UBND TỈNH BÌNH DƢƠNG TRƢỜNG ĐẠI HỌC THỦ DẦU MỘT LÊ NGUYỄN TRÍCH LAN CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN CHẤT LƢỢNG BÁO CÁO TÀI CHÍNH CỦA CÁC ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP CÔNG LẬP NGHIÊN CỨU TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH BÌNH DƢƠNG LUẬN V N THẠC S CHUYÊN NGÀNH: KẾ TOÁN MÃ SỐ: 8340301 BÌNH DƢƠNG -2018 UBND TỈNH BÌNH DƢƠNG TRƢỜNG ĐẠI HỌC THỦ DẦU MỘT LÊ NGUYỄN TRÍCH LAN CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN CHẤT LƢỢNG BÁO CÁO TÀI CHÍNH CỦA CÁC ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP CÔNG LẬP NGHIÊN CỨU TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH BÌNH DƢƠNG LUẬN V N THẠC S CHUYÊN NGÀNH: KẾ TOÁN MÃ SỐ: 8340301 NGƢỜI HƢỚNG D N KHOA HỌC: TS. NGUYỄN ANH HIỀN BÌNH DƢƠNG - 2018 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đề tài luận văn “Các nhân tố ảnh hƣởng đến chất lƣợng báo cáo tài chính của các đơn vị sự nghiệp công lập - nghiên cứu trên địa bàn tỉnh Bình Dƣơng” là quá trình học tập và nghiên cứu của chính bản thân tôi. Những kết quả nêu ra trong nghiên cứu này là trung thực và chƣa từng đƣợc công bố trƣớc đây. Các số liệu trong nghiên cứu có nguồn gốc rõ ràng, đƣợc tổng hợp từ những nguồn thông tin đáng tin cậy. Không có sản phẩm/nghiên cứu nào của ngƣời khác đƣợc sử dụng trong luận văn này mà không đƣợc trích dẫn theo đúng quy định. Luận văn này chƣa bao giờ đƣợc nộp để nhận bất kỳ bằng cấp nào tại các trƣờng đại học hoặc cơ sở đào tạo khác. Bình Dương, ngày tháng 10 năm 2018 Học viên Lê Nguyễn Trích Lan i LỜI CẢM ƠN Để thực hiện hoàn tất luận văn này, ngoài sự nỗ lực của bản thân tôi còn đƣợc sự quan tâm, giúp đỡ của tất cả mọi ngƣời. Tôi xin gửi lời cảm ơn trân trọng nhất đến: Các Thầy, Cô là Giảng viên Trƣờng Đại học Thủ Dầu Một - những ngƣời đã truyền đạt cho tôi những kiến thức hiện đại mang tính ứng dụng cao. Nguyễn Anh Hiền - Giảng viên hƣớng dẫn đề tài - với kiến thức, kinh nghiệm và sự nhiệt tình của Thầy đã giúp tôi hoàn thành luận văn này. Các tác giả, tập thể và cá nhân của những tài liệu tham khảo đã giúp tôi có đƣợc những kiến thức cần thiết và tiết kiệm rất nhiều thời gian trong quá trình thực hiện luận văn. Các Anh/Chị làm việc tại các đơn vị sự nghiệp công lập trên địa bàn tỉnh Bình Dƣơng đã tận tình giúp đỡ, tạo điều kiện thuận lợi cho tôi khảo sát thực tế, tìm hiểu tài liệu và đóng góp ý kiến để tôi hoàn thiện luận văn. Trân trọng cảm ơn! ii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN . ii MỤC LỤC . iii DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT . vii DANH MỤC BẢNG . viii DANH MỤC HÌNH .x PHẦN MỞ ĐẦU .Lý do thực hiện đề tài. Mục tiêu nghiên cứu và câu hỏi nghiên cứu . Mục tiêu nghiên cứu . Câu hỏi nghiên cứu . Đối tƣợng, phạm vi nghiên cứu . Đối tƣợng nghiên cứu . Đối tƣợng khảo sát . Phạm vi nghiên cứu . Phƣơng pháp nghiên cứu . Ý nghĩa thực tiễn . Kết cấu của luận văn .4 Chƣơng 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU . Các nghiên cứu ngoài nƣớc . Các nghiên cứu trong nƣớc . Đánh giá chung về những nghiên cứu đã thực hiện và định hƣớng của tác giả về đề tài nghiên cứu .1 Đối với các công trình nghiên cứu nƣớc ngoài .2 Đối với các công trình nghiên cứu trong nƣớc .3 Định hƣớng của tác giả về đề tài nghiên cứu .14 Tóm tắt chƣơng 1 .15 Chƣơng 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT . Tổng quan lý thuyết về các đơn vị sự nghiệp công lập.1 Khái niệm, đặc điểm và vai trò đơn vị sự nghiệp công lập: .1 Khái niệm đơn vị sự nghiệp .2 Đặc điểm và vai trò đơn vị sự nghiệp công lập.2 Hoạt động của các đơn vị sự nghiệp công lập .2 Báo cáo tài chính của các đơn vị sự nghiệp công lập .1 Báo cáo tài chính, báo cáo quyết toán của các đơn vị sự nghiệp công lập theo chế độ kế toán hành chính sự nghiệp .1 Khái niệm và mục đích lập BCTC, báo cáo quyết toán đơn vị sự nghiệp công lập .2 Trách nhiệm của đơn vị trong việc lập BCTC (theo Điều 7, Thông tư số 107/2017/TT-BTC) .3 Kỳ hạn lập báo cáo tài chính và báo cáo quyết toán ngân sách.4 Thời hạn nộp BCTC .2 Báo cáo tài chính của đơn vị sự nghiệp công lập theo chuẩn mực kế toán công quốc tế.1 Khái niệm và mục đích lập BCTC – (theo IPSAS 1) .2 Yêu cầu của hệ thống báo cáo tài chính trong khu vực công . Chất lƣợng báo cáo tài chính và các nhân tố ảnh hƣởng đến chất lƣợng báo cáo tài chính của đơn vị sự nghiệp công lập .1 Khái niệm về chất lƣợng và đo lƣờng .2 Các nhân tố ảnh hƣởng đến chất lƣợng báo cáo tài chính .2 Nhân tố phần mềm kế toán HCSN .3 Nhân tố trình độ chuyên môn của kế toán viên.4 Nhân tố môi trường làm việc .5 Nhân tố về cơ sở vật chất, trang thiết bị kỹ thuật .6 Nhân tố về chế độ đào tạo – đãi ngộ .7 Nhân tố trình độ công nghệ thông tin .4 Lý thuyết nền có liên quan .1 Thông tin bất cân xứng .2 Lý thuyết thông tin hữu ích .3 Lý thuyết nắm giữ .35 Tóm tắt chƣơng 2 .36 Chƣơng 3: PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU . Quy trình nghiên cứu .2 Phƣơng pháp nghiên cứu:.3 Mô hình nghiên cứu và giả thuyết nghiên cứu . Mô hình nghiên cứu .2 Giả thuyết nghiên cứu .4 Xác định mẫu và thang đo .1 Phƣơng pháp khảo sát .1 Mục tiêu khảo sát, đối tượng khảo sát và phạm vi khảo sát .2 Phương pháp khảo sát và nội dung khảo sát .2 Xây dựng thang đo .47 Tóm tắt chƣơng 3 .52 Chƣơng 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ BÀN LUẬN .1 Đặc điểm mẫu nghiên cứu .2 Kết quả nghiên cứu .1 Kết quả sơ bộ nghiên cứu định tính .2 Kết quả nghiên cứu định lƣợng .1 Đánh giá thang đo bằng hệ số tin cậy Cronbach’s Alpha.2 Phân tích nhân tố khám phá EFA .3 Kiểm định mô hình hồi quy bội .3 Bàn luận kết quả nghiên cứu: .67 Tóm tắt chƣơng 4 .70 Chƣơng 5: KẾT LUẬN V KHU ẾN NGHỊ.3 Hạn chế của đề tài nghiên cứu.4 Hƣớng nghiên cứu tiếp theo .77 v T tắt chƣơng 5 .79 PHẦN KẾT LUẬN .80 TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC vi DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT BCTC : Báo cáo tài chính CNTT : Công nghệ thông tin FEA : Exploratory Factor Analysis : Phân tích nhân tố khám phá HCSN : Hành chính sự nghiệp IFRS : Chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế IPSAS : International Public Sector Accounting Standard: Chuẩn mực kế toán công quốc tế KMO : Kaiser - Meyer - Olkin: Hệ số tải nhân tố MN : Mầm non NS : Ngân sách NSNN : Ngân sách nhà nƣớc R2 : Adjusted R Square Sig. : Mức ý nghĩa quan sát SPSS 19.0 : Phần mềm phân tích số liệu thống kê SPSS phiên bản 19.0 THCS : Trung học cơ sở THPT : Trung học phổ thông TP TDM : Thành phố Thủ Dầu Một TSCĐ : Tài sản cố định TTKT : Thông tin kế toán VIF : Variance Inflation Factor: Hệ số nhân tố phóng đại phƣơng sai vii DANH MỤC BẢNG Bảng 4.1 Kết quả đánh giá thang đo bằng hệ số tin cậy Cronbach’s Alpha.2 Kết quả kiểm định KMO và Bartlett's đối với các biến độc lập .3 Kết quả ma trận xoay các nhân tố đối với các biến độc lập .4 Kết quả kiểm định KMO và Bartlett's đối với biến phụ thuộc.5 Kết quả ma trận xoay các nhân tố đối với biến phụ thuộc .6 Ma trận tƣơng quan giữa các biến .7 Mô hình tóm tắt (Model Summaryb) .8: Kết quả ANOVA.9 Các thông số của từng biến trong phƣơng trình hồi qui .64 viii DANH MỤC HÌNH Hình 3. Quy trình nghiên cứu .2: Mô hình nghiên cứu.1: Đồ thị phân tán phần dƣ chuẩn hóa .2 Đồ thị tần số Histogram .67 ix TÓM TẮT Đề tài “Các nhân tố ảnh hƣởng đến chất lƣợng báo cáo tài chính của các đơn vị sự nghiệp công lập - nghiên cứu trên địa bàn tỉnh Bình Dƣơng” đƣợc thực hiện nhằm xác định các nhân tố ảnh hƣởng đến chất lƣợng báo cáo tài chính, đo lƣờng mức độ ảnh hƣởng của các nhân tố ảnh hƣởng đến chất lƣợng BCTC của các đơn vị sự nghiệp công lập trên địa bàn tỉnh Bình Dƣơng. Thông qua kết quả nghiên cứu của các đơn vị sự nghiệp công lập nắm bắt đƣợc các yếu tố tác động đến chất lƣợng BCTC để có những chính sách đƣa ra các giải pháp, khuyến nghị thích hợp nhằm nâng cao hiệu quả chất lƣợng BCTC phản ánh đƣợc đầy đủ và trung thực tình hình tài chính, kết quả hoạt động của đơn vị, đáp ứng nhu cầu và lợi ích khác nhau của ngƣời sử dụng, cũng nhƣ dự đoán tƣơng lai về các nguồn lực có thể sử dụng đƣợc và mang lại hiệu quả cao trong công tác quản lý sử dụng ngân sách. Dựa trên các nghiên cứu đã đƣợc công bố cùng với các nghiên cứu về chất lƣợng BCTC trong và ngoài nƣớc liên quan đến đề tài nghiên cứu, kết hợp phƣơng pháp nghiên cứu sơ bộ định tính và chính thức định lƣợng tác giả đã xây dựng mô hình nghiên cứu với 7 nhân tố ảnh hƣởng đến chất lƣợng BCTC. Nghiên cứu đã đƣợc thực hiện định tính lấy ý kiến thảo luận nhóm với các đối tƣợng am hiểu về lĩnh vực kế toán (Giám đốc, Thủ trƣởng, kế toán trƣởng) của các đơn vị chủ quản và thực hiện định lƣợng với số mẫu khảo sát chính thức đƣa vào phân tích là 285 mẫu trên địa bàn tỉnh Bình Dƣơng. Kết quả nghiên cứu chính thức cho thấy: Sau khi kiểm định hệ số Cronbach’s Alpha, phân tích nhân tố khám phá EFA các nhân tố ảnh hƣởng đến chất lƣợng BCTC gồm 7 nhân tố: Môi trƣờng pháp lý, Phần mềm kế toán, Môi trƣờng làm việc, Trình độ chuyên môn kế toán viên, Cơ sở vật chất - trang thiết bị kỹ thuật, Chế độ đào tạo - đãi ngộ, Trình độ công nghệ thông tin. Qua kết quả phân tích tƣơng quan hồi quy cho thấy các nhân tố đều ảnh hƣởng thuận chiều đến chất lƣợng BCTC, trong đó nhân tố “Môi trƣờng pháp lý” có ảnh hƣởng mạnh nhất và nhân tố “Phần mềm kế toán” có ảnh hƣởng yếu nhất. x Từ kết quả phân tích hồi quy, tác giả đã đƣa ra một số khuyến nghị nhằm giúp cho các đơn vị sự nghiệp hiểu đƣợc những nội dung trong trình bày BCTC, để từ đó nâng cao chất lƣợng BCTC có hiệu quả cao, đồng thời góp phần hoàn thiện BCTC trong khu vực tài chính công. xi PHẦN MỞ ĐẦU 1. Lý do thực hiện đề tài Bình Dƣơng nằm trong vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.