phần mở đầu, phần kết luận, tài liệu tham khảo và phụ lục; luận văn gồm 3 chƣơng nhƣ sau: - Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về công tác tổ chức quản lý - Chƣơng 2: Thực trạng cơ cấu tổ chức quản lý tại Cảng Hàng không Quốc tế Đà Nẵng. - Chƣơng 3: Hoàn thiện cơ cấu tổ chức quản lý tại Cảng Hàng không quốc tế Đà Nẵng. Tổng quan tài liệu nghiên cứu Để nghiên cứu đề tài này, tác giả đã tìm hiểu và tham khảo rất nhiều tài liệu sách báo, các công trình khoa học, các ấn phẩm liên quan đã đƣợc công bố bởi các tác giả trong và ngoài nƣớc, trong đó điển hình là các tài liệu sau: - Richard LDafl (2016), nguyên m i của uản tr (New era of management), Cengage Learning và Nhà xuất bản Hồng Đức. Nội dung hƣớng đến sự tự tin và kỹ năng sáng tạo để quản lý thành công trong môi trƣờng kinh doanh thay đổi nhanh chóng, nhiều biến động nhƣ hiện nay, giúp chúng ta phát triển, khai thác tối đa các kỹ năng quản lý sáng tạo.
Cuốn sách này trình bày theo cách kết nối chặt chẽ các khái niệm, lý thuyết, các quan điểm quản trị truyền thống và hiện đại trong một môi trƣờng đầy bất ổn. Đặc biệt, Chƣơng 10 của cuốn sách Thiết kế tổ chức thích nghi đã thảo luận các nguyên tắc cơ bản của hoạt động tổ chức và mô tả chi tiết hai dạng cấu trúc tổ chức truyền thống và hiện đại; phân tích các điểm mạnh và yếu của m i cách tiếp cận về cấu trúc tổ chức truyền thống và hiện đại; giới thiệu các quan điểm mới về sự phối hợp các quan hệ, gia tăng sự cộng tác và phối hợp quan hệ theo chiều ngang, mô tả các yếu tố của môi trƣờng tác động đến sự định hình của cấu trúc tổ chức. - Macel Van Assen, Gerben Den Berg, Paul Pietersma (2011), Những mô hình quản tr kinh điển ( ey management models), NXB Lao động Xã Luan van 6 hội, Hà Nội. Cuốn sách đem lại cho chúng ta một tầm nhìn bao quát về tổ chức và hoạt động của các doanh nghiệp, đƣợc chia thành 60 mô hình thuộc các dạng: mô hình chiến lƣợc, mô hình chiến thuật và mô hình tác nghiệp sản xuất.
Các mô hình quản lý đƣợc thiết kế nhằm giải quyết các vấn đề và thách thức cụ thể trong kinh doanh. Khi đƣợc vận dụng tốt, chúng sẽ cung cấp một cách nhìn mới về các dạng tình huống và đem lại một sự thay đổi tích cực. Một số mô hình là các công cụ giải quyết vấn đề, đƣợc thiết kế nhằm cải thiện hiệu năng và hiệu quả; một số khác đƣợc thiết kế nhằm giải quyết những vấn đề đặc thù, phát sinh trong những tình huống đặc thù. Các mô hình cung cấp những góc nhìn thấu đáo và một cấu trúc phù hợp cho việc ra quyết sách đúng đắn trong kinh doanh trong môi trƣờng giả định.Ivancevich (2010), “Human Resource Management”, NXB Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh.
Trong công trình này, tác giả đã nói các nhà quản lý đều nhận thức đƣợc rằng quản trị nguồn nhân lực là một chức năng chiến lƣợc, đóng vai trò cực k quan trọng chi phối sự thành công của công ty. Tác giả đã giải thích về các định hƣớng quản lý, tức là quản trị nhân lực đƣợc nhìn nhận có liên quan đến các quản lý trong m i đơn vị. Trọng tâm của nó là ngƣời lao động và ngƣời lao động chính là nhân tố sống còn của công ty, nhấn mạnh đến yếu tố con ngƣời trong môi trƣờng làm việc và mối quan tâm của nó là làm sao cho nhân viên cảm thấy hạnh phúc và sung túc. Daft (2009), Organization Theory and Design (10th edition), Cengage Learning, Massachusetts, USA.
Cuốn sách giới thiệu những lý thuyết cơ bản về tổ chức và vấn đề thiết kế tổ chức trong bối cảnh có những thay đổi cơ bản về môi trƣờng hoạt động của tổ chức. Trong cuốn sách này, tác giả miêu tả các tổ chức với 4 đặc trƣng: là các thực thể xã hội có định hƣớng mục tiêu chung đƣợc thiết kế nhƣ các hệ thống hoạt động cố định có cấu trúc và phối hợp có liên quan đến môi trƣờng bên ngoài. Cuốn sách đã Luan van 7 làm rõ 5 yếu tố quan trọng quyết định đến cấu trúc tổ chức là mục tiêu và chiến lƣợc phát triển của tổ chức, quy mô tổ chức, văn hóa tổ chức, công nghệ ứng dụng trong hoạt động của tổ chức, và môi trƣờng hoạt động của tổ chức. Cuốn sách cũng hƣớng dẫn cụ thể quy trình để thiết kế cơ cấu tổ chức bao gồm 7 công việc: xác định sứ mệnh, viễn cảnh của đơn vị; phân tích các yếu tố ảnh hƣởng đến thiết kế tổ chức; liệt kê các hoạt động chính để thực hiện sứ mệnh, viễn cảnh trong mối quan hệ với các yếu tố ảnh hƣởng; nhóm gộp các hoạt động để hình thành các nhóm chức năng; xác định phạm vi, tầm hạn quản lý cho các nhà quản lý; lựa chọn kiểu quan hệ và số cấp quản lý; quy định mối quan hệ giữa các bộ phận trong cơ cấu tổ chức quản lý; định biên và bố trí nhân sự cho các vị trí công tác trong cơ cấu.
Cuốn sách còn cung cấp các mô hình mẫu về các kiểu cơ cấu tổ chức đang đƣợc sử dụng trong tổ chức bộ máy quản lý của các tổ chức trên thế giới. - Trần Anh Tài (2007), Giáo trình uản tr học, Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Hà Nội. Nội dung sách đã làm rõ các liên quan đến chức năng quan trọng của quản trị đó là chức năng Tổ chức, trong đó chỉ ra các khái niệm liên quan nhƣ: Tổ chức, công tác tổ chức, cơ cấu tổ chức… Cuốn sách cũng đã giúp làm rõ các vấn đề nhƣ: Cấp bậc quản trị và tầm hạn quản trị, các cách phân chia bộ phận, nguyên tắc phân quyền, ủy quyền và cách thiết lập cơ cấu tổ chức…Ngoài ra, cuốn sách cũng cung cấp các kiến thức h trợ cho công tác tổ chức quản lý đó là công tác nhân sự với các nội dung chủ yếu nhƣ: Tuyển dụng, đánh giá, đào tạo và phát triển nhân sự… - Hồ Văn Vĩnh (2002), Giáo trình hoa học quản lý, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia. Nội dung giáo trình gồm: Những vấn đề chung về khoa học quản lý, môi trƣờng quản lý, các yếu tố môi trƣờng vĩ mô, các yếu tố môi trƣờng vi mô, vai trò, đặc điểm của khoa học tổ chức và quản lý, khái lƣợc về lịch sử phát triển các tƣ tƣởng quản lý, chức năng tổ chức, cơ cấu tổ chức Luan van 8 quản lý, quy luật quản lý, nguyên tắc quản lý và các phƣơng pháp quản lý, cán bộ quản lý, lãnh đạo, một số quy luật trong quản lý.
- Dick Grote (2002), The Performance Appraisal Question and Answer Book: A Survival Guide for Managers. Đây là tài liệu thực hành cho các nhà quản trị. Hƣớng dẫn chúng ta cách thiết lập các câu hỏi để phỏng vấn, cách chuẩn bị, xử lý. Sách này thiết kế trên cơ sở trả lời những câu hỏi trong thực tế quản trị nguồn nhân lực.
Những câu hỏi liên quan đến việc hoàn thành công việc dựa trên các năng lực hành vi. - Harold Koontz, Cyril O’Donnell, Heinz Weihrich (1993), Những vấn đề cốt yếu trong quản lý, NXB Khoa học Kỹ thuật, Hà Nội. Trong tác phẩm này, các tác giả đã chỉ ra rằng hơn 90% những thất bại trong kinh doanh là do sự thiếu năng lực và kinh nghiệm quản lý. Cuốn sách cung cấp những kiến thức kinh điển nhất về quản lý một tổ chức với hệ thống lý thuyết đồng bộ và các chức năng quản trị, từ hoạch định đến tổ chức, lãnh đạo điều hành và kiểm tra, kiểm soát.
Đặc biệt, phần thứ 3 của cuốn sách trình bày về vấn đề tổ chức đã cung cấp những vấn đề lý luận cơ bản, toàn diện để thực hành công tác tổ chức bộ máy quản lý trong doanh nghiệp bao gồm các nội dung nhƣ: các khái niệm quan trọng về tổ chức, công tác tổ chức, cơ cấu tổ chức; bản chất và mục đích của công tác tổ chức; các loại cơ cấu tổ chức, cách thức phân chia các bộ phận trong cơ cấu tổ chức; mối quan hệ quyền hạn trực tuyến - tham mƣu; sự phân chia quyền hạn; quy trình để thiết lập, cải tiến và phát triển cơ cấu tổ chức của một doanh nghiệp; các vấn đề liên quan đến thiết kế công việc và định biên… Các nội dung của cuốn sách là cẩm nang quan trọng cho những ngƣời làm công tác tổ chức trong doanh nghiệp. Tóm lại, xét một cách tổng thể đã có nhiều nghiên cứu, báo cáo khẳng định ý nghĩa và tầm quan trọng của cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý cũng nhƣ đã làm rõ những vấn đề lý luận liên quan đến cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý Luan van 9 trong doanh nghiệp. Ngoài ra, đối tƣợng nghiên cứu, thời điểm nghiên cứu, lĩnh vực nghiên cứu đều khác nhau và đặc điểm của m i tổ chức cũng không giống nhau, do đó không thể hoàn toàn áp dụng đƣợc ở các đơn vị khác nhau. Bên cạnh đó, chƣa có cá nhân nào nghiên cứu về vấn đề cơ cấu tổ chức quản lý tại Cảng Hàng không Quốc tế Đà Nẵng.
Nhận thức rõ điều đó, tác giả đã kế thừa những thành tựu nghiên cứu đã đạt đƣợc, đồng thời khắc phục những hạn chế, tồn tại của những nghiên cứu trên để tiến hành chọn chính công ty Cảng Hàng không Quốc tế Đà Nẵng mà tác giả đang công tác làm nghiên cứu chuyên sâu. Luan van 10 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TỔ CHỨC QUẢN LÝ 1. TỔ CHỨC VÀ CƠ CẤU TỔ CHỨC QUẢN LÝ 1.Tổ chức, cơ cấu tổ chức và các khái niệm liên quan a. Tổ chức Tổ chức có thể đƣợc định nghĩa theo các cách khác nhau.
Theo cách hiểu phổ biến nhất thì “Tổ chức là một tập thể do một nhóm ngƣời kết hợp lại để thực hiện một mục tiêu chung” [1, tr. Xét về chức năng, thì tổ chức đƣợc phân loại theo nhiều loại hình khác nhau nhƣ: tổ chức kinh tế, tổ chức xã hội, tổ chức đoàn thể, tổ chức phi lợi nhuận… Tổ chức còn đƣợc hiểu là một chức năng quản trị: Tổ chức là tiến trình tập họp các hành động và các tài nguyên theo một cách hợp lý và thích hợp mà bản chất của tổ chức là việc phân công lao động và các nguồn lực khác một cách khoa học.