BỘ TƯ PHÁP TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HA NỘI ĐỀ TÀI KHOA HỌC : CẢI TIẾN PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC CÁC MÔN KHOA HỌC MAC- LE NIN TRONG TRUONG DAI HOC LUAT HA NOI MA SO: LH97/ 018 Chu nhiệm đề tài : PTS. NGUYEN THỊ THANH HUYEN f ĐA ^^ } DA HÔI JATHA NỘI | HÀ NỘI, 1999 _ GV. LÊ PHI YEN GV. NGỌ VAN NHÂN.
TRAN THI HONG THUY. TA QUANG THONG. NGUYEN MANH TƯỜNG _ GV. BACH ĐĂNG MINH _GV.
PHAM VIET VƯỢNG Cài tiến phương pháp giang day các môn khoa học Mắc - Lê Nin 1. LỜI NÓI ĐẦU Cải tiến phương pháp dạy học đã và đang là vấn đề cấp thiết ở nước ta hiện nay. Bởi vì yêu cầu của thời đại, của cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật, của cơ chế thị trường có sự điều tiết của Nhà nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa đòi hỏi nhà trường đại học phải đào tạo ra không chỉ những cán bộ có tri thức khoa học kỹ thuật, có trình độ chuyên môn, nghiệp vụ vững vàng ở bậc đại học và trên đại học, mà còn phải có phương pháp tư duy lô gích, có phương pháp để tự học, tự nghiên cứu suốt đời, năng động, nhạy bén, có ý thức sáng tạo và khả năng sáng tạo rất cao. Thực tế việc dạy và học ở các trường đại học chưa đáp ứng được các yêu cầu trên.
Do đó, có thể nói việc cải tiến phương pháp dạy học ở đại học đã và đang có ý nghĩa thực tiễn trong các trường đại học ở nước ta hiện nay. Đặc biệt, việc cải tiến phương pháp dạy học các môn khoa học Mác- Lê Nin trong trường đại học Luật Hà Nội lại càng có ý nghĩa cap thiết. Vì trong hệ thống các môn khoa học được giảng dạy ở trường đại học Luật Hà Nội, các môn khoa học Mác- Lê Nin chiếm một vi trí hết sức quan trọng. Chúng không chỉ là những môn khoa học cơ bản, mà còn là những môn khoa học cơ sở cho các môn chuyên ngành luật.
Việc bảo dam, nâng cao chất lượng day học các môn khoa học Mác- Lê Nin có ảnh hưởng trực tiếp đến việc nâng cao chất lượng đào tạo của nhà trường trong việc đào tạo ra những cán bộ pháp luật vừa "hồng" vừa "chuyên", góp phần tích cực trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội, xây dựng Nhà nước Pháp quyền Xã hội Chủ nghĩa Việt nam. Trong thời gian qua, việc dạy học các môn khoa học Mác- Lê Nin ở trường đại học Luật Hà Nội đã đạt được nhiều thành tựu đáng kể, góp phần cùng với nhà trường hoàn thành tốt nhiệm vụ đào tạo của mình. Tuy nhiên, bên cạnh đó cũng còn những hạn chế như về mặt nội dung, chương trình, v., đặc biệt là về phương pháp dạy học. Do đó, chưa đáp ứng được yêu cầu nâng cao chất lượng dạy học các môn khoa học Mác- Lê Nm nói riêng và yêu cầu của việc cải tiến phương pháp dạy học đại học nói chung.
Chính vì vậy, việc nghiên cứu, tìm tòi những phương hướng và giải pháp nhằm cải tiến phương pháp dạy học các môn khoa học Mác- Lê Nin là một yêu cầu cấp thiết ở trường đại học Luật Hà Nội trong giai đoạn hiện nay. Hơn nữa, từ khi được thành lập đến nay, ở trường đại học Luật Hà Nội cũng chưa có một công trình nghiên cứu nào đánh giá, hệ thống lại toàn bộ các phương pháp dạy và học các môn khoa học Mác- Lê Nin cả về mặt lý luận và thực tiễn, nghiên cứu vị trí, vai trò của chúng, đặc biệt trong việc đào tạo các cử nhân luật để từ đó dé xuất những phương hướng và giải pháp cải tiến phương pháp dạy học các môn học này. Xuất phát từ những vấn dé nêu trên, chúng tôi đề xuất "Cai tiến phương pháp day học các môn khoa học Mác- Lê Nin trong trường đại học Luật Hà Nội” làm đề tài nghiên cứu của mình. Trong quá trình thực hiện đề tài, chúng tôi đã nhận được sự giúp đỡ về mặt vật chất và tinh thần, sự khuyến khích và động viên, cũng như sự chỉ đạo sát sao của Dang uỷ, Ban Giám hiệu nhà trường, sự quan tâm và tạo điều kiện thuận lợi của Lãnh đạo bộ môn, chi uỷ, sự giúp đỡ nhiệt tình của Phòng Đào tạo, của các chuyên gia pháp luật và Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh.
Chúng tôi xin chân thành cảm ơn những sự giúp đỡ trên. Chúng tôi xin cảm ơn các cộng tác viên, những giảng viên có chuyên môn cao và có nhiều kinh nghiệm trong công tác giảng dạy đã tham gia cộng tác và đã có nhiều đóng góp tích cực cho việc hoàn thành dé tài. Cuối cùng, chúng tôi xin chân thành cảm ơn tất cả những đóng góp và giúp đỡ quí báu đã dành cho chúng tôi. Cai tiểu phương phấp giẳng day các môn khoa học Mac - Lé Nin.
Mặc dù đây là đề tài nghiên cứu tuy tập trung được trí tuệ của đông dao đội ngũ cán bộ, giảng viên Bộ môn Mac- Lê Nin, tuy nhiên, đây là công trình nghiên cứu tập thể đầu tiên của Bộ môn nên không tránh khỏi những hạn chế. Chúng tôi rất mong tiếp tục nhận được các ý kiến đóng góp để công trình được hoàn thiện hơn, cũng như để rút kinh nghiệm cho việc nghiên cứu tiếp theo. NGUYEN THỊ THANH HUYEN CẢI TIẾN PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC CÁC MÔN KHOA HỌC MÁC- LE NIN TRONG TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI Chủ nhiệm đề tài : PTS. NGUYÊN THỊ THANH HUYEN I.
TINH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ TÍNH CAP THIET CUA DE TÀI Cải tiến phương pháp dạy học (PPDH) đại học đã và đang là vấn dé ' cấp thiết ở nước ta hiện nay. Bởi vì yêu cầu của thời đại, của cuộc cáchn | mạng khoa học kỹ thuật, của cơ chẻ thị trường có sự điều tiết của Nhài nước theo định hướng, xã hội chủ nghĩa đòi hỏi nhà trường đại học phải đào tao ra không chỉ những cán bộ có tri thức khoa học kỹ thuật, có trình độ chuyên môn, nghiệp vụ vững vàng ở bậc đại học và trên đại học mà còn phải có phương pháp tư duy logic, có phương pháp để tự học, tự nghiên cứu suốt đời, năng động, nhạy bén, có ý thức sáng tạo và khả năng sáng tạo rất cao. Thực tế việc dạy và học ở các trường đại học chưa đáp-ứng được các yêu cầu trên. Do đó, có thể nói việc cải tiến phương pháp dạy học ở đại học đã và đang có ý nghĩa thực tiễn trong các trường đại học ở nước ta hiện nay.
Đặc biệt, việc cải tiến phương pháp dạy học các môn khoa học Mác- Lénin trong trường dai học Luật Hà Nội lại càng có ý nghĩa cấp thiết. Bởi vì trong hệ thống các môn khoa học được giảng dạy ở trường đại học Luật Hà Nội, các môn khoa học Mác-Lênin chiêm một vị trí hết sức quan trọng. Chúng không chi là những môn khoa học cơ bản mà còn là những môn khoa học cơ sở cho các môn chuyên ngành luật. Việc đảm bảo, nâng cao chất lượng day học các môn khoa học Mác- Lénin có anh hưởng trực tiếp đến việc nâng cao chất lượng đào tạo của nhà trường.
Thực tế, việc dạy học các môn khoa học Mác-Lênin ở trường đại học Luật Hà Nội đã đạt được nhiều thành tựu đáng kể, góp phân cùng với nhà trường hoàn thành tốt nhiệm vụ đào tạo của mình trong những nam qua. Tuy nhiên, bên cạnh đó cũng còn có nhiều hạn chế. như về nội dung, chương trình v. đặc biệt là về phương pháp dạy học.
Do đó, chưa đáp ứng được yêu câu nânz cao chất lượng day học các môn khoa học Mac-Lénin nói riêng và yêu câu của việc cai tiến phương pháp dạy học nói chung. Chính vì vậy, việc nghiên cứu, tìm tòi những phương hướng và giải pháp để cải tiến phương pháp dạy học các môn khoa học Mác-Lênin là một yêu cầu cấp thiết ở trường ta hiện nay. Hơn nữa, từ khi được thành lập đến nay ở trường đại học Luật Ha Nội cũng chưa có một công trình nghiên cứu nào đánh giá, hệ thống lại toàn bộ các phương pháp day và học các món khoa học Mác-Lênin cả về mặt lý luận và thực tiễn, nghiên cứu vị trí. vai trò của chúng, đặc biệt, trong việc đào tạo các cử nhân luật để từ đó dé xuất những phương hướng và giải pháp cải tiến phương pháp dạy học các môn học này.
Xuất phát từ những vấn đề trên chúng tôi dé xuất "cai tiến phương pháp dạy học các môn khoa học Mac-Lénin trong trường đại học Luật Ha Nội” làm đề tài nghiên cứu của mình. MỤC ĐÍCH VA PHAM VI NGHIÊN CỨU CUA ĐỀ TÀI Về mục dich nghiên cứu của dé tài: Nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn của việc cải tiến phương pháp dạy học các môn khoa học Mac-Lénin. Trên cơ sở đó dé xuất những phương hướng và giải pháp nhằm cải tiến phương pháp dạy học các môn khoa học này trong trường đại học Luật Hà Nội. Về phạm vi nghiên cứu của đề tài: Việc cải tiến phương pháp day học các môn học Mác-Lênin có ý nghĩa rất lớn cả ở tầm vĩ mô lẫn vi mô.
Để nghiên cứu một cách đầy đủ hơn cần có sự nỗ lực không chỉ của nhóm nghiên cứu đề tài, mà cần có sự nỗ lực từ nhiều phía: Bộ môn Mác-Lênin, toàn bộ cán bộ giảng dạy các môn Mác-Lênin của cả nước, phòng đào tạo, Bộ giáo dục và đào tạo v. Trong khuôn khổ của một đề tài cấp trường, chúng tôi giới hạn phạm vi nghiên cứu của mình ở ba môn: Triết học Mac-Lénin, kinh tế chính trị Mác-Lênin và chủ nghia xã hội khoa học - Ba bộ phận cau thành của chủ nghĩa Mác-Lênin và cũng khong có tham vọng nghiên cứu, giải quyết được tất cả mọi vấn đề. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CUU Xuất phát từ mục đích đã nêu ở trên, chúng tôi sử dụng những phương pháp chủ yếu sau: - Phân tích, tổng hợp, so sánh, phân loại, thống, Kê, hệ thống hóa. - Điều tra xã hội học.
- Quan sát sư phạm, thực nghiệm sư phạm, tổng kết kinh nghiệm. NHIEM VỤ VA NOI DUNG NGHIÊN CỨU CUA DE TAI Để thực hiện những mục tiêu trên, chúng tôi tap trung giải quyết 8 chuyên đề: - Chuyên dé I: "Bản chất, nhiệm vu của quá trình day học, phương pháp dạy hoc va van đề cai tiến phương pháp dạy học (ở đạt học ). Chuyên đề này nham giải quyết những vấn dé lý luận, có liên quan đến toàn bộ dé tài.