Nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng tới giá cổ phiếu của ngân hàng thương mại cổ phần tại Việt Nam

Chuyên khảo kinh tế phân tích Chuyên đề thực tập tốt nghiệp các nhân tố ảnh hưởng tới giá cổ phiếu của các ngân hàng thương mại, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng

• Tác giả: Nguyễn Đức Mạnh
• Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Văn Công
• Trường học: Học viện Ngân hàng
• Chuyên ngành: Kinh tế học
• Đề tài: Các Nhân Tố Ảnh Hưởng Đến Giá Cổ Phiếu Ngân Hàng Thương Mại Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 0.1. Mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu
• 0.2. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 0.3. Phương pháp nghiên cứu
• 0.4. Bố cục của bài nghiên cứu
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ CÁC NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM
• 1.1. Tổng quan về thị trường chứng khoán và cổ phiếu
• 1.2. Những vấn đề chung về giá trị cổ phiếu
• 1.2.1. Mệnh giá cổ phiếu
• 1.2.2. Giá trị sổ sách cổ phiếu
• 1.2.3. Giá trị thực của cổ phiếu
• 1.2.3.1. Phương pháp chiết khấu dòng tiền
• 1.2.3.2. Phương pháp định giá so sánh
• 1.2.4. Giá trị thị trường của cổ phiếu
• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đề xuất mô hình
• 2.2. Dữ liệu nghiên cứu
• 2.3. Phương pháp nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Kết quả kiểm định mô hình hồi quy
• 3.2. Khắc phục các khuyết điểm của mô hình hồi quy
• 3.3. Thảo luận kết quả nghiên cứu
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT LUẬN VÀ CÁC HÀM Ý CHÍNH SÁCH
• 4.1. Hàm ý chính sách
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu

Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam đang phát triển mạnh mẽ, giá cổ phiếu của các ngân hàng thương mại ngày càng trở thành một chủ đề nóng hổi. Nghiên cứu này nhằm xác định các nhân tố ảnh hưởng đến giá cổ phiếu ngân hàng tại Việt Nam, từ đó đưa ra những khuyến nghị cho các nhà đầu tư và các ngân hàng. Việc hiểu rõ các yếu tố này không chỉ giúp các nhà đầu tư đưa ra quyết định chính xác mà còn hỗ trợ các ngân hàng trong việc cải thiện hiệu quả hoạt động kinh doanh của mình.

1.1. Mục tiêu nghiên cứu

Mục tiêu tổng quát của nghiên cứu là xác định các yếu tố tác động đến giá cổ phiếu tại các ngân hàng thương mại cổ phần niêm yết tại Việt Nam. Cụ thể, nghiên cứu sẽ xác định các biến số có ảnh hưởng, chiều hướng và mức độ tác động của từng biến số đến giá cổ phiếu ngân hàng. Từ đó, đề xuất một số hàm ý chính sách nhằm nâng cao giá trị cổ phiếu trong ngành ngân hàng.

1.2. Câu hỏi nghiên cứu

Nghiên cứu đặt ra ba câu hỏi chính: Thứ nhất, các yếu tố kinh tế vĩ mô và vi mô như lãi suất, tỷ giá hối đoái có tác động đến giá cổ phiếu tại các ngân hàng thương mại hay không? Thứ hai, chiều hướng và mức độ tác động của các yếu tố này đến giá cổ phiếu là như thế nào? Cuối cùng, các hàm ý chính sách nào có thể rút ra từ nghiên cứu này cho sự phát triển của cổ phiếu ngân hàng tại Việt Nam?

II. Cơ sở lý thuyết

Thị trường chứng khoán là nơi diễn ra các hoạt động giao dịch mua bán các loại chứng khoán, trong đó có cổ phiếu ngân hàng. Giá cổ phiếu thường biến động mạnh do nhiều yếu tố tác động, bao gồm tình hình kinh tế, chính sách tài chính và các yếu tố nội tại của ngân hàng. Theo lý thuyết, giá cổ phiếu phản ánh giá trị thực của ngân hàng, và các nhà đầu tư cần nắm rõ các yếu tố này để đưa ra quyết định đầu tư hợp lý.

2.1. Thị trường chứng khoán và cổ phiếu

Thị trường chứng khoán không chỉ là nơi giao dịch mà còn là kênh huy động vốn quan trọng cho các doanh nghiệp. Cổ phiếu là chứng nhận quyền sở hữu của cổ đông đối với công ty. Giá trị của cổ phiếu phụ thuộc vào nhiều yếu tố, trong đó có kết quả kinh doanh của ngân hàng. Việc hiểu rõ về thị trường chứng khoán và cổ phiếu ngân hàng là rất cần thiết cho các nhà đầu tư.

2.2. Các yếu tố ảnh hưởng đến giá cổ phiếu

Có nhiều nhân tố ảnh hưởng đến giá cổ phiếu ngân hàng, bao gồm lãi suất, tình hình kinh tế, và các chính sách tài chính. Các yếu tố này không chỉ tác động trực tiếp đến lợi nhuận của ngân hàng mà còn ảnh hưởng đến tâm lý của nhà đầu tư. Việc phân tích các yếu tố này giúp các nhà đầu tư dự đoán được xu hướng giá cổ phiếu trong tương lai.

III. Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp phân tích định lượng để xác định các yếu tố tác động đến giá cổ phiếu ngân hàng. Dữ liệu được thu thập từ các ngân hàng thương mại cổ phần niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam trong giai đoạn từ 2011 đến 2020. Phương pháp hồi quy được áp dụng để phân tích mối quan hệ giữa các biến số và giá cổ phiếu.

3.1. Dữ liệu nghiên cứu

Dữ liệu nghiên cứu bao gồm thông tin tài chính của các ngân hàng thương mại cổ phần niêm yết, bao gồm lãi suất, tỷ giá hối đoái, và các chỉ số kinh tế khác. Việc thu thập dữ liệu này giúp đảm bảo tính chính xác và độ tin cậy của kết quả nghiên cứu. Các ngân hàng được lựa chọn bao gồm ACB, CTG, EIB, MBB, NVB, SHB, STB, và VCB.

3.2. Phương pháp phân tích

Phương pháp hồi quy được sử dụng để xác định mối quan hệ giữa các yếu tố kinh tế và giá cổ phiếu ngân hàng. Phân tích hồi quy giúp xác định mức độ ảnh hưởng của từng yếu tố đến giá cổ phiếu, từ đó đưa ra những khuyến nghị cho các nhà đầu tư và ngân hàng. Phương pháp này cho phép đánh giá chính xác các yếu tố tác động và đưa ra các dự đoán về xu hướng giá cổ phiếu trong tương lai.

IV. Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Kết quả nghiên cứu cho thấy có nhiều yếu tố tác động đến giá cổ phiếu ngân hàng, trong đó lãi suất và tình hình kinh tế là hai yếu tố quan trọng nhất. Sự biến động của giá cổ phiếu thường phản ánh tình hình hoạt động của ngân hàng và các yếu tố vĩ mô. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng các nhà đầu tư cần chú ý đến các yếu tố này khi đưa ra quyết định đầu tư.

4.1. Kết quả phân tích

Kết quả phân tích cho thấy lãi suất có tác động tiêu cực đến giá cổ phiếu ngân hàng. Khi lãi suất tăng, chi phí vay mượn của ngân hàng cũng tăng, dẫn đến lợi nhuận giảm. Ngược lại, trong thời kỳ lãi suất thấp, giá cổ phiếu có xu hướng tăng do lợi nhuận của ngân hàng cải thiện. Điều này cho thấy mối quan hệ chặt chẽ giữa lãi suất và giá cổ phiếu.

4.2. Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cũng chỉ ra rằng các yếu tố như tỷ giá hối đoái và tình hình kinh tế toàn cầu có ảnh hưởng đáng kể đến giá cổ phiếu ngân hàng. Các nhà đầu tư cần theo dõi các yếu tố này để đưa ra quyết định đầu tư hợp lý. Nghiên cứu cũng đề xuất các chính sách nhằm cải thiện giá cổ phiếu trong ngành ngân hàng, từ đó thúc đẩy sự phát triển bền vững của hệ thống ngân hàng Việt Nam.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong giai đoạn từ quý IV năm 2011 đến quý IV năm 2020, thị trường chứng khoán Việt Nam chứng kiến sự phát triển mạnh mẽ của các ngân hàng thương mại cổ phần (NHTMCP) niêm yết. Với 8 ngân hàng tiêu biểu như ACB, CTG, EIB, MBB, NVB, SHB, STB và VCB, giá cổ phiếu của các ngân hàng này có sự biến động đáng kể, phản ánh sức khỏe và hiệu quả hoạt động của ngành ngân hàng trong bối cảnh kinh tế vĩ mô và vi mô đa dạng. Mục tiêu nghiên cứu là xác định các nhân tố kinh tế vĩ mô và vi mô ảnh hưởng đến giá cổ phiếu của các NHTMCP niêm yết, đồng thời đo lường mức độ tác động của từng nhân tố nhằm cung cấp cơ sở khoa học cho các nhà đầu tư và chính sách quản lý.

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào 8 ngân hàng thương mại cổ phần niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam trong khoảng thời gian 9 năm, với dữ liệu thu thập theo quý, tổng cộng 296 quan sát. Ý nghĩa nghiên cứu được thể hiện qua việc giúp các nhà đầu tư hiểu rõ hơn về các yếu tố ảnh hưởng đến giá cổ phiếu ngân hàng, từ đó đưa ra quyết định đầu tư chính xác và giảm thiểu rủi ro. Đồng thời, nghiên cứu cũng góp phần hoàn thiện các chính sách quản lý thị trường chứng khoán và phát triển ngành ngân hàng tại Việt Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên lý thuyết Thị trường hiệu quả của Eugene Fama (1970), trong đó giá cổ phiếu phản ánh đầy đủ các thông tin kinh tế, tài chính và vĩ mô. Lý thuyết Chênh lệch giá (Arbitrage Pricing Theory - APT) của Stephen Ross (1976) cũng được áp dụng để giải thích sự ảnh hưởng của các nhân tố kinh tế vĩ mô như lạm phát, tỷ giá hối đoái, chỉ số sản xuất công nghiệp đến giá cổ phiếu. Ngoài ra, các khái niệm chuyên ngành quan trọng bao gồm:

• Giá trị số sách cổ phiếu (BVPS): Giá trị tài sản ròng trên mỗi cổ phiếu, phản ánh giá trị kế toán của cổ phiếu.
• Lãi trên cổ phiếu (EPS): Lợi nhuận phân bổ cho mỗi cổ phần đang lưu hành, thể hiện khả năng sinh lời của ngân hàng.
• Tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu (ROE): Tỷ lệ lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu, đánh giá hiệu quả sử dụng vốn.
• Vốn chủ sở hữu (VCSH): Quy mô vốn của ngân hàng, ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh và phát triển.
• Các yếu tố kinh tế vĩ mô: Lạm phát (CPI), tỷ giá hối đoái (EX), chỉ số sản xuất công nghiệp (IPI).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng dữ liệu bảng (panel data) gồm 8 ngân hàng thương mại cổ phần niêm yết tại Việt Nam, với 37 quý từ quý IV/2011 đến quý IV/2020, tổng cộng 296 quan sát. Dữ liệu được thu thập từ các nguồn như Cafef.vn, Vietstock.vn và IFS. Các biến số được chuyển sang dạng logarit để phù hợp với mô hình hồi quy.

Phương pháp phân tích chính là hồi quy mô hình tác động ngẫu nhiên (Random Effects Model - REM) và hồi quy bình phương nhỏ nhất tổng quát (Generalized Least Squares - GLS) nhằm kiểm định tác động của các biến độc lập đến biến phụ thuộc là giá cổ phiếu (P). Các kiểm định đa cộng tuyến, tự tương quan và lựa chọn mô hình được thực hiện để đảm bảo tính chính xác và phù hợp của mô hình. Phần mềm Eviews 10 được sử dụng để xử lý và phân tích dữ liệu.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Giá trị số sách cổ phiếu (BVPS) có tác động cùng chiều và có ý nghĩa thống kê đến giá cổ phiếu. Cụ thể, khi BVPS tăng 1%, giá cổ phiếu trung bình tăng khoảng 0.3%.
2. Lãi trên cổ phiếu (EPS) cũng có ảnh hưởng tích cực, khi EPS tăng 1%, giá cổ phiếu tăng khoảng 0.25%.
3. Tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu (ROE) có tác động cùng chiều, tăng 1% ROE dẫn đến tăng giá cổ phiếu khoảng 0.2%.
4. Vốn chủ sở hữu (VCSH) phản ánh quy mô ngân hàng, tăng 1% vốn chủ sở hữu làm giá cổ phiếu tăng khoảng 0.15%.
5. Chỉ số sản xuất công nghiệp (IPI) đại diện cho tăng trưởng kinh tế vĩ mô, tăng 1 điểm phần trăm IPI làm giá cổ phiếu tăng 0.18%.
6. Tỷ giá hối đoái (EX) có tác động ngược chiều, khi tỷ giá VND/USD tăng 1%, giá cổ phiếu giảm khoảng 1%.
7. Lạm phát (CPI) không có tác động có ý nghĩa thống kê đến giá cổ phiếu trong giai đoạn nghiên cứu.

Hệ số xác định hiệu chỉnh (Adjusted R²) của mô hình GLS đạt 74.89%, cho thấy gần 75% biến động giá cổ phiếu được giải thích bởi các biến độc lập trong mô hình.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy các yếu tố vi mô như BVPS, EPS, ROE và VCSH đều có ảnh hưởng tích cực đến giá cổ phiếu, phù hợp với các nghiên cứu trước đây tại Việt Nam và quốc tế. Điều này phản ánh rằng hiệu quả kinh doanh và quy mô vốn là những chỉ số quan trọng mà nhà đầu tư quan tâm khi đánh giá cổ phiếu ngân hàng.

Tác động tích cực của chỉ số sản xuất công nghiệp (IPI) cho thấy sự liên kết chặt chẽ giữa tăng trưởng kinh tế và thị trường chứng khoán, đặc biệt là cổ phiếu ngân hàng. Ngược lại, tỷ giá hối đoái có ảnh hưởng tiêu cực, có thể do sự biến động tỷ giá làm tăng rủi ro ngoại hối và ảnh hưởng đến lợi nhuận ngân hàng, từ đó tác động giảm giá cổ phiếu.

Lạm phát không có tác động rõ ràng có thể do mức độ biến động lạm phát trong giai đoạn nghiên cứu không đủ lớn hoặc các chính sách tiền tệ đã ổn định được tác động tiêu cực của lạm phát lên thị trường chứng khoán.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ đường thể hiện xu hướng biến động giá cổ phiếu cùng với các biến số BVPS, EPS, ROE, VCSH, IPI và EX theo thời gian, giúp minh họa rõ hơn mối quan hệ đồng biến hoặc nghịch biến giữa các biến.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường minh bạch và công bố thông tin tài chính: Các ngân hàng cần nâng cao chất lượng báo cáo tài chính, đặc biệt là các chỉ số BVPS, EPS và ROE để thu hút nhà đầu tư, tăng tính minh bạch và niềm tin trên thị trường. Thời gian thực hiện: liên tục hàng năm; Chủ thể: Ban lãnh đạo ngân hàng và cơ quan quản lý chứng khoán.

2. Ổn định tỷ giá hối đoái: Ngân hàng Nhà nước phối hợp với Chính phủ duy trì chính sách tỷ giá ổn định, giảm thiểu biến động lớn để hạn chế rủi ro ngoại hối ảnh hưởng đến lợi nhuận ngân hàng và giá cổ phiếu. Thời gian thực hiện: trung hạn 3-5 năm; Chủ thể: Ngân hàng Nhà nước, Bộ Tài chính.

3. Thúc đẩy tăng trưởng kinh tế công nghiệp: Chính phủ cần tiếp tục chính sách hỗ trợ phát triển ngành công nghiệp, tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp phát triển, từ đó gián tiếp nâng cao hiệu quả hoạt động của ngân hàng và giá cổ phiếu. Thời gian thực hiện: dài hạn; Chủ thể: Bộ Công Thương, Bộ Kế hoạch và Đầu tư.

4. Hoàn thiện chính sách thu hút vốn đầu tư nước ngoài: Đơn giản hóa thủ tục hành chính, xóa bỏ hạn chế sở hữu vốn nước ngoài trong ngân hàng, phát triển các dịch vụ kiều hối và ngành du lịch để tăng nguồn dự trữ ngoại hối, hỗ trợ ổn định tỷ giá và tăng vốn cho ngân hàng. Thời gian thực hiện: ngắn đến trung hạn; Chủ thể: Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước, Bộ Kế hoạch và Đầu tư.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà đầu tư cá nhân và tổ chức: Nắm bắt các yếu tố ảnh hưởng đến giá cổ phiếu ngân hàng để đưa ra quyết định đầu tư chính xác, giảm thiểu rủi ro và tối đa hóa lợi nhuận.

2. Ban lãnh đạo và quản lý ngân hàng thương mại cổ phần: Hiểu rõ các nhân tố tác động đến giá cổ phiếu để điều chỉnh chiến lược kinh doanh, nâng cao hiệu quả hoạt động và giá trị cổ phiếu.

3. Cơ quan quản lý thị trường chứng khoán và chính sách tài chính: Sử dụng kết quả nghiên cứu để hoàn thiện chính sách quản lý, ổn định thị trường và thúc đẩy phát triển ngành ngân hàng.

4. Các nhà nghiên cứu và sinh viên ngành kinh tế, tài chính: Tham khảo phương pháp nghiên cứu, mô hình phân tích và kết quả thực nghiệm để phát triển các nghiên cứu tiếp theo về thị trường chứng khoán và ngân hàng.

Câu hỏi thường gặp

1. Các yếu tố nào ảnh hưởng mạnh nhất đến giá cổ phiếu ngân hàng?
   Các yếu tố như giá trị số sách cổ phiếu (BVPS), lãi trên cổ phiếu (EPS), tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu (ROE) và vốn chủ sở hữu (VCSH) có tác động tích cực và mạnh mẽ đến giá cổ phiếu ngân hàng.

2. Tại sao tỷ giá hối đoái lại ảnh hưởng tiêu cực đến giá cổ phiếu ngân hàng?
   Biến động tỷ giá làm tăng rủi ro ngoại hối, ảnh hưởng đến lợi nhuận từ hoạt động kinh doanh ngoại tệ của ngân hàng, từ đó làm giảm giá cổ phiếu.

3. Lạm phát có tác động như thế nào đến giá cổ phiếu ngân hàng?
   Trong giai đoạn nghiên cứu, lạm phát không có tác động có ý nghĩa thống kê đến giá cổ phiếu, có thể do chính sách tiền tệ ổn định hoặc mức độ biến động lạm phát không lớn.

4. Chỉ số sản xuất công nghiệp phản ánh điều gì trong nghiên cứu này?
   Chỉ số sản xuất công nghiệp đại diện cho tăng trưởng kinh tế vĩ mô, có tác động tích cực đến giá cổ phiếu ngân hàng, phản ánh sự phát triển kinh tế hỗ trợ hoạt động ngân hàng.

5. Phương pháp nghiên cứu nào được sử dụng để phân tích dữ liệu?
   Nghiên cứu sử dụng mô hình hồi quy tác động ngẫu nhiên (REM) và hồi quy bình phương nhỏ nhất tổng quát (GLS) trên dữ liệu bảng với 296 quan sát, đảm bảo kết quả chính xác và phù hợp.

Kết luận

• Các nhân tố vi mô như BVPS, EPS, ROE và vốn chủ sở hữu có tác động tích cực và có ý nghĩa thống kê đến giá cổ phiếu của các ngân hàng thương mại cổ phần niêm yết tại Việt Nam.
• Chỉ số sản xuất công nghiệp (IPI) đại diện cho tăng trưởng kinh tế vĩ mô cũng có ảnh hưởng tích cực đến giá cổ phiếu.
• Tỷ giá hối đoái VND/USD có tác động ngược chiều, làm giảm giá cổ phiếu khi tăng lên.
• Lạm phát không có tác động có ý nghĩa thống kê trong giai đoạn nghiên cứu.
• Mô hình hồi quy GLS giải thích được gần 75% biến động giá cổ phiếu, cho thấy tính phù hợp và độ tin cậy cao của nghiên cứu.

Next steps: Tiếp tục mở rộng phạm vi nghiên cứu với dữ liệu cập nhật và bổ sung các yếu tố khác như chính sách tiền tệ, tâm lý nhà đầu tư để nâng cao độ chính xác.

Các nhà đầu tư và quản lý ngân hàng nên áp dụng kết quả nghiên cứu để tối ưu hóa chiến lược đầu tư và phát triển bền vững ngành ngân hàng tại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG I. CƠ SỞ LÝ THUYET VÀ CÁC NGHIÊN CỨU THUC NGHIỆM 2. Tống quan về thị trường chứng khoán và cỗ phiếu 2. Thị trường chứng khoán Thị trường chứng khoán là một bộ phận quan trọng của Thị trường vốn, hoạt động của nó nhằm huy động những nguồn vốn tiết kiệm nhỏ trong xã hội tập trung thành nguồn vốn lớn tài trợ cho doanh nghiệp, các tô chức kinh tế và Chính phủ dé phát triển sản xuất, tăng trưởng kinh tế hay cho các dự án đầu tư.

Thị trường chứng khoán là nơi diễn ra các hoạt động giao dịch mua bán các loại chứng khoán trung và dài hạn. Việc mua bán này được tiễn hành ở hai thị trường sơ cấp và thứ cấp, do vậy thị trường chứng khoán là nơi chứng khoán được phát hành và trao đôi. Như vậy, xét về mặt hình thức, thị trường chứng khoán chỉ là nơi diễn ra các hoạt động trao đổi, mua bán, chuyển nhượng các loại chứng khoán, qua đó thay đổi các chủ thể nắm giữ chứng khoán. Nhưng xét về mặt bản chất thì: Thị trường chứng khoán là nơi tập trung và phân phối các nguồn vốn tiết kiệm.

Tập trung các nguồn tiết kiệm dé phân phối lại cho những ai muốn sử dụng các nguồn tiết kiệm đó theo giá mà người sử dụng sẵn sàng trả và theo phán đoán của thị trường về khả năng sinh lời từ các dự án của người sử dụng. Chuyên từ tư bản sở hữu sang tư bản kinh doanh. Thị trường chứng khoán là định chế tài chính trực tiếp: cả chủ thể cung và cầu vốn đều tham gia vào thị trường một cách trực liếp. Ngược với cách tài trợ gián tiếp được thực hiện thông qua các trung gian tài chính, những người có vốn có khi có đủ điều kiện về môi trường tài chính, pháp lý.

sẽ trực tiếp đầu tư vào sản xuất, kinh doanh không cần qua các trung gian tài chính mà chuyên vốn thông qua thị trường chứng khoán, một thị trường dẫn vốn trực tiếp từ người có vốn sang người cần vốn theo nguyên tắc đầu tư. Với việc đầu tư qua các trung gian tài chính, các chủ thê đầu tư không thể theo dõi, kiểm tra. Quản lý vốn đầu tư của họ, do đó làm cho quyền sở hữu và quyền sử dụng vôn tách rời nhau, làm giảm động lực tiêm năng trong quản lý. Trái lại với việc đâu 5 tư qua thị trường chứng khoán, kênh dẫn vốn trực tiếp, các chủ thé dau tư đã thực sự găn quyền sử dụng và quyên sở hữu về vôn, nâng cao tiêm năng quản lý vôn.

Thị trường chứng khoán thực chất là quá trình vận động của tư bản tiền tệ. Các chứng khoán mua bán trên thị trường chứng khoán có thé đem lại thu nhập cho người nắm giữ nó sau một thời gian nhất định và được lưu thông trên thị trường chứng khoán theo giá cả thị trường, do đó bề ngoài nó được coi như là một tư bản hàng hóa. Có thê nói, thị trường chứng khoán là nơi mua bán các quyên sở hữu vê tư bản, là hình thức phát triên cao của nên sản xuât hàng hóa. Thị trường chứng khoán cũng gắn với loại hình tài chính ngăn hạn.

Những người có chứng khoán có thể mua bán chứng khoán tại bất kỳ thời điểm nào trên thị trường chứng khoán, nên các chứng khoán trung và dài hạn cùng trở thành đối tượng đầu tư ngắn hạn. Khái niệm Cổ phiếu là giấy chứng nhận cổ phan, đây là giấy từ có giá xác nhận quyền sỡ hữu của cồ đông, đôi với công ty cổ phần. Người mua cố phiếu thường trừ thành cô đông thường hay cô đông phô thông, cô đông nam giừ cổ phiếu thường là một trong những người chủ của doanh nghiệp nên là người trực tiếp thụ hưởng kết quả sản xuất kinh doanh cùng như lãnh chịu mọi rủi ro trong kinh doanh. Đặc điểm e Không có kỳ hạn và không hoàn vốn Cô phiếu là chứng nhận góp vốn của các cô đông vào công ty cô phan.

Chỉ có chiều góp vào, không thể hiện thời hạn hoàn vốn; không có kỳ hạn. e Cổ tức không 6n định và phụ thuộc vào kết quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp Cổ tức cô phiếu thường tùy thuộc vào kết quả kinh doanh của doanh nghiệp, va vì kết quả kinh doanh không 6n định nên cô tức cũng không thể có định. Khi doanh nghiệp lam ăn phat dat thì cô đông được hưởng lợi nhuận nhiều hơn so với các loại chứng khoán khác có lãi suất có định. Ngược lại, khi làm ăn khó khăn hoặc thua lỗ, cổ tức có thê rất thấp hoặc không có cô tức.

e Khi pha sản, cô đông là người cuôi cùng nhận được giá tri còn lại của tài sản thanh lý e Giá cô phiếu biến động rất mạnh Giá biến động nhiều nhất là trên thị trường thứ cấp, do giá chịu sự tác động của nhiều nhân tố, và nhân tố quan trong đó là kết quả kinh doanh của công ty. e Tính thanh khoản cao Cổ phiếu có khả năng chuyên hóa thành tiền mặt dé dang. Tuy nhiên tính thanh khoản của cô phiêu phụ thuộc vào các yêu tô sau: Thứ nhất, kết quả kinh doanh của tổ chức phát hành (công ty có cô phiếu niêm yết). Nếu tô chức phát hành hoạt động kinh doanh có hiệu quả, trả cổ tức cao, cô phiếu của công ty sẽ thu hút nhà dau tư và cô phiếu thực sự dé mua bán trên thị trường.

Ngược lại nếu công ty làm ăn kém hiệu quả không trả cô tức hoặc cô tức thấp, cổ phiếu của công ty sẽ giảm giá và khó bán. Thứ hai, là mối quan hệ cung - cầu trên thị trường chứng khoán: Thị trường cô phiếu cũng như các loại thị trường khác đều chịu sự chi phối của quy luật cung cau. Giá cổ phiếu trên thị trường không chỉ phụ thuộc vào chất lượng công ty mà còn phụ thuộc rất lớn vào nhu cầu của nhà đầu tư. Tuy một loại cô phiếu rất tốt nhưng thị trường đang bão hòa nguồn cung (nhiều hàng bán) thì cô phiếu đó cũng khó tăng giá.

Ngược lại khi thị trường khan hiếm hàng hóa thì ngay cả những cô phiếu chất lượng kém hơn cũng có thé bán dé dang. Tuy nhiên cũng cần chú ý đến sự đầu cơ trong thị trường, một số nhà đầu tư sở hữu một phần lớn lượng cổ phiếu trong thị trường, day giá lên xuống theo ý mình dé trục lợi. e Có tính Lưu thông Tính lưu thông khiến cổ phiếu có giá trị như một loại tài sản thực sư, nếu như tính thanh khoản giúp cho chủ sở hữu cổ phiếu chuyển cô phiếu thành tiền mặt khi cần thiết thì tính lưu thông giúp chủ sở hữu cô phiếu thực hiện được nhiều hoạt động như thừa kê tặng cho đê thục hiện nghĩa vụ tải sản của mình. e Tính rủi ro cao Tính rủi ro phụ thuộc vào thông tin và tình hình phát triển, chính trị.

Giá trị cô phiếu luôn biến động theo các yếu tố này. Những van đề chung về giá trị cố phiếu Một cổ phiếu thường mang trong minh rất nhiều giá trị, dưới đây là một số định nghĩa về giá trị của cổ phiếu thường và cách xác định chúng. Mệnh giá cỗ phiếu Mệnh gia (Par value): giá trị ghi trên giấy chứng nhận cô phiếu 14 mệnh giá của cổ phiếu. Mệnh giá của mỗi cô phiếu chi có giá trị danh nghĩa, thậm chí ở Mỹ người ta còn phát hành cổ phiếu không cỏ mệnh giá (no par-value stocks), bởi vì đối với cỗ phiếu mệnh giá ít có ý nghĩa kinh tế.

Thông thường khi công ty mới thành lập mệnh giá cô phiếu được tính như sau: Mệnh giá cổ phiéu mới phát hành = mac min ky nhá hình Theo Tiến sĩ Bạch Đức Hiền thì mệnh giá cổ phiếu thường hay còn gọi là giá trị danh nghĩa là giá trị mà công ty cô phần ấn định cho một cổ phiếu và được ghi trên cổ phiếu. Mệnh giá cổ phiếu chỉ có ý nghĩa quan trọng vào thời điểm công ty phát hành cô phiếu thường, việc xác định mệnh giá của cô phiếu thường dựa vào việc lấy von điều lệ của công ty chia cho số cô phan đăng ký phát hành. Chính vì vậy mệnh giá cổ phiếu không có giá trị thực té dối với nhà đầu tư nên nó không liên quan đến giá thị trường của cô phiêu đó. Giá trị số sách cỗ phiếu Gia trị sô sách (book value) của cô phiêu thường là giá tri của cô phiêu được xác định dựa trên cơ sở sô liệu sô sách kê toán của công ty nhăm phản ánh tình trạng vôn cô phân tại thời diém nhật định.

Gia trị sô sách của công ty được xác định băng cach: Gia trị sô sách = Tong tat sane Tong S6sống pe Be Tổng tài san—Tong số nợ-Giá trị cổ phiếu ưu đãi (nếu có GIs tr co cé phiéu thuong phiếu vụ đãi (nêu có) Việc xác định gia tri sô sách của cô phiêu thường giúp cho cô đông thay được gia tri tăng thêm hoặc giảm di của cô phiêu thường trong một thời gian hoạt động của công ty so với vôn góp ban đâu. Thật vậy, trên bảng cân đôi kê toán, nêu lây toàn bộ tải sản trừ nợ phải trả chính là phân giá trị tài sản ròng của công ty và băng vôn cô phân. Một hạn chế lớn nhất của giá trị sô sách là việc không thé hiện được tiềm năng phát trién cũng như kỳ vọng của nha dau tư về công ty trong tương lai. Giá trị số sách chỉ cho biết giá trị tài sản của công ty còn lại là bao nhiêu nếu ngay lập tức công ty rút lui khỏi kinh doanh.

Giá trị thực của cỗ phiếu Giá trị lý thuyết (nội tại - intrinsic value): là giá trị thực của cổ phiếu tại thời điểm hiện tại. Được tính toán căn cứ vào cổ tức công ty, trién vọng phát triển của công ty và lãi suất thị trường. Đây là căn cứ quan trọng cho nhà đầu tư khi quyết định đầu tư vào cô phiếu, đánh giá được giá trị thực của cố phiếu dé so sánh với giá trị thực của cô phiếu thường là Kỹ thuat định giá chiết khau và Kỹ thuật định giá so sánh. Đề xác định giá trị thực của cô phiếu, thông thường các nhà nghiên cứu thường sử dụng 2 phương pháp là chiết khấu dòng tiền và định giá so sánh.

Phương pháp 1: Phương pháp chiết khẩu dòng tiền bao gom: Định giá theo phương pháp chiết khẩu cổ tức (phương pháp DDM): Lý thuyết này phát biéu rằng giá trị cô phan của một công ty là giá trị của toàn bộ dòng tiền tương lai mà bạn kì vọng một doanh nghiệp tạo ra sau khi đã được điều chỉnh băng một tỉ lệ chiết khấu hợp lý.