ngữ nghĩa học, những cố gắng để định nghĩa quan hệ nhân - quả theo ‘những chuỗi các sự kiện xảy ra’ đều đi đến những vấn đề phức tạp. Trước tiên, trong một số trường hợp B luôn luôn theo sau A mà không do A gây ra; ví dụ như cái chết luôn theo sau sự ra đời nhưng thật vô lý khi nói rằng sự ra đời gây ra cái chết.

Thứ hai, một sự kiện nguyên nhân có thể xảy ra cùng lúc với sự kiện kết quả; ví dụ một cái bút chì có thể chuyển động vì tay người cầm bút đang chuyển động. Thứ ba, sự miêu tả của cả Hume và Mill đều hướng đến việc giải thích “những luật nhân - quả” hơn là những cách dùng hằng ngày của từ “because”, và khó biết được là họ có thể áp dụng thế nào với những câu như: “Anh ấy đi vì bị cô ấy xúc phạm.” hay “Tôi cưới cô ấy vì tôi yêu cô ấy.01 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.01 Một hướng khác để định nghĩa quan hệ nhân - quả là cấu trúc tương tác, ví dụ như cấu trúc ngữ pháp trong câu: Nếu X không xảy ra thì Y đã không xảy ra. Nhà ngôn ngữ học Masayoshi Shibatani (1976) đã mô tả tình huống nhân - quả như một mối quan hệ giữa hai sự kiên, một sự kiện xảy ra vào thời điểm T1 và một sự kiện xảy ra và thời điểm T2 sau T1, và việc xảy ra của sự kiện thứ hai “phụ thuộc hoàn toàn” vào việc xảy ra vào thời điểm thứ nhất. Sự phụ thuộc của hai sự kiện này phải đến mức nó cho phép người nói cảm nhận được tác động mà sự kiện thứ hai sẽ không xảy ra tại một thời điểm cụ thể nếu sự kiện thứ nhất không xảy ra.

Shibatani đề nghị là ý niệm của “BECAUSE” có thể được phân tích theo cấu trúc tương tác và phủ định như: “nếu sự kiện X không xảy ra thì sự kiện Y cũng không xảy ra”. Mối quan hệ giữa hai sự kiện X và Y được hiểu theo cách lập luận “Sự kiện Y xảy ra vì sự kiện X đã xảy ra”. Shibatani cho rằng mối quan hệ giữa hai sự kiện này cũng tương tự như khi chúng được đặt trong cấu trúc tương tác và phủ định “Nếu không có X thì cũng không có Y”. Cách tiếp cận theo hướng ngữ nghĩa Nhà ngôn ngữ học Leonard Talmy (1988) đã đưa ra một cách phân tích khác về mối quan hệ nhân quả.

Ông đưa ra một lược đồ cho “hệ thống ước lượng cơ bản” mà ông gọi là “tính động” (force dynamics). Giả thuyết này được coi như là “một sự khái quát quan niệm ngôn ngữ học truyền thống về quan hệ nhân quả”. Hệ thống này được dựa trên những ý tưởng về một sự đối lập giữa hai thực thể biểu lộ một lực nội tại. Một trong những thực thể này là trung tâm - nội lực/bị thể (the Agonist).

Đối lập với bị thể là yếu tố lực thứ hai - kháng lực/ tác thể (the Antagonist). Vấn đề nổi bật trong bất cứ một chuỗi lực nào là liệu bị thể sẽ bộc lộ hướng lực của nó hay sẽ bị lấn át bởi một kháng lực mạnh hơn.01 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.01 Từ quan điểm ký hiệu học, một sơ đồ không bao giờ đứng một mình; nó luôn phụ thuộc vào một hệ thống những lời chú thích. Talmy miêu tả các chuỗi động lực bằng những biểu đồ, những yếu tố cơ bản có thể được trình bày qua 4 nội dung với những ký hiệu được quy ước như sau: (i). những thể lực; trong đó thể hiện nội lực, thể hiện kháng lực; (ii).

hướng nội lực; trong đó > thể hiện hướng về phía hành động,  thể hiện hướng về phía tĩnh; (iii). sự cân bằng của các lực; trong đó + thể hiện thực thể mạnh hơn,  thể hiện thực thể yếu hơn; và (iv). kết quả của sự tương tác lực; trong đó > thể hiện sự hoạt động,  thể hiện sự không hoạt động. Những dạng tính động cơ bản nhất không bao gồm sự thay đổi theo thời gian có thể được trình bày trong những ví dụ được thể hiện qua các sơ đồ dưới đây: (1.1) +  The ball kept rolling because of the wind blowing on it.2) The shed kept standing despite the gale wind blowing against it.

 + (Nhà kho vẫn đứng im mặc dù một cơn gió mạnh đang thổi.3) >+ The ball kept rolling despite the stiff grass. > (Quả bóng vẫn lăn mặc dù cỏ cứng.4) > + The log kept lying on the incline because of the ridge there.  (Khúc gỗ vẫn nằm dưới dốc vì cái gờ ở đó.