Luận văn thạc sĩ: Cải thiện kỹ năng nói cho sinh viên năm nhất tại khoa Y Thái Bình

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu pour améliorer lenseignement apprentissage de lexpression orale aux étudiants en première année à, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Lê Thị Hồng Minh
• Người hướng dẫn: Docteur Nguyễn Thị Bình
• Trường học: Université Nationale de Hanoi
• Chuyên ngành: Khoa Y
• Đề tài: Cải Thiện Kỹ Năng Nói Cho Sinh Viên Năm Nhất Tại Khoa Y Thái Bình
• Loại tài liệu: Mémoire de Master
• Năm xuất bản: 2010
• Địa điểm: Hanoi

Mục lục chi tiết

• INTRODUCTION
• 1. CHAPITRE 1: CADRE THÉORIQUE
• 1.1. Compétence de communication et ses composantes
• 1.2. Communication orale réelle
• 1.3. Communication orale dans la classe
• 1.4. Enseignement de l’expression orale
• 1.5. Différentes activités de l’EO en classe de langue
• 2. CHAPITRE 2: ENSEIGNEMENT DE L’EXPRESSION ORALE À LA FACULTÉ DE MÉDECINE DE THAI BINH
• 2.1. Présentation générale de la Faculté de Médecine de Thai Binh
• 2.2. Situation de l’enseignement/apprentissage de français à la Faculté de Médecine de Thai Binh
• 2.3. Public et volume d’heure
• 2.4. Besoins et objectifs des apprenants
• 2.5. Présentation de la méthode “Le Nouvel Espaces 1”
• 2.6. Méthodologie de réalisation des enquêtes
• 2.7. Analyse et interprétation des résultats de l'enquête réalisée auprès des étudiants
• 2.8. Analyse et interprétation des résultats de l'enquête réalisée auprès des Professeurs
• 2.9. Remarques sur les résultats des enquêtes
• 2.10. Etat psychologique des apprenants
• 2.11. Méthodes à enseigner et apprendre la production orale
• 2.12. Problèmes des conditions de l’enseignement/apprentissage
• 3. CHAPITRE 3: PROPOSITIONS MÉTHODOLOGIQUES ET PÉDAGOGIQUES
• 3.1. Propositions pour résoudre des difficultés linguistiques
• 3.2. Expression orale et enseignement du vocabulaire
• 3.3. Expression orale et enseignement de la grammaire
• 3.4. Propositions pour résoudre des difficultés psychologiques chez des apprenants
• 3.5. Multiples activités méthodologiques et pédagogiques
• 3.6. Auxiliaires audio-visuels
• 3.7. Jeu de rôle
• 3.8. Exposé et débat
• 3.9. Quelques suggestions sur la correction des fautes
• ANNEXES

Tóm tắt

I. Giới thiệu

Bài viết này tập trung vào việc cải thiện kỹ năng nói cho sinh viên năm nhất tại khoa Y Thái Bình. Trong bối cảnh toàn cầu hóa, việc giao tiếp hiệu quả trở thành một yếu tố quan trọng trong lĩnh vực y khoa. Kỹ năng giao tiếp không chỉ giúp sinh viên tương tác tốt hơn với bệnh nhân mà còn nâng cao khả năng làm việc nhóm và phát triển bản thân. Nghiên cứu này nhằm xác định các yếu tố cản trở sinh viên trong việc phát triển kỹ năng nói và đề xuất các phương pháp giảng dạy hiệu quả.

1.1. Tầm quan trọng của kỹ năng giao tiếp

Kỹ năng giao tiếp là một trong những yếu tố quyết định đến thành công trong nghề y. Sinh viên cần phải có khả năng truyền đạt thông tin một cách rõ ràng và hiệu quả. Việc thiếu hụt kỹ năng nói có thể dẫn đến hiểu lầm trong giao tiếp với bệnh nhân và đồng nghiệp. Theo nghiên cứu, sinh viên y khoa thường gặp khó khăn trong việc diễn đạt ý tưởng của mình, điều này ảnh hưởng đến sự tự tin và khả năng làm việc trong môi trường y tế.

II. Thực trạng kỹ năng nói của sinh viên

Nghiên cứu cho thấy rằng sinh viên năm nhất tại khoa Y Thái Bình gặp nhiều khó khăn trong việc phát triển kỹ năng nói. Mặc dù họ có kiến thức lý thuyết vững vàng, nhưng khi thực hành giao tiếp, họ thường cảm thấy khó khăn và thiếu tự tin. Các yếu tố như áp lực tâm lý, thiếu cơ hội thực hành và phương pháp giảng dạy chưa phù hợp là những nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này. Việc hỗ trợ sinh viên trong việc phát triển kỹ năng giao tiếp là rất cần thiết để họ có thể tự tin hơn trong các tình huống thực tế.

2.1. Các yếu tố ảnh hưởng đến kỹ năng nói

Có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến kỹ năng nói của sinh viên, bao gồm kỹ năng lắng nghe, kỹ năng xã hội và tâm lý học. Sinh viên thường thiếu kinh nghiệm trong việc giao tiếp, dẫn đến việc họ không thể diễn đạt ý tưởng một cách mạch lạc. Ngoài ra, môi trường học tập cũng đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành kỹ năng giao tiếp. Việc tạo ra một môi trường học tập tích cực và khuyến khích sinh viên tham gia vào các hoạt động giao tiếp sẽ giúp họ cải thiện kỹ năng này.

III. Đề xuất phương pháp cải thiện

Để cải thiện kỹ năng nói cho sinh viên năm nhất tại khoa Y Thái Bình, cần áp dụng các phương pháp giảng dạy hiện đại và tích cực. Việc sử dụng các hoạt động như đào tạo sinh viên, học tập hiệu quả, và truyền đạt thông tin qua các tình huống thực tế sẽ giúp sinh viên tự tin hơn trong giao tiếp. Các phương pháp như đóng vai, thảo luận nhóm và phản hồi từ giáo viên cũng rất quan trọng trong việc phát triển kỹ năng nói. Những hoạt động này không chỉ giúp sinh viên cải thiện khả năng giao tiếp mà còn phát triển kỹ năng xã hội và tự tin khi nói.

3.1. Các hoạt động hỗ trợ sinh viên

Các hoạt động như đào tạo sinh viên thông qua các buổi hội thảo, thảo luận nhóm và các buổi thực hành giao tiếp sẽ giúp sinh viên nâng cao kỹ năng nói. Việc tổ chức các buổi giao lưu với các chuyên gia trong lĩnh vực y tế cũng là một cách hiệu quả để sinh viên học hỏi và thực hành. Ngoài ra, việc sử dụng công nghệ như video và các ứng dụng học tập trực tuyến cũng có thể hỗ trợ sinh viên trong việc cải thiện kỹ năng giao tiếp.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và sự gia tăng hợp tác quốc tế, việc thành thạo ngoại ngữ trở thành một yêu cầu thiết yếu, đặc biệt đối với các ngành chuyên môn như y khoa. Tại Việt Nam, tiếng Pháp được giảng dạy trong nhiều trường đại học, trong đó có Trường Đại học Y Thái Bình, nhằm giúp sinh viên nâng cao trình độ chuyên môn và mở rộng cơ hội học tập, làm việc tại các nước nói tiếng Pháp. Tuy nhiên, thực tế cho thấy sinh viên năm thứ nhất tại đây gặp nhiều khó khăn trong việc phát triển kỹ năng biểu đạt nói tiếng Pháp, mặc dù họ có nền tảng ngữ pháp và từ vựng tương đối tốt. Mục tiêu nghiên cứu nhằm xác định các khó khăn trong dạy và học kỹ năng diễn đạt nói, phân tích nguyên nhân và đề xuất các giải pháp phương pháp luận, sư phạm để cải thiện chất lượng giảng dạy và học tập kỹ năng này. Nghiên cứu tập trung vào sinh viên năm thứ nhất tại Khoa Y, Trường Đại học Y Thái Bình, trong giai đoạn học tập từ năm 2008 đến 2010. Ý nghĩa của nghiên cứu được thể hiện qua việc nâng cao hiệu quả đào tạo ngoại ngữ, góp phần phát triển năng lực giao tiếp chuyên ngành cho sinh viên y khoa, từ đó đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế và phát triển nghề nghiệp trong tương lai.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên lý thuyết về năng lực giao tiếp và các thành phần cấu thành, bao gồm năng lực ngữ pháp, năng lực xã hội-ngôn ngữ, năng lực chiến lược và năng lực diễn ngôn. Theo Canale và Swain (1980), năng lực giao tiếp không chỉ là kiến thức ngôn ngữ mà còn là khả năng sử dụng ngôn ngữ phù hợp với bối cảnh xã hội và văn hóa. Sophie Moirand bổ sung thêm các thành phần như năng lực tham chiếu và năng lực xã hội-văn hóa, nhấn mạnh vai trò của kiến thức về quy tắc xã hội và chuẩn mực tương tác. Ngoài ra, nghiên cứu áp dụng mô hình giao tiếp nói thực tế và giao tiếp nói trong lớp học, phân biệt giữa các tình huống giao tiếp tự nhiên và môi trường học tập có tính kiểm soát cao. Lý thuyết về động lực và thái độ học tập của Fishbein & Ajzen (1975) và Nuttin (1980) cũng được sử dụng để phân tích các yếu tố tâm lý ảnh hưởng đến việc học nói. Cuối cùng, các phương pháp giảng dạy tiếng Pháp như phương pháp truyền thống, phương pháp hoạt động, phương pháp nghe-nói và phương pháp tiếp cận giao tiếp được xem xét để đánh giá thực trạng và đề xuất cải tiến.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp mô tả kết hợp phân tích và tổng hợp. Dữ liệu được thu thập thông qua hai cuộc khảo sát bằng bảng hỏi, một dành cho 170 sinh viên năm thứ nhất và một dành cho 3 giảng viên tiếng Pháp tại Trường Đại học Y Thái Bình. Cỡ mẫu sinh viên gồm 151 sinh viên Việt Nam và 19 sinh viên Lào, Campuchia, độ tuổi từ 18 đến 20. Phương pháp chọn mẫu là chọn mẫu thuận tiện dựa trên nhóm sinh viên năm nhất đang học tiếng Pháp. Bảng hỏi gồm các câu hỏi đóng và mở nhằm thu thập thông tin về nhận thức, khó khăn, nhu cầu và đề xuất liên quan đến kỹ năng nói. Phân tích dữ liệu được thực hiện bằng phương pháp thống kê mô tả, so sánh tỷ lệ phần trăm và phân tích nội dung để rút ra các kết luận về nguyên nhân và đề xuất giải pháp. Thời gian nghiên cứu kéo dài từ tháng 9/2009 đến tháng 12/2010, bao gồm giai đoạn khảo sát, phân tích và đề xuất.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Khó khăn trong phát triển kỹ năng nói: 48,9% sinh viên cho biết kỹ năng biểu đạt nói là khó khăn nhất trong bốn kỹ năng ngôn ngữ, cao hơn nhiều so với đọc hiểu (18,8%) và nghe hiểu (10%). Điều này phản ánh rõ ràng sự yếu kém trong kỹ năng nói của sinh viên.

2. Thiếu tự tin và ít tham gia giao tiếp: Mặc dù 69,4% sinh viên yêu thích nói tiếng Pháp, chỉ có 5,9% thường xuyên nói tiếng Pháp trong lớp, trong khi 92,9% chỉ nói ít hoặc rất ít. Hơn 55% sinh viên thường sử dụng tiếng Việt để giao tiếp trong lớp, cho thấy sự thiếu tự tin và hạn chế về vốn từ vựng, ngữ pháp.

3. Thiếu hụt kiến thức ngôn ngữ và văn hóa: 61,2% sinh viên thừa nhận thiếu từ vựng để diễn đạt ý tưởng, 54,1% gặp khó khăn trong việc chọn từ phù hợp và phát âm. Ngoài ra, 26,5% gặp khó khăn trong việc sử dụng các yếu tố phi ngôn ngữ như cử chỉ, ánh mắt, biểu cảm.

4. Phương pháp giảng dạy còn truyền thống, chưa phát huy kỹ năng nói: Giảng viên chủ yếu sử dụng phương pháp truyền thống, tập trung vào ngữ pháp và đọc hiểu, ít dành thời gian cho luyện tập nói và nghe. Thời lượng học tiếng Pháp (120 giờ/năm) không đủ để phát triển kỹ năng giao tiếp hiệu quả.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của những khó khăn trên là sự thiếu hụt kiến thức ngôn ngữ nền tảng và kỹ năng giao tiếp thực hành, cùng với yếu tố tâm lý như sợ sai, ngại phát biểu trước đám đông. So với các nghiên cứu trong ngành giáo dục ngôn ngữ, kết quả này phù hợp với nhận định rằng kỹ năng nói là kỹ năng khó phát triển nhất do đòi hỏi sự phối hợp nhiều yếu tố về ngôn ngữ và tâm lý. Việc giảng dạy theo phương pháp truyền thống, thiếu các hoạt động tương tác và thực hành giao tiếp đã làm giảm hiệu quả học tập. Kết quả khảo sát cũng cho thấy sự cần thiết phải áp dụng phương pháp tiếp cận giao tiếp, tăng cường các hoạt động nói như đóng vai, thảo luận nhóm, trò chơi ngôn ngữ để kích thích sự chủ động và tự tin của sinh viên. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ cột thể hiện tỷ lệ sinh viên gặp khó khăn theo từng kỹ năng, bảng so sánh mức độ tham gia nói trong lớp và biểu đồ tròn về nguyên nhân khó khăn trong kỹ năng nói.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường hoạt động giao tiếp trong lớp học: Áp dụng các hoạt động như trò chơi vai, thảo luận nhóm, tranh luận và mô phỏng tình huống thực tế nhằm phát triển kỹ năng nói và sự tự tin cho sinh viên. Mục tiêu tăng tỷ lệ sinh viên tham gia nói thường xuyên lên ít nhất 50% trong vòng 1 năm học. Chủ thể thực hiện: giảng viên và bộ môn tiếng Pháp.

2. Đào tạo và bồi dưỡng giảng viên về phương pháp tiếp cận giao tiếp: Tổ chức các khóa tập huấn về kỹ thuật giảng dạy hiện đại, sử dụng công nghệ hỗ trợ và phương pháp kích thích tương tác. Thời gian thực hiện trong 6 tháng đầu năm học tiếp theo. Chủ thể thực hiện: Ban giám hiệu và phòng đào tạo.

3. Phát triển tài liệu và phương tiện học tập đa phương tiện: Sử dụng các tài liệu nghe nhìn, video, phần mềm tương tác để hỗ trợ luyện nghe và nói, giúp sinh viên làm quen với ngữ điệu, phát âm chuẩn. Mục tiêu trang bị đầy đủ tài liệu cho 100% lớp học trong 1 năm. Chủ thể thực hiện: bộ môn tiếng Pháp phối hợp với thư viện.

4. Tăng thời lượng và phân bổ hợp lý giờ học tiếng Pháp: Xem xét tăng số giờ học thực hành nói và nghe, giảm bớt thời gian học ngữ pháp lý thuyết, đảm bảo sinh viên có nhiều cơ hội luyện tập. Mục tiêu tăng ít nhất 20% thời lượng thực hành trong chương trình học. Chủ thể thực hiện: Ban đào tạo và bộ môn tiếng Pháp.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Giảng viên tiếng Pháp tại các trường đại học y khoa và chuyên ngành: Nghiên cứu cung cấp cơ sở lý thuyết và thực tiễn để cải tiến phương pháp giảng dạy, nâng cao hiệu quả đào tạo kỹ năng nói cho sinh viên chuyên ngành y.

2. Sinh viên ngành sư phạm tiếng Pháp và ngôn ngữ: Tài liệu giúp hiểu rõ các yếu tố ảnh hưởng đến việc học nói, từ đó phát triển kỹ năng giảng dạy phù hợp với đặc thù sinh viên chuyên ngành.

3. Nhà quản lý giáo dục và hoạch định chương trình đào tạo: Cung cấp dữ liệu thực tiễn và đề xuất chính sách nhằm điều chỉnh chương trình, tăng cường đào tạo kỹ năng giao tiếp cho sinh viên y khoa.

4. Các tổ chức hợp tác quốc tế trong lĩnh vực giáo dục và y tế: Thông tin về nhu cầu và khó khăn trong đào tạo ngoại ngữ chuyên ngành giúp thiết kế các dự án hỗ trợ phù hợp, nâng cao năng lực ngoại ngữ cho cán bộ y tế.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao kỹ năng nói lại khó phát triển hơn các kỹ năng khác?
   Kỹ năng nói đòi hỏi sự phối hợp đồng thời giữa kiến thức ngôn ngữ, khả năng phản xạ nhanh và yếu tố tâm lý như tự tin, không sợ sai. Sinh viên thường thiếu môi trường thực hành và gặp áp lực khi giao tiếp, dẫn đến khó khăn trong phát triển kỹ năng này.

2. Phương pháp tiếp cận giao tiếp có ưu điểm gì so với phương pháp truyền thống?
   Phương pháp giao tiếp tập trung vào việc tạo môi trường tương tác thực tế, giúp người học phát triển kỹ năng sử dụng ngôn ngữ trong các tình huống cụ thể, tăng cường sự chủ động và tự tin, thay vì chỉ học thuộc ngữ pháp và từ vựng.

3. Làm thế nào để khắc phục tâm lý ngại nói của sinh viên?
   Tạo môi trường học tập thân thiện, khuyến khích sự tham gia, sử dụng các hoạt động nhóm, trò chơi ngôn ngữ và phản hồi tích cực giúp sinh viên giảm bớt lo lắng, tăng cường sự tự tin khi nói.

4. Tại sao cần tăng thời lượng thực hành nói trong chương trình học?
   Thực hành thường xuyên giúp sinh viên làm quen với ngôn ngữ, cải thiện phản xạ và phát âm, đồng thời củng cố kiến thức ngữ pháp và từ vựng trong ngữ cảnh giao tiếp thực tế, từ đó nâng cao hiệu quả học tập.

5. Vai trò của giảng viên trong việc phát triển kỹ năng nói của sinh viên là gì?
   Giảng viên không chỉ truyền đạt kiến thức mà còn là người tổ chức, hướng dẫn các hoạt động giao tiếp, tạo động lực và hỗ trợ sinh viên vượt qua khó khăn tâm lý, giúp họ phát triển kỹ năng nói một cách hiệu quả.

Kết luận

• Nghiên cứu đã xác định rõ các khó khăn chính trong việc dạy và học kỹ năng diễn đạt nói tiếng Pháp của sinh viên năm thứ nhất Trường Đại học Y Thái Bình, bao gồm thiếu kiến thức ngôn ngữ, yếu tố tâm lý và phương pháp giảng dạy chưa phù hợp.
• Kết quả khảo sát cho thấy gần 50% sinh viên gặp khó khăn lớn nhất ở kỹ năng nói, trong khi tỷ lệ tham gia nói trong lớp rất thấp, phản ánh sự thiếu tự tin và hạn chế thực hành.
• Phương pháp tiếp cận giao tiếp và các hoạt động tương tác được đề xuất như giải pháp trọng tâm nhằm nâng cao kỹ năng nói và sự tự tin cho sinh viên.
• Đề xuất cụ thể bao gồm tăng cường hoạt động giao tiếp, đào tạo giảng viên, phát triển tài liệu đa phương tiện và điều chỉnh thời lượng học tập.
• Các bước tiếp theo cần triển khai các giải pháp đề xuất, đồng thời tiến hành đánh giá hiệu quả để điều chỉnh phù hợp, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo ngoại ngữ chuyên ngành y khoa.

Hành động ngay hôm nay: Giảng viên và nhà quản lý giáo dục nên xem xét áp dụng các đề xuất trong nghiên cứu để cải thiện kỹ năng nói tiếng Pháp cho sinh viên y khoa, góp phần nâng cao năng lực hội nhập quốc tế và phát triển nghề nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

UNIVERSITÉ NATIONALE DE HANOI ÉCOLE NORMALE SUPÉRIEURE DES LANGUES ÉTRANGÈRES DÉPARTEMENT DE FORMATION POST-UNIVERSITÉ LÊ THỊ HỒNG MINH POUR AMÉLIORER L’ENSEIGNEMENT/APPRENTISSAGE DE L’EXPRESSION ORALE AUX ÉTUDIANTS EN PREMIÈRE ANNÉE À LA FACULTÉ DE MÉDECINE DE THÁI BÌNH (Để cải thiện việc dạy và học kỹ năng diễn đạt nói cho sinh viên năm thứ nhất trường Đại học Y Thái Bình) MÉMOIRE DE MASTER Section : Science de l’éducation Code : 60 14 10 Hanoi 2010 z UNIVERSITÉ NATIONALE DE HANOI ÉCOLE NORMALE SUPÉRIEURE DES LANGUES ÉTRANGÈRES DÉPARTEMENT DE FORMATION POST-UNIVERSITÉ LÊ THỊ HỒNG MINH POUR AMÉLIORER L’ENSEIGNEMENT/APPRENTISSAGE DE L’EXPRESSION ORALE AUX ÉTUDIANTS EN PREMIÈRE ANNÉE À LA FACULTÉ DE MÉDECINE DE THÁI BÌNH (Để cải thiện việc dạy và học kỹ năng diễn đạt nói cho sinh viên năm thứ nhất trường Đại học Y Thái Bình) MÉMOIRE DE MASTER Section: Science de l’éducation Code : 60 14 10 Directrice de recherche : Docteur Nguyễn Thị Bình Hanoi 2010 z TABLE DES MATIERES INTRODUCTION. Formulation du problème. Questions et hypothèses de recherche.Objectif de recherche. Méthodologie de recherche.

Structure du mémoire.4 CHAPITRE 1: CADRE THÉORIQUE 1. Compétence de communication et ses composantes. Composantes de la compétence de communication. Communication orale réelle……………………………………………….

Communication orale dans la classe………………………………………10 1. Enseignement de l’expression orale. Définition et importance de l’E. Traits caractéristiques dans l’apprentissage de l’expression orale.

Attitude et motivation. Traits caractéristiques dans l’enseignement de l’expression orale. Enseignement de l’EO dans les méthodes. Méthode audio-visuelle……………………………………………………20 1.

Différentes activités de l’EO en classe de langue. Débats et discussion…………………………………………………….26 z CHAPITRE 2: ENSEIGNEMENT DE L’EXPRESSION ORALE À LA FACULTÉ DE MÉDECINE DE THAI BINH 2. Présentation générale de la Faculté de Médecine de Thai Binh. Situation de l’enseignement/apprentissage de français à la Faculté de Médecine de Thai Binh.

Public et volume d’heure………………………………. Besoins et objectifs des apprenants………………………………………. Présentation de la méthode “Le Nouvel Espaces 1”. Livre de l’élève.

Des cassettes audio pour la classe. Méthodologie de réalisation des enquêtes. Analyse et interpétation des résultats de l'enquête réalisée auprès des étudiants. Conscience des étudiants de l’EO.

Remarques sur des activités pédagogiques. Propositions des étudiants. Analyse et interprétation des résultats de l'enquête réalisée auprès des Professeurs. Remarque sur l’état actuel de l’enseignement de l’EO.

Conscience des enseignants sur l’EO. Propositions des enseignants. Remarques sur les résultats des enquêtes. Etat psychologique des apprenants.

Méthodes à enseigner et apprendre la production orale. Problèmes des conditions de l’enseignement/apprentissage.60 z CHAPITRE 3: PROPOSITIONS MÉTHODOLOGIQUES ET PÉDAGOGIQUES 3. Propositions pour résoudre des difficultés linguistiques…. Expression orale et enseignement du vocabulaire……………………….

Expression orale et enseignement de la grammaire……. Propositions pour résoudre des difficultés psychologiques chez des apprenants………. Multiples activités méthodologiques et pédagogiques. Auxiliaires audio –visuels ….

Jeu de rôle…………………………………………………. Exposé et débat………. Quelques suggestions sur la correction des fautes.81 ANNEXES z 1 INTRODUCTION De nos jours, les échanges et les coopérations économiques, sociaux et culturels entre les pays dans le monde entier se multiplient. Alors, la langue étrangère est devenue un outil indispensable pour élargir et renforcer cette coopération internationale.

Le Vietnam accorde une place importante à l’enseignement des langues étrangères qui sont enseignées dans tous les niveaux, de l’enseignement primaire à l’enseignement supérieur. Et le français comme une langue étrangère a été introduite dans le programme de l’enseignement supérieur à la Faculté de Médecine de Thai Binh. Grâce à cette langue, les jeunes médecins peuvent perfectionner leurs qualifications professionnelles dans les hôpitaux français ou pourrsuivre les études post-universitaires en France et dans les pays francophones. Avant, le but de l’enseignement de la langue étrangère était de permettre aux apprenants de comprendre, de lire tout au moins de savoir traduire de certains extraits des écrivains français.

Pourtant, au cours des vingt dernières années du XXe siècle, l’enseignement du français langue étrangère s’est renouvelé de façon spectaculaire. Un examen critique de l’ensegnement dit traditionnel a tout remis en cause : objectif, conception, méthodes, moyens utilisés, dynamique de la classe de langue, rôle et formation des enseignants, programmes, évaluations. Cette évolution se traduit dans l’exigence d’une nouvelle culture où la communication et les échanges prennent beaucoup plus d’importance. Les didacticiens adoptent par conséquent une tâche qui a pour but d’éviter une attitude d’apprentissage passif.

Elle permet de centrer l’attention de l’apprenant sur les compétences à mettre en oeuvre. Donc, le rôle du professeur a changé, il doit animer, organiser, solliciter et faire en sorte que la communication entre les apprenants, à l’intérieur de la classe, soit directement transposable à des situations que l’aprenant rencontrera avec des locuteurs natifs. Dans ce contexte, l’enseignement du français à la Faculté de Médecine doit s’orienter danvantage vers la communication. Là, les apprenants du français, futur médecins doivent maîtriser afin de pouvoir utiliser cette langue dans le but de communiquer dans le domaine professionnel.

Ils devront être en relation écrite ou orale avec des francophones. Au département de médecine, théoriquement nous avons le choix de suivre de très près le Cadre Enropéen commun de Références (CECR) en utilisant des stratégies pour développer chacune des quatres compétences de communication: compréhension écrite (CE), compréhension orale (CO), expression écrite (EE), expression orale (EO). En réalité, nos z 2 étudiants peuvent acquérir des connaissances linguistiques et se débrouiller pour les deux épreuves: la CE et l’EE, en revanche, ils ont du mal à s’exprimer par oral. Pour l’apprenant, le langage parlé reste le principal moyen d’échange entre les hommes, que ce soit dans le travail ou dans la vie quotidienne.

Donc l’expression orale révèle l’individu et constitue un moyen d’action. Quant à l’enseignant, à travers l’enseignement de la compétence de l’EO, il peut comprendre la stratégie d’apprentissage chez l’apprenant, déterminer son niveau des connaissances linguistiques, sociocuturelles, identifier les difficultés qu’il rencontre et mettre en oeuvre une méthode moderne, active, vivante, sans théorisation inutile avec un systhème des exercices concrets afin d’améliorer sa compétence de l’EO. Formulation du problème Etant professeur de français à la Faculté de Médecine de Thai Binh, nous trouvons que les étudiants en première année sont vraiment motivés pour le français. Ils prennent conscience de l’importance de la production orale en français dans leurs études et leur travail de l’avenir.

Mais leur motivation tend à se réduire à la fin d’année universitaire. Très timides et passifs, ils n’ont pas participé activement aux activités orales. De plus, bien qu’ils connaissent bien des règles grammaticales en réalisant des exercices structureaux, ils ont du mal à formuler par l’oral une phrase en français. A propos de la méthode, nous avons choisi Le Nouvel Espaces comme le support essentiel dans l’enseignement de français, celui-ci repose sur une approche communicative de l’enseignement.

Avec une telle méthode, nos étudiants ne parviennent pas à parler couramment et correctement en français! Et nous nous sommes interrogés sur des difficutés chez l’apprenant en production orale: les obstacles qui êmpechent des étudiants de s’exprimer oralement en français ont l’origine de quels facteurs ? Comment peut-on y remédier? Ces soucis nous poussent à mener cette recherche sur la production orale qui a pour titre: Pour améliorer l’enseignement et l’apprentissage de l’expression orale aux étudiants en première année à la Faculté de Médecine de Thai Binh 2. Questions et hypothèses de recherche A partir du contexte pratique de la recherche, les trois questions suivantes font l’objet de notre travail de recherche : 1. Quelles sont les difficultés dans l’enseignement et l’apprentissage de l’expression orale à la Faculté de Médecine de Thai Binh? z 3 2. Quelles sont les causes de ces difficultés? 3.

Quelles sont les propositions méthodologiques et pédagogiques pour améliorer la qualité de l’enseignement et de l’apprentissage de l’expression orale aux étudiants de médecine? Et nous formulons les trois hypothèses suivantes: 1. Le manque de connaissances linguistiques et socioculturelles aurait pour origine une faiblesse de l’expression orale chez nos étudiants. Les problèmes psychologiques chez les apprenants et des problèmes méthodologiques constitueraient les difficultés dans l’enseignement et de l’apprentissage de l’expression orale. Il est nécessaire de mettre au point la technique de l’entrainement de la compétence de compréhension orale et de multiplier les activités pédagogiques visant à aider les étudiants à perfectionner l’expression orale.

Objectifs de recherche Notre travail de recherche a pour objectif d’identifier des facteurs constituant des obstacles qui empêchent les étudiants de médecine à s’exprimer correctement, par l’oral en français et de les analyser d’une façon approfondie. Nous essayons de donner de certaines propositions méthodologiques et pédagogiques pour améliorer la qualité de l’enseignement et de l’apprentissage de l’expression orale aux étudiants de médecines. Les résultats de notre travail de recherche pourraient créer un document de référence pour les enseignants qui donnent des cours de français aux filiers universitares et ont la volonté d’innover la méthodologie de l’enseignement/ apprentissage de la production orale. Méthodologie de recherche Pour effectuer ce travail de recherche, nous avons adopté la méthode descriptive et des techniques analytique, synthétique.

Tout d’abord, par la méthode descriptive nous avons donné des observations précises sur la situation de l’enseignement/apprentissage de la production orale à la Faculté de Médecine. Puis nous avons effectué les deux enquêtes par questionnaire, l’une menée auprès des étudiants de la première année et l’autre menée auprès des professeurs de français de cet département. Enfin, par les techniques analytique et synthétique, nous avons fait des analyses approfondies sur les résultats des enquêtes pour déterminer les causes de la faiblesse de l’enseignement/ apprentissage de l’EO à la Faculté de Médecine. Grâce aux interprétations objectives et logiques des résultats des enquêtes et basés sur les principes z 4 fondamentales de l’approche communicative, nous essayons d’avancer quelques propositions méthodologiques et pédagogiques pour perfectionner la qualité de l’enseignement et de l’apprentissage de l’expression orale aux étudiants de médecines.

Structure du mémoire Notre mémoire se compose de trois chapitres. Dans le premier chapitre, nous avons défini et éclairé des concepts différents concernant la théorie de l’enseignement et de l’ apprentissage de l’expression orale. Le deuxième chapitre est consacré à analyser les résultats de deux enquêtes menées auprès des étudiants en première année et auprès des enseignants. Ces interprétations nous permettent de vérifier nos hypothèses posées dans la partie Introduction.

Dans le dernier chapitre, nous essayons d’avancer des propositions pédagogiques pour améliorer l’enseignement/apprentissage de l’EO à la Faculté de Médecine de Thai Binh. z 5 CHAPITRE 1 CADRE THÉORIQUE z 6 1. Compétence de communication et ses composantes. Définition L’approche communicative recentre l’enseignement de la langue étrangère sur la communication: il s’agit pour l’apprenant d’apprendre à communiquer dans la LE et donc d’appliquer une compétence de communication.

On peut estimer qu’elle s’est développée à partir de 1975. Associée immédiatement à un renouvellement des contenus et des procédures d’enseignement, elle entretient des liens étroits enseignement fonctionnel d’une langue étrangère pour des publics ayant des objectifs spécifiques. La notion de “compétence de communication” est apparue aux États-Unis et est évoluée lors des années, dans le domaine de l’enseignement de la LE. Elle est envisagée par de différents concepts.

Pour Chomsky, elle se place dans son ensemble compétence/perfomance de sa théorie générative. Il apprécie hautement le rôle le plus important d’un locuteur qui crée des phrases en recourant à des règles linguistiques. Au contraire, Dell Hymes met l’accent sur des règles d’emploi sans lesquelles, les règles grammaticales ne servent à rien. Pour communiquer, il ne sufit pas de connaître la langue, le système linguistique, il faut savoir s’en servir en fonction du contexte social.

A partir des travaux de D.Hymes, la notion de compétence de communication a été rapidement utilisée et élargie en didactique. Chacun donne sa définition. D’après Sophie Moirand, “La compétence de communication relèverait de facteurs cognitifs, psychologiques et socioculturels dépendant étroitement de la structure sociale dans laquelle vit l’individu et reposerait donc, en simplifiant quelque peu, non seulement sur une compétence linguistique (la connaissance des règles grammaticales du système) mais aussi sur une compétence psycho-socio-culturelle (la connaissance des règles d’emploi et la capacité de les utiliser)” (Enseigner à communiquer en langues étrangères, Hachette, 1990, p. D’après elle, la compétence linguistique et celle de communication sont étroitement liées.

Pour pouvoir communiquer, les connaissances de la langue et du système linguistique ne sont pas suffisantes.