LỜI MỞ ĐẦU Internet xuất hiện không chỉ phục vụ cho việc gửi email hay tải phần mềm mà nó còn là động lực để phát triển kinh tế toàn cầu. Trong thực tế, internet đã trở thành trình điều khiển của nền kinh tế. Sự xuất hiện của Internet và các mạng cục bộ đã giúp cho việc trao đổi thông tin trở nên nhanh chóng, dễ dàng hơn. Email cho phép chúng ta nhận hay gửi thư ngay trên máy tính của mình, Ebusiness cho phép thực hiện giao dịch, buôn bán trên mạng.
Cũng giống như Internet, blockchain xuất phát như một trào lưu với đồng tiền ảo Bitcoin. Sự phát triển của internet cũng đồng hành với những tổn thất sau các cuộc tấn công mạng, gây ảnh hưởng lớn đến nền kinh tế cũng như xã hội. Theo cuộc khảo sát của hãng phân tích Grant Thornton, khoản tiền mà doanh nghiệp mất vào tay tin tặc ở Châu Á-Thái Bình Dương lên tới 81,3 tỉ dollar trong vòng 12 tháng (tính đến cuối tháng 9/2015). Mức tổn thất từ các đợt tấn công mạng ở Châu Á nhiều hơn Bắc Mỹ tới 20 tỉ USD và EU với con số tương tự, chiếm hơn 25% tổng mức tổn thất của thế giới (315 tỉ USD).
Tại Việt Nam cũng xảy ra tình trạng mất an toàn với các tài khoản gửi ngân hàng, điển hình như vụ tấn công vào Vietcombank. Tháng 2/2016, thông tin về việc Ngân hàng Trung Ương Bangladesh bị tin tặc đánh cắp 101 triệu USD gây chấn động thế giới là một bài học cho bất cứ tổ chức nào. Sự cố xảy ra được cho là do Ngân hàng nước này sử dụng bộ định tuyến cũ giá 10 USD mà không có bất cứ một hệ thống tường lửa nào. Số tiền tổn thát trong vụ này có thể lên đến hớn 1 tỷ USD nếu nhưtin tặc không viết sai lỗi chính tả.
Từ những rủi ro an ninh mạng nên các tổ chức tài chính cần những công nghệ mới, ví dụ nhưnền tảng của đồng tiền số Bitcoin, chính là Blockchain, được kỳ vọng không chỉ nhằm cắt giảm chi phí ngân hàng mà còn đảm bảo tính an toàn và xa hơn nữa là cách mạng hóa các giải pháp bảo mật. Nhận thấy Blockchain là một công nghệ rất phù hợp với mức độ bảo mật cao, tính minh bạch cao và không thể chối bỏ lịch sử giao dịch. Nhóm chúng em quyết định nghiên cứu và thực hiện triển khai ứng dụng minh họa để hiểu được công nghệ này cũng như nhằm mục đích xóa bỏ những gian lận trong các giao dịch hiện đại. TỔNG QUAN VỀ BLOCKCHAIN 1.
Giới thiệu Việc triển khai một giải pháp trên nhiều công ty có thể là một thách thức vì bạn cần tin tưởng vào dữ liệu từ các đối tác. Trong hầu hết các trường hợp, chúng ta sử dụng cơ sở dữ liệu trung tâm Central Database. Dữ liệu được lưu trữ ở một vị trí nguồn gốc đáng tin cậy nhất. Công ty duy trì cơ sở dữ liệu phải được tin cậy là cơ quan trung tâm của dữ liệu.
Block Chain cho phép bạn triển khai quy trình kinh doanh khi bạn cần tin tưởng vào dữ liệu và người tham gia mà không cần sử dụng cơ sở dữ liệu trung tâm. Giả sử bạn là kiến trúc sư tại một công ty kem sữa. Bạn sử dụng một chuỗi cung ứng để nhận các mặt hàng sữa tươi từ nhiều công ty sữa. Công ty của bạn vận chuyển kem đóng gói đến các nhà bán lẻ khác nhau.
Đã có vấn đề về chất lượng và an toàn thực phẩm do bảo quản ở nhiệt độ không phù hợp trong quá trình vận chuyển. Bởi vì nhiều công ty chịu trách nhiệm vận chuyển và lưu trữ sản phẩm, nên rất khó để xác định bên có lỗi trong chuỗi cung ứng. Bạn muốn tạo một hệ thống xác định các vấn đề trong chuỗi cung ứng một cách nhanh chóng. Mỗi công ty trong chuỗi cung ứng đều muốn tích hợp các hệ thống hiện có của họ với giải pháp và kiểm tra độc lập các lô hàng nếu có thu hồi về an toàn thực phẩm.
Blockchain là gì ? Block Chain là một công nghệ lưu trữ và thực thi sử dụng mật mã để làm cho việc thay đổi lịch sử trước đó trở nên vô cùng khó khăn. Nó cho phép người tham gia chia sẻ luồng công việc bằng cách theo dõi các thay đổi trên sổ cái mà đã được chia sẻ. 4 Quay trở lại với mô hình công ty kem sữa trên, làm thế nào để chúng ta phát hiện ra vấn đề về chất lượng hoặc an toàn thực phẩm do bảo quản ở nhiệt độ không phù hợp trong quá trình vận chuyển? Chúng ta cần theo dõi bên chịu trách nhiệm và nhiệt độ, đồng thời ghi nhật ký các thay đổi. Tại sao không sử dụng cơ sở dữ liệu tập trung (centralized database)? Chúng ta có thể sử dụng cơ sở dữ liệu tập trung mà tất cả những người tham gia sử dụng để theo dõi các lô hàng.
Trong nhiều trường hợp, cơ sở dữ liệu tập trung là giải pháp phù hợp. Giả sử chúng ta có một cơ sở dữ liệu tập trung lưu trữ thông tin chi tiết về lô hàng và người chịu trách nhiệm hiện tại. Trong kịch bản của trên, chúng ta có thể yêu cầu bên nông trại, người giao hàng, nhà máy và nhà bán lẻ sử dụng cùng một cơ sở dữ liệu tập trung. Ưu điểm của cơ sở dữ liệu tập trung là dễ kiểm soát truy cập và nhất quán.
Tất cả các bên liên quan đều sử dụng cùng một cơ sở dữ liệu và có một cơ quan đáng tin cậy kiểm soát quyền truy cập. Bởi vì chỉ có một cơ sở dữ liệu, tất cả những người tham gia đang sử dụng cùng một bộ dữ liệu. Tất cả những người tham gia cần tin tưởng rằng cơ sở dữ liệu là chính xác và hơn thế nữa, họ cần tin tưởng chủ sở hữu cơ sở dữ liệu sẽ không sửa đổi lịch sử dữ liệu vì bất kỳ lý do gì. Điều gì xảy ra nếu kịch bản của chúng tôi không cho phép một cơ sở dữ liệu tập trung đáng tin cậy? Điều gì sẽ xảy ra nếu không có công ty nào muốn chịu trách nhiệm lưu trữ cơ sở dữ liệu tập trung? Có lẽ không thể đáp ứng các yêu cầu về tích hợp hệ thống với tất cả các bên liên quan.
Cơ sở dữ liệu phân tán (Distributed database) Điều gì sẽ xảy ra nếu mỗi người tham gia có thể có bản sao của cơ sở dữ liệu cho riêng họ? Cơ sở dữ liệu phân tán sử dụng nhiều bản sao của cơ sở dữ liệu và các thay đổi được đồng bộ hóa. Trong kịch bản của chúng tôi, chúng tôi có thể yêu cầu nhà cung cấp, người giao hàng, nhà máy và nhà bán lẻ sử dụng cơ sở dữ liệu phân tán của riêng họ. Mỗi trang trại, nhà máy, người giao hàng và cửa hàng đều sử dụng cơ sở dữ liệu phân tán của riêng họ. Các thay đổi cơ sở dữ liệu được đồng bộ hóa giữa các bản sao.
Ưu điểm của cơ sở dữ liệu phân tán là mỗi người tham gia có một bản sao của cơ sở dữ liệu. Trong hầu hết các trường hợp, việc kiểm soát quyền truy cập và tích hợp các hệ thống của bạn và xử lý trong bản sao cơ sở dữ liệu của riêng bạn sẽ dễ dàng hơn. Tuy nhiên, cần phải đồng bộ hóa các thay đổi đối với từng cơ sở dữ liệu. Xử lý các lỗi và xung đột có thể làm tăng thêm các vấn đề phức tạp và làm ảnh hưởng đến sự toàn vẹn dữ liệu.
Sổ cái phân tán (Distributed ledger) Công nghệ Block Chain còn được giới thiệu là sổ cái phân tán. Cũng giống như sổ kế toán, sổ cái phân tán là lịch sử của toàn bộ giao dịch. Mỗi giao dịch trong sổ cái ảnh hưởng đến trạng thái cuối cùng. 6 Mạng lưới Block Chain được phân phối giữa những người tham gia và các bên liên quan.
Mạng liên kết cung cấp cho mỗi đối tác khả năng hiển thị mọi giao dịch xảy ra trên mạng. Mỗi trang trại, nhà máy, người giao hàng và cửa hàng đều sử dụng sổ cái phân tán của riêng họ. Các giao dịch được gửi đến tất cả các điểm trong mạng. Block Chain sử dụng các quy tắc đồng thuận để đảm bảo dữ liệu nhất quán giữa các nút.
Nó cũng sử dụng mật mã để cho phép người tham gia tin tưởng vào dữ liệu. Cụ thể, nó ngăn chặn bất kỳ một cá nhân hoặc một nhóm người dùng sửa đổi lịch sử. Vì blockchain được phân cấp nên các giải pháp có thể sử dụng cơ sở dữ liệu phi tập trung sẽ hoạt động tốt nhất. Nguyên lí hoạt động của BlockChain 1.
Dữ liệu được phân phối như thế nào? Trong kịch bản trên ,có nhiều công ty cùng tham gia. Chúng ta có thể có một cơ sở dữ liệu tập trung tại công ty chế biến sữa. Tuy nhiên, không ai tham gia muốn trở thành cơ quan trung ương. Chúng tôi có thể sử dụng một distributed ledger Block Chain.
Sử dụng Block Chain loại bỏ sự cần thiết của một cơ quan trung ương. Ngoài ra, mỗi người tham gia có sử dụng nút Blockchain có một bản sao của sổ cái để họ có thể tự kiểm tra và tích hợp với hệ thống của mình. Tuy nhiên, không có yêu cầu đối với mỗi công ty phải có nút riêng. Các nút có thể được chia sẻ giữa các đối tác.
7 Mỗi nút được kết nối với các nút khác bằng mạng Block Chain. Ví dụ: trang trại Dalia Pelayo, nhà máy kem và cửa hàng kem đều có một nút để quản lý. Contoso West và Contoso East là những đối tác riêng biệt có chung công ty mẹ. Không cần phải có mối quan hệ 1-1 của các nút với các công ty.
Một số nút blockchain của người tham gia được kết nối bởi một mạng. Thay đổi trạng thái Dữ liệu trong Block Chain đại diện cho trạng thái. Đó là lý do tại sao các digital token như tiền điện tử rất phù hợp với Block Chain. Nếu chúng ta nghĩ về quyền sở hữu tiền tệ vật chất, thì một đồng xu chỉ có thể nằm trong túi của một người tại một thời điểm.
Nếu đồng xu nằm trong túi của bạn, trạng thái sở hữu là của bạn. Nếu bạn đưa đồng xu cho bạn của mình, trạng thái sẽ thay đổi thành bạn của bạn sở hữu đồng xu. Trong kịch bản trên, các lô hàng di chuyển qua chuỗi cung ứng. Trách nhiệm đối với sản phẩm phải được chuyển giao.
Dữ liệu chúng tôi quan tâm là bên chịu trách nhiệm, nhiệt độ và liệu sản phẩm có tuân thủ hay không. Block Chain sử dụng các giao dịch để thay đổi trạng thái của dữ liệu từ giá trị này sang giá trị khác.